Δευτέρα, 29 Νοεμβρίου 2010



Νέοι
και
Οικονομία

Αρχίζοντας με το σχολείο, αν όχι πρωτύτερα, ένα άτομο απογυμνώνεται συστηματικά από την φαντασία του, την δημιουργικότητα του, την κληρονομιά του, τα όνειρα και την προσωπική μοναδικότητα του, με σκοπό να τον ταιριάζει μέσα σε μια παραγωγική ενότητα, σε μια μαζική τεχνολογική κοινωνία. ένστικτο, αίσθημα και αυθορμητισμός καταπιέζονται από υπερβολικές δυνάμεις.

Καθώς το άτομο τραβιέται μέσα στην αξιοκρατία, η επαγγελματική ζωή του χωρίζεται από την ζωή του στο σπίτι, και οι δυο δε στερούνται την ολότητα.

Ενδεχομένως οι άνθρωποι γίνονται πραγματικά τα επαγγέλματα τους, οι ρόλοι τους, ή οι απασχολήσεις τους και είναι επομένως ξένοι στους εαυτούς τους

Από το βιβλίο του Τσ. ΡάιχΤο πρασίνισμα της Αμερικής


ΝΕΟΙ,
ΟΙ ΧΑΜΕΝΟΙ
ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ.

Διότι δεν υπάρχουν διαθέσιμες θέσεις εργασίας και οι περισσότερες εταιρείες απολύουν προσωπικό αντί να κάνουν προσλήψεις. Πολλοί βρίσκουν μια μαθητεία και πρέπει να ‘’καταπιούν’’ συμβάσεις ορισμένου χρόνου. Δεν υπάρχει άλλη ομάδα που έχει πληγεί τόσο
σοβαρά από την οικονομική κρίση, όσο οι ηλικίες από 15 - έως 24 ετών.

Αυτό είναι το απογοητευτικό αποτέλεσμα της «Έκθεσης για την απασχόληση στην Ευρώπη 2010», που παρουσίασε η Επιτροπή της ΕΕ στις Βρυξέλλες σήμερα.
Σε επίπεδα-ρεκόρ έχει φτάσει η ανεργία των νέων παγκοσμίως, ως απόρροια της διεθνούς κρίσης, ενώ αναμένεται περαιτέρω επιδείνωση της κατάστασης στην πορεία του έτους, σύμφωνα με στοιχεία της Διεθνούς Οργάνωση Εργασίας (ILO) που παρατίθενται σε έκθεση με ημερομηνία 12 Αυγούστου 2010.

Η ILO ανακοίνωσε ότι ο αριθμός των ανέργων νέων ηλικίας 15-24 ετών άγγιξε το 2009 τα 81 εκατομμύρια άτομα επί συνόλου 630 εκατ., περίπου 7,8 εκατ. περισσότερα άτομα συγκριτικά με αυτά που καταγράφηκαν το 2007. Μια αύξηση δηλαδή από το 11,9% στο 13,0%, την περίοδο 2007-2009.

Στην έκθεση σημειώνεται επίσης ότι τέτοιου είδους τάσεις θα έχουν «σημαντικές επιπτώσεις στη νεολαία, καθώς καινούργιες ομάδες νέων ανθρώπων εισέρχονται στις ήδη υπάρχουσες τάξεις ανέργων.

Η ανεργία, στη Γερμανία πηγαίνει καλά: Πολύ λιγότεροι είναι οι νέοι της Γερμανίας με θέσεις απασχόλησης από το μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ως εκ τούτου, πολλοί εργαζόμενοι νέοι βρίσκουν μια μαθητεία και πρέπει να είμαστε ικανοποιημένοι που καταβάλλονται οι συμβάσεις ορισμένου χρόνου. Είναι απογοητευτικό μόνο 40% όλων των νέων ανθρώπων απασχολούνται μόνο προσωρινά.

Τα δεύτερα υψηλότερα ποσοστά γυναικείας ανεργίας μεταξύ της Ε.Ε. των «27» και τη μεγαλύτερη διαφορά μεταξύ γυναικείας και ανδρικής ανεργίας στην Ε.Ε. των «15» παρουσιάζει η Ελλάδα, σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat, όπως αναφέρει δημοσίευμα της «Καθημερινής». Άνεργος 1 στους 3 νέους 15-24 ετών στην Ελλάδα. Ειδικότερα, το 2009 η γυναικεία ανεργία στην Ελλάδα ανήλθε στο 13,2%, εμφανίζοντας τα δεύτερα υψηλότερα ποσοστά μετά τη Λεττονία (13,9%), ενώ ακολουθούσε η Σλοβακία με 12,8%.

Σήμερα, στην Ελλάδα, απασχολείται το 48,9% των γυναικών ηλικίας 15 - 64 ετών έναντι 73,5% των ανδρών. Η χώρα μας παρουσιάζει τη μεγαλύτερη διαφορά μεταξύ ανδρικής και γυναικείας ανεργίας, με την ανδρική να έχει ανέλθει το 2009 στο 6,9% του ανδρικού εργατικού δυναμικού (έναντι 13,2% της γυναικείας). Επιπλέον, οι γυναίκες αμείβονται με το 78% των αμοιβών των ανδρών. Η ανεργία των γυναικών έφθασε το 2010 το 15,9% έναντι 8,5% των ανδρών.

Σύμφωνα με την έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την ισότητα μεταξύ ανδρών και γυναικών το 2010, η οικονομική και χρηματιστηριακή κρίση επηρέασαν καταρχήν την απασχόληση των ανδρών, αφού άνδρες κυρίως απασχολούνταν στη βιομηχανία, τις κατασκευές, τις μεταφορές. Συνολικά στην Ε.Ε. από τον Μάιο 2008 έως τον Σεπτέμβριο 2009 η ανεργία των ανδρών αυξήθηκε από το 6,4% στο 9,3% και των γυναικών από 7,4% σε 9%. Ομως, τα ποσοστά ανεργίας των ανδρών είναι εντυπωσιακά υψηλότερα σε νέα κράτη– μέλη όπως Εσθονία (10,6% γυναικεία ανεργία έναντι 16,9% ανδρικής), Λεττονία (13,9% γυναικεία έναντι 20,3% ανδρικής), Λιθουανία (10,4% γυναικεία έναντι 17,1% ανδρική).

