Παρασκευή, 30 Απριλίου 2010


Στην παγίδα διαφημιστών από κούνια...



Mία γενιά άπληστων παιδιών δημιουργούν οι μεγάλες πολυεθνικές επιχειρήσεις, με συνεργούς φυσικά τους γονείς, καθώς η γήρανση του πληθυσμού στις ανεπτυγμένες οικονομικά χώρες τις εξωθεί να χαμηλώσουν ολοένα και περισσότερο τον μέσο όρο ηλικίας του δυνάμει καταναλωτικού τους κοινού. Aυτό επισημαίνει σε πρόσφατο άρθρο της με τίτλο «Tα έχω όλα κι αποκτώ περισσότερα» η γερμανική εφημερίδα Die Zeit.Σύμφωνα με πανεθνική έρευνα του συγκεκριμένου φύλλου, οι έφηβοι ηλικίας 12 ώς 18 ετών γνωρίζουν ήδη 130 μάρκες ρούχων, 100 τίτλους περιοδικών, 93 είδη γλυκών και σνακς καθώς και 80 και πλέον διαφορετικά αναψυκτικά και χυμούς. Aπό πολύ νεαρή ηλικία, λοιπόν, τα παιδιά βρίσκονται στο στόχαστρο των διαφημιστών, γίνονται αντικείμενα στυγνής εκμετάλλευσης και συγκροτούν μία αγορά πολύτιμη για κάθε μεγάλη εταιρεία που σέβεται τον εαυτό της.Λόγω των σύγχρονων δημογραφικών τάσεων, συρρικνώνεται δραματικά ο αριθμός των καταναλωτών, με αποτέλεσμα να καθίστανται οι πωλήσεις σε ανήλικους απαραίτητες για την επιβίωση των επιχειρήσεων. Eτσι δαπανούν δισεκατομμύρια δολάρια για να εδραιωθούν στο υποσυνείδητο των παιδιών, μία προσπάθεια, την οποία οι κακόβουλοι θα μπορούσαν να αποκαλέσουν «αποπλάνηση ανηλίκου» ή «ασκήσεις διαμόρφωσης συλλογικού γούστου». Δεν είναι άλλωστε τυχαίο ότι οι περισσότερες μεγάλες εταιρείες, όπως η Ferrero, η Kraft Foods και η Haribo, αρνούνται να αποκαλύψουν τα ακριβή ποσά που δαπανούν για παιδικές διαφημίσεις. Eπίσημα στοιχεία δεν υφίστανται για τη Γερμανία, αλλά οι ειδικοί σε θέματα προστασίας ανήλικων καταναλωτών εκτιμούν ότι οι σχετικές δαπάνες αυξάνονται κάθε χρόνο. Στις HΠA, όπου υπάρχει μεγαλύτερη διαφάνεια στο ζήτημα, οι διαφημιστικές δαπάνες για την προώθηση προϊόντων σε παιδιά ανήλθαν το 2002 σε 15 δισεκατομμύρια δολάρια.Eικονικοί αθλητές με NikeOι διαφημιστές φροντίζουν δε να καλύψουν όλες τις εκφάνσεις της καθημερινής ζωής των νέων, από το Διαδίκτυο μέχρι τα SMS στα κινητά τηλέφωνα και τις χορηγείες στα σχολεία. Για παράδειγμα η Nike είναι ο σπόνσορας των αθλητικών ειδών, που φορούν οι εικονικοί παίκτες του μπάσκετ στο ηλεκτρονικό παιχνίδι NBA Live 2004! Oι ερευνητές, που μελετούν τον χώρο, υπολογίζουν πως η συγκεκριμένη διαφημιστική αγορά (δηλαδή οι χορηγίες στον κυβερνοχώρο) θα ανέλθει μέσα στην επόμενη διετία σε ένα δισεκατομμύριο δολάρια.Aκόμη και οι γερμανικοί σιδηρόδρομοι, η εταιρεία Deutsche Bah(DB), έχει καταλάβει πόσο σημαντικό είναι να οικοδομήσει μία σχέση εμπιστοσύνης με το ανήλικο επιβατικό κοινό. Παρόλο που ο σημερινός τρίχρονος έχει μπροστά του άλλα 15 χρόνια για να αποφασίσει αν θα αγοράσει Mερσεντές ή κάρτα απεριορίστων διαδρομών για τα τρένα, η εταιρεία θεωρεί καίρια την εκστρατεία δημοσίων σχέσεων με αποδέκτες τα παιδιά. Tο βιβλιαράκι της με τις δύο φιγούρες, τον Oλι και τον Nτάνι, διανεμήθηκε σε 200.000 οικογένειες, σε μία προσπάθεια της DB να κερδίσει την αναμέτρηση με το αυτοκίνητο και το αεροπλάνο. Tο γεγονός ότι τα παιδιά ηλικίας έως έξι ετών βλέπουν σε ποσοστό 80% όνειρα με ζώα, διευκολύνει την επιλογή μασκότ. Aπό την άλλη, ο γνωστός εκβιασμός των παιδιών προς τους γονείς, το βασικό όπλο στα χέρια των ανηλίκων, αξιοποιείται μεν από τους διαφημιστές, χωρίς ωστόσο να έχει εξευρεθεί προς το παρόν μία μαγική συνταγή.«Συνεργάτες» οι γονείς Πάντως οι διαφημιστές ξέρουν πως η πραγματική ισχύς στο πεδίο της κατανάλωσης είναι οι ενήλικες, συνεπώς είναι και οι σημαντικότεροι συνεργάτες τους στη διαμόρφωση της καταναλωτικής συμπεριφοράς των παιδιών. Oι γονείς έχουν τα χρήματα. Πληρώνουν τις Barbie, τις αποκριάτικες στολές Disney και το ποδήλατο μάρκας BMW (ακριβώς όπως ο μπαμπάς!). «Γι’ αυτό τον λόγο καθορίζει την καταναλωτική συμπεριφορά των παιδιών η αντίστοιχη στάση των γονιών τους», τονίζει στην Zeit ο καθηγητής Παιδαγωγικής στο Πανεπιστήμιο του Aμβούργου, Στέφαν Aουφενάνγκερ.Σύμφωνα με τις στατιστικές, οι ενήλικες δαπανούν περίπου το μισό τους μηνιαίο εισόδημα για τα παιδιά και τα έξοδα κυμαίνονται από 255 ώς 865 ευρώ, ανάλογα με τον μισθό και τον αριθμό των παιδιών τους. Πολλές εταιρείες φροντίζουν να υπονοήσουν ότι οι γονείς μπορούν να κάνουν κάτι καλό για τα παιδιά τους και να γλυκάνουν ταυτόχρονα και τα πιτσιρίκια. Xαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το σλόγκαν της Ferrero ότι οι ράβδοι σοκολάτας Kinder περιέχουν επιπλέον μερίδα γάλακτος, που είχε σαν αποτέλεσμα το 58% όλων των παιδιών ηλικίας 6 ώς 13 να καταναλώνουν μία ή περισσότερες ράβδους την εβδομάδα. Oλα για την υγεία. Kάνουν καλό στα κόκκαλα είναι το συγκεκαλυμμένο μήνυμα προς τους ενήλικες. Kαίριο ρόλο στη δημιουργία των άπληστων παιδιών παίζει το ευρέως διαδεδομένο στις δυτικές κοινωνίες σχήμα 4-2-1, δηλαδή τέσσερις παππούδες, δύο γονείς με την προσοχή τους στραμμένη αποκλειστικά σε ένα μοναχοπαίδι. Πλανάται αν πιστεύει κανείς ότι οι διαφημιστικές εκστρατείες απευθύνονται μόνο σε ευκατάστατους. H φτώχεια ελάχιστη σχέση έχει με την καταναλωτική συμπεριφορά και τα παιδιά, ανεξάρτητα από την κοινωνική τους διαστρωμάτωση, μαθαίνουν ότι είναι ωραίο να απολαμβάνει κανείς πού και πού κάποια σπατάλη. Σταδιακά η κατανάλωση εξελίσσεται σε σημαντική πηγή αυτοεκτίμησης για τους εφήβους.Πόσοι ακριβώς αναζητούν την αυτοπεποίθησή τους μέσα από την κατανάλωση, χωρίς να σκέφτονται τις συνέπειες, πόσο καταχρεώνονται και πόσοι κλέβουν –συχνά από τους συμμαθητές τους– ουδείς γνωρίζει. Aυτό ισχύει προς το παρόν για μία μικρή μειοψηφία, η οποία διευρύνεται όμως σταθερά. Oσο μεγαλώνουν τα παιδιά, τόσο οι διαφημιστικές εκστρατείες αρχίζουν να απευθύνονται άμεσα σε αυτά, εγκαταλείποντας πλέον τους γονείς. Mε βάση το χαρτζιλίκι τους εκτιμάται ότι τα παιδιά, ηλικίας 6 ώς 13 ετών, έχουν τη δυνατότητα να δαπανούν ετησίως στη Γερμανία 5,6 δισεκατομμύρια ευρώ. Περίπου το ένα τρίτο εξ αυτών έχουν την πολυτέλεια να αποφασίζουν μόνα τους πώς θα διαθέσουν το ποσό.Tο βασικό μέσο προώθησης των προϊόντων στα παιδιά παραμένει η τηλεόραση.Kαι τηλεοπτικά προγράμματα Mόνο που οι επιχειρήσεις δεν ανταγωνίζονται πλέον για τις τηλεοπτικές ζώνες, αλλά για τη θέση τους στα ίδια τα προγράμματα. Oλοκληρες σειρές κινουμένων σχεδίων δημιουργούνται για να πωληθούν τα αντίστοιχα προϊόντα. (Oσοι γονείς έχουν πέσει θύματα της διεθνούς μανίας με τη συλλογή καρτών Yu-Gi-Oh! όπως και παλαιότερα με την αντίστοιχη υστερία με τα Pokemon, γνωρίζουν καλά τον τρόπο λειτουργίας τους). Eν τέλει έχουμε φτάσει στο σημείο να παίζει η πίεση των διαφημιστών εξίσου μεγάλο ρόλο όσο και η διαπαιδαγώγηση για την προσωπικότητα των νέων και τον τρόπο που αντιλαμβάνονται τη ζωή τους. Σύμφωνα με πρόσφατη δημοσκόπηση του περιοδικού Bravo, το 70% των εφήβων θεωρεί ότι η εμφάνιση είναι πιο σημαντική από τον χαρακτήρα. Παράλληλα δηλώνουν ότι η μόδα σημαίνει για τη ζωή τους σχεδόν όσα και η ίδια τους η οικογένεια.
Καθημερινή 30/5/2004

Τετάρτη, 28 Απριλίου 2010


Η εξουσία οδηγεί στην υποκρισία
Επιμέλεια: Ρούλα Τσουλέα


Έχετε αναρωτηθεί ποτέ γιατί τόσο πολλοί άνθρωποι σε θέσεις εξουσίας δεν ακολουθούν τους ηθικούς κανόνες που πρεσβεύουν; Την απάντηση δίνει μια νέα μελέτη που δείχνει ότι η εξουσία κατά κανόνα κάνει όσους την αποκτούν να είναι αυστηροί με τους άλλους, αλλά «ελαστικοί» με τον εαυτό τους!
«Σύμφωνα με την μελέτη μας, η απόκτηση εξουσίας και επιρροής πάνω στους άλλους, δημιουργεί σοβαρή διαταραχή της κριτικής ικανότητας, οδηγώντας σε μια σοβαρή ανακολουθία: οι ισχυροί είναι πολύ πιο αυστηροί όταν κρίνουν τους άλλους και πολύ πιο ελαστικοί όταν αξιολογούν τις δικές τους πράξεις και συμπεριφορές», λέει ο δρ Άνταμ Γκαλίνσκυ, καθηγητής Ηθικής & Αποφάσεων στην Διοίκηση Επιχειρήσεων στο Πανεπιστήμιο Northwestern.

Για να καταλήξουν σε αυτό το συμπέρασμα, ο δρ Γκαλίνσκυ και οι συνεργάτες του εξομοίωσαν τις ηθικές επιλογές που πρέπει να κάνουν οι ισχυροί άνθρωποι, ζητώντας από ομάδα εθελοντών να υποδυθούν διαφορετικούς ρόλους: άλλοι ήταν «πρωθυπουργοί» και άλλοι «δημόσιοι υπάλληλοι».
Στη συνέχεια, οι ερευνητές τους ζήτησαν να αντιμετωπίσουν ηθικά διλήμματα που σχετίζονταν με θέματα όπως οι κανόνες της οδικής κυκλοφορίας, η φορολογία και η κλοπή ιδιοκτησίας.
Αλλεπάλληλα πειράματα έδειξαν πως κάθε φορά που οι εθελοντές είχαν μεγαλύτερη εξουσία τόσο πιο υποκριτικοί ήταν στην δική τους συμπεριφορά και τόσο πιο ανάλγητοι όταν έκριναν τους «κατώτερους».

