Παρασκευή, 21 Αυγούστου 2009



Η Φούσκα


Τα ηλεκτρονικά παιχνίδια
και ο φόβος

Πολλές φορές οι γονείς ανησυχούν αρκετά για την επίδραση που μπορούν έχουν τα ηλεκτρονικά παιχνίδια στην συμπεριφορά των παιδιών τους.
Φοβούνται μήπως το παιδί τους απομονωθεί, χάσει τους φίλους του και πάψει να διαβάζει.
Φοβούνται δηλαδή μήπως καταστραφεί η σχολική και η κοινωνική του ζωή.
Φοβούνται ότι μπορεί να υπάρξει μια σύγχυση ανάμεσα στην πραγματικότητα και την φαντασία.
Φοβούνται την βία ότι, τα ηλεκτρονικά παιχνίδια διατηρούν τα παιδιά σε μια διαρκή ένταση με αρνητικές επιπτώσεις στην ψυχολογική και κοινωνική τους ζωή.
Ο Roger Gallois χωρίζει τα παιχνίδια σε τέσσερις κατηγορίες.
Τα αγωνιστικά παιχνίδια, (αθλητικά, πάλη, ποδόσφαιρο μπάσκετ, παιχνίδια μάχης κ.λ.π.)
τα τυχερά παιχνίδια (χαρτιά, ζάρια, ρουλέτα, τζόγος)
τα παιχνίδια μίμησης και (θέατρο, μουσική,παντομίμα)
τα παιχνίδια του ιλίγγου. (πτώση, ταχύτητα, αναρρίχηση)
Αυτές τις κατηγορίες τα ηλεκτρονικά παιχνίδια τις έχουν καλύψει όλες εκτός των παιχνιδιών μίμησης. ΄Έτσι μπορούμε να συναντήσουμε στον ηλεκτρονικό χώρο-χρόνο παιχνίδια αγωνιστικά, τυχερά παιχνίδια καθώς και παιχνίδια ιλίγγου Μπορούμε να βρούμε χαρακτηριστικά παιχνιδιών που συναντάμε στην πραγματικότητα, αλλά δεν είναι αλήθεια.
Τα πραγματικά παιχνίδια βοηθάνε το παιδί να αναπτύξη τις δεξιότητες και την “τεχνική” του, η οποία έχει να κάνει, στα αγωνιστικά παιχνίδια, με όλο τον οργανικό και ψυχικό του υπόβαθρο. Εχει να κάνει με την εξέλιξή του και την καλύτερη αντιμετώπιση των συνθηκών ζωής. Το πραγματικό παιχνίδι διεγείρει τις αισθήσεις και τα συναισθήματα. Η αντοχή, το πείσμα, η αισιοδοξία, η μαχητικότητα, η επικοινωνία, η συνεννόηση, συμμαχία, η συνεργασία, η επιβεβαίωση, η αποδοχή, η παραίτηση, η έξυπνη αντίληψη της πραγματικότητας και η προσπάθεια επηρεασμού της, κάνει το παιδί συμμέτοχο στην εξέλιξη των καταστάσεων. Είναι η ελευθερία που προσφέρει στον παίχτη -διότι δεν υπάρχει υποχρεωτικό παιχνίδι- να χειριστεί τον εαυτό του και τον αντίπαλο με τον δικό του τρόπο, με μια δικιά του στρατηγική, με την δικιά του φαντασία.
Βασικά ο χώρος του παιχνιδιού, είναι χώρος αναμέτρησης και ανταγωνισμού. 1 Είναι ο χώρος όπου το παιδί δοκιμάζει τον εαυτό και την ικανότητα του να κερδίσει, να νικήσει, να αντέξει.
Είναι ο χώρος της επιβεβαίωσης της προσωπικότητας, είναι ο χώρος της αυτοπεποίθησης Είναι η ανάδειξη του της προσωπικής υπεροχής, υπεροχής η οποία γίνεται φανερή.
Αυτό λοιπόν που έχουν τα πραγματικά παιχνίδια και τα διαφοροποιεί από τα ηλεκτρονικά, είναι συμμετοχή. Είναι ότι το παιδί μέσα από το παιχνίδι γίνεται ένα κομμάτι ενός πιο μεγάλου συνόλου. Είναι μέλος μια κοινωνίας. Κοινωνικοποιήται
Στον ηλεκτρονικό χώρο χρόνο των παιχνιδιών ο άλλος λείπει. Το παιδί κάθεται μόνος του απέναντι στο μηχάνημα, δεν έχει αντίπαλο, δεν έχει θεατές, διότι και οι θεατές επεμβαίνουν στο παιχνίδι δίνοντας μεγαλύτερη έμφαση και μορφή στη κοινωνικότητα του παιχνιδιού. Το ηλεκτρονικό παιχνίδι αν και είναι στο χώρο του παιδιού, έχει την ικανότητα να διαμορφώνει τον χώρο. Μεταφέρει τον παίχτη μόνο του στο δικό του χώρο, καθορίζει τους όρους του παιχνιδιού, του οποίους ο παίχτης πρέπει να μάθει αν θέλει να κερδίσει. Η μοναχική αντιμετώπιση του ηλεκτρονικού παιχνιδιού είναι πολύ μοναχική. Όσο καλός όμως και αν είναι σαν παίχτης το παιδί, όσο και αν έχει αναπτύξει την ικανότητα του, αυτού είδους η ανάπτυξη και η εξέλιξη δεν μπορεί να γίνει στην πραγματικότητα συμπεριφορά, τρόπος αντιμετώπησης των δυσκολιών της πραγματικής ζωής. Η μοναχική επιβεβαίωση δεν έχει καμιά χρησιμότητα στην πραγματική ζωή, στην πραγματική μάχη και όχι μόνο αυτό, αλλά γίνεται και επικίνδυνη .
Η αλήθεια είναι ότι η χρήση των ηλεκτρονικών παιχνιδιών δημιουργεί ένα χώρο αναφοράς για το παιδί-παίχτη, ο οποίος μπορεί να είναι συναρπαστικός, αλλά δεν είναι πάντα ευχάριστος και μπορεί να γίνει και υποχρεωτικός. Ο χώρο χρόνος αυτός ζει και ανασαίνει εκτός από της κοινωνικής πραγματικότητας. Δημιουργεί μια ατμοσφαίρα που οι γνώστες την ονομάζουν “φούσκα”. “Η Φούσκα” επιτρέπει στον νέο να το σκάσει, να διαφύγει από τις αναγκαιότητες που η πραγματικότητα θέτει και η οποία απαιτεί. Πολλά από αυτά τα παιδιά-χρήστες κλείνονται μέσα σε αυτή την “φούσκα” δημιουργώντας μια καινούργια ταυτότητά, η οποία στηρίζεται μόνο στην ικανότητα τους στο παιχνίδι και τα αποτελέσματα από αυτό. Όσο πιο θετικά είναι τα αποτέλεσμα τόσο η ικανοποίηση, η προσδοκία της ικανοποίησης μπορεί να δημιουργήσει ένα είδος εθισμού που τον λέμε “ηλεκτρονικό εθισμό” Μέσω αυτού προσδοκά το παιδί-χρήστης, την αίσθηση της υπεροχής και της αυτοπεποίθησης για τον εαυτό του.
Στην περίπτωση που ο “ηλεκτρονικός εθισμός” γίνει το κέντρο ζωής του νέου, γίνεται η πρώτη έγνοια της καθημερινότητας του, τότε καταστρέφεται σιγά, σιγά η ικανότητα να επενδύει συναισθηματικά στην κοινωνική πραγματικότητα, οδηγώντας τον σε μια νέα μορφή κοινωνικής αναπηρίας
Βέβαια όλα τα πάρα πάνω μπορούν να συμβούν σε οικογένειες που ήδη έχουν συμβεί και άλλες καταστάσεις, Σε οικογένειες, όπου τόσο η προσφορά, αλλά και η χρήση των ηλεκτρονικών παιχνιδιών μπορεί να αποτελεί μια λύση για όλα τα μέλη της οικογένειας. Δηλαδή δεν είναι το μέσο - το ηλεκτρονικό παιγνίδι, ή ο υπολογιστής - αλλά ο τρόπος χρήσης του μπορεί να τα καταστήσει επικίνδυνα.
Η χρήση του υπολογιστή και το παιχνίδι μπροστά στο εκράν είναι μια συμπεριφορά η οποία εντάσσεται στο γενικό τρόπο λειτουργίας της οικογένειας, και επηρεάζεται από αυτή.
Εάν τα βασικότερα χαρακτηριστικά μιας οικογένειας είναι η μοναξιά, η έλλειψη επικοινωνίας, η αδιαφορία, η επιθετικότητα, η απόρριψη και τελικά η βία, με λίγα λόγια έλλειψη κοινωνικότητας Τότε το ηλεκτρονικό παιχνίδι μπορεί να πάρει άσχημες διαστάσεις για όλους και πρώτα για τον παιδί-παίχτη.
Δηλαδή για να λειτουργήσει η ηλεκτρονική“φούσκα” πρέπει, κατά την γνώμη μου και η οικογενειακή ατμόσφαιρα που ζει ο παίχτης να είναι μια “Φούσκα”πραγματικότητας .
Άρα οι γονείς δεν πρέπει να φοβούνται παρά τον ίδιο τους τον εαυτό.
1Roger Gallois “ Παιχνίδια και Άνθρωποι”

Τετάρτη, 19 Αυγούστου 2009



Αυτονομία


Αυτονομία σημαίνει να λυθούν οι δεσμοί της εξάρτησης. Να αποχωριστεί το άτομο τις πρωταρχικές συναισθηματικές του επιλογές στο χώρο της οικογένειας και να πλησιάσει άλλους χώρους, καινούργιους χώρους, άγνωστους χώρους αντί να μένει στα ίδια τα γνωστά. Αυτά που ήδη έχει ζήσει και έχει κλειστεί και περιχαρακωθεί μέσα σε αυτά.