"Αυτό για το οποίο πασχίζουν σήμερα οι νέοι είναι μία ευκαιρία για αξιοπρεπή και παραγωγική εργασία". «Οι νέοι και οι νέες αποτελούν τα θεμέλια για τις οικονομίες και τις
κοινωνίες του αύριο!!. Φέρνουν ενέργεια, ταλέντο και δημιουργικότητα και μπορούν να συμβάλλουν σημαντικά ως παραγωγικοί εργαζόμενοι, ως επιχειρηματίες, ως καταναλωτές, ως φορείς αλλαγής και μέλη της κοινωνίας των πολιτών. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι αυτό για το οποίο πασχίζουν σήμερα οι νέοι είναι μία ευκαιρία για αξιοπρεπή και παραγωγική εργασία, μέσα από την οποία θα μπορέσουν να οικοδομήσουν ένα καλύτερο μέλλον. Αν τους αφαιρεθεί αυτή η ελπίδα, τότε προκύπτει μία αποπροσανατολισμένη νεολαία, παγιδευμένη σε έναν κύκλο εργασιακής φτώχειας ή ενώπιον του κινδύνου να αποσπαστεί στο σύνολό της από της αγορά εργασίας – κάτι που αποτελεί μία τεράστια απώλεια για την οικονομική προοπτική».

«Μία γενιά χωρίς ελπίδα για αξιοπρεπή απασχόληση μπορεί να εξελιχθεί σε πρόβλημα για την οικογένεια, την οικονομία και γενικά την κοινωνία. Η αδυναμία εύρεσης σταθερής εργασίας δημιουργεί μία αίσθηση δυσαρέσκειας και αδράνειας μεταξύ των νέων ανθρώπων. Θέτει σοβαρές προκλήσεις επομένως για τους ίδιους τους νέους, αλλά δημιουργεί και σοβαρό οικονομικό κόστος σε όρους απολεσθείσας παραγωγής και κοινωνικού κόστους. Επιπλέον, πλήττει σημαντικά τη δυνατότητα των εταιρειών να καινοτομούν και να αναπτύσσουν ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα», αναφέρει χαρακτηριστικά η ILO.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει στα κράτη βοήθεια με τις επιδοτήσεις απασχόλησης.

ΤΖΑΚΟΥ ΕΛΕΝΗ
πίνακας:Jaker Yerka
http://www.bno.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=6916:2010-11-26-14-33-25&catid=34:latest-news&Itemid=142




Η Νέα Γενιά
σε
Τεντωμένο Σχοινί

Τίποτε δεν είναι πιο αληθινό και ικανό να προσδιορίσει τι συμβαίνει την περίοδο αυτή στην Ελλάδα, από μία δημοσκόπηση με κοινό τους νέους ανθρώπους από 18 έως 35 ετών τη γενιά δηλαδή που βρίσκεται ένα βήμα πριν και ένα βήμα μέσα στην αγορά εργασίας και ο τοίχος της κρίσης, την απομονώνει από τη ζωτική για την επιβίωσή της προσδοκία για ένα καλύτερο μέλλον.
Διαβάστε τα αποτελέσματα της έρευνας "Νέοι και Οικονομική Κρίση" που έγινε για λογαριασμό του News 247 από την εταιρία Focus Bari.

Η τάση για μετανάστευση σε κάποια χώρα του εξωτερικού,
η δραστική μεταβολή στη ζωή των νέων ανθρώπων,
η τάση για δυναμική αντίδραση με συμμετοχή σε μαζικές διαδηλώσεις,
η πολιτικοποίησή τους (αντίθετα με τα θρυλούμενα),
η δυσπιστία ότι παρά τα μέτρα η αξιοκρατία και η πάταξη της διαφθοράς θα μείνουν απλώς όνειρα και η βαθιά επίδραση της κρίσης στην κοινωνική, οικογενειακή και σεξουαλική τους ζωή,
είναι μερικά από τα ευρήματα της αποκαλυπτικής έρευνας που δημοσιεύει το News 247.

Ποιούς αφορά η έρευνα



Τα ευρήματα αφορούν την πιο ενεργή ηλικιακή ομάδα, που είτε εισέρχεται τώρα στην αγορά εργασίας, αντιμετωπίζοντας ένα πρωτόγνωρο περιβάλλον, είτε βρίσκεται ήδη μέσα σε αυτήν και καλείται να διαχειριστεί τη ζωή της με τα νέα δεδομένα, των περικοπών θέσεων, των περικοπών μισθών, της αβεβαιότητας για τα σχέδιά της, αλλά κυρίως τη διάρκεια και το εύρος αυτής της κρίσης, την οποία δεν προκάλεσε, αλλά καλείται να την υποστεί.


Σημαντικότερα ευρήματα

Ίσως το σημαντικότερο εύρημα αυτής της δημοσκόπησης -πέρα από το γεγονός πως για το 76% των νέων, η ζωή τους έχει αλλάξει προς το χειρότερο- είναι ο τρόπος με τον οποίο σκέπτονται να την αντιμετωπίσουν.

Το πιο δραστήριο και ζωτικό κομμάτι του κοινωνικού ιστού, σε ποσοστό 67% έχουν αλλάξει τα σχέδια για τη ζωή τους, ενώ οι μισοί (51% ηλικίας 23-27 ετών, φοιτητές ή όχι) βλέπουν σοβαρά το ενδεχόμενο να εγκαταλείψουν την Ελλάδα και να αναζητήσουν την τύχη τους σε κάποια χώρα του εξωτερικού.

Διαπίστωση καθόλου παράξενη, καθώς η βίαιη αλλαγή της πραγματικότητας των νέων ανθρώπων, εκφράζεται άμεσα από το γεγονός ότι 8 στους 10 (77%) είδαν το εισόδημά τους να μειώνεται, ενώ για τους 4 στους 10 που έχουν μπει ήδη στην αγορά εργασίας, έχει αλλάξει η σχέση με τον εργοδότη τους, είτε με τις ελαστικές μορφές εργασίας, είτε με την απόλυση.

Και για να μην υπάρχουν αυταπάτες σχετικά με το εάν η κρίση επηρεάζει μόνον τους νέους με χαμηλό οικογενειακό εισόδημα, τα ευρήματα της έρευνας αναφέρουν, ότι σκέπτονται σοβαρά να μεταναστεύσει 49% των νέων με υψηλή μόρφωση και εισόδημα και το 46% όσων δεν έχουν ακόμη δεσμεύσεις όπως μόνιμο δεσμό ή γάμο ή εξαρτώμενα μέλη.