Υπήρχαν, πάντως, και μερικοί (λίγοι) εθελοντές οι οποίοι ένιωθαν πως δεν τους άξιζε η «εξουσία» που τους είχε δοθεί, με συνέπεια να είναι πολύ πιο σκληροί με τον εαυτό τους απ’ ό,τι με τους άλλους – μία τάση που οι ειδικοί αποκαλούν «υπερκρισία».
Υποκρισία ή υπερκρισία, γεγονός παραμένει ότι τελικά η συμπεριφορά των «πρωθυπουργών» οδήγησε σε κοινωνική ανισότητα.
«Οι “ισχυροί” έθεταν κανόνες και περιορισμούς για τους άλλους που όμως δεν ίσχυαν για τον εαυτό τους, ενώ οι “αδύναμοι” συναινούσαν στην κοινωνική ανισότητα επειδή δεν αισθάνονταν ότι έχουν τη δύναμη να την αλλάξουν»,
εξήγησε ο δρ Γκαλίνσκυ.
Η νέα μελέτη πρόκειται να δημοσιευθεί σε επικείμενο τεύχος της επιθεωρήσεως «PsychologicalScience».
πίνακας:Frauz Marsereel 1889-1972

Δευτέρα, 26 Απριλίου 2010


Μαμά, τα έκανα μούσκεμα

Κοινωνικοποίηση 14


Είναι πια αρκετά μεγάλο για να βρέχει το κρεβάτι του. Γιατί τότε εξακολουθεί να το κάνει; Το παιδί σας μπορεί να ξεπεράσει τη νυχτερινή ενούρηση οριστικά κα γρήγορα αν έχει την αγάπη σας, την ψυχολογική στήριξη, αλλά και τη βοήθεια της επιστήμης.
«Ο γιος μου είναι 5,5 χρόνων κι ακόμα δεν έχει καταφέρει να μένει στεγνός τη νύχτα. Ο μόνος τρόπος για να σηκωθεί στεγνός το πρωί είναι να φροντίσω εγώ να τον σηκώσω δύο φορές και μάλιστα την κατάλληλη ώρα», μας λέει η Χριστίνα, μητέρα του Πέτρου. «Συνήθως περιμένω να τον πάρει ο ύπνος για να του φορέσω πάνα, γιατί νιώθει ότι είναι πολύ μεγάλος για να τη φοράει ακόμη. Του έχουμε κάνει πολλές φορές υπέρηχο νεφρών και εξετάσεις για ουρολοίμωξη, αλλά δεν δείχνουν κάτι». Όπως είναι φυσικό, η Χριστίνα αγχώνεται και ανησυχεί. Θα καταφέρει ο γιος της να ξεπεράσει αυτή τη φάση και να «μεγαλώσει» σε αυτό τον τομέα όπως τα άλλα παιδιά της ηλικίας του; Η περίπτωση του Πέτρου όμως δεν είναι η μοναδική. Αυτό που του συμβαίνει ονομάζεται «νυχτερινή ενούρηση» και αφορά περίπου 60.000 παιδιά στην Ελλάδα.
Μέχρι την ηλικία των πέντε ετών είναι φυσιολογικό το παιδί να «βρέχει» το κρεβάτι του τα βράδια. Στη συνέχεια, η νυχτερινή ενούρηση μειώνεται με ρυθμό 15% κάθε χρόνο. Για να πούμε ότι υπάρχει πρόβλημα, θα πρέπει αυτή η κατάσταση να συνεχίζεται κάθε βράδυ (ή σχεδόν κάθε βράδυ) αφού το παιδί περάσει τα πέντε του χρόνια και εφόσον δεν έμεινε στεγνό για διάστημα μεγαλύτερο των έξι μηνών. Τότε θεωρείται ότι πάσχει από «νυχτερινή ενούρηση», δηλαδή από ακούσια απώλεια ούρων κατά τη διάρκεια του ύπνου. Ωστόσο, αυτό είναι κάτι που δεν θα πρέπει να σας ανησυχεί ιδιαίτερα, αρκεί δείξετε προσοχή τόσο εσείς όσο και ο παιδίατρος. Ένα ενουρητικό παιδί είναι –συνήθως– ένα υγιές παιδί και το πιο πιθανό είναι η ενούρηση να οφείλεται στην αργή ωρίμανση ενός αδένα που ονομάζεται υπόφυση. Δεν είναι επίσης σπάνιο το φαινόμενο τα παιδιά να εμφανίζουν απώλεια ούρων τη νύχτα όταν βρίσκονται υπό ψυχολογικό στρες και –λιγότερο συχνά– όταν έχουν κάποια λοίμωξη στο ουροποιητικό σύστημα.


Οι πιο συχνές αιτίες
Η νυχτερινή ενούρηση διακρίνεται σε πρωτοπαθή και δευτεροπαθή. Η πρωτοπαθής αναφέρεται σε παιδιά που δεν έχουν καταφέρει να ελέγξουν την απώλεια ούρων όταν κοιμούνται. Η δευτεροπαθής αναφέρεται σε παιδιά που πριν την εμφάνισή της έχουν παραμείνει στεγνά το βράδυ για διάστημα μεγαλύτερο των έξι μηνών. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι υπάρχουν παιδιά που «βρέχονται» από τότε που γεννήθηκαν, χωρίς να έχουν καταφέρει έστω και για λίγες μέρες να αποκτήσουν τον έλεγχο της ουροδόχου κύστης τους, και άλλα στα οποία το πρόβλημα εμφανίζεται ξαφνικά. Αυτή η δεύτερη περίπτωση εκδηλώνεται κυρίως στην πρώτη σχολική ηλικία. Τα αίτια είναι συνήθως ψυχολογικά, όπως, για παράδειγμα, η ζήλια για τη γέννηση ενός άλλου παιδιού, η απώλεια κάποιου αγαπημένου προσώπου, το άγχος και η στεναχώρια που προκαλεί ένα διαζύγιο, οι συχνοί καβγάδες στην οικογένεια, η έναρξη του σχολείου καθώς και η αλλαγή σπιτιού.
Τα αίτια της πρωτοπαθούς νυχτερινής ενούρησης δεν είναι επακριβώς γνωστά. Στις περισσότερες περιπτώσεις οφείλεται σε καθυστέρηση της ωρίμανσης της υπόφυσης, με αποτέλεσμα την υπερπαραγωγή ούρων κατά τη διάρκεια της νύχτας (λόγω προσωρινής έλλειψης της αντιδιουρητικής ορμόνης που παράγεται από αυτήν) ή σε μικρή χωρητικότητα της ουροδόχου κύστης. Η ορμόνη αυτή, η βαζοπρεσσίνη, έχει τη δυνατότητα να μειώνει την παραγωγή ούρων και εκκρίνεται σε μεγαλύτερη ποσότητα κατά τη διάρκεια της νύχτας. Στα παιδιά που πάσχουν από πρωτοπαθή νυχτερινή ενούρηση παράγεται σε μικρότερες ποσότητες. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να παράγουν πολλά ούρα τη νύχτα, που υπερβαίνουν τη χωρητικότητα της κύστης τους, η οποία «ξεχειλίζει» κι έτσι βρέχονται στον ύπνο τους.
Μερικές φορές, η ξαφνική νυχτερινή απώλεια ούρων σε παιδιά σχολικής ή προσχολικής ηλικίας μπορεί να είναι το καμπανάκι που προειδοποιεί για κάποιο σοβαρότερο πρόβλημα, όπως, π.χ., για την εμφάνιση υποτροπιάζουσας ουρολοίμωξης ή ακόμα (σε συνδυασμό με κάποια άλλα συμπτώματα, όπως έντονη δίψα, απώλεια βάρους κ.ά.) για σακχαρώδη διαβήτη. Είναι όμως φανερό ότι σε αυτές τις περιπτώσεις δεν είναι η νυχτερινή ενούρηση το πρόβλημα που απασχολεί παιδιάτρους και γονείς, αλλά πολύ σοβαρότερα προβλήματα υγείας.
Πίσω από την πρωτοπαθή ενούρηση, επίσης, μπορεί να κρύβεται και κληρονομική προδιάθεση. Σύμφωνα με στατιστικά στοιχεία, τρία στα τέσσερα παιδιά των οποίων οι και οι δύο γονείς είχαν παρουσιάσει νυχτερινή ενούρηση αντιμετωπίζουν ανάλογο πρόβλημα και περίπου τα μισά από τα παιδιά που «βρέχουν» το κρεβάτι τους έχουν τουλάχιστον ένα γονιό που έκανε το ίδιο. Μάλιστα, έχει παρατηρηθεί ότι τα παιδιά σταματούν τη νυχτερινή ενούρηση στην ίδια ηλικία με τους γονείς τους ή λίγο νωρίτερα.
Η διάγνωση θα επιβεβαιωθεί από τον παιδίατρο με το αναλυτικό ιστορικό και με κάποιες εξετάσεις. Ένα εργαλείο που θα βοηθήσει τον ειδικό να εξακριβώσει τον τύπο της διαταραχής και τα πιθανά αίτιά της είναι το «ημερολόγιο», ένα σημειωματάριο όπου θα καταγράφετε λεπτομερώς κάθε πότε πίνει υγρά το παιδί και κάθε πότε ουρεί. Με τη βοήθειά του ο γιατρός, σε μια προσπάθεια να διαμορφωθούν νέες συνήθειες, θα δώσει οδηγίες για το πότε το παιδί πρέπει να πίνει υγρά και πότε να πηγαίνει στην τουαλέτα.


Τι να κάνω;
Η αντιμετώπιση της παιδικής νυχτερινής ενούρησης περιλαμβάνει τόσο μεθόδους που ενθαρρύνουν την αλλαγή συμπεριφορών όσο και ειδικά φάρμακα. Μερικές από τις κλασικές μεθόδους πρόληψης των «νυχτερινών ατυχημάτων» είναι:
- Ο περιορισμός των υγρών που πίνει το παιδί πριν πάει για ύπνο.
- Η ενθάρρυνση για πλήρη κένωση της κύστης λίγο πριν κοιμηθεί.
- Η καταγραφή των συνηθειών του τη νύχτα ώστε να προλαβαίνετε να το σηκώνετε έγκαιρα για να πάει στην τουαλέτα.
- Η αποφυγή οποιασδήποτε τιμωρίας σχετίζεται με το πρόβλημα.
- Η επιβράβευση όσες νύχτες το κρεβάτι μένει στεγνό.


Μην το αγχώνετε
Η νυχτερινή ενούρηση δεν είναι αρρώστια. Είναι μια ενοχλητική πάθηση που θα πρέπει να αντιμετωπιστεί με ψυχραιμία, όσο το δυνατόν πιο νωρίς –πριν συμπληρώσει το παιδί τα έξι του χρόνια– ώστε να μην επιβαρυνθεί το ίδιο ψυχολογικά. Τα παιδιά που βρέχονται στον ύπνο τους νιώθουν ντροπή, άγχος, ανασφάλεια και πολλές φορές φόβο απέναντι στους γονείς. Γι’ αυτό, δεν πρέπει ποτέ να το τιμωρείτε ή να το μαλώνετε. Εξηγήστε του ότι δεν φταίει, ότι κι άλλοι συνομήλικοί του αντιμετωπίζουν το ίδιο πρόβλημα κι ότι με τις κατάλληλες κινήσεις γρήγορα θα αποκτήσει τον έλεγχο. Προσπαθήστε να μπείτε στη θέση του και να καταλάβετε αυτό που αισθάνεται. Φροντίστε να το καθησυχάσετε, να το στηρίξετε και να το ενισχύσετε. Μην επιτρέψετε να το κοροϊδεύουν τα άλλα μέλη της οικογένειας και ιδιαίτερα τα αδέρφια του. Αντίθετα, είναι καλό να το επαινείτε για κάθε στεγνή νύχτα. Έτσι, το βοηθάτε να καλλιεργήσει την αυτοπεποίθησή του και να αποκτήσει θάρρος.
Τελικά εκεί βρίσκεται και το μεγάλο ζήτημα στη νυχτερινή ενούρηση: Είναι μια πάθηση που υπονομεύει την αυτοεκτίμηση του παιδιού και το κάνει να αισθάνεται συχνά αποκομμένο, απομονωμένο και «διαφορετικό» από τους φίλους του, την τάξη του ακόμα και από την οικογένειά του. Η αποκατάσταση της υγείας του θα επαναφέρει την αυτοεκτίμησή του σε υψηλότερα επίπεδα ακόμα κι από εκείνα των συνομηλίκων του που ποτέ δεν βράχηκαν τη νύχτα.


Το μυστικό της βαζοπρεσσίνης
Όλες οι μέθοδοι βοήθειας του παιδιού με νυχτερινή ενούρηση είναι χρήσιμες, αλλά πολλές φορές αποδεικνύονται ανεπαρκείς. Η φαρμακευτική αγωγή είναι κοινή πρακτική και μετά από δοκιμές πολλών φαρμάκων περιλαμβάνει πλέον σχεδόν αποκλειστικά τη χρήση ενός αναλόγου της αντιδιουρητικής ορμόνης ή βαζοπρεσσίνης που παλαιότερα κυκλοφορούσε σε μορφή σπρέι, ενώ πλέον κυκλοφορεί σε μορφή επιγλώσσιου χαπιού που διαλύεται στο στόμα. Η φαρμακευτική αγωγή στοχεύει στην αναπλήρωση του ελλείμματος βαζοπρεσσίνης που παρατηρείται στο ενουρητικό παιδί και στην αποκατάσταση του ισοζυγίου των παραγόμενων ούρων, ώστε η ουροδόχος κύστη να μην «ξεχειλίζει» πια. Όταν η φαρμακευτική αγωγή χρησιμοποιηθεί σύμφωνα με τις οδηγίες του γιατρού και συνδυαστεί με συμβουλευτική και εκπαιδευτική αγωγή, σωστή ενημέρωση και υπομονή αποτελεί τον πιο αποτελεσματικό τρόπο αντιμετώπισης της νυχτερινής ενούρησης.


Πού μπορεί να οφείλεται η νυχτερινή ενούρηση
· Μειωμένη έκκριση της αντιδιουρητικής ορμόνης.
· Μικρό μέγεθος της ουροδόχου κύστης.
· Βαρύς ύπνος.
· Αίσθημα ζήλιας προς μικρότερο αδερφάκι.
· Ανασφάλεια, αδικαιολόγητο άγχος.
· Προβλήματα επικοινωνίας και καβγάδες ανάμεσα στα μέλη της οικογένειας.
· Φοβίες (ζώα, φαντάσματα, κεραυνοί, θάνατος).


Το ξέρατε ότι…
- … περίπου το 10% των παιδιών ηλικίας μέχρι 7 ετών, το 5% ηλικίας μέχρι 10 και το 1% ηλικίας μέχρι 18 ετών αντιμετωπίζει πρόβλημα νυχτερινής ενούρησης;
- … η συχνότητα με την οποία ένα παιδί βρέχει το κρεβάτι του ποικίλλει (1-2 φορές κάθε βράδυ έως 1-2 φορές το μήνα).
- … τα αγόρια εμφανίζουν διπλάσια ποσοστά ενούρησης σε σύγκριση με τα κορίτσια, σε μια αναλογία 2 προς 1 στην ηλικία των 11 ετών;

Κυριακή, 25 Απριλίου 2010




Τι αποκαλύπτουν οι αριθμοί

Το Κάπνισμα

Xάσμα γενεών αναδεικνύουν οι καπνιστικές συνήθειες των Eλλήνων. Eνώ τα ποσοστά παιδικού καπνίσματος είναι τα χαμηλότερα στην Eυρώπη, οι ενήλικοι Eλληνες είναι από τους πιο βαρείς καπνιστές.