Αυτονομία σημαίνει να μπορεί το άτομο να σκέπτεσαι και να εκφράζεται με τον δικό του τρόπο, χωρίς να φοβάται να μην απορριφθεί, να κατακριθεί, να μην αγαπηθεί.

Η αυτονομία είναι η δυνατότητα να περάσει το άτομο από την θέση του επιθυμητού υποκειμένου στην θέση του υποκειμένου που επιθυμεί με την απελευθέρωση από την εσωτερικευμένη επιθυμία του “άλλου”.


Η επιθυμία του “άλλου” είναι πατρικές εικόνες, γονεϊκές εικόνες που λειτουργούν, σταθεροποιούν και αλλοτριώνουν με την επιμονή τους την επιθυμία του ατόμου, να περάσει σε καινούργιο επίπεδο ανεξαρτησίας.


Ανεξαρτησίας από του βαθείς δεσμούς οι οποίοι επιβλήθηκαν από την οικογένεια, λόγο οργανικής ανωριμότητας στα πρώτα στάδια της ανθρώπινη ύπαρξη του

Η ουσία της αυτονόμησης είναι η συνεχής προσπάθεια αποχωρισμού η οποία επιτρέπει στο παιδί να διαφοροποιηθεί κτίζοντας την δική του ταυτότητα σαν άτομο που σκέπτεται, που ζει, που αγαπάει.


Υ.Γ.
Η αυτονομία δεν μπορεί να πραγματωθεί χωρίς αμφισβήτηση, χωρίς πένθος, χωρίς απώλειες και δίχως κρίσεις ανάμεσα στον ενήλικο και τον ανήλικο μέσα στα πλαίσια της παιδαγωγικής τους σχέσης.
Η αυτονομία δεν μπορεί να πραγματωθεί χωρίς η κουλτούρα να επιβάλλει την στάμπα της, τους κανόνες της, της απαιτήσεις της.

Τρίτη, 18 Αυγούστου 2009




Η Παιδαγωγική σχέση



Το σχολείο 1





Εκπαίδευση. Η εφαρμογή των μέσων εκείνων που εξασφαλίζουν την εκπαίδευση και την ανάπτυξη της ανθρώπινης ύπαρξης
Σχέση ( μεταξύ προσώπων) Χώρος εξάρτησης και αλληλεπίδρασης
(Dictionnaire Robert)


Η αγωγήΟ χώρος του σχολείου, αυτός του όπου συντελείται το έργο της Παιδαγωγικής Παιδαγωγώ λοιπόν σημαίνει εκπαιδεύω, μορφώνω, καταρτίζω, αλλά και επιμελούμαι προσέχω και νοιάζομαι. Δηλαδή η παιδαγωγική επιστήμη αναφέρεται και στην μόρφωση και εκπαίδευση του ατόμου, αλλά και στην παιδεία του που σημαίνει την διαμόρφωση της προσωπικότητας και της κοινωνικής του στάσης. Έτσι λοιπόν η άσκηση της παιδαγωγικής λειτουργίας αποτελεί τον βασικό παράγοντα λειτουργίας του εκπαιδευτηρίου, είτε αυτό είναι σχολείο, γυμνάσιο, η , λύκειο. Ο όρος Παιδαγωγώ είναι σύνθετη λέξη από το αρχαίο ρήμα άγω που σημαίνει οδηγώ, και τον παίδα, το παιδί. Άρα παιδαγωγώ σημαίνει οδηγώ το παιδί. Ο Σημερινός εκπαιδευτικός λοιπόν, πρέπει να ασκεί σήμερα, είτε το θέλει , είτε όχι δύο λειτουργίες,και της μόρφωσης αλλά και της διαμόρφωσης της συνείδησης του μαθητή. Πρέπει να ασχολείται με το γνωστικό όσο και το συναισθηματικό κομμάτι της λειτουργίας του. Με το μορφωτικό αλά και το κομμάτι της αγωγής Στην ουσία η λειτουργία του δεν παύει ποτέ να είναι μια παιδαγωγική λειτουργία, και ο ρόλος του καθαρά παιδαγωγικός, σε κάθε εκδήλωσή του, στο χώρο του σχολείου

Η σχέση
Η σχέση ενήλικου ανήλικου είναι πάντα μια παιδαγωγική σχέση. Η παιδαγωγική σχέση αποτελεί το μέσον αλλά και το στόχο της εκπαίδευσης.
Ως παιδαγωγικό μέσο,
διότι μέσα από αυτή μπορεί να λειτουργήσει η μετάδοση γνώσεων και στάσεων στην ζωή.
Και ως παιδαγωγικός στόχος
διότι η δημιουργία σχέσεων με διάρκεια και συνέπεια επιδρά στην διαμόρφωση της προσωπικότητας του μαθητή και τον βοηθά να βρει την θέση του μέσα στο κοινωνικό σύνολο.
Η παιδαγωγική σχέση, δηλαδή συναισθηματική εμπλοκή του παιδιού και του εφήβου/ έφηβης μέσα σε αυτή, αποτελεί το πύρινα της κοινωνικοποίησης. Με αυτά τα χαρακτηριστικά η παιδαγωγική σχέση είναι ένας αναμφισβήτητα, σημαντικός στόχος, η επίτευξη του οποίου διευκολύνει την μετάδοση των γνώσεων και την επιτυχία των υπόλοιπων παιδαγωγικών στόχων. Στη σχέση ενηλίκου/ ανήλικου εκπροσωπεί την ολότητα των αλληλεπιδράσεων, δηλαδή αντιπροσωπεύει την βιωματική πλευρά της σχέσης, η οποία δεν αναφέρεται σε ένα απομονωμένο χαρακτηριστικό του ατόμου, όπως ο βαθμός αντίληψη, η ο βαθμός εξυπνάδας του, αλλά στο σύνολο των βιολογικών οργανικών, νοητικών, ψυχολογικών και κοινωνικών χαρακτηριστικών που καταθέτει το άτομο και με τα οποία λειτουργεί μέσα σε αυτήν και κατ’ επέκταση μέσα στο κοινωνικό παιχνίδι, δηλαδή την κοινωνία. Αυτό ισχύει τόσο για το μαθητή όσο και για τον καθηγητή. Η παιδαγωγική σχέση είναι η «πράξη» του εκπαιδευτικού συστήματος, είναι η στιγμή όπου συναντιούνται το άτομο και το παιδαγωγικό σύστημα με εκπρόσωπο τον καθηγητή. Είναι η στιγμή της μετάδοσης μέσα από την σχέση, όλων εκείνων των χαρακτηριστικών που χρειάζεται το άτομο σαν προσόντα στην κοινωνικοποίησή του. Δηλαδή δια μέσου της παιδαγωγικής σχέσης, ο καθηγητής συνοδεύει, βοηθάει και καθοδηγεί το άτομο προς ένα νέο συσχετισμό, με το περιβάλλον, σε μια καινούργια σχέση με την κοινωνία αλλά και με τον εαυτό του.
Βασικός στόχος της παιδαγωγικής σχέσης είναι η αυτονομία του ατόμου Η αυτονομία σημαίνει την «ανάληψη» του εαυτού του. Αναλαμβάνω, σημαίνει σηκώνω στα χέρια τον εαυτό μου, ανταποκρίνομαι στις υποχρεώσεις μου. Άρα ο τελικός στόχος μιας κοινωνίας αλλά και ενός εκπαιδευτικού συστήματος, είναι η προσφορά προς τους πολίτες/ μαθητές μέσα από τα μέσα τα οποία παρέχει για την ανάπτυξη της δυνατότητας αυτονόμησης τους. Όσο πιο αυτόνομο είναι το άτομο τόσο πιο κοινωνικοποιημένο είναι. Κοινωνικοποίηση σημαίνει την δημιουργία σχέσεων με το κοινωνικό περιβάλλον, βασισμένες στην ισότητα και την αυτονομία, δηλαδή στην δυνατότητα του ατόμου να αυτοκαθορίζεται και ενεργεί αυτόνομα στην σχέση του με την κοινωνία.
Η Παιδαγωγική σχέση είναι, όπως είπαμε σχέση ανήλικου/ ενήλικα, που στην περίπτωσή μας την απαρτίζουν ο καθηγητής και ο μαθητής. Ο καθηγητής σε αυτή την σχέση, είναι ο βασικός μεταφορέας του παιδαγωγικού έργου. Η θέση του δίπλα στον έφηβο/ έφηβη του προσφέρει την ιδιαιτερότητα και μεγάλη υπευθυνότητα να είναι αυτός ο οποίος παράγει και καθορίζει την παιδαγωγική σχέση. Από αυτόν παίρνει μορφή η σχέση. Ο ρόλος του παιδαγωγού κτίζεται γύρω από την ικανότητα του να αναλάβει τον ρόλο του ενήλικα. Δηλαδή γύρω από τον τρόπο μα το οποίο αναλαμβάνει τον εαυτό του. Αυτό δηλώνει, ότι για να μπορέσει ο καθηγητής να οδηγήσει τον μαθητή, μέσω της παιδαγωγικής σχέσης, στην αυτονομία πρέπει ο ίδιος πρώτα να έχει επιτύχει αυτό το στόχο. Διότι τότε μόνο μπορεί να αναλάβει με επιτυχία μια κοινωνική κατάσταση σαν και αυτή. Για να μπορέσει αυτό πρέπει να επιστρατεύσει όλο του το είναι, δηλαδή να συμμετέχει ολοκληρωτικά μέσα στην σχέση. Αυτό τον οδηγεί σε συνεχή αλληλεπίδραση η οποία λειτουργεί και για τον ίδιο με όρους εκπαίδευσης και αλλαγής του ίδιου. Έτσι και ο καθηγητής είναι εκτεθειμένος μέσα στην παιδαγωγική σχέση. Αποτελεί και για αυτόν χώρο εκπαίδευσης, αυτό-εκπαίδευσης θα λέγαμε καλύτερα. « Η εκπαίδευση είναι αναγκαστικά και αυτό-εκπαίδευση, χωρίς αυτή, η εκπαίδευση θα είχε την μορφή της καταστολής».1 Έτσι λοιπόν ο εκπαιδευτικός κατά την διάρκεια της άσκηση της παιδαγωγικής σχέσης, ασκείται και ο ίδιος, και δοκιμάζεται όσον αφορά την σχέση με τον εαυτό του. Έτσι λοιπόν όπως για τον μαθητή έτσι και για τον καθηγητή, η παιδαγωγική σχέση, κατέχει μια ιδιαίτερη θέση στην περαιτέρω προσωπική εξέλιξη και ωρίμανση του. Ο καθηγητής μέσα στην παιδαγωγική σχέση είναι αναγκασμένος να ανακαλύπτει καινούργια μέσα για να μπορεί να καθορίσει την εξέλιξη του άλλου, πράγμα που τον οδηγεί να εξελίσσεται και ο ίδιος όσον αφορά την γνώση του εαυτού του.
Η παιδαγωγική σχέση είναι ο χώρο - χρόνος της γνώσης του εαυτού και της αποδοχής τόσο για τον καθηγητή όσο και για τον μαθητή. Αυτή η γνώση δεν πραγματοποιείται παρά μόνο με την ψυχή του καθηγητή, με την αγάπη, δηλαδή την συμπάθεια. «Για να υπάρξει αυτή, πρέπει να υπάρξει κατά αρχάς η συμπάθεια, η αγάπη για τον εαυτό όχι σαν μια ναρκισσιστική λειτουργία αλλά σαν μια αποδοχή του εαυτού σαν πρόσωπο σε κατάσταση μάθησης, μάθησης απέναντι στην ζωή. Ο καθηγητής μπορεί λοιπόν να θεωρήσει τον μαθητή, σαν αυτόν ο οποίος του παρέχει την ευκαιρία να ζήσει ο ίδιος την προσωπική του εξέλιξη και να ανακαλύψει τους προσωπικούς τρόπους έκφρασης μέσα στην κοινωνική πραγματικότητα.»2 ο φόβος της αποτυχίας
Η Θέση του καθηγητή, λοιπόν μέσα στην παιδαγωγική σχέση είναι καταλυτική όχι μόνο για τον μαθητή αλλά και για τον καθηγητή τον ίδιο. Πραγματικότητα που λίγοι καθηγητές γνωρίζουν, δηλαδή δεν γνωρίζουν πως η παιδαγωγική σχέση, η σχέση με τον μαθητή καθορίζεται από την αμοιβαιότητα συμπεριφορών όπου η αλληλεξάρτηση είναι το βασικό της στοιχείο. Δηλαδή δεν είναι μόνο οι καθηγητές οι οποίοι επηρεάζουν το μαθητή αλλά και ο μαθητής επηρεάζει τον καθηγητή.
Έχουμε λοιπόν να κάνουμε με μια διαλεκτική σχέση. Αυτή η διαλεκτική εκφράζεται σε καθημερινή βάση και αποτελεί το βασικό περιεχόμενο στην ζωή του μαθητή, του καθηγητή και γενικά της εκπαίδευσης και του εκπαιδευτικού συστήματος.
1 αναφορά Jaque Ardoino Propos actuel sur l education Gauther Villqrd 1978
2 G Gendrau Action psychoeducatives : Fleurus 1990