Για ειδικότερα συμπεράσματα ανά ενότητα πατήστε στα παρακάτω links:

*Πατήστε στην ενότητα Πολιτική, θέσεις και μαζική αντίδραση εαν θέλετε να δείτε τι γνώμη έχουν οι νέοι για το πολιτικό σύστημα της χώρας.

*Πατήστε στην ενότητα Κρίση στη ζωή, τις σχέσεις και το σεξ για να δείτε το κλίμα που βιώνουν οι νέοι άνθρωποι στις μεταξύ τους σχέσεις, στο σπίτι, στην επικοινωνία και τη συνύπαρξη με τον/την σύντροφό τους και τις σεξουαλικές τους σχέσεις.

*Πατήστε στην ενότητα Αξιοκρατία και Διαφθορά: Το στοίχημα για να δείτε τι θέση κρατούν οι νέοι στις δύο καίριες παραμέτρους της κοινωνικής ζωής: την αξιοκρατία και τη διαφθορά.

*Πατήστε στην ενότητα Τα ΜΜΕ, η δυσπιστία και η σάτιρα για να δείτε ποια είναι η γνώμη των νέων για την 4η εξουσία, πως βλέπουν την ενημέρωση και από που προτιμούν να ενημερώνονται.

Τέλος, εαν θέλετε να μάθετε λεπτομέρειες για την ταυτότητα της έρευνας πατήστε εδώ.
Του Δημήτρη Μπόλαρη
γλυπτό: Κυριάκος Ρόκος

Η οικονομική κρίση βλάπτει
σοβαρά...τους νέους

Σε ποσοστό το 33,1% των νέων θεωρεί ότι έχουν επηρεαστεί από την οικονομική κρίση στην Ελλάδα και έχουν αλλάξει αρκετά τον τρόπο διάθεσης των χρημάτων τους. Σχεδόν το 30% από τους συμμετέχοντες δηλώνουν ότι έχει μειωθεί σημαντικά το χαρτζιλίκι ή ο μισθός τους, με αποτέλεσμα να μειώνονται σε μεγάλο βαθμό της τάξεως του 24% και οι έξοδοί τους.


Αυτό προκύπτει από την έρευνα της οργάνωσης Νέοι Οργανωμένοι Ευρωπαίοι Ικανοί (ΝΕΟΙ) σχετικά με την επίδραση της κρίσης στους νέους, η οποία συντάχθηκε με την επιστημονική επίβλεψη της επίκουρης καθηγήτριας Εφαρμοσμένης Στατιστικής και Εκπαιδευτικής Έρευνας στο Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας κυρίας Ελένης Τσακιρίδου. Στην έρευνα συμμετείχαν 1.570 νέοι και νέες ηλικίας 22 - 30 ετών, από το πολεοδομικό συγκρότημα της Θεσσαλονίκης. Οι περισσότεροι από αυτούς εργάζονται κυρίως στον ιδιωτικό τομέα, με μηνιαίο εισόδημα από 600 ευρώ έως 1200 ευρώ.

Με βάση την έρευνα, το φαινόμενο που παρατηρείται στους νέους τους τελευταίους μήνες, είναι να έχουν περιορίσει σημαντικά τα εξοδά τους καθώς και τις εξόδους τους. Οταν βγαίνουν έξω για να διασκεδάσουν, αρκούνται σε ένα ή δύο ποτά. Ειδικότερα, σε ποσοστό 26%, οι νέοι δήλωσαν ότι σε μεγάλο βαθμό ελάττωσαν τον προϋπολογισμό μιας εξόδου τους. Επίσης, οι προσωπικές αγορές δεν έμειναν αλώβητες από την οικονομική κρίση. Το 62% των νέων δήλωσαν ότι διαθέτουν πλέον λιγότερα χρήματα για τις προσωπικές τους αγορές. Παράλληλα, η κρίση χτύπησε και τις καλοκαιρινές τους διακοπές ως προς τη διάρκεια, τον τόπο, και τη διάθεση των χρημάτων σε ποσοστό 52%.

Οι νέοι έχουν αρχίσει να ιεραρχούν τις άμεσες ανάγκες τους ανάλογα με το εισόδημά τους και να διαθέτουν τα χρήματά τους σύμφωνα με αυτές καθώς και να αποταμιεύουν ένα ποσό (ποσοστό 53,5%).

Σύμφωνα πάντα με τους νέους που συμμετείχαν στην έρευνα η κρίση έχει επηρεάσει τους ακόλουθους τομείς:

- Αύξηση στο χαρτζιλίκι: 16%
- Αύξηση στο μισθό: 22%
- Εύρεση εργασίας: 54%
- Διατήρηση υπάρχουσας εργασίας: 28%
- Ευκαιρίες επαγγελματικής ανέλιξης: 17%
- Υπαρχόντων οικονομικών πόρων: 17%

Ο τομέας ευρέσεως εργασίας σήμερα σε σχέση με δέκα χρόνια πριν στην Ελλάδα για τους νέους έχει πληγεί πολύ δηλώνει το 87%, αλλά συμφωνούν ότι είναι εξίσου το ίδιο δύσκολο κάποιος να βρει μια θέση εργασίας σε οποιαδήποτε ηλικία με την σημερινή κατάσταση που επικρατεί. Οι νέοι που εργάζονται σε άλλες χώρες του εξωτερικού είναι σε πιο προνομιούχα θέση σε σχέση με τους νέους της Ελλάδας, δηλώνει το 46%, ενώ ένα μεγάλο ποσοστό 38% θεωρεί ότι η κατάσταση στην αγορά εύρεσης εργασίας για τους νέους είναι το ίδιο με άλλες χώρες.

Κατά προτίμηση οι νέοι επιλέγουν για την ενημέρωσή τους αναφορικά με την οικονομική κρίση το διαδίκτυο με 25%, τους φίλους με 17%, την οικογένειά τους 15%, κοινωνικούς φορείς και οργανώσεις 8%, και 1% τα παραδοσικά ΜΜΕ.

Η κυρία Τσακιρίδου σχολιάζει: «Οι νέοι δηλώνουν ότι έχουν επηρεαστεί αρκετά από την οικονομική κρίση και έχουν αλλάξει τον τρόπο διάθεσης και διαχείρισης των χρημάτων τους. Ο μόνος τομέας που ακόμη δεν έχει επηρεάσει η οικονομική κρίση είναι οι εβδομαδιαίες τους έξοδοι. Ωστόσο, έχουν μειώσει το ποσό που διαθέτουν για τις προσωπικές τους αγορές και για τις διακοπές τους και έχουν αρχίσει να μπαίνουν στη διαδικασία ιεράρχησης των αναγκών τους, προκειμένου να εξοικονομούν χρήματα. Επιπλέον, οι νέοι θεωρούν ότι η οικονομική κρίση έχει αυξήσει σημαντικά την ανεργία με αποτέλεσμα να δυσκολεύονται στην εύρεση εργασίας, ενώ τα έσοδά τους έχουν μειωθεί σημαντικά.