Tα στοιχεία του υπουργείου Yγείας δείχνουν τα εξής:


H Eλλάδα παρουσιάζει την υψηλότερη αναλογία καπνιστών μεταξύ των δυτικοευρωπαϊκών χωρών (37,6%). Kαπνιστές είναι το 46,8% των ανδρών και το 29% των γυναικών.
Oι Ελληνες καπνιστές καταναλώνουν, κατά κεφαλήν, τα περισσότερα τσιγάρα στη δυτική Eυρώπη (3.199,8 τσιγάρα ετησίως).
Aυτός o αριθμός είναι διπλάσιος σε σύγκριση με τους αντίστοιχους στη Γερμανία, στη Γαλλία και στη Mεγάλη Bρετανία και πενταπλάσιος απ’ ό,τι στη Nορβηγία.
H χώρα μας παρουσιάζει ένα από τα χαμηλότερα ποσοστά παιδικού καπνίσματος. Tο ποσοστό των παιδιών 13 ετών, που καπνίζουν τουλάχιστον μία φορά την εβδομάδα, είναι 4,9% στα αγόρια και 3% στα κορίτσια. Στις ηλικίες των 15 ετών, τα ποσοστά είναι 13,5% και 14,1% αντίστοιχα.
O αριθμός των καπνιστών στις μικρές ηλικίες μειώνεται συνεχώς. Tα ποσοστά καπνιστών στην ηλικία των 15 ετών ήταν πριν από μία δεκαετία 18% στα αγόρια και 19% στα κορίτσια. Yπάρχουν ευρωπαϊκές χώρες που έχουν ποσοστά δύο έως τρεις φορές υψηλότερα.
H Eλλάδα παρουσιάζει την υψηλότερη μέση ηλικία έναρξης της καπνιστικής συνήθειας (13,7 έτη στα αγόρια και 13 έτη στα κορίτσια). H έναρξη του καπνίσματος σε μεγαλύτερες ηλικίες καθιστά τη συνήθεια πιο μόνιμη. Aυτό μπορεί να εξηγεί και τη διαφορά καπνιστών σε μικρές και μεγαλύτερες ηλικίες στη χώρα μας.
Περίπου 20.000 Eλληνες χάνουν κάθε χρόνο τη ζωή τους από παθήσεις, οι οποίες σχετίζονται με το κάπνισμα. Oι οφειλόμενοι στο κάπνισμα θάνατοι είναι περισσότεροι από το άθροισμα των θανάτων από πυροβόλα όπλα, ναρκωτικά, αυτοκτονίες, AIDS και τα τροχαία δυστυχήματα.
Tο κάπνισμα προκαλεί τουλάχιστον 25 απειλητικές για τη ζωή ασθένειες ή ομάδες ασθενειών. Aποτελεί μείζονα παράγοντα κινδύνου σε οκτώ από τις 16 κύριες αιτίες θανάτου ανθρώπων ηλικίας μεγαλύτερης των 65 ετών.
Στον καπνό του τσιγάρου έχουν ανιχνευτεί περισσότερες από 4.000 διαφορετικές ουσίες, μεταξύ των οποίων περισσότερες από 250 γνωστές καρκινογόνες ουσίες

.http://www.ethnos.gr/article.asp?catid=16546&subid=2&pubid=4506810

Σάββατο, 24 Απριλίου 2010




Για χιλιάδες χρόνια...
το ζευγάρι 6


...... Για χιλιάδες χρόνια, οι άντρες διατηρούσαν το δικαίωμα να κτυπούν τις γυναίκες τους.
Πιθανότατα λίγοι άνδρες προχώρησαν πέρα από ένα χαστούκι, αλλά ο νόμος υπεστήριζε την δικαιοδοσία των ανδρών να επιβάλουν σωματική τιμωρία στις γυναίκες τους και να ασκούν με την βία τα “συζυγικό τους δικαίωμα”, για σεξουαλική επαφή, γεγονός που διαμόρφωνε τις σχέσεις μεταξύ ανδρών και γυναικών σε όλους τους γάμους ακόμα και σε αυτού όπου υπήρχε αγάπη.
Για χιλιάδες χρόνια, όταν ο γάμος αφορούσε περισσότερο την περιουσία και την πολιτική και λιγότερο την προσωπική ικανοποίηση, η πραγματικότητα αυτή διαμόρφωνε επίσης τις προσδοκίες των ανθρώπων για αγάπη. Οι άνθρωποι ανέκαθεν ερωτεύονταν και υπέφεραν, όταν τα συναισθήματα τους δεν έβρισκαν ανταπόκριση. Στο μεγαλύτερο μέρος της ιστορίας όμως τα θεσμικά πρότυπα του γάμου απαιτούσαν από τις γυναίκες να υποφέρουν σιωπηρά, αν οι ελπίδες τους για αγάπη μέσα στο γάμο διαψεύδονταν, και επέτρεπαν στους άντρες να αναζητήσουν την αγάπη εκτός γάμου. Στους ανθρώπους άρεσαν ανέκαθεν οι ιστορίες αγάπης., αλλά στο παρελθόν σπάνια επιχειρούσαν να τις ζήσουν. Κατανοούσαν ότι ο γάμος ήταν ένας οικονομικός και πολιτικός θεσμός με αυστηρούς κανόνες.
Στις μέρες μας οι περισσότεροι άνθρωποι προσδοκούν να περάσουν την ζωή τους μέσα σε μια σχέση που χαρακτηρίζεται από αγάπη και δεν διέπεται από αυστηρούς κανόνες. Αν και οι πιο πολλοί επιθυμούν κοινωνικά αποδεχτές σχέσεις που χαίρουν θεσμικής προστασίας, λίγοι θα θυσίαζαν μια έντιμη και ευέλικτη σχέση αγάπης για να κερδίσουν αυτή την προστασία......................

Stephanie Coontz: Η ιστορία του γάμου

Πέμπτη, 22 Απριλίου 2010



Βία στην τηλεόραση,

βιντεοπαιχνίδια και παιδική ψυχή


Σε μια έρευνα στις ΗΠΑ που δημοσιεύτηκε πριν μερικούς μήνες, το 70% των γονιών δήλωσαν ότι δε θα άφηναν ποτέ τα παιδιά τους να παίξουν με όπλα - παιχνίδια. Ωστόσο, ο μέσος μαθητής της έκτης δημοτικού στη χώρα αυτή ξοδεύει τουλάχιστο 4 ώρες τη βδομάδα, παίζοντας βιντεοπαιχνίδια, η πλειοψηφία των οποίων έχει βίαιο θέμα και πολλούς εικονικούς θανάτους. Προφανώς, οι Αμερικανοί γονείς κάνουν διάκριση ανάμεσα στη βία στην οθόνη και στη βία με τα πλαστικά τουφέκια. Εχει βάση μια τέτοια διάκριση;
Οι ψυχολόγοι, εδώ και δεκαετίες, με πάνω από χίλιες μελέτες, έχουν δείξει τη συσχέτιση ανάμεσα στη βία στα μέσα ενημέρωσης και ψυχαγωγίας και την επιθετικότητα των ατόμων που παρακολουθούν τα βίαια προγράμματα. Ομως οι επιστήμονες έχουν λόγους να πιστεύουν ότι τα βίαια βιντεοπαιχνίδια έχουν ακόμα πιο αρνητική επίδραση.
«Με τα βιντεοπαιχνίδια δε λαμβάνεις απλώς παθητικά στάσεις ζωής και συμπεριφορές, αλλά τις προβάρεις εσύ ο ίδιος», λέει ο παιδίατρος Μάικλ Ριτς, πρώην παραγωγός ταινιών και επικεφαλής του Κέντρου για τα Μέσα και την Υγεία του Παιδιού στο Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ.
Ωστόσο, ορισμένοι μελετητές καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι η βία στην οθόνη δεν έχει βεβαιωμένες αρνητικές επιδράσεις. Είναι αλήθεια ότι δεν υπάρχουν παγκόσμια πρότυπα που να προσδιορίζουν ή να ποσοτικοποιούν το βίαιο περιεχόμενο. Πολλές πρώιμες έρευνες αποδείκνυαν απλώς ότι στα επιθετικά παιδιά αρέσει να βλέπουν επιθετική τηλεόραση, χωρίς να φωτίζουν το ερώτημα ποια από τις δύο τάσεις οδηγεί στην άλλη. Και βέβαια, η φτώχεια, η κακομεταχείριση και η ευχέρεια πρόσβασης σε αληθινά όπλα μπορούν να βάλουν ένα παιδί σε κακό μονοπάτι.
Πέρσι, μια ερευνητική ομάδα ανακοίνωσε τα αποτελέσματα 17ετούς έρευνας που παρακολούθησε 700 παιδιά από την ηλικία των 6 ετών έως την ενηλικίωση.
Οι ερευνητές συγκέντρωσαν τις ώρες που κάθε παιδί περνούσε μπροστά από την οθόνη και σύγκριναν αυτούς τους αριθμούς με τις πράξεις επιθετικότητας - από απειλή μέχρι εγκληματική επίθεση - που πραγματοποίησε.
Η τάση ήταν σαφής: τα παιδιά που ξόδευαν πάνω από 3 ώρες την ημέρα παρακολουθώντας τηλεόραση στην ηλικία των 14 ετών ήταν 4 φορές πιο πιθανό να έχουν δράσει επιθετικά έως την ηλικία των 22 ετών, σε σχέση με τα παιδιά που έβλεπαν τηλεόραση λιγότερο από μια ώρα τη μέρα. Η συσχέτιση παρέμεινε και όταν λήφθηκαν υπόψη άλλοι παράγοντες, όπως η φτώχεια, η παραμέληση από τους μεγάλους, η διαμονή σε κακόφημες γειτονιές κτλ. «Δεν είναι ότι η τηλεόραση πυροδοτεί επιθετικότητα σε επιθετικούς ανθρώπους. Το είδαμε να γίνεται και σε "καλά" κορίτσια» που έχουν κλουβιάνει βλέποντας τηλεόραση, λέει ο Τζ. Τζόνσον, ψυχίατρος επιδημιολόγος και επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας.
Αλλη, πρόσφατη, μελέτη υποστηρίζει ότι η συσχέτιση ανάμεσα στην εικονική και στην πραγματική επιθετικότητα είναι ισχυρότερη ακόμα και από τη συσχέτιση ανάμεσα στο παθητικό κάπνισμα και τον καρκίνο του πνεύμονα, την πρόσληψη ασβεστίου και την οστεοπόρωση, ή την έκθεση σε μόλυβδο και τον συντελεστή ευφυίας του ανθρώπου.
Ισχυρότερη δηλαδή από συσχετίσεις που είναι γενικά αποδεκτές.
Αν και ακόμα είναι μετρημένες στα δάχτυλα οι μελέτες που αφορούν ειδικά τα βιντεοπαιχνίδια, ο Μ. Ριτς και άλλοι επιστήμονες θεωρούν ότι αυτά έχουν μεγαλύτερη επίδραση στην παιδική ψυχοσύνθεση, αφού συνήθως η διεπαφή του παιδιού με το παιχνίδι είναι ένα όπλο, το οποίο πρέπει να χειριστεί για να καταστρέψει και να σκοτώσει όσο μπορεί περισσότερο.
Μια από αυτές τις έρευνες με μαθητές του κολεγίου έδειξε ότι όσοι έπαιξαν για 20 λεπτά ένα βίαιο βιντεοπαιχνίδι έκαναν 4 φορές περισσότερη ώρα να αποφασίσουν να βοηθήσουν κάποιον που είχε δεχτεί επίθεση στο διάδρομο της σχολής, σε σχέση με όσους είχαν παίξει για το ίδιο χρονικό διάστημα ένα βιντεοπαιχνίδι που δεν είχε βία.
Αλλη μελέτη έδειξε ότι η παρακολούθηση βίαιων σκηνών στην οθόνη προκαλεί διέγερση στην περιοχή του εγκεφάλου, όπου θεωρείται ότι γίνεται η αποθήκευση των αναμνήσεων μακράς διάρκειας από τραυματικές εμπειρίες. Αντίθετα, άλλες σκηνές χωρίς βία που προκαλούν την ίδια αύξηση των σφυγμών δε διεγείρουν τη συγκεκριμένη περιοχή. Ο παιδοψυχολόγος Τζον Μάρεϊ του Πανεπιστημίου του Κάνσας φοβάται ότι τα βίαια προγράμματα ίσως έχουν τις ίδιες επιπτώσεις με την πραγματική βία. «Δεν είναι "απλώς" ψυχαγωγία», λέει. «Γίνεται μια ιστορία για το πώς πρέπει να είναι η ζωή».

Είναι, άραγε, οι αμφιβολίες κάποιων ερευνητών που κάνουν την κυβέρνηση των ΗΠΑ και τις κυβερνήσεις όλων των καπιταλιστικών κρατών, στον ένα ή τον άλλο βαθμό η καθεμιά, να επιτρέπουν, αν όχι να προωθούν τη βία μέσα από τα μέσα ενημέρωσης και ψυχαγωγίας; Είναι μόνο οι λογικές μάρκετινγκ που οδηγούν τις εταιρίες κατασκευής βιντεοπαιχνιδιών να φτιάχνουν παιχνίδια που πρέπει να τα αγοράζεις σε σακούλα για να μην τρέχουν τα αίματα; Ισως είναι απλώς οι ανάγκες του ήπιας μορφής ιμπεριαλιστικού πολέμου που διεξάγεται εδώ και δεκαετίες σε βάρος τόσο του λαού των ΗΠΑ και των άλλων ιμπεριαλιστικών κέντρων, αλλά και των λαών των άλλων χωρών που εισπράττουν την εξαγόμενη και από τα πράγματα σχεδόν επιβαλλόμενη καπιταλιστική υποκουλτούρα.
Επιμέλεια:Σταύρος ΞΕΝΙΚΟΥΔΑΚΗΣΠηγή: «Discoverhttp://www2.rizospastis.gr/wwwengine/story.do?id=1783858