Ο Καθηγητής/Δάσκαλος
Λάθος άνθρωπος σε λάθος τόπο;
Το σχολείο 2
Μέσα στο σύστημα οργάνωσης της εκπαίδευσης ο καθηγητής κρατάει την σημαντικότερη θέση, όσον αφορά την επιτυχία των στόχων του συστήματος. Είναι ο βασικός πόλος πάνω στον οποίο στηρίζεται ολόκληρο το σύστημα της εκπαίδευσης. Είναι αυτός που έρχεται σε επαφή με το παιδί/ έφηβο, είναι αυτός ο οποίος δημιουργεί την παιδαγωγική σχέση, πάνω στην οποία στηρίζεται το παιδαγωγικό έργο. Για να μπορέσει να φέρει εις πέρας το έργο του, ο καθηγητής εκτός από τις ικανότητες τις οποίες έχει αναπτύξει, πάνω στο γνωστικό του αντικείμενο ( το savoir faire), δηλαδή το Πρέπει να είχε αναπτύξει και (το savoir être). Αυτός ο διαχωρισμός του «Είμαι» και του «Κάνω» είναι λίγο τεχνικός και σκοπό έχει να μας βοηθήσει περισσότερο θεωρητικά. Αυτά τα δύο αποτελούν κομμάτια ενός συνόλου που είναι η προσωπικότητα του καθηγητή.
Η παιδαγωγική δράση, δηλαδή η ενέργεια την οποία δαπανά ο καθηγητής, για το παιδαγωγικό του έργο, πηγάζει τόσο από το «Είμαι» δηλαδή την προσωπικότητα, όσο και από το «Κάνω», δηλαδή την δράση αυτής της προσωπικότητας μέσα στην κοινωνική ομάδα που την περιβάλλει. Μιλώντας για την προσωπικότητα του καθηγητή, μιλάμε για τον ενήλικα και τα χαρακτηριστικά εκείνα τα οποία καθορίζουν αντικειμενικά αυτή την ενηλικίωση. Η Ενηλικίωση είναι συνυφασμένη με την ωριμότητα. Η ωριμότητα δηλώνει μια γενική κατάσταση του ενήλικα η οποία απαιτεί,
ένα ικανοποιητικό επίπεδο της φυσική κατάσταση του ατόμου
Ένα ικανοποιητικό επίπεδο της διανοητικής του εξέλιξης
Ένα ικανοποιητικό επίπεδο, ψυχολογικής ωρίμανσης, συγκινησιακής και συναισθηματικής
Ένα ικανοποιητικό επίπεδο ηθική και κοινωνικής ωρίμανσης1
Τις περισσότερες φορές αυτό που παρατηρούμε στην σύγχρονη κοινωνία είναι ότι, μερικά χαρακτηριστικά από τα παραπάνω μεγιστοποιούνται ενώ άλλα ατροφούν. Έτσι η συναισθηματική και συγκινησιακή ωρίμανση του ατόμου δεν λαμβάνεται υπ’ όψιν, όσο η φυσική, ή, η διανοητική ωρίμανση. Δηλαδή ορισμένα άτομα μπορούν να αναπτύξουν γρήγορα μια διανοητική ικανότητα και να γίνουν περισσότερο αποδεκτά από το κοινωνικό σύνολο, αλλά να υστερούν συναισθηματικά
Το στάδιο του ενήλικα, λοιπόν χαρακτηρίζεται από την γνώση του εαυτού, από την εξέλιξη και την ωρίμανση του ατόμου σε όλα τα επίπεδα τα οποία αναφέραμε, συγχρόνως. Ποιο συγκεκριμένα η ωρίμανση φανερώνεται από τον τρόπο με τον οποίο το άτομο αναλαμβάνει τον εαυτό του, λαμβάνοντας υπ’ όψιν την ολότητα της κατάστασης μέσα στην οποία καλείται να δράσει. Είναι λοιπόν η δράση, η πράξη, αυτή οποία εκφράζει το ποσοστό ωρίμανσης του ατόμου.
Στην περίπτωση αυτή η προσωπικότητα του καθηγητή είναι το «μέσον», δηλαδή το εργαλείο του για να επιτελέσει το παιδαγωγικό του έργο. Αν υπολογίσουμε επίσης ότι η ωρίμανση δεν έχει τέλος αλλά ένα άτομο μπορεί να ωριμάζει με το να συνεχίζει να μένει ενεργό και να δρα. Το επίπεδο ωρίμανσης του καθηγητή δεν μπορεί να μείνει στάσιμο, αλλά θα συνεχίσει να βελτιώνεται μέσα από το παιδαγωγικό του έργο μέσα από την σχέση με τον μαθητή. Αν συμβεί το αντίθετο τότε έχουμε με λάθος άνθρωπο σε λάθος τόπο!
1 Propos actuels sur l education : Jacque Ardoino gauthier villars Paris 1978