Η οικονομική κρίση φαίνεται να τους απασχολεί ιδιαίτερα, μια και δηλώνουν ότι φροντίζουν να ενημερώνονται σχετικά, τόσο από τα ΜΜΕ και το διαδίκτυο όσο και από άλλους φορείς και αποτελεί ένα από τα κυρίαρχα θέματα συζήτησης στις παρέες τους. Οι νέοι θεωρούν ότι βρίσκονται σε μειονεκτική θέση σε σχέση με τους νέους άλλων χωρών και φαίνονται ιδιαίτερα προβληματισμένοι για τις συνέπειες της οικονομικής κρίσης στη χώρα μας»

.H δικηγόρος και πρόεδρος της οργάνωσης ΝΕΟΙ κυρία Άννα Ευθυμίου υπογραμμίζει: «Οι νέοι είναι τα θύματα της ανεργίας αλλά και της κρίσης γενικότερα. Αυτό αποτυπώνεται και στη χώρα μας, όπου η κρίση στην ελληνική οικονομία πλήττει ιδιαίτερα τη νεολαία. Αυτοί που υποφέρουν περισσότερο από την οικονομική κρίση είναι οι νέοι άνθρωποι, ηλικίας 15- 29 ετών. Η ανεργία στους νέους αγγίζει το 25% για το 2010, κάτι που σημαίνει ότι το μέλλον είναι παντελώς αβέβαιο και απαισιόδοξο. Το ίδιο απογοητευτικό φαινόμενο επικρατεί και στους μισθούς. Η εργασιακή, λοιπόν, ανασφάλεια σε συνδυασμό με την ακρίβεια έχουν ως συνέπεια να κρατούν όλο και περισσότερους νέους στο πατρικό τους σπίτι. Κι ενώ για κάποιους το επόμενο βήμα της ανεξαρτησίας φαντάζει μακρινό όνειρο, κάποιοι άλλοι το τόλμησαν αλλά τα ακριβά ενοίκια, οι λογαριασμοί και οι χαμηλοί μισθοί τους ανάγκασαν να το ξανασκεφτούν και να γυρίσουν στη σιγουριά της οικογενειακής εστίας. Επίσης, βλέπουμε την πατρίδα μας να χάνει το πιο πολύτιμο και παραγωγικό της κομμάτι τους νέους της, οι οποίοι ως άριστα εξειδικευμένο επιστημονικό προσωπικό θα προσφέρουν τις υπηρεσίες τους σε άλλες χώρες και θα διαπρέπουν εκεί».

Γλυπτό: Κυριάκος Ρόκος
Πηγή:
http://www.tovima.gr/default.asp?pid=2&ct=1&artid=352133&dt=03/09/2010#ixzz16eYAReE3


Aids,
άρρωστοι και αβοήθητοι

Προβληματισμό προκαλούν τα στοιχεία του Ερυθρού Σταυρού και της Ερυθράς Ημισελήνου για τους τοξικομανείς που πάσχουν από AIDS. Πάνω από 3.000.000 έχουν μολυνθεί, με την τάση να είναι αυξητική

Ξεπερνούν τα 3 εκατομμύρια οι τοξικομανείς που πάσχουν από AIDS με την τάση να είναι ανοδική σε χώρες όπως η Αφρική, η Μέση Ανατολή, η Λατινική Αμερική αλλά και στις περισσότερες περιοχές της Ασίας.

Σύμφωνα με έκθεση της Διεθνής Ομοσπονδίας του Ερυθρού Σταυρού και της Ερυθράς Ημισελήνου που δόθηκε σήμερα στη δημοσιότητα ο αριθμός των τοξικομανών που πάσχουν από το AIDS είναι μεγάλος αν αναλογιστεί κανείς ότι από τα 15,9 εκατομμύρια που κάνουν ενδοφλέβια χρήση ναρκωτικών,τα 3 εκατομμύρια έχουν μολυνθεί.

Στην ανατολική Ευρώπη και στην κεντρική Ασία σχεδόν το 60% των τοξικομανών έχουν μολυνθεί με τον ιό HIV, ενώ σε πολλές χώρες των περιοχών αυτών η νομοθεσία στιγματίζει αυτά τα άτομα τιμωρώντας ή αποκλείοντάς τα.

Η Διεθνής Ομοσπονδία θεωρεί ότι η πολιτική που αποκλείει τους τοξικομανείς από συμβουλευτικές υπηρεσίες και θεραπεία "συνιστά παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων".

Οι οροθετικοί τοξικομανείς είναι ιδιαίτερα πολυάριθμοι σε πέντε χώρες: Κίνα, Μαλαισία, Ρωσία, Ουκρανία και Βιετνάμ, σύμφωνα με την έκθεση που δημοσιεύτηκε ενόψει της Παγκόσμιας Ημέρας κατά του AIDS.

"Δεν υπάρχει καμία διάταξη στο διεθνές δίκαιο των ανθρωπίνων δικαιωμάτων που να αναφέρεται σε ανθρώπους που κάνουν ενδοφλέβια χρήση ναρκωτικών", παραδέχτηκε η εκπρόσωπος της Διεθνούς Ομοσπονδίας, Σάντια Κάενζιγκ. "Όμως τα ανθρώπινα δικαιώματα ισχύουν για όλους, συμπεριλαμβανομένων και των τοξικομανών και όσων έχουν φυλακιστεί εξαιτίας του εθισμού τους", πρόσθεσε.

Σύμφωνα πάντα με την έκθεση, ένας καθοριστικός παράγοντας για να εμποδιστεί η μετάδοση του ιού στους τοξικομανείς είναι η παροχή ενός "ασφαλούς μέρους" για να κάνουν χρήση, όπως οι αίθουσες που υπάρχουν στην Ελβετία, την Ολλανδία, την Ισπανία, τη Νορβηγία, τον Καναδά, την Αυστραλία, τη Γερμανία και το Λουξεμβούργου.