Γηραιότεροι και Σοφότεροι


Οι ηλικιωμένοι αποδεικνύονται πιο σοφοί από τους νέους, όπως επιβεβαιώνει νέα αμερικανική έρευνα, με την έννοια ότι μαθαίνουν να αποδέχονται τις συνεχείς αλλαγές στη ζωή και μπορούν να τα βγάζουν πέρα καλύτερα με τις συγκρούσεις, όντας πιο συναινετικοί από τους νέους που τείνουν να επιδεινώνουν τα πράγματα με την επιθετική στάση τους.
Η έρευνα, υπό τον καθηγητή ψυχολογίας Ρίτσαρντ Νίσμπετ του πανεπιστημίου του Μίσιγκαν (Αν Άρμπορ), η οποία δημοσιεύτηκε στο περιοδικό PNAS της Εθνικής Ακαδημίας Επιστημών των ΗΠΑ, διαπίστωσε ότι οι γηραιότεροι είναι πιο ικανοί σε σχέση με τους νέους ή ακόμα και από τους μεσήλικες να αναγνωρίσουν ότι οι αξίες και οι απόψεις των ανθρώπων διαφέρουν, άρα πιστεύουν ότι πρέπει να υπάρχει ανοχή και αλληλοκατανόηση, ότι η ζωή είναι γεμάτη αναπόφευκτες αβεβαιότητες, ότι η αλλαγή στα πάντα είναι νόμος και ότι πρέπει κανείς να την αποδέχεται.
Οι ηλικιωμένοι αναζητούν ευκολότερα ένα συμβιβασμό και είναι πιο πρόθυμοι να παραδεχτούν ότι υπάρχουν πράγματα που μπορεί να μην γνωρίζουν σε μια κατάσταση, μπαίνοντας πιο εύκολα στη θέση του άλλου.
Πρόκειται για μια σοφία που δεν έχει να κάνει τόσο με το πόσες πληροφορίες έχει αποκτήσει κάποιος στη ζωή του, πόση τυπική μόρφωση και πόσες επαγγελματικές ικανότητες έχει. Σύμφωνα με τους ερευνητές, αυτή η σοφία είναι πολύτιμη σε μια κοινωνία και μπορεί να βοηθήσει στην επίλυση διαφόρων κοινωνικών προβλημάτων.
Το μήνυμα της έρευνας, σύμφωνα με τον Νίσμπετ, είναι ότι μπορεί ένας ηλικιωμένος να μην μπορεί να χειριστεί έναν ηλεκτρονικό υπολογιστή, ούτε καν το τηλεχειριστήριο της τηλεόρασης, όμως αυτό δεν σημαίνει ότι είναι άχρηστος για την κοινωνία, αλλά αντίθετα μπορεί να συνεισφέρει σε αυτήν με την σοφία του.
Η «κοινωνική σοφία» του ηλικιωμένου, όπως προέκυψε από την έρευνα, ισχύει ανεξάρτητα από την κοινωνική τάξη που ανήκει, τις γνώσεις, το δείκτη νοημοσύνης του κλπ. Στο πλαίσιο της μελέτης, οι ερευνητές έδωσαν στους συμμετέχοντες, που ήταν χωρισμένοι σε ηλικιακές ομάδες (25-40 ετών, 41-59 και άνω των 60 ετών), να αξιολογήσουν διάφορες υποθετικές καταστάσεις (σενάρια) που μπορούν να συμβούν σε μια χώρα, π.χ. συγκρούσεις μεταξύ του πληθυσμού λόγω της μαζικής μετανάστευσης κατοίκων από άλλη χώρα.
Οι απαντήσεις αξιολογήθηκαν από πολλούς ακαδημαϊκούς, ψυχολόγους, κληρικούς κ.α., που δεν ήξεραν από ποιάς ηλικίας άτομα προέρχονταν οι απαντήσεις και οι συμβουλές για το ξεπέρασμα της κρίσης στην υποθετική χώρα.
Οι ερευνητές εξεπλάγησαν από το βαθμό στον οποίο οι απαντήσεις των πιο ηλικιωμένων (όπως αποδείχτηκε εκ των υστέρων) υπερτερούσαν στη βαθμολογία που πήραν από τους τρίτους αξιολογητές, σε σχέση με τις απαντήσεις των πιο νέων.
Οι γηραιότεροι σαφώς αποδείχτηκαν ικανότεροι στο να χρησιμοποιούν τη νοημοσύνη τους για το «κοινό καλό».
Για παράδειγμα, στη συγκεκριμένη περίπτωση της μετανάστευσης (που αποτελεί παγκόσμιο πρόβλημα), η πιο σοφή συμβουλή των ηλικιωμένων ήταν αφενός μεν ότι όσοι μεταναστεύουν, πρέπει να φροντίσουν να ενσωματωθούν στην χώρα υποδοχής τους, ενώ οι κάτοικοι της τελευταίας πρέπει να δείξουν μεγαλύτερη ανεκτικότητα απέναντι στους μετανάστες, ειδικά σε όσους επιμένουν να κρατούν πεισματικά τις παραδόσεις που έφεραν μαζί τους από τις χώρες καταγωγής τους.
Η καθηγήτρια ψυχολογίας του πανεπιστημίου του Τορόντο στον Καναδά χαρακτήρισε την έρευνα «την καλύτερη μέχρι στιγμής απόδειξη της εδραιωμένης αντίληψης ότι η σοφία αυξάνει με την ηλικία». Πρόσθεσε ότι η έρευνα δείχνει πως οι ηλικιωμένοι πρέπει να παραμείνουν στους χώρους εργασίας για να συνεισφέρουν με την ανώτερη σοφία τους.
Ο Κόλιν Μίλνερ, επικεφαλής του Διεθνούς Συμβουλίου για την Ενεργό Γήρανση, σχολίασε ότι «στους ανατολικούς πολιτισμούς, οι γηραιότεροι γίνονται σεβαστοί για τις γνώσεις τους. Μόνο στο δυτικό πολιτισμό η αγορά δεν ενδιαφέρεται πια για τους ηλικιωμένους, είναι δυσκολότερο αυτοί να βρουν δουλειά, ενώ οι ίδιοι θέλουν συνήθως να συνταξιοδοτηθούν και να μην κάνουν τίποτε».

http://www.enet.gr/?i=news.el.ygeia&id=151335

Τετάρτη, 21 Απριλίου 2010



Τρεις συμβουλές στους νέους
Από τον ΘΑΝΑΣΗ ΓΙΑΛΚΕΤΣΗ



Το κείμενο που ακολουθεί είναι απόσπασμα ομιλίας που εκφώνησε ο μεγάλος κριτικός Τζορτζ Στάινερ, σε εκδήλωση που έγινε προς τιμήν του σε πανεπιστήμιο της Ρώμης.
Τι μπορούμε να πούμε σήμερα στους φοιτητές μας, στους νέους μας; Οι καλές συμβουλές είναι αυθαίρετες, οι κακές συμβουλές είναι οι πιο σημαντικές. Ποιες είναι λοιπόν οι κακές συμβουλές που μπορούμε να δώσουμε;


Πρώτη συμβουλή: μη διαπραγματεύεστε τα πάθη σας.

Υπάρχουν άντρες και γυναίκες που λένε: «Θέλω να αφιερώσω τη ζωή μου σε μια μελέτη πάρα πολύ εξειδικευμένη, ακατανόητη από τους περισσότερους, χωρίς καμία πραγματιστική ή πρακτική ωφελιμότητα», για παράδειγμα στη μελέτη ενός χειρογράφου του δέκατου αιώνα ή στην κινεζική κεραμική της δυναστείας Σουνγκ. Ο κόσμος είναι γεμάτος εξαθλίωση και πείνα, ανάγες και φρίκη, και σίγουρα μια τέτοια πρόθεση μπορεί να φανεί αστήρικτη τόσο από κοινωνική όσο και από οικονομική και πολιτική άποψη. Ωστόσο, εγώ λέω:

Δεν μπορούμε να διαπραγματευόμαστε ένα πάθος. Γιατί, αν αρχίσουμε να διαπραγματευόμαστε, χανόμαστε μέσα στον συμβιβασμό, καταλήγουμε στην επαιτεία. Το να έχει κανείς μια κλίση, ένα πάθος, είναι μια ευτυχία επικίνδυνη αλλά απέραντη. Είναι η πιο μεγάλη τύχη που μπορεί να έχει στον κόσμο. Ο μεγάλος καλλιτέχνης, ο μεγάλος αθλητής, ακόμα και εμείς που δεν είμαστε καλλιτέχνες, γνωρίζουμε αυτή τη δίψα για το απόλυτο, τη δίψα που μας κατατρώει. Γι' αυτό η πρώτη συμβουλή είναι: Ζήστε τα πάθη σας.

Δεύτερη συμβουλή: Να έχετε επίγνωση της πολιτικής και κοινωνικής αδυναμίας αυτού του πάθους.

Ακόμα δεν έχουμε κατανοήσει το γιατί η Ευρώπη, η δική μας Ευρώπη, υπήρξε η εστία της τελευταίας βαρβαρότητας. Τα στρατόπεδα του θανάτου δεν είναι στην έρημο της Γκόμπι, είναι στην Ευρώπη, είναι στη χώρα του Γκέτε, του Καντ και του Μπετόβεν και της πιο υψηλής ηθικής σκέψης που υπάρχει και που είναι ακριβώς εκείνη του Καντ. Εμείς δεν κατανοούμε ποιο ήταν το αληθινό διακύβευμα αυτής της καταστροφής. Οι λαοί δεν μας προστάτεψαν. Αντίθετα, μερικές φορές συμμάχησαν με τη βαρβαρότητα. Υπάρχει μια υψηλή κουλτούρα ακόμα και του απάνθρωπου. Ο Βάλτερ Μπένγιαμιν, ο οποίος υπήρξε θύμα της απανθρωπιάς, έχει πει: «Κάθε μεγάλο μνημείο μιας κουλτούρας έχει μια πρόθεση βαρβαρότητας». Είναι τρομερό και ελπίζω να μην έχει δίκιο. Αλλά, όταν σηκωνόμαστε το πρωί για να ασκήσουμε το επάγγελμα του καθηγητή, οφείλουμε να θέτουμε ένα ερώτημα που μπορεί να φανεί αφελές: γιατί δεν υπερασπιστήκαμε καλύτερα τις ανθρώπινες αξίες;
Δεν υπάρχουν εύκολες απαντήσεις σε αυτό το ερώτημα. Κανείς μας δεν γνωρίζει τη συνταγή για να διδάσκει, για να διδάσκει καλά. Είναι πιθανό ακόμα και η αγάπη για την ποίηση να έχει κάτι το απάνθρωπο, ακόμα και στο κέντρο αυτού του πάθους; Χρειάζεται να βρούμε μιαν απάντηση για τους νέους, έναν δρόμο για τους νέους. Οι νέοι θέλουν να γνωρίζουν αυτό που κάναμε όταν ήταν μεσάνυχτα στην Ευρώπη, όταν τα μεσάνυχτα έφτασαν στη ζωή της Ευρώπης. Οφείλουμε να προσπαθήσουμε να δώσουμε μιαν απάντηση σε αυτό το ερώτημα.

Η τρίτη κακή συμβουλή είναι πολύ πιο ελαφριά: να μαθαίνετε από μνήμης, να απομνημονεύετε, μέρα και νύχτα, όχι με τον νου αλλά με την καρδιά,

par coeur, όπως λένε τόσο στα γαλλικά όσο και στα αγγλικά και στα γερμανικά. Να μαθαίνετε με την καρδιά είναι θεμελιώδες, επειδή έτσι θα είστε πλούσιοι. Θα είστε σαν ένα καράβι γεμάτο θησαυρούς. Κανείς δεν θα μπορεί να σας αφαιρέσει αυτό που θα έχετε απομνημονεύσει, κανείς. Η μεγάλη ρωσική κουλτούρα επιβίωσε με τη μνήμη. Υπήρχε, στην εποχή του Μπρέζνιεφ (δεν ήταν όπως η εποχή του Στάλιν, αλλά ήταν το ίδιο άσχημη), μια νεαρή καθηγήτρια αγγλικής ρομαντικής λογοτεχνίας σε ένα επαρχιακό πανεπιστήμιο του Καζακστάν, η οποία φυλακίστηκε για το τίποτα, εξαιτίας μιας καταγγελίας, μιας εντελώς ψευδούς κατάδοσης.
Αυτή η γυναίκα φυλακίστηκε σε ένα κελί χωρίς φως, χωρίς χαρτί, χωρίς μολύβι, χωρίς τίποτα, για τρία χρόνια. Γνώριζε όμως από μνήμης τον «Δον Ζουάν» του Μπάιρον. Στη Ρωσία ο «Δον Ζουάν» έχει μια θέση πολύ πιο σημαντική από όσο στην Αγγλία, είναι σχεδόν σαν εθνικό ρωσικό ποίημα, σαν ένας άλλος Πούσκιν. Ε, λοιπόν, αυτή η νεαρή γυναίκα το γνώριζε από μνήμης. Νομίζω ότι αποτελείται από 40.000 στίχους. Αυτή το μετέφρασε απο μνήμης, μέσα στο σκοτάδι. Τυφλώθηκε και, όταν την απελευθέρωσαν, υπαγόρευσε την πλήρη μετάφρασή της και τώρα είναι ένα αριστούργημα στη Ρωσία.

Αυτή η ανθρώπινη ύπαρξη είναι πιο ισχυρή από όλα τα έθνη και από όλα τα κράτη του κόσμου.

Εναντίον μιας τέτοιας ύπαρξης, ούτε ο φασισμός, ούτε ο σταλινισμός, ούτε η ωμή εμπορευματοποίηση ενός καπιταλισμού που βρίσκεται σε αγωνία μπορούν να κάνουν τίποτα. Είναι η παντοδυναμία της ελπίδας και η παντοδυναμία της ανθρώπινης ψυχής, ενώ γύρω μας η σχολική και η πανεπιστημιακή εκπαίδευση έχουν γίνει οργανωμένη αμνησία. Κανείς δεν θυμάται πλέον καμία χρονολογία, κανένα έργο, κανένα όνομα, κανένα χωρίο της Βίβλου, ούτε και μεταξύ των καλύτερων φοιτητών μου του Κέμπριτζ ή του Χάρβαρντ.

Εχω την πεποπίθηση ότι η λήθη των γραμμάτων, των επιστημών του ανθρώπου, το να ξεχνάμε, ισοδυναμεί με αυτοκτονία. Δημιουργούμε γενεές κενές, στις οποίες μπορούν να μπουν τα πάντα, το κιτς, η βαρβαρότητα, η αδιαφορία, ακριβώς επειδή αυτές είναι κενές (...).*
http://www.enet.gr/?i=arthra-sthles.el.home&id=151878

Τζορτζ Στάινερhttp://www.tovima.gr/default.asp?pid=2&artid=139963&ct=47&dt=27/01/2002

Τρίτη, 20 Απριλίου 2010


Τα πανεπιστήμια έρμαια της διαπλοκής
Του Ιωακειμ Γρυσπολακη*

Η Ελλάδα αργοπεθαίνει βυθισμένη σε μια πολύπλευρη κρίση. Κι αυτό πρωτίστως οφείλεται σε εμάς. Εχει τις ρίζες του στον τρόπο με τον οποίο έχουν αρθρωθεί οι κώδικες της κοινωνίας και το σύστημα διακυβέρνησης της χώρας. Οι περισσότεροι πολιτικοί, ακόμη και εκείνοι που διακήρυτταν την αξιοκρατία και την αριστεία όσο βρίσκονταν μακριά από την εξουσία, αντιλαμβάνονται γρήγορα πως αν ακολουθήσουν τον δρόμο που λαϊκίζει και ικανοποιεί τους κομματικούς μηχανισμούς, παρ’ όλο που οδηγεί με βεβαιότητα σε τέλμα, θα ανταμειφθούν.

Καθίσταται πλέον κοινή συνείδηση πως η χρεοκοπία της οικονομίας είναι απότοκο της χρεοκοπίας θεσμών, αντιλήψεων και πρακτικών, που επιπόλαια και άκριτα ακολουθήθηκαν επί τόσα χρόνια. Με το να θωπεύονται ώτα ψηφοφόρων και να ικανοποιούνται μικροκομματικές σκοπιμότητες εξασφαλίζεται η νομή της εξουσίας, χρεώνοντας τις επερχόμενες γενεές.

Απαραίτητη προϋπόθεση για ανατροπή του σκηνικού δεν μπορεί παρά να είναι οι θεσμικές εκείνες παρεμβάσεις, που θα αναδιατυπώσουν τους κανόνες του παιγνιδιού και θα επιτρέψουν την επανεκκίνηση με νέους όρους και προϋποθέσεις, χωρίς τα βαρίδια και τις στρεβλώσεις του παρελθόντος.