Στην παιδική ηλικία
Το σχολείο 3


Ο μαθητής από την πρώτη στιγμή που θα πατήσει το πόδι του στο σχολείο μπαίνει στο χώρο της εκπαίδευση, μπαίνει στο χώρο της κοινωνίας. Μπαίνει σε ένα χώρο αλληλεπιδράσεων τελείως διαφορετικών από αυτές που ζούσε μέσα στην οικογένεια του Απομακρύνεται από την οικογένεια του και καλείται πλέον μόνο του να αντιμετωπίσει τους άλλους είτε παιδιά είναι, δηλαδή συμμαθητές, είτε ενήλικοι, δηλαδή δάσκαλοι και καθηγητές. Μέσα στο σχολείο το παιδί θα γνωρίσει τους άλλους αλλά περισσότερο, μέσα από τους άλλους, θα γνωρίσει τον εαυτό του. Θα γνωρίσει έναν άλλο κόσμο τον οποίον πρέπει να κερδίσει, να κάνει χώρο και να βρει την θέση του. Το σχολείο μετά την οικογένεια είναι ο δεύτερος πιο σημαντικός μηχανισμός κοινωνικοποίησης της κοινωνίας, ο τρίτος είναι η εργασία. τους Το σχολείο αποτελεί μια δοκιμασία για το παιδί. Το σχολείο είναι μια κοινωνία στην οποία πρέπει να ενσωματωθεί και να ενσωματωθεί σύμφωνα με τις δικές του δυνάμεις. Από τις πρώτες τάξεις του δημοτικού το παιδί σαν μαθητής πολεμάει για αυτή την ενσωμάτωση. Κάθε εποχή και διαφορετικά. Μεγαλώνοντας, αλλάζοντας αλλάζει και η μορφή και η τρόποι ενσωμάτωσης Χωρίς να θέλουμε να μειώσουμε την σημασία της παιδικής ηλικίας, όπου το παιδί δοκιμάζει με ήπιους τρόπους την διαφορετικότητα του κρατώντας ακόμα την παιδικότητα στον τρόπο συμπεριφοράς του,. Που σημαίνει ότι έχει αναπτυχθεί οργανικά και ψυχολογικά μέσα στην κοινωνία του σχολείου, διαμέσου των αλληλεπιδράσεων του εκπαιδευτικού συστήματος εκτός από αυτό της οικογένειας του και έχει καθοριστεί τόσο στην σχέση με τον εαυτό του όσο και στην σχέση του με το περιβάλλον. Όμως η εφηβεία δεν είναι ένα απλό πέρασμα, αλλά ένας σταθμός και όλα αυτά μπορούν να αναποδογυρίσουν, αν όχι να αλλάξουν για να τεθούν οι βάσεις του μελλοντικού ενήλικα

Η Κοινωνία, Το Σχολείο και... Η Εφηβεία






εφηβεία 4

Στη κοινωνία 



Όταν ο μαθητής ή μαθήτρια βρίσκεται στην εφηβεία, διανύει μια περίοδο της ζωής του/της, την οποία την θεωρούμε μεταβατική περίοδο. Είναι μία περίοδος σημαντικών αλλαγών οι οποίες λαμβάνουν χώρα τόσο στο οργανικό όσο και στο ψυχοκοινωνικό επίπεδο. Εκδηλώνονται μέσω των αλληλεπιδράσεων του/ης εφήβου/ης με το κοινωνικό του περιβάλλον. Κοινός παρανομαστής αυτών των αλλαγών, είναι η σύγκρουση ανάμεσα στην τάση του/ης για ελευθερία και την ανάγκη προστασίας. Δηλαδή ανάμεσα στην εξάρτηση και ανεξαρτησία.

Η σύγκρουση ανάμεσα στην τάση για ανεξαρτησία και στην ανάγκη προστασίας είναι μια εσωτερική διεργασία αλλά και μια εξωτερική συγχρόνως. Είναι δηλαδή μια ψυχολογική, και κοινωνική διεργασία η οποία αρχίζει με την γέννηση του νέου ανθρώπου, μεγιστοποιείται κατά την διάρκεια της εφηβεία αλλά δεν σημαίνει πως τελειώνει με αυτή. Συνεχίζει και στα επόμενα στάδια ανάπτυξης του να αποτελεί το βασικό κίνητρο στην σχέση του με την κοινωνία. 

Στην περίοδο της εφηβείας, λοιπόν το βασικό περιεχόμενο των αλληλεπιδράσεων του/ης εφήβου/ης με το κοινωνικό του περιβάλλον, είναι οι τάσεις για ανεξαρτησία και εξάρτησης. Αυτό φαίνεται σε κάθε κοινωνική εκδήλωση, από τον τρόπο εμφάνισης, από τον τρόπο συμπεριφοράς, από τον τρόπο με τον οποίο έρχεται σε επαφή, τόσο με τους φίλους όσο και με τους ενήλικες. 

Έτσι λοιπόν η ανεξαρτησία, δεν είναι μια χρονικά ορισμένη κατάσταση, αλλά είναι διαχρονική κατάσταση η οποία ζητά την επαλήθευση της κάθε στιγμή. Εδώ πρέπει να υπογραμμίσουμε κάτι, πως η πλήρη ελευθερία, δεν υπάρχει και πως η ανεξαρτησία είναι ένας άλλος τρόπος διευθέτησης των εξαρτήσεων. Έχουμε δηλαδή να κάνουμε περισσότερο με την ρύθμιση των εξαρτήσεων παρά την αποφυγή τους.

 Η προσπάθεια για διαφοροποίηση από τους ενήλικες και περισσότερο από τους γονείς αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο για την δημιουργία της ταυτότητας. Αποτελεί επίσης και την βασικότερη πυγή εσωτερικής και εξωτερικής σύγκρουσης, ανάμεσα στην εφηβεία και τον εαυτό της, σε αυτή και το κοινωνικό του περιβάλλον. Το φαινόμενο αυτό εκφράζεται στην καθημερινότητα με ποικίλους τρόπους. Έτσι, παρατηρούμε ότι, ο/η έφηβος/η προβάλει συνεχώς την διεκδίκηση ανεξαρτησίας, ενώ την ίδια στιγμή, απαιτεί την παρουσία του γονέα σε σημαντικές εκδηλώσεις της ζωής του/ης. Το ίδιο συμβαίνει και στις σχέσεις με τους συνομηλίκους του/ης, όπου επιθυμεί σχέσεις εξάρτησης, βασισμένες στην πίστη και την αφοσίωση, ενώ διακηρύσσει την ικανότητα ανεξαρτησίας που κατέχει. Σε αυτή την περίοδο η εκδήλωση της συναισθηματική υποστήριξη των γονιών, αλλά και των άλλων ενηλίκων, έχει τεράστια σημασία.  

Δια μέσου της διεκδίκησης της ανεξαρτησίας, η, της εξάρτησης, ο/η έφηβος/η διαμορφώνει:
 Πρώτον,  την σχέση του με τους άλλους και το εκάστοτε περιβάλλον μέσα στο οποίο αναπτύσσεται. Δια μέσου της κοινωνικής σχέσης, συνειδητοποιεί τους κανόνες και τις αξίες της εκάστοτε κοινωνικής ομάδας που το περιβάλει, μαθαίνει τους θεσμούς της και την λειτουργία της και προσαρμόζει την κοινωνική του πράξη ανάλογα με αυτές .

Δεύτερο , διαμορφώνει την σχέση με τον εαυτό του , με την συνειδητοποίηση των αναγκών του και των ικανοτήτων του, πράγμα που έχει να κάνει με την διαμόρφωση της προσωπικότητας και την συγκρότηση της ταυτότητας του.
Αυτές οι δύο κατευθύνσεις αποτελούν δύο όψεις του ίδιου νομίσματος, διότι η κοινωνική σχέση, η σχέση με τους άλλους καθορίζει την σχέση με τον εαυτό.

Όλη η κοινωνική δράση της εφηβείας λοιπόν καθορίζεται από αυτή την διαλεκτική σχέση και επηρεάζει, αλλά και επηρεάζεται από το κοινωνικό του περιβάλλον δημιουργώντας τις περισσότερες φορές συγκρουσιακές καταστάσεις οι οποίες απαιτούν μια διαφορετική αντιμετώπιση. Αντιμετώπιση η οποία πρέπει να λαμβάνει συνεχώς υπ’ όψιν την εξελικτική πορεία ανάπτυξης και ωρίμανσης της και να εκφράζεται ανάλογα με αυτή. Δηλαδή πρέπει η "αντιμετώπιση" να διαφοροποιείται σύμφωνα μα την οργανική και ψυχολογική διαφοροποίηση της.


στο σχολείο


Αυτή λοιπόν η αναζήτηση της ταυτότητα στον έφηβο συμπίπτει με τις απαιτήσεις που έχει από αυτόν το εκπαιδευτικό περιβάλλον, οι οποίες είναι πολύ μεγαλύτερες από κάθε άλλη φορά. Το εκπαιδευτικό σύστημα δεν φαίνεται να ενδιαφέρεται για την ανάγκη εξάρτησης και ανεξαρτησίας του. Έχει τις απαιτήσεις του και σε αυτές τις απαιτήσεις ο έφηβος/ έφηβη είναι αναγκασμένος να απαντήσει να πετύχει. 

Η πίεση για επιτυχία δεν είναι μόνο μια απαίτηση του εκπαιδευτικού συστήματος, αλλά και της οικογένειας και γενικότερα της κοινωνίας ολόκληρης. Σε αυτή την περίπτωση το τίμημα της αποτυχίας είναι πολύ βαρύ. Η αποτυχία σε ένα κόσμο προσανατολισμένο στην κοινωνική επιτυχία έχει συνέπειες σημαντικές όχι μόνο όσον αναφορά το σχολείο, αλλά και άλλες πλευρές στην ζωή του εφήβου και μελλοντικού ενήλικα.