"Προγράμματα αυτού του είδους φέρνουν τους εργαζόμενους στον τομέα της υγείας σε άμεση επαφή με μια κοινότητα που συνήθως παραμένει κρυμμένη και περιθωριοποιημένη", τόνισε η Κάενζιγκ.

Από την Μαρίνα Χατζηδημητρίου
πηγή:http://news247.gr/kosmos/news/ekatommyria_me_aids.684088.html

Σάββατο, 27 Νοεμβρίου 2010



Εφηβεία 3

Το κύρος του γονέα

Η κρίση του γονέα

Στην εφηβεία, η επικοινωνία με το οικογενειακό περιβάλλον διαταράσσεται. Η στάση και το ύφος του εφήβου αλλάζουν. Δηλώνουν μια διαφορετικότητα την οποία μπορούν και την εκφράζουν ακόμα και με την σιωπή.
Σε συναισθηματικό επίπεδο, ο έφηβος από την μια θέλει να είναι κοντά στους γονείς και από την άλλη θέλει να απομακρυνθεί, να πάρει μια απόσταση. Από την μια αποζητά την απεξάρτηση από τους γονείς και από την άλλη την φοβάται.
Ταλαντεύεται ανάμεσα στην εξάρτηση και την ανεξαρτησία και αυτή η κατάσταση διαπερνά όλη την περίοδο της εφηβείας. Η οικογένεια επίσης, βιώνει αυτές τις αλλαγές και προσπαθεί να διατηρήσει την επικοινωνία με τον έφηβο. ο οποίος φαίνεται κλειστός και απρόσιτος, τις περισσότερες φορές.

Τα θέματα που απασχολούν τον έφηβο και τους γονείς δεν είναι τα ίδια. Οι γονείς σκέπτονται πιο ρεαλιστικά και τα ερωτήματα τους, έχουν να κάνουν με το μέλλον του. Αν θα πετύχει στις σπουδές του, αν βρει μια καλή εργασία, αν θα προσαρμοστεί στον κόσμο, αν θα βρει την θέση του. Οι έφηβοι θέτουν ερωτήματα περισσότερο με υπαρξιακό περιεχόμενο, και αναφέρονται στο εδώ και τώρα. Όπως; πια είναι η σημασία της ζωής και του θανάτου; Για ποιο λόγο να συμμετέχεις σε ένα κόσμο που δεν προσφέρεται καμιά θέση;κ.λ.π. Τα ερωτήματα τίθενται από την αρχή, όπως τα είχαν θέσει και οι γονείς τους όταν ήταν στην εφηβεία.

Αυτό δηλώνει ότι γονείς και παιδιά βλέπουν τον κόσμο από διαφορετική πλευρά. Τα παιδιά βρίσκονται στο ξεκίνημα και οι γονείς στην μέση του δρόμου. Την στιγμή που ο έφηβος λαχταρά να μεγαλώσει και να ενηλικιωθεί, οι γονείς του θέλουν να μικρύνουν, ή αλλιώς μπαίνουν σε μια ηλικία κρίσης και αναστοχασμού των πεπραγμένων και του θανάτου που κάνει αμυδρά την παρουσία του. Αυτές οι δύο διαφορετικές τάσεις εκδηλώνονται και κάνουν την ατμόσφαιρα στην οικογένεια, τεταμένη και την επικοινωνία αδύνατη. Μέσα σε αυτή την κατάσταση στη οικογένεια, δεν εμφανίζεται μόνο η κρίση της εφηβείας, αλλά και η κρίση θα λέγαμε, της ωριμότητας των γονέων.
Αυτή η διαφορά οπτικής λόγο της ηλικίας, δείχνει ότι αν και έχουν τους ίδιους προβληματισμούς μερικές φορές με τα παιδιά τους, οι απαντήσεις που δίνουν, επηρεάζονται από το ηλικιακό στάδιο που διανύουν και την κρίση που το συνοδεύει, όπου η σχέση με το παιδί τους αποτελεί ένα σημαντικό κομμάτι αυτής της κρίσης.
Είναι λοιπόν δύσκολο να απαντοίν οι γονείς, στις “επιθέσεις” του εφήβου και συγχρόνως να διαχειρίζονται την δικιά τους κρίση ωριμότητας.

Η Παρουσία του γονέα

Ο έφηβος κριτικάρει το οικογενειακό περιβάλλον, αμφισβητεί το κύρος του γονέα, αμφισβητεί τον λόγο του, του κάνει κριτική, αλλά αυτό δεν πρέπει να τις εξετάσουμε σαν ατομικές ενέργειες αλλά σαν ενέργειες, σαν συμπεριφορές οι οποίες αποτελούν ένα κομμάτι από την συνολική συμπεριφορά της οικογένειας και ειδικά την συμπεριφορά των γονέων απέναντι στον έφηβο.
Η συμπεριφορά κάθε μέλους της οικογένειας επηρεάζεται και επηρεάζει, διαμορφώνει και διαμορφώνεται από τις συνθήκες που επικρατούν μέσα σε αυτή.
Δηλαδή πρέπει να εξετάσουμε την συμπεριφορά του εφήβου μέσα στο πλαίσιο που εκδηλώνεται, δηλαδή αυτό των οικογενειακών αλληλεπιδράσεων, για να καταλάβουμε αν η κριτική π.χ., που ασκεί στην οικογένεια δεν είναι, παρά μια απάντηση στην κριτική που η οικογένεια κάνει στον έφηβο.

Αυτή την εντύπωση έχω αποκομίσει από την επαγγελματική μου δραστηριότητα. Δεν έχω πετύχει έφηβο που να μην δέχεται μια πίεση από το οικογενειακό του περιβάλλον. Με τον έναν η τον άλλο τρόπο η οικογένεια επεμβαίνει διορθωτικά, συμβουλευτικά. Πως θα ντυθεί, με ποιόν θα βγει, ποιους κάνει παρέα, πως πρέπει να είναι με το κορίτσι του ή με το αγόρι της. Εάν συμπεριλάβουμε και τα θέματα εκπαίδευσης τότε η παρουσία του γονέα γίνεται πιο επιτακτική, προσπαθεί να του δημιουργήσει στόχους, ετοιμάζει προσδοκίες και χωρίς να το καταλάβει εισβάλλει στην ζωής του ανεπανόρθωτα .