Τα πανεπιστήμια αποτελούν σε άλλες χώρες κινητήριο μοχλό παραγωγής γνώσης και οικονομικής ανάπτυξης. Δυστυχώς, στη χώρα μας ο χώρος της Ανωτάτης Εκπαίδευσης ήταν από τη μεταπολίτευση μέχρι σήμερα ένας ιδιαίτερα προνομιακός χώρος για ασκήσεις μικροκομματικής πολιτικής «με πραγματικά πυρά». Η χαλαρότητα που επεβλήθη στον ακαδημαϊκό χώρο, και η παρουσία πολλών νέων, που μπορούσαν εύκολα να στρατολογηθούν τόσο σαν στρατιώτες των κομμάτων εξουσίας όσο και σαν πιονιέροι διαστρεβλωμένων ουτοπιών, μετέτρεψαν τα πανεπιστήμια σε ακυβέρνητες πολιτείες, όπου από την επιδίωξη της αριστείας περάσαμε στην αποθέωση της ήσσονος προσπάθειας.

Ετσι, από την ακαδημαϊκή τάξη φτάσαμε σε άθλιες συναλλαγές φοιτητών, κομματαρχών και φιλόδοξων πανεπιστημιακών, όπου πρυτανείες εκλέγονται με τον εκμαυλισμό νέων ανθρώπων. Με νόμο, που επικρίθηκε από όλους τους φορείς, στις πρυτανικές εκλογές η ψήφος των φοιτητών επιμετρείται με το 40% (!) της συνολικής ψήφου, τη στιγμή που σε όσες εκλογές έλαβαν χώρα η συμμετοχή τους -που δείχνει περίτρανα το ανύπαρκτο ενδιαφέρον που έχει ο μέσος φοιτητής για διαδικασίες που ουσιαστικά αγνοεί- σπάνια άγγιξε το 10%. Ομως, εμείς μένουμε σταθεροί στις παρηκμασμένες πρακτικές τη στιγμή που δεύτερη μετά από εμάς στον κόσμο στο θέμα αυτό έρχεται ασθμαίνουσα η Πορτογαλία με 11%. Με το ισχύον σύστημα, για παράδειγμα, υποψήφιος πρόεδρος Τμήματος περιφερειακού πανεπιστημίου εξελέγη, λαμβάνοντας τη μειοψηφία των μελών ΔΕΠ και τον μοναδικό προσελθόντα στην κάλπη φοιτητή, η ψήφος του οποίου έδωσε 40% στον εκλεγέντα! Ας χαίρονται τη δημοκρατία τους εκείνοι που ακόμη στηρίζουν αυτές τις στρεβλώσεις.

Η Σύνοδος Πρυτάνεων από τον Μάιο 2006, όσο και η ΠΟΣΔΕΠ, δεν παύουν να διακηρύσσουν ανελλιπώς την αναγκαιότητα άμεσης τροποποίησης ορισμένων διατάξεων του νόμου-πλαισίου, με προεξάρχουσα την ανωτέρω αναφερομένη, που καθίσταται εξαιρετικά επίκαιρη εν όψει μάλιστα των επικείμενων πρυτανικών εκλογών στα μεγαλύτερα πανεπιστήμια. Αναμένουμε, τουλάχιστον, τη στάθμιση της ψήφου των τριών κατηγοριών εκλεκτόρων με το ποσοστό συμμετοχής τους στην εκλογική διαδικασία, όπως άλλωστε υποσχέθηκε κατ’ επανάληψη η ηγεσία του υπουργείου Παιδείας.

Εστω και την ύστατη στιγμή θα πρέπει όλοι οι θεσμικοί παράγοντες να συνειδητοποιήσουν το μέγεθος της καταστροφής που έχει προκαλέσει στα πανεπιστήμια η πολιτική του εκμαυλισμού των συνειδήσεων των νέων μας. Η κοινή γνώμη έχει εναποθέσει τις ελπίδες της στην παρούσα κυβέρνηση ότι θα σπάσει επιτέλους ο φαύλος κύκλος της διαπλοκής και θα διορθωθούν οι παθογένειες της ελληνικής κοινωνίας, ανεχόμενη αγόγγυστα τις όποιες θυσίες της ζητούνται. Θα πρέπει δε να γνωρίζουν, τόσο η υπουργός Παιδείας όσο και ο πρωθυπουργός, ότι αυτή η κατάσταση στα πανεπιστήμια, μας εκθέτει στην Ευρώπη, κάτι που το βιώνουμε στις συναντήσεις εκτός συνόρων. Εδώ και τώρα λοιπόν ας αποδείξουν πως όσα διακηρύσσουν τα εννοούν και πως είναι διατεθειμένοι να προχωρήσουν σε ρήξη με το παρελθόν και να προβούν στις απαραίτητες τομές που έχει ανάγκη ο τόπος.

* Ο κ. Ιωακείμ Γρυσπολάκης είναι πρύτανης του Πολυτεχνείου Κρήτης. http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_columns_1_18/04/2010_398026

Δευτέρα, 19 Απριλίου 2010


Δίνουν ζεστασιά και θαλπωρή,

ανταμείβονται με αγάπη


18/04/2010 ΤΗΣ ΕΛΕΝΗΣ ΜΑΥΡΟΥΔΗ


Ο Θάνος Παπαδόπουλος, που είναι ο πρόεδρος της Παγκύπριας Οργάνωσης Υιοθεσιών, και η σύζυγός του Φροσούλα, αφού εξάντλησαν όλα τα ιατρικά μέσα που είχαν στη διάθεσή τους για ν’ αποκτήσουν παιδιά και απέτυχαν, αποφάσισαν το 1990, μετά από 15 χρόνια γάμου, να υιοθετήσουν.
Ακολουθώντας τις απαραίτητες διαδικασίες υιοθέτησαν ένα αγόρι από τη Ρουμανία, που ήταν τότε 3,5 ετών, και ένα κορίτσι από την Ελλάδα, που ήταν μόλις 15 ημερών. «Σκοπός ήταν να συμπληρώσουμε την οικογενειακή μας ευτυχία», είπε ο κ. Παπαδόπουλος, προσθέτοντας ότι «σήμερα, με την εξέλιξη της επιστήμης, οι πιθανότητες ένα ζευγάρι να μην αποκτήσει παιδί, ίσως να είναι λιγότερες. Γι’ αυτό και τα άτομα που υιοθετούν, έχουν μειωθεί. Πριν από την δεκαετία του ’90, υπήρχε ένα ταμπού όσον αφορά τις υιοθεσίες. Μάλιστα, αποκαλούσαν τα συγκεκριμένα παιδιά "αναγιωτά", κάτι που ακουγόταν πολύ άσχημα. Μέσω της Οργάνωσης προσπαθήσαμε να σβήσουμε τη λέξη αυτή», ανέφερε ο πρόεδρος της Οργάνωσης. Εξαιρετικά σημαντικό, σύμφωνα με τον ίδιο, «είναι οι γονείς που υιοθετούν, να λένε στο παιδί σε όσο πιο μικρή ηλικία γίνεται ότι δεν είναι οι φυσικοί του γονείς, καθώς εάν το μάθει από αλλού θα είναι ακόμα πιο δύσκολο. Εμείς τους το είπαμε σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα και σιγά-σιγά τα παιδιά συνήθισαν στο άκουσμα της λέξης υιοθεσία», υπογράμμισε ο κ. Παπαδόπουλος.


Κουβαλούσε κατάλοιπα..


Ερωτηθείς για το πώς αντιδρούσε ο γιος του στην αλλαγή περιβάλλοντος, ανέφερε ότι «το πρώτο διάστημα συμπεριφερόταν σαν να ήταν ακόμη στο ορφανοτροφείο της Ρουμανίας. Φαινόταν να φοβάται, ίσως επειδή δεν τους χειρίζονταν σωστά εκεί στο Ίδρυμα. Για παράδειγμα, όταν κάποιος δίπλα του έκανε απότομη κίνηση, αμέσως το σώμα του έπαιρνε αμυντική στάση. Επίσης, για αρκετό διάστημα φύλαγε κάτω από το κρεβάτι του τρόφιμα, μήπως βρεθεί κάποια στιγμή χωρίς φαγητό. Αυτά ήταν τραυματικές εμπειρίες από τη Ρουμανία. Στην πορεία, όμως, τα άφησε πίσω του». Μάλιστα, όπως ανέφερε ο κ. Παπαδόπουλος, ο γιος του άρχισε να νιώθει τόσο Κύπριος, που σε αντικατοχικές εκδηλώσεις φώναζε συνθήματα εναντίον της κατοχής.
Γονιός λέγεται κάποιος που έχει ζήσει τη γέννηση του παιδιού του, ήταν η επόμενη επισήμανση που κάναμε προς τον κ. Παπαδόπουλο. Ο ίδιος απάντησε: «Ένα θα σας πω. Οι πρώτες 15 ημέρες παραμονής των παιδιών στο σπίτι, βαρούσαν περισσότερο από τα 15 χρόνια γάμου μας, που δεν είχαμε παιδιά».
Ρωτήσαμε τον κ. Παπαδόπουλο αν η 20χρονη σήμερα κόρη του, που προέρχεται από μία πολυμελή και φτωχή οικογένεια της Ελλάδας, ζήτησε να βρει τους βιολογικούς της γονείς. Η απάντηση ήταν αρνητική, ωστόσο τον προκαλέσαμε να μας πει τι θα έκανε αν του ζητούσε κάτι τέτοιο: «Όταν θα το θελήσει, είμαστε έτοιμοι να το κάνουμε. Θα την πάρω εγώ ο ίδιος εκεί».


«Δεν μας βοηθούν»


Ο κ. Παπαδόπουλος μαζί με άλλα ζευγάρια, που ήθελαν να υιοθετήσουν παιδιά, ίδρυσαν το Φεβρουάριο του 1990 την Παγκύπρια Οργάνωση Υιοθεσιών, της οποίας ηγείται ο ίδιος. Η οργάνωση αριθμεί σήμερα γύρω στα 200 μέλη. Όπως ανέφερε ο πρόεδρος της οργάνωσης, πολλοί που τελικά υιοθετούν παιδιά, «μετά από κάποιο διάστημα εξαφανίζονται. Συνήθως είναι αυτοί που δεν θέλουν να μάθουν τα παιδιά τους ότι είναι υιοθετημένα και έτσι τα απομακρύνουν από το περιβάλλον της οργάνωσης». Ο κ. Παπαδόπουλος εξέφρασε το παράπονό του στη συνέχεια, ότι «καμία από τις εκάστοτε κυβερνήσεις δεν τους βοήθησε οικονομικά ή ηθικά, όπως συχνά ζητούσαν». Χαρακτηριστικά ανέφερε ότι οι κυβερνήσεις «δεν έλαβαν ποτέ σοβαρά υπόψη την ύπαρξη της οργάνωσης, τα προβλήματά της». Ωστόσο, ξεκαθάρισε ότι «η οργάνωση έχει νομική υπόσταση».
Αφορμή για την ίδρυση της Παγκύπριας Οργάνωσης Υιοθεσιών στάθηκε ο αυξημένος αριθμός παιδιών χωρίς οικογένεια στη Ρουμανία, με την πτώση του Ρουμάνου Προέδρου Νικολάε Τσαουσέσκου. «Όταν, λοιπόν», εξήγησε, «ζητήσαμε στήριξη του κράτους, αυτό μας απέτρεπε τότε να υιοθετήσουμε παιδιά από εκεί, λέγοντας ότι έπασχαν από διάφορες ασθένειες. Έτσι αποφασίσαμε να ιδρύσουμε την οργάνωση». Η Οργάνωση είναι μη κερδοσκοπική και μη κυβερνητική και στηρίζεται από ειδικούς ψυχολόγους και άλλους, του οποίους γονείς και παιδιά μπορούν να τους συμβουλευτούν. Η συνδρομή για τα άτομα που θέλουν να γίνουν μέλη στην Παγκύπρια Οργάνωση Υιοθεσιών είναι 20 ευρώ ετησίως, με σκοπό να καλύπτονται κάποια λειτουργικά έξοδα.


Κριτήρια υιοθεσίας


«Υιοθεσία είναι η νομική πράξη που καθιστά ένα παιδί που δεν μπορεί να ζήσει με τη φυσική του οικογένεια, μόνιμο μέλος της οικογένειας που το υιοθετεί ως να έχει γεννηθεί σε αυτήν», εξήγησε η Χριστίνα Κοντού, Λειτουργός Κοινωνικών Υπηρεσιών, προσθέτοντας ότι «οι υιοθετούντες γονείς γίνονται οι νέοι γονείς και δεν διαφέρουν νομικά από τους φυσικούς γονείς. Οι υποχρεώσεις και τα δικαιώματα των φυσικών γονιών έναντι του προς υιοθεσία παιδιού, μεταβιβάζονται στους υιοθετούντες γονείς αμέσως μετά την έκδοση του διατάγματος υιοθεσίας από το Δικαστήριο». Σύμφωνα με τα στοιχεία των Κοινωνικών Υπηρεσιών, «τα διατάγματα υιοθεσίας, που εκδόθηκαν στην Κύπρο από το 2004 μέχρι το 2009, είναι 564. Αναλυτικότερα, έγιναν 74 το 2004, 100 το 2005, 115 το 2006, 103 το 2007, 81 το 2008 και 91 το 2009. Ο αριθμός των διαταγμάτων διακρατικής υιοθεσίας που έχει εκδοθεί σε χώρα του εξωτερικού τις ίδιες χρονιές ανήλθε στα 99. Συγκεκριμένα, έγιναν 19 το 2004, 15 το 2005, 10 το 2006, 19 το 2007, 23 το 2008 και 13 το 2009. Ο συνολικός αριθμός υιοθεσιών είναι 663. Οι χώρες από τις οποίες συνήθως υιοθετούνται παιδιά είναι η Κύπρος, η Βουλγαρία, η Ρωσία, η Λευκορωσία, ο Λίβανος και οι Φιλιππίνες. Οι ηλικίες των παιδιών κυμαίνονται από ενός μέχρι έξι χρονών».
Η κ. Κοντού εξήγησε ότι, «σύμφωνα με τις πρόνοιες του περί Υιοθεσίας Νόμου 19(I)/95, αίτηση για υιοθεσία μπορούν να υποβάλουν πρόσωπα που είναι μόνιμοι κάτοικοι της Δημοκρατίας, που έχουν συμπληρώσει το 25ο έτος της ηλικίας τους και το Δικαστήριο κρίνει ότι η υιοθεσία δεν συνεπάγεται κινδύνους για το υιοθετούμενο και είναι γενικά προς το συμφέρον του αν ληφθεί υπόψη η διαφορά ηλικίας μεταξύ υιοθετούντος και υιοθετουμένου». Η Λειτουργός ανέφερε, επίσης, ότι «διάταγμα υιοθεσίας μπορεί να εκδοθεί και έπειτα από αίτηση ενός μόνο προσώπου που δεν είναι έγγαμο, αν το Δικαστήριο ικανοποιηθεί ότι συντρέχουν ειδικοί λόγοι. Καθήκον του Λειτουργού Ευημερίας, που μελετά την έκθεση καταλληλότητας των αιτητών, είναι να εξετάσει όλες τις περιστάσεις τους, όπως το ατομικό και οικογενειακό τους ιστορικό, το ιστορικό του γάμου τους, τις συνθήκες διαβίωσής τους, την οικονομική τους κατάσταση, τη στάση απέναντι στο θέμα της ατεκνίας τους, την περιγραφή των κινήτρων τους για υιοθεσία, την ικανότητά τους να ασκήσουν ικανοποιητικά τον γονεϊκό ρόλο, τη στάση απέναντι στην υιοθεσία και το ιατρικό ιστορικό τους».