 Η Φοίτηση στο σχολείο αποτελεί ένα μέτρο αξιολόγησης του ατόμου, το οποίο τον επηρεάζει όχι μόνο στην μαθητική του ιδιότητα αλλά και στον κοινωνικό του προσανατολισμό. Πόσοι νέοι άνθρωποι δεν χαρακτηρίσθηκαν ανίκανοι, ή, απροσάρμοστοι, με βάση την εκπαιδευτική τους αξιολόγηση; Πόσοι δεν εγκατέλειψαν το θρανίο με το βάρος της αναξιότητας και απαξίωσης και στράφηκαν πολύ γρήγορα στο χώρο της εργασίας;.. Δηλαδή το σχολείο όντας ένα σκληρό αξιολογικό κριτήριο για το άτομο μπορεί να δημιουργήσει μέσα στον ανταγωνιστικό του χώρο μεγάλες συναισθηματικές διαταραχές και να επιτείνει το άγχος και την ανασφάλεια δημιουργώντας περαιτέρω προβλήματα στην συγκρότηση της ταυτότητας του εφήβου.

Ο φόβος της αποτυχίας κρύβεται πίσω από τις αντιρρήσεις, τις οποίες προβάλει ο/η έφηβος/η στο όρους του εκπαιδευτικού συστήματος. Γι’ αυτό το λόγο πρέπει να σκύψουμε με μεγαλύτερη κατανόηση στο πρόβλημα αυτό , διότι ο φόβος της αποτυχίας δεν είναι μόνο ένα ατομικό πρόβλημα αλλά και ένα κοινωνικό. Δεν εξαρτάται μόνο από το άτομο, αλλά και από τα μέσα τα οποία προσφέρει του εκπαιδευτικό σύστημα και τις ευκαιρίες που δίνει στην ανάλυση και πρόληψη του προβλήματος.

Ο φόβος της αποτυχίας δεν επηρεάζει μόνο με την ψυχολογική κατάσταση του ατόμου αλλά και την κοινωνική του. Δεν περιορίζεται μόνιμο στα πλαίσια της εκπαιδευτικής λειτουργίας και του σχολείου, αλλά διαχέεται σε όλες τις εκφάνσεις της κοινωνικής ζωής του/ης έφηβου/ς. Η αποτυχία μπορεί να επηρεάσει τις σχέσεις μέσα στην οικογένεια, αλλά και τις σχέσεις έξω από αυτή, τις σχέσεις με τους φίλους, τις φίλες και εν γένει τους συνομήλικους.

Εάν βλέπουμε το εκπαιδευτικό σύστημα σαν ένα τρόπο πιεστικής αξιολόγησης και όχι σαν συνθήκη διαμόρφωσης της αυτονομίας της εφηβείας, τότε πρέπει να σκεφτούμε ότι δεν έχουμε να κάνουμε με εκπαίδευση αλλά με επιβολή.

Επιβολή ενός τρόπου σκέψης, ενός τρόπο έκφρασης και συμπεριφοράς ο οποίος είναι τελείως αντιθέτως με την αναζήτηση της ανεξαρτησίας της εφηβείας, συναντώντας αυτή την αναζήτηση, αντί να την οδηγήσει στην ανεξαρτησία την εγκλωβίζει στην εξάρτηση  .

Κερεντζής Λάμπρος

Παρασκευή, 14 Αυγούστου 2009




Η Ευχαρίστηση

Το σχολείο 5


Χώρος συναισθήματος



Ο χώρος του σχολείου, είναι ένας χώρος παιδείας και αγωγής. Είναι ένας χώρος που ξεχειλίζει από συναισθήματα. Ο χώρος του σχολείου ένας παιδαγωγικός χώρος. Ότι συμβαίνει μέσα σε αυτό το χώρο έχει παιδαγωγικό χαρακτήρα. Ο χώρος αυτός εκτός από χώρος της γνώσης είναι και χώρος συνεύρεσης και δημιουργίας σχέσεων μαθητών, μαθητών και δασκάλων/καθηγητών. Οι σχέσεις αυτές δηλώνουν την παρουσία του συναισθήματος, δηλαδή το ποσοστό ευχαρίστησης, ή, δυσαρέσκειας από την σχέση. Επηρεάζουν την μορφή που μπορεί να πάρει μια σχέση με βάση την συγκινησιακή κατάστασης την οποία προκαλεί. Τέτοιες μορφές σχέσεων εξαρτώνται από συναισθήματα όπως η τρυφερότητα, η αφοσίωση, η αγάπη, η λύπηση, το μίσος, και καθοδηγούν, προσανατολίζουν το ενδιαφέρον του ατόμου μέσα στην σχέση. Οι έρευνες πάνω στην Παιδαγωγική και ειδικότερα στην διαδικασία της μάθησης δείχνουν την σημαντικότητα του συναισθήματος στην μετάδοση της γνώσης. Δείχνουν, πόσο το συναίσθημα βοηθάει ή εμποδίζει την εξέλιξη του ατόμου προς την ωριμότητα και την κατάκτηση της αυτονομίας.
Ο Χώρος του σχολείου είναι λοιπόν γεμάτος από το πήγαινε έλα των μαθητών, των καθηγητών, είναι γεμάτος από κινήσεις, βλέμματα, νοήματα, φωνές ομιλίες επενδυμένες από προσδοκίες, αγωνίες, χαρές και εν γένει συγκινήσεις. Ο καθένας μέσα σε αυτό το χώρο έχει δημιουργήσει σχέσεις, γνωριμίες, συμπάθειες και αντιπάθειες και βρίσκεται σε μια συνεχή αλληλεξάρτηση με ότι τον περιβάλει. Η συμπεριφορά του ορίζεται πάντα σε σχέση με την συμπεριφορά των άλλων, επηρεάζει και επηρεάζεται, εξαρτά και εξαρτάται από αυτές. Το άτομο, ενήλικας, ή, ανήλικος είναι σε μια συνεχή αλληλεπίδραση με το περιβάλλον του σχολείου.



Οι αλληλεπιδράσεις



H αλληλεπίδραση είναι όρος της ψυχοκοινωνιολογίας Η αλληλεπίδραση για τον Πώλ Βατζλαβικ, είναι «μια σειρά από εναλλασσόμενα μηνύματα μεταξύ των ατόμων»1. Πρόκειται λοιπόν, για μια σειρά αλληλεπιδράσεων τις οποίες τις χαρακτηρίζει η συνέπεια όχι μόνο όσον αφορά την σχέση και την θέση τους μέσα σε αυτή (επάνω, κάτω θέση) αλλά και το θεματικό της περιεχόμενο. Στην θεωρεία του Κρέγκορη Βάτεσσον2 για την μάθηση, τα μηνύματα των διαδοχικών αλληλεπιδράσεων αποτελούν ομάδες από ερεθίσματα –απαντήσεις -ενισχύσεις και έχουν να κάνουν με την βάση της «δεύτερο- μάθησης» όπως λέει, ή, μάθηση των σχέσεων.
Οι αλληλεπιδράσεις έχουν να κάνουν με την συμπεριφορά, τον τρόπο επικοινωνίας, αλλά και με τις ψυχικές και γνωστικές διαδικασίες, οι οποίες συνδέονται με τα βιώματα και τα σχηματισμένα νοήματα του παρελθόντος, μέσω των οποίων το άτομο προσπαθεί να κατανοήσει μια καινούργια κατάσταση. Το βίωμα μιας σχέσης όπως είναι η σχέση Δασκάλου/Μαθητή, καθορίζεται από την ψυχική επένδυση του κάθε ατόμου σε αυτή. Σε αυτή την περίπτωση δεν μιλάμε μόνο για το βίωμα μιας σχέσης αλλά μιλάμε και για την εσωτερική, ψυχική και γνωστική αναπαράσταση αυτή της σχέσης σύμφωνα με τις ψυχικές ανάγκες του κάθε μέλους της. Αυτή η ψυχική αναπαράσταση είναι μια λειτουργία η οποία επηρεάζεται, πρώτον, από το πραγματικό αντικείμενο λαμβάνοντας υπ’ όψιν τα καθαρά του χαρακτηριστικά και δεύτερον, από την οργάνωση του ψυχισμού του ατόμου.

Η μεταβίβαση

Για να το καταλάβουμε καλύτερα, η σχέση Δασκάλου/ Μαθητή , όπως και κάθε σχέση δεν μπορεί να βιωθεί από τα μέλη της σαν αυτή καθ’ αυτή, Επηρεάζεται από τις φανταστικές αναπαραστάσεις που έχει αποκοιμίσει τόσο ο ένας όσο και ο άλλος, από την σχέση του με άλλους, όπως π.χ. οι γονείς. Σε αυτή την περίπτωση μπορούμε να μιλήσουμε για την μεταβίβαση συναισθήματος, όρος του Φρόιντ, ο οποίος δηλώνει ότι το συναίσθημα, αλλά και η γνώση, η μάθηση από τις σχέσεις μας με πρόσωπα που γνωρίσαμε στα πρώτα στάδια της ζωής μας, μεταβιβάζονται σε άλλα πρόσωπα, που συναντάμε στα επόμενα στάδια ανάπτυξής. Αυτή η λειτουργία μπορεί να βοηθάει, αλλά και να εμποδίζει την προσπάθεια προσαρμογής μας σε νέες καταστάσεις. Υπάρχει η θετική μεταβίβαση και η αρνητική μεταβίβαση. Θετική θεωρούμε την μεταβίβαση, όταν το περιεχόμενο της σχέσης είναι η συμπάθεια, η κατανόηση, η συνεργασία και αρνητική όταν το περιεχόμενο είναι η προβολή ισχύος, ο ανταγωνισμός και η αντιπάθεια.