Ναι αλλά πως ένας γονέας θα βάλει όρια;

Μα εδώ είναι το ζήτημα, διότι όλες οι παραπάνω επεμβάσεις δεν γίνονται από τον γονέα με σκοπό τα όρια, αλλά με στόχο την συμμετοχή στην ζωή του εφήβου. Συνήθως η συμπεριφορά των γονέων δεν αποσκοπεί στα όρια, διότι δεν βάζει όρια, με τον φόβο μην καταπιέσει τα παιδιά της. Προσπαθεί αυτά τα όρια να τα φορτώσει στο φιλότιμο του εφήβο, στη συνείδησή του παρά στην απαγόρευση.

Το φιλότιμο, η φιλοτιμία σε οικογενειακό επίπεδο, είναι γεμάτη με ενοχή. Το θέμα της ενοχής είναι ένα βασικό συναίσθημα που δεν επιτρέπει στο άτομο να ζητήσει την αυτονομία του. Για αυτό το λόγο η φιλοτιμία μπορεί να κάνει τα μέλη της οικογένειας να αποδεχτούν καταστάσεις που δεν τους αρέσουν.

Γονέας φίλος
Γονέας εχθρός

Πολλοί γονείς, λοιπόν για να διατηρήσουν αυτή την επαφή με τον έφηβο προσπαθούν να αρέσουν, παλινδρομώντας μπροστά του, υιοθετώντας μια στάση εφηβική δίπλα του και συμμετέχοντας στην “επανάσταση του” σαν φίλοι. Μια τέτοια όμως στάση δεν ασφαλίζει καθόλου τον έφηβο.
Δεν έχει αποδειχθεί ότι ο έφηβος ωριμάζει καλύτερα όταν υποτιμάται το κύρος και η θέση του γονέα. Μάλλον το αντίθετο συμβαίνει.
Ο έφηβος φαίνεται σαν να το πολεμάει αλλά στην ουσία δεν επιθυμεί να νικήσει τον γονέα. Να το φθάσει θέλει και να ταυτιστεί με ένα πρότυπο που μπορεί και διατηρεί το κύρος του. Αν το νικήσει τότε μένει μόνος και απροστάτευτος, χωρίς δικλείδα ασφαλείας.

Θυμάμαι ένα πατέρα σε μια συνεδρία οικογενειακής θεραπείας που γύρισε προς τον γιο του 17 χρονών και είπε “ξέρω ότι με λυπάσαι και με συχαίνεσαι”. Δεν κρύβω ότι τρόμαξα όταν άκουσα τα λόγια του και κοίταξα τον έφηβο που κόντευε να κλάψει. Ο πατέρας αυτός, για δικούς του λόγους αυτό-υποβιβαζόταν μπροστά στο παιδί του με τέτοιο τρόπο ώστε το κύρος του και συγχρόνως η ασφάλεια που μπορούσε να μεταδώσει από την παρουσία του, καταρρακωνόταν αφήνοντας τον έφηβο ξεκρέμαστο μπροστά σε μια απειλητική κοινωνία.

Και δεν πετύχαινε μόνο αυτό, αλλά συγχρόνως έσπερνε την ενοχή για την ύπαρξη αυτών των συναισθημάτων μέσα στην ψυχή του παιδιού του, ορίζοντας τον σαν δημιουργό και όχι σαν αποδέχτη αυτών των συναισθημάτων.
Σε αυτή την περίπτωση διακρίνουμε την ανάγκη του πατέρα να πιαστεί από το παιδί του και όχι την ανάγκη του παιδιού από εκείνον.
Σε μια άλλη περίπτωση μια μητέρα ήξερε όλη την συναισθηματική ζωή της κόρης της και είχε γίνει τόσο φίλη που της ήταν πολύ δύσκολο να της αρνηθεί κάτι, ή να της βάλει όρια.
Και στο ένα και στο άλλο παράδειγμα η στάση του γονέα όχι μόνο ασφαλίζει τον έφηβο αλλά τον αποδιοργανώνει, τον αποδομεί.

Πολλοί είναι επίσης οι γονείς κρατάνε μια αυστηρή στάση προσπαθώντας να διατηρήσουν το κύρος τους μέσα από την άσκηση εξουσίας η οποία μπορεί να ξεπεράσει τα θεμιτά όρια..Αλλά και με αυτού του είδους τις συμπεριφορές, ο γονέας χάνει το κύρος του, μέσα από την απολυταρχικότητα του .

Και στην μία και στην άλλη περίπτωση οι γονείς δεν επιτρέπουν στον έφηβο να εκφραστεί και να διαχειριστεί την ζωή του. Επεμβαίνουν με το πρόσχημα του “εσύ δεν ξέρεις” και ασκούν έλεγχο, με άσχημο τρόπο, μέσα και έξω από την οικογένεια. Μια τέτοια αντιμετώπιση ίσως έχει σαν αποτέλεσμα την δημιουργία ενός φοβισμένου και συγχρόνως “¨εσωτερικά επαναστατημένου” εφήβου .

Για να κρατήσει λοιπόν ένας γονέας την επαφή με τον έφηβο δεν πρέπει να σκύψει το κεφάλι στις επιθέσεις του, ούτε να του απαντήσει με βία. Πρέπει να διατηρήσει την υπομονή του και να είναι πάντα εύκαιρος να απαντήσει στο κάλεσμά του, διότι και η επίθεση στην ουσία ένα κάλεσμα είναι από την μεριά του εφήβου/ης. Πρέπει να κρατήσει, να σταθεί, διότι ο έφηβος, αυτό ακριβώς ζητάει, να είναι παρόν γονέας και περισσότερο ο πατέρας, διότι η παρουσία του πατέρα είναι πολύ σημαντική για την οριοθέτηση και την δόμησή του.
Αυτό που πρέπει να θυμούνται οι γονείς είναι:
Ότι
α) Η αδυναμία του γονέα, γίνεται αδυναμία του παιδιού.
β) Η αυταρχικότητα του γονέα γεννά τον φόβο και την βία, στο παιδί.
γ) Το κύρος δεν στηρίζεται πάνω στην δύναμη, ή στην αδυναμία, αλλά στο σεβασμό.