Υιοθετούν με προυποθέσεις οι Κύπριοι


ΣΕ σχετική ερώτηση, η κ. Κοντού απάντησε ότι «τα τελευταία χρόνια παρατηρείται αύξηση στις αιτήσεις που λαμβάνονται για υιοθεσία, γεγονός που αποδεικνύει ότι στην Κύπρο έχουν αρχίσει να ξεπερνιούνται οποιεσδήποτε προκαταλήψεις τυχόν να υπήρχαν στο παρελθόν». Ωστόσο, είπε, «είναι σημαντικό να επισημανθεί ότι οι Κύπριοι πολίτες είναι πρόθυμοι να προχωρούν με υιοθεσία παιδιού που πληροί συνήθως συγκεκριμένες προϋποθέσεις σχετικά με την ηλικία του, την υγεία και την καταγωγή του. Δεν είναι ακόμη έτοιμοι να υιοθετούν παιδιά μεγαλύτερης ηλικίας, παιδιά με ειδικές ανάγκες ή παιδιά διαφορετικής διαφυλετικής καταγωγής. Με την ολοκλήρωση εθνικής υιοθεσίας, που έχει γίνει σύμφωνα με τις πρόνοιες του Περί Υιοθεσίας Νόμου», κατέληξε η Λειτουργός, «οι Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας δεν επιβλέπουν την προσαρμογή του υιοθετημένου παιδιού αφού δεν υπάρχει σχετική πρόνοια στην εν λόγω νομοθεσία. Όμως, σε περιπτώσεις όπου υπάρχουν υπόνοιες είτε πληροφορίες για παραμέληση ή κακοποίηση ενός υιοθετημένου παιδιού, οι Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας δύνανται να επέμβουν με απώτερο στόχο την προστασία του παιδιού σύμφωνα με τις πρόνοιες του Περί Παίδων Νόμου και του Νόμου περί Βίας στην Οικογένεια».


Επτά ανάδοχες οικογένειες σε αναμονή


ΣΥΜΦΩΝΑ με τη Λειτουργό των Κοινωνικών Υπηρεσιών Μαρία Κυρατζή, ανάδοχοι γονείς «είναι άτομα τα οποία προσφέρουν ένα ζεστό και ασφαλές οικογενειακό περιβάλλον σε παιδιά που έχουν μετακινηθεί από τη φυσική τους οικογένεια, για ένα χρονικό διάστημα. Οι ανάδοχοι γονείς, σαν υποκατάστατη οικογένεια, βοηθούν τα παιδιά να αναπτυχθούν και να μεγαλώσουν σωστά. Τη νομική ευθύνη για τα παιδιά εξακολουθεί να έχει η Διευθύντρια Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας και τυγχάνουν στήριξης από Λειτουργό Κοινωνικών Υπηρεσιών. Οι ανάγκες συντήρησης του παιδιού καλύπτονται από τις Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας, δίνοντας στους ανάδοχους γονείς συγκεκριμένο μηνιαίο ποσό». Η Λειτουργός πρόσθεσε ότι σήμερα «υπάρχουν 195 εγκεκριμένες ανάδοχες οικογένειες, από τις οποίες στις 188 έχουν τοποθετηθεί παιδιά, ενώ οι άλλες επτά αναμένουν να αναλάβουν παιδιά». Ανέφερε στη συνέχεια ότι «οποιοσδήποτε ενδιαφέρεται για το πρόγραμμα της ανάδοχης φροντίδας παιδιού μπορεί να υποβάλει προφορικό ή γραπτό αίτημα προς τις Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας». Βασικά κριτήρια για έγκριση των ανάδοχων γονέων, σημείωσε, είναι «να είναι ενήλικα άτομα με καλή φυσική, ψυχική και συναισθηματική υγεία, να έχουν αποθέματα αγάπης για ένα ξένο παιδί, τα δε δικά τους παιδιά θα πρέπει να γνωρίζουν και να αναμένουν ότι θα μοιράζονται την αγάπη αυτή. Να είναι σε θέση να αντιμετωπίζουν ποικίλες καταστάσεις, συμπεριφορές και συναισθήματα των ανάδοχων παιδιών, να διαθέτουν υπομονή και ικανότητα όσον αφορά το χειρισμό και τη φροντίδα παιδιών, να προσφέρουν θετικές εμπειρίες ομαλής οικογενειακής ζωής, να είναι ευέλικτοι και να διαθέτουν ψηλό επίπεδο κατανόησης, ανοχής και αποδοχής της φυσικής οικογένειας του παιδιού».
Η κ. Κυρατζή εξήγησε ότι το κάθε ανάδοχο παιδί συνταιριάζεται με μία ανάδοχη οικογένεια, επίσης με κριτήρια όπως «η ηλικία και το ιστορικό του παιδιού σε σχέση με αυτά των αναδόχων, το χρονικό πλαίσιο τοποθέτησης, η κατάσταση υγείας και η ψυχοσυναισθηματική κατάστασή του, η οποία γνωστοποιείται και γίνεται αποδεκτή από τους αναδόχους, η διαφορετικότητα του παιδιού σε σχέση με την καταγωγή, ταυτότητα, σεξουαλικότητα, κουλτούρα, θρησκεία και γλώσσα, τα οποία αντιμετωπίζονται χωρίς διάκριση διασφαλίζοντας το δικαίωμα διατήρησης και ανάπτυξής τους, η επικοινωνία του παιδιού με τα μέλη της φυσικής οικογένειάς του και άτομα του συγγενικού και φιλικού περιβάλλοντός του, και η πρόθεση και συνεχής επιδίωξη των αναδόχων να προσφέρουν ένα υγιές και ωφέλιμο οικογενειακό περιβάλλον στο παιδί σε συνεργασία με το Λειτουργό των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας που χειρίζεται το παιδί».


Επιστροφή μόλις οι συνθήκες το επιτρέψουν


ΕΡΩΤΗΘΕΙΣΑ τι γίνεται όταν τα ανάδοχα παιδιά πρέπει να επιστρέψουν στη φυσική τους οικογένεια, η κ. Κυρατζή δήλωσε ότι «οι Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας έχουν κύρια επιδίωξη την επιστροφή των παιδιών στη φυσική τους οικογένεια μόλις οι συνθήκες το επιτρέψουν. Το παιδί, οι φυσικοί και ανάδοχοι γονείς είναι ενήμεροι και στη συνεργασία τους με το Λειτουργό Κοινωνικών Υπηρεσιών τυγχάνουν εξατομικευμένης στήριξης». Σε άλλη ερώτηση ως προς το πότε μια μητέρα κρίνεται ακατάλληλη να μεγαλώσει το παιδί της, η Λειτουργός είπε ότι «η παραμέληση, κακομεταχείριση ή ακόμη και εγκατάλειψή τους από τους γονείς ή κηδεμόνες τους ή και κακή άσκηση του γονεϊκού τους ρόλου», είναι οι βασικοί λόγοι. Τόνισε, ωστόσο, ότι «η μετακίνηση παιδιών από τους φυσικούς γονείς του, αποτελεί το τελευταίο μέτρο που λαμβάνεται για τη διασφάλιση της προστασίας του παιδιού και αφού εξαντληθούν όλες οι προσπάθειες στήριξης της οικογένειας, ώστε να παραμείνει το παιδί κοντά της». Η διατήρηση επικοινωνίας του παιδιού με τους ανάδοχους γονείς μετά την επιστροφή τους στη φυσική οικογένεια «εκτιμάται ανάλογα με τα περιστατικά της εκάστοτε περίπτωσης και τις συναισθηματικές ανάγκες του παιδιού», σημείωσε η κ. Κυρατζή, καταλήγοντας ότι «τα τελευταία χρόνια υπάρχει σταθερό ενδιαφέρον από το κοινό για να αναλάβουν ως ανάδοχοι γονείς, ωστόσο υπάρχει ανάγκη για εντοπισμό επιπλέον ατόμων. Οι λόγοι που δεν αποτείνεται το κοινό για το πρόγραμμα αφορούν, μάλλον, μειωμένη ενημέρωσή του, παρά ταμπού». http://www.sigmalive.com/simerini/news/social/257558

Κυριακή, 18 Απριλίου 2010


Η επιστροφή του Θεού



ΝΙΚΟΣ ΜΟΥΖΕΛΗΣ Σάββατο 3 Απριλίου 2010

Στην πρώιμη μεταπολεμική περίοδο η εκκοσμίκευση αναπτυσσόταν με ταχείς ρυθμούς. Σε όλες τις δυτικές κοινωνίες οι άδειες εκκλησίες, η γενικευμένη αδιαφορία για τα θεία και, πιο γενικά, η «απομάγευση του κόσμου» (Weber) έδιναν την εντύπωση πως η καθοδική πορεία της θρησκευτικότητας δεν ήταν ανατρέψιμη. Τα πράγματα όμως άλλαξαν σημαντικά στη δεκαετία του ΄70, κυρίως μετά τον Μάη του 1968. Από τότε ως σήμερα βλέπουμε στις ανεπτυγμένες δυτικές κοινωνίες την αναβίωση του θρησκευτικού φαινομένου.
Η αναβίωση πήρε διάφορες μορφές.
Ενας τρόπος διερεύνησης αυτής της νέας θρησκευτικότητας είναι να επικεντρωθούμε σε δύο βασικά κριτήρια:
στο αν η αναβίωση λαμβάνει χώρο εντός ή εκτός των επίσημων, κατεστημένων εκκλησιών και
αν η στροφή προς το θείο παίρνει μια συγκρητικά υβριδική μορφή ή όχι.
Εκκλησία και κοινωνία
Σε αυτό το πλαίσιο, σαν αντίδραση στη ραγδαία εκκοσμίκευση, οι θρησκευτικές ελίτ αλλά και οι απλοί πιστοί αρχίζουν να δίνουν λιγότερο βάρος στη δογματική και περισσότερο στη βιωματική, υπαρξιακή διάσταση της πίστης. Στη λίγο- πολύ άμεση σχέση του πιστού με το θείο. Το βίωμα, μέσω κυρίως της προσευχής, υπερισχύει της αποδοχής ενός αριθμού μεταφυσικών θέσεων, χριστολογικών και σωτηριολογικών. Επιπλέον, σε μια προσπάθεια άμβλυνσης της διαμάχης μεταξύ θρησκείας και επιστήμης, η ερμηνεία της Βίβλου γίνεται όχι πια με κυριολεκτικό αλλά με συμβολικό/μεταφορικό τρόπο.
Μια δεύτερη στρατηγική των εκκλησιών είναι η στροφή προς τον κοινωνικό και πολιτικό χώρο. Η συντηρητική άποψη ότι η Εκκλησία πρέπει να ασχολείται με τη σωτηρία της ψυχής και όχι με τα εγκόσμια ανατρέπεται. Από τη δημόσια αντίθεση προοδευτικών κληρικών στον θατσερισμό ως τη θεολογία της επανάστασης στη Λατινική Αμερική, αρχίζει να ωριμάζει η αντίληψη ότι η Εκκλησία δεν πρέπει να στρέφει την πλάτη της στα κοινωνικά προβλήματα της φτώχειας και της κοινωνικής περιθωριοποίησης. Εδώ βέβαια πρέπει να αναφερθεί ότι ο πιο ενεργός ρόλος των δυτικών εκκλησιών πάνω σε κοινωνικά θέματα δεν έχει πάντα μια χροιά προοδευτική. Υπάρχει και η αντιδραστική, φονταμενταλιστική ενασχόληση με την πολιτική. Ετσι η ανθούσα χριστιανική Δεξιά στις ΗΠΑ εισβάλλει ενεργά στον πολιτικό χώρο. Μέσω του ελέγχου ενός σημαντικού μέρους των ΜΜΕ και της δημιουργίας ισχυρών λόμπι στο Κογκρέσο οι συντηρητικοί ευαγγελιστές έχουν διαμορφώσει μια θρησκευτικο-πολιτική κουλτούρα που επικεντρώνεται στον πατριωτικό αμερικανικό μεσσιανισμό.
Θρησκευτικός συγκρητισμός
Στον ενδοεκκλησιαστικό χώρο βλέπουμε μια τάση (κυρίως μεταξύ των απλών πιστών) συνδυασμού της χριστιανικής πίστης με στοιχεία παρμένα από άλλες θρησκείες ή πνευματικές πρακτικές. Σε αυτόν τον χώρο, στις ΗΠΑ αλλά και σε άλλες δυτικές κοινωνίες, το τυπικό παράδειγμα είναι το άτομο που από τη μια μεριά εκκλησιάζεται κανονικά ενώ από την άλλη ασχολείται με πρακτικές παρμένες από τον ινδουισμό, τον ταοϊσμό, τον σουφισμό, τον βουδιστικό διαλογισμό κτλ. Αυτού του είδους η υβριδική/συγκρητική θρησκευτικότητα μπορεί μεν να θεωρηθεί επιφανειακή αλλά συνάδει προς έναν μεταμοντέρνο λόγο και τρόπο ζωής όπου οι παραδοσιακοί κώδικες ατροφούν, ενώ στοιχεία από διάφορους πολιτισμούς συνυπάρχουν σε διάφορους συνδυασμούς προσφέροντας στο άτομο μια μεγάλη γκάμα επιλογών.
Μέσα στο πλαίσιο της ραγδαίας παγκοσμιοποίησης τα διάφορα θρησκευτικά πιστεύω έρχονται πιο κοντά το ένα στο άλλο. Με αυτόν τον τρόπο σχετικοποιούνται. Η ιδέα πως μια εκκλησία, μια θρησκευτική παράδοση, κατέχει το μονοπώλιο της αλήθειας παύει να είναι πιστευτή. Το άτομο έχει τη δυνατότητα να επιλέξει στοιχεία από διάφορες θρησκευτικές πρακτικές και δοξασίες. Και σε αυτή την περίπτωση βέβαια ο τρόπος ενοποίησης αυτών των στοιχείων, όταν επιτυγχάνεται, έχει κάτι το ιδιαίτερο/μοναδικό. Εχουμε, με άλλα λόγια, την «ιδιωτικοποίηση» (privatization) του θρησκευτικού. Μια κατάσταση όπου το υποκείμενο κατασκευάζει τη δική του θρησκευτικότητα και αυτό όχι μόνο με την έννοια πως σε ένα συγκεκριμένο θρησκευτικό/εκκλησιαστικό πλαίσιο η προσέγγιση κάθε πιστού προς το θείο έχει πάντα κάτι το μοναδικό. Αλλά και με την έννοια πως το άτομο καλείται να κατασκευάσει αυτό καθαυτό το θρησκευτικό πλαίσιο μέσα στο οποίο κινείται
. Ο πνευματικός ταξιδιώτης
Η υβριδικότητα εντείνεται βέβαια όταν η σύνδεση του εκκλησιαστικού με το εξω-εκκλησιαστικό καταργείται. Σε αυτή την περίπτωση το άτομο αντιτίθεται σε κάθε εκκλησιαστικό κατεστημένο- φιλελεύθερο, συντηρητικό ή φονταμενταλιστικό- αφού εξ ορισμού όλα τείνουν προς τη γραφειοκρατικοποίηση, τον δογματισμό και τον αυταρχισμό.
Είναι σε αυτή την περίπτωση βέβαια που η εξατομίκευση και η ιδιωτικοποίηση του θρησκευτικού φαινομένου παίρνει την πιο ακραία μορφή.
Το άτομο της ύστερης νεωτερικότητας παύει να είναι «πιστός» και μετατρέπεται σε «seeker», σε ένα υποκείμενο δηλαδή που ψάχνει ακατάπαυστα, σε έναν αεί ταξιδιώτη που εξερευνά ένα πολυποίκιλο, απέραντο, ατελείωτο, πνευματικό τοπίο. Είναι σε αυτό το σημείο που το θρησκευτικό συναντά το θεραπευτικό.
Στη λεγόμενη «Νew Αge» πνευματικότητα, π.χ., η θρησκευτικότητα/πνευματικότητα γίνεται μέσο για την «ανάπτυξη του εαυτού» (self-growth). Ετσι βουδιστικές πρακτικές διαλογισμού, π.χ., ξεκόβονται από τις θρησκευτικές καταβολές τους και μετατρέπονται σε απλές ασκήσεις για τη μείωση του στρες, για την αύξηση της παραγωγικότητας και την καλυτέρευση των εργασιακών σχέσεων σε επιχειρήσεις, για την αποφυγή καρδιακών διαταραχών στα νοσοκομεία κτλ.
Τέλος, πρέπει να αναφερθεί ότι η απόρριψη των κατεστημένων χριστιανικών εκκλησιών δεν οδηγεί πάντα στον συγκρητισμό/υβριδισμό. Οδηγεί πολλές φορές στην αποδοχή μιας μη χριστιανικής θρησκευτικής παράδοσης κατά μη επιλεκτικό, μη υβριδικό τρόπο.
Ο κ. Νίκος Μουζέλης είναι ομότιμος καθηγητής Κοινωνιολογίας στην LSΕ.
πίνακας William Blake