Η περιθωριοποίηση του συναισθήματος



Δεν θα ήθελα να επεκταθώ περισσότερο σε αυτό το σημείο. Εκείνο το οποίο θα ήθελα να τονίσω είναι πως,

η περιθωριοποίηση της συναισθηματικής ζωής στο σύστημα εκπαίδευσης, δημιουργεί μια ασυμμετρία στις σχέσεις και εισάγει την εξουσία και την υποταγή μέσα σε αυτές.
Η σημασία της συναισθηματικής ζωής αποτελεί ένα αντικείμενο έρευνας και εξέτασης περισσότερα σημαντικό από την μετάδοση της γνώσης.
Αποτελεί το υπόβαθρο καθώς και το περιβάλλον της γνώσης.
Είναι η ίδια μια γνώση!!

Μια γνώση η οποία απευθύνεται τόσο στο άτομο όσο και στην σχολική ομάδα στην οποία το άτομο συμμετέχει. Η παρουσία της είναι, ο απαραίτητος όρος για την μετάδοση της γνώσης
Οι περισσότεροι ενήλικες αγνοούν αυτό το αξίωμα και όχι μόνο το αγνοούν αλλά τις περισσότερες φορές το θεωρούν εχθρό του παιδαγωγικού έργου και της διδασκαλίας. Όμως, η ευχαρίστηση, η δυσαρέσκεια, η ντροπή, η χαρά, όλες αυτές οι συναισθηματικές καταστάσεις, αποτελούν την έκφραση των παιδαγωγικών αλληλεπιδράσεων. Αποτελούν την ψυχή της σχολική ζωής και αυτό δεν μπορεί να το αγνοήσει κανείς από αυτούς που συμμετέχουν, ή, όχι σε αυτή.



1 Βατζλαβικ Π. Χελμικ Βωβίν. Τζακσον Ντ. Une logique de la comminication : Seuil Paris 1972
2 Κρέγκορη Βάτεσσον (1904-1980) Άγγλος ερευνητής. Ανθρωπολόγος, εθνολόγος, πρωτοπόρος στην ανάπτυξη της θεωρία των συστημάτων.
φωτό (από το ιστιολόγιο του Δήμου Βέροιας)

Τετάρτη, 12 Αυγούστου 2009



Μάνα και κόρη
Δια-γενεαλογικές επιδράσεις 3

Δεν την μπορώ, ναι δεν την μπορώ είναι κολλημένη επάνω μου, με προστατεύει προσπαθώντας να ξηλώσει την ζωή που προσπαθώ να μπαλώσω. Τελικά μπαλώνω τις δικές της τρύπες διότι οι δικές της τρύπες είναι και δικές μου. Τρύπες που μπαίνει παγωμένος αέρας της μοναξιάς, χειμώνα καλοκαίρι και μας παγώνει και τις δύο. Πως μείναμε μέσα σε αυτό το σπίτι μόνες και φοβισμένες. Φοβισμένες, μόνο που ο φόβος είναι διαφορετικός για την κάθε μια μας. Εκείνη φοβάται, φοβάται για το κάθε τι. Φοβάται τα μικρόβια την σκόνη,, το ύψος, την ταχύτητα, τους κακούς γείτονες. Φοβάται την μάνα της όπως φοβόταν και τον πατέρα της. Φοβάται τους άνδρες για αυτό δεν παντρεύτηκε όταν ο πατέρας μου έφυγε με μια άλλη και μας άφησε μόνες. Πριν από λίγο γύρισα και την βρήκα στο κρεββάτι να βογκάει κρατώντας το κεφάλι της και ένιωσα ότι ο χρόνος δεν περνούσε και ότι αυτός ο πονοκέφαλος που κοντεύει να γεράσει μαζί μας, μας κρατάει έτσι ακινητοποιημένες μέσα στο ίδιο λεξιλόγιο και στην ίδια συμπεριφορά. Συμπεριφορά, όπως το να καθίσω δίπλα της στο κρεβάτι και να της πιάσω το χέρι και μετά το μέτωπο για να δω αν έχει πυρετό. Η να της κουβαλήσω από την κουζίνα ένα ποτήρι και ένα ντεπό ν με τα ρούχα της δουλειάς και σκεπτόμενη τους ψυχιάτρους που έχουμε επισκεφτεί ξεφτιλίζοντας όλες τις φαρμακευτικές θεραπείες που είχαν προτείνει. Πως φθάσαμε μέχρις εδώ και οι δύο μόνες και οι δύο εγκαταλελειμμένες και ορφανές και το χειρότερο, γερασμένες και οι δύο. Ναι νιώθω γριά και εγώ. Νιώθω να κινούμαι με τον δικό της ρυθμό, να πιάνω τον εαυτό μου να κινήται σαν και αυτή με τις ίδιες χειρονομίες, με το ίδιο βάδισμα, με τα ίδια λόγια και το χειρότερο με τις ίδιες σκέψεις. Με το δικό της βογκητό στο στόμα, με την ίδια στυφή γεύση της ζωής που το μυαλό μου όπως το μυαλό της την απαξιώνει συνεχώς
Είναι σαν ο χρόνος να μην κυλάει, σαν να έχει χάσει την σημασία του. Εγώ και αυτή αεικίνητες αγέρωχες και υπομονετικές δεν έχουμε καμιά διαφορά με τον χρόνο, δεν μας αγγίζει. Μάλλον δεν βλέπουμε το άγγιγμα του. Καμιά φορά εγώ το βλέπω και είναι φορές που μόνο αυτό βλέπω στο πρόσωπό μου και τρελαίνομαι αλλά κανείς δεν ξέρει τίποτα,για αυτή την τρέλα. Έχω μάθει να την κρατάω κρυφή Για τους γύρω είμαι μια ανεξάρτητη κοπέλα με προοδευτικές ιδέες και ανήσυχο πνεύμα, όπου η μοναξιά αποτελεί στοιχείο της κουλτούρα της και του επιτηδευμένου τρόπου ζωής. Την τρέλα μου την έχω κάνει ιδιωτική. Όταν κλείνω την πόρτα μου, τότε μόνο την αφήνω να βγει στην επιφάνεια.

Τρίτη, 11 Αυγούστου 2009

Ένας άνδρας στο σπίτι

Δια-γενεαλογικές επιδράσεις 2




Κατέβηκε στην όμορφη κουζίνα που, που του ανήκει και χαίρεται να την περιποιείται και αφού μάζεψε χθεσινές κατσαρόλες, καπάκια, πιατάκια, αδέσποτα μαχαιροπίρουνα και τα πέταξε στο νεροχύτη, άρχισε το πλύσιμο. Μετά καθάρισε τους απαλούς πάγκους της, τα υπερσύγχρονα ματάκια της ηλεκτρικής κουζίνας, μετά πέρασε στο τραπέζι, μάζεψε ότι υπήρχε ξέμπαρκο εκεί πάνω, του στιλ ποτήρια σημειωματάρια, και άλλα μολύβια και ορφανεμένα χαρτάκια με τηλέφωνα. Του έριξε ένα σκούπισμα και το χάρηκε που γυάλιζε το άσπρο πλαστικό του κάλυμα. Αυτό τον ενθουσίασε και άρπαξα την ηλεκτρική σκούπα. Έκανε την γνωστή περιοδεία σαλόνι κουζίνα και αφού βεβαιώθηκε ότι δεν υπήρχε ούτε ένα σκουπιδάκι, ιδίως στις γωνίες. Έβαλε νερό στο κάδο και πείρε την σφουγγαρίστρα. Στην σφουγγαρίστρα ήταν επαγγελματίας κάποτε. Σφουγγάριζε επαγγελματικά. Μερικές φορές είχα φάει κάτι γλίστρες, τέλος πάντων. Αφού σφουγγάρισε δυο φορές, την δεύτερη με καινούργιο καθαρό νερό, άρχισε να μαζεύει. Βιβλία πεταμένα, μαξιλάρια από καναπέδες που χρειάζονταν τακτοποίηση, επίσημη αλληλογραφία με τους κρατικούς φορείς, που έπρεπε να μπει στην θέση της και αφού τελείωσε ένιωσε πραγματικά ότι αυτό το σπίτι του ανήκει ψυχή και σώματι. Με αυτό το συναίσθημα πήρε και δυο κυπριώτικες πίτες, έφτιαξε και μια γέμιση από τόνο ντομάτα κρεμμύδι, τις γέμισε και τις πέταξε στην επαγγελματική του τοστιέρα. Έβγαλε και μια μπίρα από το γυαλισμένο ψυγείο και κάθισε και έφαγε με μια ικανοποίηση που δεν μπορει να περιγράψει. Έτσι καλά φαγωμένος πήγε και ξάπλωσε στο τακτοποιημένο από εκείνον καναπέ και τον πήρε ο ύπνος. Ξύπνησε όταν ήρθε η γυναίκα του.