Όταν ο γονέας χάνει το σεβασμό και μένει ο φόβος ή, η λύπη για το άτομό του, τότε το παιδί αισθάνεται απροστάτευτο και ευάλωτο όχι μόνο από την κοινωνία αλλά και από τον ίδιο γονέα..
Άρα οι γονείς πρέπει να δίνουν μια προοπτική στην αντιμετώπιση της εφηβείας. Να είναι έτοιμοι, να έχουν προετοιμαστεί. Και δυστυχώς αυτή η προετοιμασία δεν ξεκινά με την εφηβεία, αλλά έχει ξεκινήσει από πολύ πιο πριν με την στάση του γονέα στην ζωή του παιδιού του, από τότε που ήρθε στο κόσμο.
Δεν πρέπει να ξεχνάνε.
ότι η εφηβεία είναι
α) Ένα σοβαρό στάδιο για την κατάκτηση της αυτονομίας.
β) Οι γονείς είναι το μέσο και όχι ο στόχος, για αυτή την περιπέτεια του παιδιού, που λέγεται ζωή.
Άρα,
Οι γονείς βοηθούν περισσότερο,
α) Όταν μπορούν να αμφισβητήσουν τον μέχρι τώρα, τρόπο σκέψης τους.
β) Όταν μπορούν να είναι διαλλακτικοί και ν΄ αντιμετωπίζουν την διαφορετικότητα του παιδιού τους, σαν πηγή ωριμότητας του εαυτού τους.
πίνακας:Γουναρόπουλος Γεώργιος

Δευτέρα, 22 Νοεμβρίου 2010



Οικογένεια και Παιδικός σταθμός
κοινωνικοποίηση 27


Η Οικογένεια


Ο βασικός στόχος της οικογένειας όπως και των σχέσεων οι οποίες αναπτύσσονται μέσα σε αυτή είναι η κοινωνικοποίηση του νέου ανθρώπου.

Δηλαδή την παροχή εκείνου του ψυχολογικού και ο κοινωνικού πλαισίου όπου το παιδί θα μπορέσει να ξεδιπλώσει τα φτερά του και να εξελιχθεί τόσο ατομικά όσο και κοινωνικά. Ο Βαθμός κοινωνικοποιήσεως του έχει να κάνει με την μορφή των αλληλεπιδράσεων μέσα στην οικογένεια. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι ένα παιδί μπορεί να είναι αμέτοχο σε αυτό το μηχανισμό κοινωνικοποίησης, αντιθέτως συμμετέχει ενεργητικά και μπορεί να επηρεάσει όπως είπαμε την ίδια του την κοινωνικοποίηση. Έτσι όταν μιλάμε για την κοινωνικοποίηση, από την μια αναφερόμαστε στην ικανότητα που έχει το άτομο να δέχεται τα ερεθίσματα του περιβάλλοντος, να τα επεξεργάζεται και να προσπαθεί να βρει την καλύτερη, δυνατή λύση όσο αφορά τους στόχους και τις ανάγκες του. Και από την άλλη την ικανότητα της οικογένειας να του παράσχει αυτή την δυνατότητα μέσα από την μορφή των σχέσεων οι οποίες έχουν αναπτυχθεί μέσα σε αυτή.

H σχέση γονέα-παιδιού είναι πάντα μια παιδαγωγική σχέση.

Η οικογένεια είναι το πρώτο εκπαιδευτικό περιβάλλον του παιδιού. Κάθε τι που κάνει το παιδί μέσα σε αυτό έχει εκπαιδευτικό χαρακτήρα. Οι γονείς είναι οι πρώτοι παιδαγωγοί του παιδιού, οι πρώτοι δάσκαλοι του.

Ακόμα και όταν παίζουμε, τρώμε, μιλάμε με ένα παιδί πάντα κρατάμε ένα παιδαγωγικό ρόλο απέναντί του είτε το θέλουμε, είτε όχι. Η παιδαγωγική αυτή σχέση στηρίζεται στην επικοινωνία, όπως είπαμε λεκτική και μην λεκτική. Αυτό δεν πρέπει να το ξεχνάνε οι γονείς, διότι τις περισσότερες φορές ενώ πιστεύουν ότι έχουν επιδράσει θετικά, μέσα από το λόγο, απέναντι στα παιδιά τους, με την συμπεριφορά τους μπορεί να έχουν επιδράσει αρνητικά.

Όσο καλύτερα νιώθει το παιδί μέσα στην οικογένειά του, τόσο ευκολότερα μπορεί να προσαρμοσθεί στο περιβάλλον του σχολείου και κατ’ επέκταση στο κοινωνικό περιβάλλον ,και αντιθέτως.
Ένα παιδί που έχει μάθει να αντιμετωπίζει ένα οικογενειακό περιβάλλον με φόβο και ενοχή , διότι οι γονείς του στην σχέση μαζί του, χρησιμοποίησαν περισσότερο μια παιδαγωγική μέθοδο που στηρίχτηκε στην τιμωρία και τον αποκλεισμό, παρά στην επιβράβευση και την αμοιβή. Αυτό το παιδί θα αντιμετώπιση με επιφυλακτικότητα το σχολείο και κατ΄ επέκταση την κοινωνία και θα αντιδράσει με το ίδιο συναίσθημα που αντιδρά στο οικογενειακό περιβάλλον .

Ο ρόλος της οικογένειας, λοιπόν στην κοινωνικοποίηση του παιδιού είναι καθοριστικός.

Στην ουσία η οικογένεια είναι αυτή που θέτει τις βάσεις για την ομαλή κοινωνικοποίηση του παιδιού. Αυτή είναι που πλάθει και διαμορφώνει την προσωπικότητα του ατόμου . Νομίζω πως αυτές οι λέξεις είναι πολύ φτωχές για να χωρέσουν την σημαντικότητα του ρόλου της οικογένειας στην ζωή του καθένα μας.

Η οικογένεια αποτελεί το πρώτο περιβάλλον του παιδιού και από αυτή αντλεί τα πρώτα του ερεθίσματα και σε αυτή στέλνει τα πρώτα του μηνύματα που έχουν να κάνουν με τις οργανικές και ψυχολογικές του ανάγκες. Από αυτές τις πρώτες στιγμές που το παιδί έρχεται σε επαφή με το οικογενειακό περιβάλλον, αρχίζει να λειτουργεί ο μηχανισμός της κοινωνικοποίησης με βασικούς παράγοντες, σε πρώτο επίπεδο, τους γονείς και σε δεύτερο τα άλλα μέλη της διευρυμένης οικογένειας που το περιβάλλουν , όπως παππούδες , γιαγιάδες , θείοι, θείες, και μετά ο κοινωνικός περίγυρος.