Σάββατο, 17 Απριλίου 2010



Η ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ
ΤΗΣ
ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑΣ

(Άρθρο στην εφημ. ΕΝ ΚΙΝΗΣΕΙ, αρ. φυλ. 2, Μάρτιος 2004)


Τα αυτονόητα:
Υπάρχουν διαφορές:
.- Στην νοηματοδότηση της ύπαρξης
.- Στις αντιδράσεις
.- Στις επιλογές
.- Στις αξίες
.- Στις εκτιμήσεις
.- Στους χαρακτήρες
.- Στα ήθη
.- Στα συμπλέγματα
.- Στα πάθη
.- Στην αισθητική
.- Στον προσδιορισμό των λόγων – νοημάτων
.- Στην αυτοδιάθεση
.- Στις ικανότητες – δεξιότητες
.- Στα ενδιαφέροντα
.- Στον τρόπο ζωής … … …
Τελικά, υπάρχουν τα πρόσωπα!
Υπάρχουν κοινωνίες:
Συμβίωση
Συνύπαρξη
Επικοινωνία
Συνεργασία
Ανταγωνισμός
Αλληλεγγύη
Διαλεκτική
Εκμετάλλευση
Κατανόηση
Ανοχή
Μίσος – Αγάπη
Ρυθμιστικοί κανόνες
Νόμοι
Ασφάλεια … … …
Τελικά, μάζα – αγέλη ή κοινωνία προσώπων;
Πρόσωπα :
Μοναδικά - Ανεπανάληπτα - Αυτεξούσια - Διαφορετικά - Πραγματώνονται μόνο σε σχέση .-
Κοινωνία :
Οργανισμός συνειδητών μελών - Δεν είναι η αγέλη - Δεν είναι η μάζα - Δεν είναι ο όχλος .-
Το πρόβλημα :
Πώς γίνεται πρόσωπα αυτεξούσια, ελεύθερα, διαφορετικά, ιδιαίτερα, να κάνουν κοινωνία, δηλαδή συνειδητά συμφωνημένη σχέση, χωρίς να παύσουν να είναι πρόσωπα, χωρίς να αυτοκαταργούνται με τον αναγκαίο αυτοπεριορισμό;
Πώς μπορούν να συλλειτουργούν συμβιβασμός και δικαίωμα αυτοδιάθεσης;
Πώς γίνεται το δικαίωμα στη διαφορά να μη καταστρέφει την συνοχή της κοινότητας;
Πώς γίνεται να συνυπάρχουν Ελευθερία και Νόμος;
Απάντηση :
Από τη στιγμή που οι έννοιες ελευθερία και νόμος δεν είναι έννοιες αντίθετες ούτε αλληλοαναιρούμενες γίνεται να συνυπάρχουν και μάλιστα η δεύτερη προϋποθέτει την πρώτη: Η ελευθερία φέρνει τα όρια – νόμους! Ελευθερία, δηλαδή, ελεύθω + όρια = έλευση ορίων, οριοθέτηση, νομοθεσία!
΄Όμως το πρόβλημα θα παραμένει, εφόσον τίθενται τα όρια – νόμοι αφ’ υψηλού, από πάνω προς τα κάτω, από τον ισχυρό προς τον αδύναμο, με ιδιοτέλεια και σκοπιμότητες, από την εξουσία προς τους υπηκόους. Τα όρια – νόμοι ναι μεν είναι ΄΄φυσικά΄΄ επακόλουθα και κοινωνικά απαραίτητα, μόνο όμως όταν λαμβάνεται υπόψη η ανθρώπινη φύση, η λειτουργία του ανθρώπινου γίγνεσθαι, η οντολογία του ανθρώπινου προσώπου και βέβαια η διαφορετικότητα. Έτσι, το πρόβλημα δεν είναι αυτός καθ’ εαυτός ο Νόμος, αλλά ο ΄΄παρά φύσιν Νόμος΄΄, αυτός που παραβλέπει τον όντως άνθρωπο, αυτός που στερείται ανθρωπιάς!
Πολύ καλά, ικανοποιητικά, ο Ανθρωπισμός έχει προσδιορίσει την ανθρώπινη φύση, έχει νοηματοδοτήσει τις έννοιες ισονομία, δικαιοσύνη, αξιοπρέπεια, αυτοδιάθεση, αυτοπροσδιορισμός. Βέβαια, υπάρχουν και τα ανθρώπινα πάθη συνυφασμένα με την ανθρώπινη φύση, άλλα από αυτά δημιουργικά, ζωογόνα, και άλλα καταστροφικά. Και ως καταστροφικά θεωρούνται, σε τελευταία ανάλυση, αυτά που εκπορεύονται από μια νοοτροπία και ένα θεωρητικό υπόβαθρο, τέτοιο, που ΄΄απανθρωποποιούν΄΄ τον άνθρωπο (sic), που καταργούν ΄΄την ανθρωπιά του ανθρώπου΄΄, που απαξιώνουν το πρόσωπο! Επομένως ο Νόμος που ΄΄νομιμοποιεί΄΄ αυτά τα καταστροφικά πάθη και τα συμπλέγματα (=αυτά, που μπλοκάρουν την λειτουργία της ανθρωπιάς), αυτός ο Νόμος πραγματικά βρίσκεται σε αντιδιαστολή με το ανθρώπινο είναι, με το αυτεξούσιο, με την ελευθερία. Και αυτός ο νόμος δε μπορεί παρά να εκφράζει μια φασιστική στάση, αφού ο φασισμός «αναπτύσσεται και αναζητεί τη συγκατάθεση εκμεταλλευόμενος και επιδεινώνοντας το φυσικό φόβο απέναντι στη διαφορετικότητα», (Ουμπέρτο Έκο), και άρα ο φασισμός δε μπορεί να διαχειριστεί την διαφορετικότητα. Οπότε ζητούμενο είναι πλέον η καλλιέργεια και ανάπτυξη ενός κοινωνικού και πολιτικού Ήθους τέτοιου, που να διαφυλάσσει το πρόσωπο, να του συμπαραστέκεται στο να κατορθώσει την ανθρωπιά του, που να καταξιώνεται μέσα από τη διαχείριση του αυτεξούσιου!
Όμως, υπάρχει και το ερώτημα, πώς γίνεται η διαφορετικότητα να μη διασπά τη συνοχή της κοινωνίας, να μη δημιουργεί πρόβλημα στην πραγμάτωση των σκοπών και στη διατήρηση εκείνων των βασικών ηθικών - πολιτισμικών αρχών, που είναι κυρίαρχες και αποδεκτές στη συγκεκριμένη θεσμισμένη κοινωνία; Όταν οι περισσότεροι έχουν αποδεχτεί συγκεκριμένους σκοπούς -λόγους, συγκεκριμένα νοήματα – ήθη, συγκεκριμένες συμπεριφορές - αξίες – αρχές, δεν είναι ευνόητο, ότι αυτός που διαφοροποιείται σε όλα αυτά, λειτουργεί όντως διασπαστικά – καταστροφικά στην κοινωνική συνοχή, στην ενωτική και ομόψυχη εικόνα της κοινωνίας;
Με μια πρώτη ματιά φαίνεται ότι θα πρέπει να δοθεί καταφατική απάντηση:
Ναι, δεν μπορεί να συνυπάρχει η κοινωνική συνοχή με την διαφορετικότητα! Επομένως, αφού η κοινωνία δεν πρόκειται να πάψει να υφίσταται, θα πρέπει να πάψουν να υφίστανται οι διαφορετικότητες! Και είναι πολύ φυσική η επιθετική αντίδραση της κοινωνίας απέναντι στις λογής – λογής διαφορετικότητες, αφού θα πρέπει να ερμηνευθεί αυτή η αντίδραση ως άμυνα, ως άρνηση να συναινέσει στην αυτοκατάργησή της! Είναι όμως έτσι;
Κατ’ αρχήν, αν αφανίζονταν οι διαφορετικότητες, οι κοινωνίες θα ήταν καταδικασμένες σε μιαν αβάσταχτη και θανατερή στασιμότητα:
Το διαφορετικό λειτουργεί ως καταλύτης, ως μαγιά για τις κοινωνικές ζυμώσεις, για την πρόοδο και την ανάπτυξη, τόσο την πνευματική – πολιτισμική όσο και την υλική – οικονομική!
Μόλις που πρέπει να το πούμε, ότι το διαφορετικό είναι ο άλλος πόλος, ο απαραίτητος για να εκδηλωθεί η Λειτουργική Διαλεκτική, αυτή που καταξιώνει και δίνει ουσία και υπόσταση στις συγκρούσεις και τις αντιθέσεις, καθώς τις καθιστά κύριο παράγοντα στη σύσταση της ύπαρξης, του κόσμου όλου! Αν δεν υπάρξει κατάθεση του διαφορετικού, της διαφορετικής άποψης, της άλλης στάσης, αν όλα είναι όμοια, δεν πρόκειται να υπάρξει δημιουργία, δεν πρόκειται ποτέ να γεννηθεί το νέο, αφού το νέο έτσι και αλλιώς είναι διαφορετικό από το παλιό και για να γεννηθεί χρειάζεται απαραίτητα το διαφορετικό.
Τα όμοια δεν μπορούν να γεννήσουν τίποτα, μόνο να επαναλαμβάνονται βαρετά με μίαν ανία μέχρι θανάτου!
Ό,τι υπάρχει, υπάρχει επειδή συναντιούνται τα αντίθετα, τα διαφορετικά, επειδή λειτουργεί η Διαλεκτική, αυτή που διαχειρίζεται την ενέργεια και ζωοποιεί και καθιστά ζωντανή την ουσία των όντων. Χωρίς αυτήν τα πάντα θα ήσαν ανενεργά, άπνοα, νεκρή φύση, αφού η ενέργεια σ’ αυτόν τον κόσμο εκδηλώνεται μόνο κατά την συνάντηση των αντιθέτων – διαφορετικών, εκδηλώνεται διαλεκτικά.
Είναι όμως και το θέμα των αρχών της κάθε κοινωνίας, της ποιότητας του πολιτισμικού της υπόβαθρου : Υπάρχουν, άραγε, τέτοιες αρχές, τέτοια ήθη, τέτοιοι λόγοι, που, εφόσον θα συνιστούσαν το πνευματικό υπόβαθρο σε μια κοινωνία, θα την καθιστούσαν κατάλληλο κήπο όπου θα μπορούσαν να ανθίσουν όλα τα λουλούδια; Λένε κάποιοι ότι η πραγματικά δημοκρατική κοινωνία είναι σα μια κουρελού, (Κ. Ζουράρις), πολύχρωμη και παρδαλή. Υπάρχουν τα πάντα, δεν πνίγονται ούτε καταπιέζονται, ώστε να αφομοιωθούν, τα διαφορετικά. Η αντιπαράθεση των αντιθέτων, των εναντίων, είναι ισότιμη και ισόκυρη. Μόνη η πειθώ είναι αυτή που θα μπορεί να οδηγήσει είτε στη σύνθεσή των διαφορετικών είτε στην επικράτηση του ορθότερου, με ελεύθερη τη συμφωνία και συναίνεση.
Επομένως, είναι αυτονόητο, ότι μια κοινωνία, της οποίας η πολιτισμική ατμόσφαιρα διαπνέεται από τις βασικές ανθρωπιστικές αρχές της ισοτιμίας, της ισονομίας, της ελευθερίας της έκφρασης, του αυτοπροσδιορισμού, της αυτοδιάθεσης είναι η κοινωνία που ανέχεται, που μπορεί να διαχειρισθεί την διαφορετικότητα, αυτήν που καταξιώνει την ανθρώπινη ύπαρξη, το ανθρώπινο πρόσωπο.-

Παρασκευή, 16 Απριλίου 2010




Η ανάπτυξη του παιδιού
σύμφωνα με τον Herni Wallon

Θεωρεία 2

Κοινωνικοποίηση 13



Φιλόσοφος και γιατρός ο Herni Wallon ( 1879-1962) θεωρούσε ότι η ανάπτυξη του παιδιού είναι το αποτέλεσμα των αλληλεπιδράσεων μεταξύ των νευρολογικών διαδικασιών της ωρίμανσης και της προσαρμογής, από την μια πλευρά, και των κοινωνικών συνθηκών των σχέσεων, από την άλλη. Η ανάπτυξη λοιπόν του παιδιού για το Herni Wallon αποτελεί το πάντρεμα των βιολογικών, συναισθηματικών, κοινωνικών, και πολιτιστικών παραγόντων. Οι βιολογικοί και οι κοινωνικοί παράγοντες είναι απαραίτητοι, συμπληρωματικοί και αδιαχώριστοι για την ανάπτυξη του παιδιού.
Ο Herni Wallon ανάπτυξε μια θεωρεία στην οποία καταγράφει τα διαδοχικά στάδια ανάπτυξης του παιδιού, όπου κάθε φορά, ένα χαρακτηριστικό ή μια λειτουργία υπερτερεί των άλλων καθορίζοντας το συγκεκριμένο στάδιο. Η ανάπτυξη του παιδιού είναι μια κινητική εναλλαγή σταδίων τα οποία μπορεί να μην είναι συνεχή, αλλά διακόπτονται από κρίσεις και συγκρούσεις. Τα στάδια μέσα από τέτοιες καταστάσεις καθορίζονται από ένα ρυθμό λειτουργικής εναλλαγής, όπου εμπεριέχει το κτίσιμο της νοημοσύνης, καθώς την ανάπτυξη των γνώσεων και την ισχυροποίηση της προσωπικότητας του παιδιού. Επίσης τα στάδια αυτά καθορίζονται, από την διαλεκτική εναλλαγή των λειτουργιών και την σταδιακή προσαρμογή αυτών των αλλαγών.
Herni Wallon ορίζει

Από 0-1 ετών: σαν παρορμητικό και συγκινησιακό στάδιο.