Δευτέρα, 10 Αυγούστου 2009






D.N.A
Η βιολογική ερμηνεία της ανθρώπινης συμπεριφοράς



Πολύ καλή δουλειά και σοβαρή γίνεται γύρω από την ανακάλυψη του αιώνα το D.N.A Αλλά, μετά από πειραματισμούς πάνω σε θέματα που έχουν να κάνουν με τον ανθρώπινο ψυχισμό τόσο στο γνωστικό όσο και στο συναισθηματικό επίπεδο, τα αποτελέσματα δεν απέδειξαν ότι το D.N.A μπορεί να λειτουργήσει ανεξάρτητα από τον επηρεασμό του περιβάλλοντος Έτσι φαίνεται ότι δεν έχει και πολλά να προσθέσει η ανεύρεση και η ανάλυση των γονιδίων στο τομέα της ψυχολογίας, όσο σε αυτόν της ιατρικής. Λίγα πράγματα, περισσότερο σαν εμβάθυνση των ήδη υπαρχόντων υποθέσεων.
Η κληρονομικότητα πάντα κρατούσε την θέση της και ο πόλεμος κληρονομικότητας και περιβάλλοντος υπήρχε από το ξεκίνημα της ψυχιατρικής και της ψυχολογίας σαν επιστήμες, αντιπροσωπεύοντας συγχρόνως και δύο διαφορετικές ιδεολογικές θέσεις Θέσεις οι οποίες εκφράστηκαν στο πέρασμα των χρόνων, όχι μόνο στην επιστήμη της ψυχολογίας, αλλά σε όλες τις επιστήμες του ανθρώπου.
Το ζήτημα δεν είναι αυτό. Το ζήτημα είναι γιατί γίνεται τόσο ντόρος γύρω από το D.N.A, έτσι ώστε πολλοί πελάτες μου να λένε“μήπως το D.N.A φταίει για αυτό, μήπως φταίει το D.N.A για το άλλο”. Δηλαδή η ευρεία προβολή του γεγονότος, από τα μέσα ενημέρωσης τείνει να δώσει μια τροπή στην κοινωνία προς την ιατρική πλέον αντιμετώπιση των κοινωνικών και ατομικών προβλημάτων, υπερτονίζοντας τον ρόλο της κληρονομικότητα στο όνομα του D.N.A.
Αυτό που γίνεται είναι ότι η “κληρονομικότητα” σαν όρος έχει εγκαταλειφθεί, έχει ξεχαστεί και την θέση της έχει πάρει ένα άλλο λεξιλόγιο, μια καινούργια ορολογία. Ορολογία η οποία, βγαίνει κατευθείαν από τα εργαστήρια των βιολόγων όπως το D.N.A Στην ουσία οι βιολόγοι, αλλά και οι γιατροί, την δουλεία τους κάνουν και προσπαθούν να την κάνουν πολύ καλά. Είναι αξιέπαινοι γι' αυτό και δεν ευθύνονται για τις κοινωνικές αναπαραστάσεις του αντικειμένου της εργασίας τους. Μιλώντας όμως για το D.N.A, για τα γονίδια, δεν παύουμε να συζητάμε για την σημασία της κληρονομικότητας. Δηλαδή υπερτονίζουμε ιδεολογικά την σημασία της κληρονομικότητας παύοντας να μιλάμε για τον άνθρωπο και τις συνθήκες που μεγάλωσε. Μιλάμε για την χημεία του, αφήνοντας να εννοηθεί ότι αυτή καθορίζει περισσότερο την συμπεριφορά του και όχι σε συνεργασία της με το περιβάλλον. Είναι σαν να λέμε σε κοινωνικό επίπεδο, ότι το άτομο ευθύνεται και μόνο αυτό, για την κοινωνική του και ψυχολογική του κατάστασή, όποια και είναι αυτή. Αυτό σημαίνει ενοχή, σημαίνει διαχωρισμό, αποκλεισμό και στιγματοποίηση. το ατόμου με βάση το D.N.A του.

Εκτός από τα ιατρικά περιοδικά και επιστημονικά βιβλία τα οποία δεν φτάνουν στο πολύ κοινό, υπάρχουν ψευδό ιατρικά περιοδικά ευρείας κατανάλωσης και τα βιβλία αμφιβόλου επιστημονικότητας, πουπροβάλουν με τον ένα η τον άλλο τρόπο το D.N.A. σαν παράγοντα ζωής και θανάτου. Επίσης η τηλεόραση και ο κινηματογράφος με ταινίες επιστημονικής φαντασίας τονίζουν και μεγαλοποιούν αυτό το γεγονός Παραδείγματος χάριν,κάθε βράδυ στην τηλεόραση υπάρχουν αστυνομικές σειρές όπου, η κάθε αστυνομική ομάδα με επικεφαλής ένα υπέρ-αστυνομικό που οργανώνει τις έρευνες και ένα ολόκληρο εργαστήρι πληροφορικής και βιολογίας στο πλάι του όπου το το D.N.A του εγκληματία γίνεται ο πραγματικός πρωταγωνιστής


Όλο αυτό το μπέρδεμα,και όλος αυτός ο ντόρος είναι γιατί ο όρος. D.N.A, βοηθάει στη διάδοση της ιατρικής και φαρμακευτικής ερμηνείας και αντιμετώπιση του ανθρώπου και της κοινωνίας. Αυτή η αντιμετώπιση αρμόζει σε ένα κοινωνικό σύστημα που έχει σαν προσανατολισμό, την όλο και μεγαλύτερη εκμετάλλευση του ατόμου για την αναπαραγωγή του.


Αυτό μπορεί να το πετύχει.Μόνο όταν ο άνθρωπος γίνει αντικείμενο μόνο ενός μοντέλου προσέγγισης, της ιατροφαρμακευτικής προσέγγισης. Μόνο όταν ο άνθρωπος βρεθεί απογυμνωμένος από ότι κοινωνικό και κατ΄ επέκταση ψυχολογικό το διακρίνει.

Στον ιατροφαρμακευτικό μοντέλο προσέγγισης η μόνη λύση είναι το φάρμακο.

Η χημεία.

.

Ο νοών νοείτο

Κυριακή, 9 Αυγούστου 2009

Άνθρωποι

και


ζώα



Από την εποχή του Δαρβίνου μέχρι σήμερα, η διαμάχη ανάμεσα σε αυτούς που υποστηρίζουν ότι δεν καταγόμαστε από το πίθηκο και σε αυτούς που υποστηρίζουν ότι αποτελούμε κομμάτι του ζωικού βασιλείου, υπάρχει και θα υπάρχει παρ΄ όλο που οι διάφορες επιστήμες (φυσική, χημεία, αστρονομία, ψυχολογία, κοινωνιολογία κ.λ.π.) έχουν αποδείξει ότι είμαστε κομμάτι αυτού του φυσικού φαινομένου που στηρίζεται στην εξέλιξη και την αναπαραγωγή και αποτελούμε ένα είδος το οποίο έχει κάτι κοινό με το σύμπαν που μας περιβάλλει τόσο σε διαπλανητικό, όσο και σε φυσικό επίπεδο. Σ' αυτή την έκκληση στην διαφορετικότητα και την θεϊκή, θα λέγαμε, καταγωγή του ανθρώπου στηρίχτηκε η μεγαλύτερη βαναυσότητα και αγριότητα του ανθρώπινου είδους τόσο προς την φύση, (χλωρίδα και πανίδα), όσο και προς τον ίδιο τον άνθρωπο και ομάδες ανθρώπων οι οποίες εθεωρούντο υποδεέστεροι, κατώτεροι. Πάνω σε αυτή λοιπόν την διαφορετικότητα, την ανωτερότητα του ενός είδους απέναντι στον άλλον στηρίχτηκε τόσο ο ρατσισμός απέναντι σε ανθρώπους ή ομάδες ανθρώπων με διαφορετικά χαρακτηριστικά, (χρώμα, γλώσσα, θρησκεία, συμπεριφορά), όσο και προς τα ζώα αλλά και προς την φύση που μας περιβάλει , (ποτάμια, θάλασσες, δάση). Περισσότερο οι πιστοί των θρησκείων που άνθισαν και ανθίζουν στην δύση, επικαλούμενοι τον επουράνιο πατέρα τους και την επουράνια καταγωγή τους, θεώρησαν την γη σαν ένα χώρο περαστικό και όχι μόνιμο. Στους ουρανούς υπήρχε ένας άλλος χώρος ο επονομαζόμενος παράδεισος, ο οποίος πρέπει να το ομολογήσουμε ότι αποτελούσε και αποτελεί από αρχαιοτάτων χρόνων το φαντασιακό χωροχρόνο κάθε θρησκείας με δόλωμα την αιωνιότητα απέναντι στον φόβο του θανάτου. Με αυτή την δικαιολογία σήμερα συνεχίζεται ο αποδεκατισμός των αδυνάτων, αυτών που δεν έχουν την δυνατότητα και την ικανότητα να υπερασπίσουν τον εαυτό τους απέναντι στην αγριότητα των δυνατών, αυτών των καθαρών, οι οποίοι, κατέβηκαν από τα επουράνια, ζωσμένοι με την θεική ουσία και ήρθαν στην γη μόνο για την επιτέλεση της αυτής της καταστροφής, με τον αποδεκατισμό της σε όλα τα επίπεδα της ζώσας ύλης, συμπεριλαμβανομένων και των ιδίων, χωρίς φυσικά να το γνωρίζουν.


(φωτο 1.Δήμητρα Σαριώτη )
(φωτο2. http.fotografia.blogs.gr Κώστας Μακρής)






Ανεργία

και

Ταυτότητα


Τι ωραία!!! Όλα μπορούμε να τα ακούμε με μια ψυχραιμία που σπάει τα κόκαλα της εργατικής ψυχής μας, για την οποία όπως φαίνεται κανένας, μα κανένας δεν μπορεί να δώσει τις διαστάσεις της ψυχικής κατάρρευσης κάθε απολυόμενου εργαζόμενου. Όλοι ασχολούνται με την υγεία της οικονομίας, κανείς όμως με τις επιπτώσεις της στην ψυχική σφαίρα κάθε απασχολούμενου, υπό απασχολούμενου, ή ανέργου. Κανείς από τα επίσημα χείλη της πολιτικής μας διανόησης δεν συνδέει την εργασία με τον ψυχισμό και την κατάρρευσή του από την επικείμενη υποαπασχόληση ή την ανεργία. Βέβαια η εργασία παρουσιάζεται μόνο σαν ένα οικονομικό μέσο και όχι σαν ένα ψυχοκοινωνικό όρο επιβίωσης και ύπαρξης του κάθε ατόμου. Κανείς δεν την παρουσιάζει σαν ένα μέρος αδιάσπαστο της ταυτότητας του καθενός μας, σαν ένα μέσο να είμαστε κάποιοι σε αυτό το χάος από μπερδεμένες οικογενειακές και κοινωνικές σημασίες. Για αυτό είμαστε υποχρεωμένοι να τονίσουμε αυτό το γεγονός.
Δηλαδή ότι η κάθε απόλυση ή μείωση μισθού έχει επιπτώσεις τόσο στον ψυχισμό του ατόμου, όσο και του οικογενειακού του περιβάλλοντος. Διότι η εργασία, μαζί με την οικογένεια, αποτελεί έναν από τους βασικότερους όρους για την διαμόρφωση της ταυτότητας και την δημιουργία της αίσθησης στο άτομο ότι ανήκει σε μια κοινωνική ομάδα. Δηλαδή η εργασία είναι ένας απαράβατος κανόνας κοινωνικοποίησης και ψυχικής ισορροπίας. Μέσω αυτής το άτομο μπορεί να συγκριθεί με τους άλλους και δια μέσου αυτής της σύγκρισης να έχει την αίσθηση της επιτυχής ταυτοποίησης του με τα εκάστοτε κοινωνικά πρότυπα. Δηλαδή αποτελεί το βασικότερο παράγοντα προσωπικής και κοινωνικής ύπαρξης. Το αντίθετο μπορεί να επιφέρει μια αρνητική κοινωνική ταυτότητα η οποία μπορεί να ακουμπήσει τα όρια του μηδενισμού της προσωπικότητας, δηλαδή την αρνητική αίσθηση του εαυτού. Σε αυτή την περίπτωση τα συναίσθηματα που ακολουθούν το άτομο είναι η απογοήτευση, η πίκρα, η ανικανότητα, η αμφιθυμία, η ερεθιστικότητα, και ο αποκλεισμός από το κοινωνικό γίγνεσθαι, τόσο για το ίδιο όσο και για την οικογένεια του.

Οι κοινωνικοί επιστήμονες καθόρισαν τρία στάδια αυτής της κατάρρευσης.
Το πρώτο στάδιο μπορούμε να το χαρακτηρίσουμε σαν ένα σοκ που επέρχεται μετά την απόλυση.
Το δεύτερο στάδιο το οποίο έρχεται αμέσως μετά, είναι αυτό που το διακρίνει μια αίσθηση αισιοδοξίας, ότι όλα θα πάνε καλά και θα βρεθεί μια καινούργια εργασία.
Και το τρίτο, το οποίο εμφανίζεται μετά από τρεις βδομάδες και είναι αυτό το οποίο το διακρίνει το άγχος, η απαισιοδοξία και η κατάθλιψη.

Η αυτοκτονία έρχεται στο τέλος και είναι διαφορετική σε ποσοστό για το κάθε μορφή επαγγέλματος με έξαρση για τα επαγγέλματα χειρωνακτικής φύσεως.
Εύκολο είναι λοιπόν να μιλάμε για την ανάρρωση της οικονομίας, αλλά κανείς δεν μας μιλάει για την ανάρρωση των ανθρώπων και την αποφυγή της ψυχικής ασθένειας, η οποία εκκολάπτεται από τα βίτσια του κάθε οικονομικού συστήματος, το οποίο θεοποιεί την παραγωγή και την υγεία της αγοράς και κονιορτοποιεί την ψυχική υγεία του άτομου και της οικογένειας του.

Τρίτη, 4 Αυγούστου 2009



Δια-γενεαλογικές Επιδράσεις
Το ζευγάρι 1

Όσο και αν φαίνεται περίεργο το γεγονός εντούτοις συμβαίνει. Συμβαίνει όταν παντρεύονται δύο άνθρωποι να μην παντρεύονται δύο μόνο αλλά να παντρεύονται δύο οικογένειες. Η οικογένεια της νύφης και του γαμπρού. Έτσι όλος αυτός ο συρφετός από συγγενείς που κατακλύζουν την εκκλησία κατά την τέλεση του μυστηρίου, συνεχίζουν και μετά την τέλεση του να βρίσκονται εκεί και να μην θέλουν να αποχωρήσουν και να αφήσουν του νιόνυφους να συνεχίσουν τον έγγαμο βίο τους μόνοι. Τα πεθερικά, αλλά και τα αδέλφια, ακόμα και τα ξαδέλφια αλλά και μακρινοί συγγενείς έχουν να πουν κάτι, έχουν την τάση να εκφέρουν τον λόγο τους για τα πεπραγμένα του ζευγαριού. Το ζήτημα όμως δεν είναι αυτό που φαίνεται, όσο αυτό που δεν φαίνεται. Δηλαδή ότι όλος αυτή η συνοδεία από μπαμπάδες και μανάδες είναι παρούσα ακόμα και όταν δεν είναι εκεί. Τότε τα μέλη του ζευγαριού καταλαβαίνουν πόσο βαθιά έχουν εξωτερικεύσει τα γονεϊκά πρότυπα, τα οποία καταπολεμούσαν παλιά. Τότε καταλαβαίνουν πόσο όλος αυτός ο πόλεμος για ανεξαρτησία, γίνεται ένα πυροτέχνημα όταν βρίσκονται απέναντι στον άλλον μέσα στο ζευγάρι. Έτσι ανακαλύπτουν ότι οι γονείς τους, είναι εκεί. Είναι παρόντες μέσα από τις κουβέντες, την συμπεριφορά, το συναίσθημα που ενώνει το ζευγάρι. Και τα μέλη, του ζευγαριού, ό ένας απέναντι στον άλλον νιώθουν χαμένα μέσα σε αυτό που τους συμβαίνει και προσπαθούν να κρατήσουν ανεξίτηλες τις επιδράσεις που είχαν από τις οικογένειες τους, νιώθοντας ότι αυτός είναι ο μόνος τρόπος να αντεπεξέλθουν στην δύσκολη κατάσταση του έγγαμου βίου, απέναντι στο σύντροφο που έχουν διαλέξει. Η παρουσία του άλλου μέσα στο ζευγάρι βιώνεται σαν μια δοκιμασία την οποία δεν μπορούν να την αντιμετωπίσουν μόνοι και έχουν την ανάγκη να ανακαλέσουν στην μνήμη τους γεγονότα από την οικογένεια καταγωγής τους και μέσα από αυτά να προσπαθήσουν να δώσουν νόημα σε αυτό που τους συμβαίνει στην καινούργια τους οικογένεια. Παρατηρούμε λοιπόν, ότι ενώ παλιά εναντιώνονταν στην οικογένεια τους, τώρα την θεωρούν σύμμαχο στην σκληρή πραγματικότητα της νέας τους κατάστασης. Έτσι τώρα θα ανατρέξουν πιο γρήγορα στην μαμά τους και τον μπαμπά τους, θα τρέξουν να τους εκμυστηρευτούν, να τους συμβουλευτούν, και να ενεργήσουν όπως αυτοί, ακόμα και αν αυτές οι ενέργειες, ήταν κάποτε ανεπιθύμητες και αντιδρούσαν όταν ήταν μέλη της παλιάς τους οικογένειας. Αν κάποτε δεν ήθελαν να ακούν κουβέντα από τους γονείς τους, τώρα νιώθουν μέσα τους την σημασία της παρουσίας τους και γίνονται πιο παιδιά από τότε που ήταν παιδιά. Και οι γονείς άλλο που δεν θέλουν. Είναι εδώ με κάθε τρόπο να τους θυμίσουν την σημαντικότητα της παρουσίας τους και να αναλάβουν στην θέση τους, την υπευθυνότητα των ενεργειών τους.
Παρά τον πόνο που βιώσαμε από τους γονείς μας προσκολλόμαστε επίμονα στις απόψεις τους για την ζωή. Και το παράδειγμα τους για το τι σημαίνει να είναι κανείς άνδρας, ή γυναίκα, μας ακολουθεί σ ολόκληρη την ζωή μας. Όταν παραδεχτούμε την δύναμη της αφοσίωσης μας σε αυτούς κι ιδιαίτερα της αφοσίωσής μας στο γονιό του ίδιου φίλου, θα έχουμε κάνει το πρώτο βήμα για να βελτιώσουμε αυτό το μοντέλο. Αλλά, τουλάχιστον, θα είναι το πρώτο βήμα.”γράφει ο Augustus Y. Napier,