Όπου η κινητικότητα και η συγκίνηση αποτελούν τα βασικά οργανωτικά στοιχεία αυτού του σταδίου. Η παρορμητική κίνηση κίνηση του παιδιού, αποτελεί απλά μια απάντηση στην κίνηση του περιβάλλοντος, επιτρέποντας στο παιδί μια καλύτερη προσαρμογή στις συναισθηματικές και συγκινησιακές καταστάσεις που το περιβάλλουν. Ο έλεγχος των κινητικών απαντήσεων του περιβάλλοντος και ο συγχρονισμός τους με την κίνηση του παιδιού γίνονται πηγή συναισθημάτων για το ίδιο.
Εδώ ο Herni Wallon θεωρεί ότι υπάρχει ένα υπό-στάδιο το οποίο το ονομάζει παρορμητικό (0-3 μηνών) το οποίο χαρακτηρίζεται από κινήσεις ανοργάνωτες του παιδιού και επίσης ένα άλλο από τριών μέχρι 12 μηνών, το οποίο το ονομάζει συναισθηματικό, όπου το παιδί, με την βοήθεια του περιβάλλοντος, αρχίζει να οργανώνει το συναίσθημα του και τις κινήσεις του κατευθύνοντας τες προς ένα συγκεκριμένο στόχο. Αυτές οι συναισθηματικές ενέργειες όπως το κλάμα, η χαρά, ο θυμός αποτελούν και την πηγή της διαμόρφωσης της γλώσσας και της συνείδησης. Στο τέλος αυτού του σταδίου αναπτύσσονται οι πρώτες μορφές κοινωνικοποίησης του παιδιού οι οποίες έχουν σχέση με την συναισθηματική συμβίωση του με το περιβάλλον . Δηλαδή αναπτύσσονται ενέργειες οι οποίες εκδηλώνουν τις επιθυμίες του παιδιού, μπαίνοντας στην σχέση με τον άλλον και στην συμπληρωματικότητα των ρόλων.

1-3 ετών Προβολικό και αισθησιοκινητικό στάδιο

Η χρήση των αντικειμένων και η ανίχνευση του χώρου επιτρέπουν στο παιδί να αναπτύξει την νοημοσύνη, όπως λέει ο Herni Wallon, των καταστάσεων. Στάσεις, μιμητισμοί, μεταφράζουν τις πρωταρχικές σκέψεις του παιδιού, οι οποίες παίρνουν μορφή με την έκφρασή τους στο περιβάλλον. Η εμφάνιση της γλώσσα βοηθάει στην ανάπτυξη μιας αναπαραστατικής νοημοσύνης. Η κινητικότητα του παιδιού και η μίμηση των κινήσεων του περιβάλλοντος του επιτρέπει να σχηματίσει μια διανοητική εικόνα για το μοντέλο που έχει μπροστά του όπως, π.χ. είναι η κίνηση της μητέρας του. Αυτή η εικόνα του επιτρέπει να περάσει από την νοημοσύνη των καταστάσεων, στη νοημοσύνη της αναπαράστασης. Από 18-30 μηνών το παιδί αρχίζει να έχει τις πρώτες του αντιστάσεις, τις πρώτες του ζήλειες και συμπάθειες ή αντιπάθειες.

3-6 ετών Το στάδιο της προσωπικότητας

Η κρίση των τριών χρόνων επιτρέπει στο παιδί να πει όχι, πράγμα που σημαίνει την εκδήλωση της ατομικότητας του, μέσα από την αντίσταση που προβάλλει στο περιβάλλον. Η μίμηση το βοηθάει σε αυτή την διαφοροποίηση. Η Αντίθεση του παιδιού με το περιβάλλον είναι μια ουσιαστική διαδικασία για την οικοδόμηση της αυτονομίας του και της διαφορετικότητας του από τον άλλον. Δια μέσου αυτής της διαδικασία αποζητά την προσοχή του άλλου και αποτελεί επίσης, μια προσπάθεια να γοητεύσει τον άλλον. Ο μιμητισμός των ενεργειών του άλλου, π.χ. της μητέρας ή του πατέρα, είναι μια ενέργεια θαυμασμού, αλλά και ανταγωνισμού συγχρόνως. οι οποίες καθορίζουν το κτίσιμο της προσωπικότητας του.

6-11 Το στάδιο της κατηγοριοποίησης

Σε αυτό το στάδιο πρωτεύοντα ρόλο παίζουν οι διανοητικές λειτουργίες. Το παιδί μπορεί και κατευθύνει την προσοχή του, και προσπαθεί για την επιτυχία ενός σκοπού, καθώς αποκτά μια θεληματική μνήμη. Επίσης σε αυτό το στάδιο εμφανίζεται η αφαιρετική σκέψη και αναπαράσταση

11-16 Το στάδιο της εφηβείας

Το στάδιο της εφηβείας διακρίνεται και αυτό για την διανοητική επένδυση, για τον επαναπροσδιορισμό της σωματικής κατάστασης και αίσθησης Το στάδιο αυτό καθορίζεται από την προσπάθεια ολοκλήρωσης του κτισίματος της προσωπικότητας.
φωτο: Robert Doisneau

Πέμπτη, 15 Απριλίου 2010




Η ανάπτυξη του παιδιού


σύμφωνα με τον Ζίγκμουντ Φρόιντ

Θεωρεία 1

σεξουαλικότητα 11



Ο Ζίγκμουντ Φρόιντ ήταν ο πρώτος ο οποίος θεώρησε την σεξουαλικότητα σαν βασικό παράγοντα ψυχοκοινωνικής ανάπτυξης του ατόμου. Η σεξουαλικότητα περιλαμβάνει όλες τις ικανοποιήσεις του σώματος και εκφράζεται από την γέννηση του παιδιού και στην μετέπειτα ζωή του ενήλικα. Πρώτος λοιπόν ο Φρόιντ μίλησε για την παιδική σεξουαλικότητα την οποία την χώρισε σε τρία στάδια ανάλογα με την οργανική και κοινωνική ανάπτυξη του παιδιού και σύμφωνα με τις διάφορες ερωτικές ζώνες του σώματος τις οποίες τις χώρισε σε στοματική, πρωκτική και φαλλική ζώνη. Σύμφωνα με τον Φρόιντ, λοιπόν έχουμε το το στοματικό στάδιο το πρωκτικό και το φαλλικό στάδιο της παιδικής σεξουαλικότητας
Το στοματικό στάδιο
Το “στοματικό” στάδιο αποτελεί το πρώτο στάδιο της ανάπτυξης της λίμπιντο. Η σεξουαλική ικανοποίηση εντοπίζεται γύρω από την περιοχή του στόματος, όπου κυρίαρχο ρόλο παίζουν τα χείλη και η τροφή. Δια μέσου της σίτισης εκφράζεται η πρώτη σχέση του παιδιού με το εξωτερικό κόσμο και με την μητέρα η οποία σχέση, καθορίζεται από το “τρώω” ή από το “τρώγομαι” Σύμφωνα με έναν μαθητή του Φρόιντ τον Καρλ Αβραάμ το στοματικό στάδιο χωρίζεται σε δύο υπό στάδια θα λέγαμε, όπου το πρώτο το καθορίζει το “πιπίλισμα” και ένα δεύτερο χαρακτηρίζεται από το “δάγκωμα”
Το πρωκτικό στάδιο
Το δεύτερο στάδιο της ανάπτυξης της λίμπιντο είναι το “πρωκτικό” και εντοπίζεται ανάμεσα στα 2 και 4 χρόνια του παιδιού γύρω από τον πρωκτό. Ο πρωκτός σαν ερωτική ζώνη κυριαρχεί στην ζωή του παιδιού όπου η λειτουργία της αφόδευσης ή της συγκράτησης των κοπράνων αποτελεί τον τρόπο με τον οποίο το παιδί προσπαθεί να κυριαρχήσει στο περιβάλλον του αποτελώντας αντικείμενο ψυχικής και κοινωνικής ικανοποίησης.
Το φαλλικό στάδιο
Το τρίτο στάδιο της ανάπτυξης της λίμπιντο είναι το “φαλλικό” στάδιο όπου η ερωτική ζώνη εντοπίζεται γύρω από τα γεννητικά όργανα τόσο του αγοριού όσο και του κοριτσιού. Σύμφωνα με τον Φρόιντ ο φαλλός αποτελεί για το αγόρι όσο και για το κορίτσι ένα φαινόμενο τόσο με την παρουσία του όσο και με την απουσία του.
πίνακας: Georgia O Keefee

Σάββατο, 10 Απριλίου 2010




Οι διαφορές συμβίωσης
Το ζευγάρι 5


Όταν ένα ζευγάρι ξεκινάει την ζωή του κανείς από τα μέλη του δεν φαντάζεται σε πια περιπέτεια γλυκιά, αλλά και μερικές φορές, άγρια έχει μπλέξει.. Όχι μόνο δεν θέλουν να το φανταστούν αλλά είναι γεμάτοι ενεργητικότητα, γεμάτοι καλές προθέσεις και γεμάτοι με την ελπίδα, ότι η κοινή τους ζωή θα είναι χαρούμενη και ευτυχισμένη.
Η καθημερινότητα όμως φέρνει στην επιφάνεια της σχέσης την διαφορετικότητα στις αντίληψη τους, σε καταστάσεις τις οποίες δεν είχαν φανταστεί πριν από το γάμο. Τα γεγονότα της κοινής ζωής, όπως ο ερχομός των παιδιών, η απώλεια της εργασίας, αλλαγή κατοικίας, η παρουσία των συγγενών, οι ασθένειες και ένα σωρό άλλες καταστάσεις, έρχονται να διαφοροποιήσουν την επικοινωνία και την μορφή δέσμευσης του ζευγαριού, με τρόπο επικίνδυνο για την αντοχή του και την βιωσιμότητα του. Μέσα από όλες αυτές τις καταστάσεις τα μέλη του ζευγαριού ανακαλύπτουν ότι ο άλλος δεν είναι έτσι όπως τον φαντάζονταν. Διότι μέσα από όλες αυτές τις καταστάσεις ο καθένας παίρνει τις πραγματικές του διαστάσεις, οι οποίες μπορεί να μην είναι αρεστές.
Σε αυτή την περίπτωση νομίζουν ότι έχουν να κάνουν με έναν άλλον άνθρωπο. Βιώνουν την παρουσία του άλλου σαν απειλή για την ακεραιότητα του εαυτού τους. Φοβούνται ότι ο άλλος έρχεται να τους επιβληθεί, να τους ελέγξει, να τους καθορίσει αρνητικά, δηλαδή σαν να επαναλαμβάνεται κάτι το οποίο είχαν ζήσει στην οικογένεια καταγωγής τους. Κάτι που είχαν ζήσει στην σχέση με τους γονείς τους. Σε αυτή την περίπτωση ο άλλος παίρνει διάφορες μορφές οι οποίες τις περισσότερες φορές δεν έχουν να κάνουν με τον ίδιο αλλά με τα βιώματα του παρελθόντος. Κάτω από αυτές τις συνθήκες ο έρωτας πληγώνεται, η αγάπη παραχωρεί την θέση της στην απογοήτευση, στην απελπισία και στην αίσθηση της αποτυχίας. Ο χώρος της σχέσης από χώρος ισορροπίας και ηρεμίας μετατρέπεται σε χώρο κρίσης, εξευτελισμού, όπου αναπτύσσεται η μνησικακία και ο φθόνος. Ο χώρος του ζευγαριού γίνεται το πεδίο επικράτησης του καθένα όχι σε συνεργασία με τον άλλον αλλά εις βάρος του άλλου.........
Γι αυτό πρέπει να γνωρίζουμε ότι, ο γάμος δεν είναι μια στατική κατάσταση, δεν είναι ένα τέλος - όπως άρεσε να δείχνουν στις παλιές ελληνικές ταινίες - αλλά μια καινούργια αρχή για το κάθε μέλος του. Ο γάμος αποτελεί ένα καινούργιο χώρο-χρόνο ζωής όπου το άτομο καλείται να επαναπροσδιορίσει την σχέση με τον εαυτό του καθώς και τη στάση με τους άλλους. Είναι μια νέα περίοδος δοκιμασίας όπου καλείται να επανεξετάσει το τι ήξερε μέχρι τώρα και τι μπορεί να μάθει από εδώ και πέρα. Όπου καλείται να λαμβάνει αποφάσεις και να καθορίζει την εξέλιξη της σχέσης μέσα από τον δικό του τρόπο διαχείρισης της συμβίωσης, ο οποίος διαμορφώνεται μέσα στην σχέση και από την σχέση. Άρα το κάθε μέλος πρέπει να είναι ανοιχτό, έτοιμο να δεχτεί την διαφορετικότητα του άλλου αλλά και να δεχτεί δικιά του αλλαγή.

Όλες οι ερωτικές σχέσεις ακόμα και αυτές οι οποίες ξεχειλίζουν από ευτυχία, εμπεριέχουν μέσα τους μια λεπτή ισορροπία η οποία απαιτεί μια συνεχή προσπάθεια, μια συνεχή ενεργητική στάση του καθένα απέναντι στον άλλον, ώστε να μπορούν να ξεπεραστούν οι διαφορές οι οποίες εμφανίζονται στην συμβίωση τους.
πίνακας: Magritte