Η αυτονόμηση του παιδιού

Από την στιγμή της γέννησης του, το παιδί έχει μπει σε μια κίνηση η οποία θα το απομακρύνει από την οικογένεια με στόχο την αυτοδυναμία του τόσο σε οργανικό, όσο και σε ψυχολογικό στάδιο.
Μόνο η αυτονόμηση μπορεί να οδηγήσει το παιδί στη κοινωνικοποίηση.
Δηλαδή η απομάκρυνση του παιδιού από την οικογένεια αποτελεί το βασικό στόχο καθώς και την έκφραση της ανάπτυξής του καθώς και της οικογενειακής ανάπτυξης. Δηλαδή από την μια το παιδί κινήται από πολύ μικρό με στόχο την ανεξαρτησία του και από την άλλη η οικογένεια εκπληρώνει την λειτουργίας της η οποία συνοψίζεται σε αυτή ακριβώς την αυτονόμηση του παιδιού από εκείνη.

Με αυτό τον τρόπο μπορούμε να παρατηρήσουμε το παιδί, από την πρώτη στιγμή της ζωής του να προσπαθεί να αποκτήσει αυτή την αυτονομία είτε μέσω της οργανικής και φυσικής του ανάπτυξης, είτε με την ψυχοκοινωνική του ανάπτυξη Το παρατηρούμε από πολύ μικρό, να προσπαθεί να κατακτήσει την δυνατότητα να ελέγξει τόσο το σώμα του, τις κινήσεις του, όσο μέσω του λόγου ή των εκδηλώσεων των συναισθημάτων του, να ελέγξει το περιβάλλον του .

Η κατάκτηση αυτή εκφράζει την ανάγκη του να στηριχτεί και να αντιμετωπίσει την ζωή του και τον κόσμο από την πρώτη στιγμή που γεννιέται και πρέπει να την σεβαστούμε και να τον βοηθήσουμε σε αυτό. Βέβαια πρέπει να σημειώσουμε ότι αυτή η τάση για αυτονόμηση του παιδιού δεν είναι μια σταθερή κατάσταση, αλλά μια εξέλιξη με πολλά πισωγυρίσματα τόσο από την μεριά του παιδιού όσο και από το περιβάλλον του.

Θα μπορούσαμε να πούμε ότι αυτή η κατάσταση περνάει ορισμένα στάδια, όπου ο φόβος και το άγχος κάνουν από πολύ νωρίς την παρουσία τους στην παιδική ζωή. Ο φόβος της απομάκρυνσης, της εγκατάλειψης του παιδιού από τους γονείς του καθώς και ο φόβος των άγνωστων άλλων που είναι οι παιδαγωγοί και τα άλλα παιδιά, αποτελούν τα φυσικά επακόλουθα της αυτονόμησης του παιδιού, καθώς και της κοινωνικοποίησης του.

Από την μια μεριά έχουμε λοιπόν τον φόβο του παιδιού και από την άλλη τον φόβο των γονιών του. Αυτοί οι φόβοι θα μπορούσαμε να πούμε ότι είναι φυσιολογικοί και κάπως έτσι πρέπει να τους αντιμετωπίσουμε. Αυτοί οι φόβοι είναι η φυσική εξέλιξη μια κατάστασης η οποία είναι καινούργια τόσο για τους γονείς όσο και για τα παιδιά.

Ο Παιδικός σταθμός

Ο χώρος του Παιδικού σταθμού υπάρχει από την στιγμή κατά την οποία η εξέλιξη της κοινωνίας δημιουργεί άλλες μορφές διαβίωση και ύπαρξης του ανθρώπου. Από την στιγμή κατά την οποία οι κοινωνικές ανάγκες οδήγησαν μαζικά την γυναίκα στον χώρο της εργασίας. Με αυτό τον τρόπο η κοινωνική ανάπτυξη άλλαξε την ισορροπία μέσα στην οικογένεια και άλλαξε και την λειτουργία της.

Βέβαια και τότε οι γυναίκες δεν δούλευαν ακόμα, τότε ο παιδικός σταθμός δεν αποτελούσε κομμάτι του σχεδιασμού της εθνικής εκπαίδευσης. Τότε τα παιδιά πηγαίναν στο σχολείο στα έξη, ή τα εφτά τους χρόνια, όμως όπως και τώρα, έτσι και τότε η αναγκαιότητα του παιδιού να έλθει σε επαφή με άλλα παιδιά μέσω του παιχνιδιού, ήταν άκρως σημαντική στα πλαίσια της αυτονόμησης του από την οικογένεια. Αυτή η λειτουργία λοιπόν, τότε εκπληρωνόταν στο οριοθετημένο χώρο της γειτονιάς. Μέσα στα όρια της το παιδί θα συναντούσε τα άλλα παιδιά, σε χώρους τους οποίους δεν είχε καλύψει η οικιστική δόμηση, στις αλάνες, όπως λέγαμε παλιά

Άρα ο παιδικός σταθμός σήμερα είναι η εξέλιξη της γειτονιάς ή της αλάνας. Δεν είναι μόνο μια αναγκαιότητα η οποία διαμορφώνεται λόγω της απουσίας των γονέων, αλλά διαμορφώνεται περισσότερο από την ανάγκη του παιδιού να έρθει σε επαφή με τα άλλα παιδιά της ηλικίας του. Είναι ένα καινούργιο στάδιο στην σχέση του γονέα με το παιδί.

Μετά την γέννηση, ο παιδικός σταθμός είναι η δεύτερη σοβαρή προσπάθεια αποχωρισμού του παιδιού από την οικογένεια. Προσπάθεια οργανική, φυσική, ψυχολογική η οποία αφορά τόσο το παιδί όσο και το γονέα. Και οι δύο πρέπει να κερδίσουν την αυτονομία τους από τα καινούργια όρια. Η αναγκαιότητα του παιδικού σταθμού γεννιέται από την ανάγκη της αυτονόμισης και των δύο. Σήμερα ο παιδικός σταθμός, αυτόν ακριβώς το ρόλο παίζει.

Δεν πάμε λοιπόν, το παιδί μας στον παιδικός σταθμό, διότι δεν έχουμε απλά χρόνο,
αλλά διότι είναι αναγκαίο για την ομαλή ψυχοκοινωνική του και ψυχοκοινωνική μας εξέλιξη.
πινακας: Vladimir Kush

Κυριακή, 21 Νοεμβρίου 2010



Βίλχελμ Ράιχ
( Wilhelm Reich) 1897- 1957


Ο Β. Ράιχ γεννήθηκε στις 24 του Μάρτη του 1897 στη Γαλικία, την περιοχή που βρισκόταν τότε στην ανατολική παραμεθόριο, κομμάτι της Αυστροουγγρικής Αυτοκρατορίας. Ο Ράιχ ήταν παιδί μιας οικογένειας γερμανόφωνων εύπορων αγροτών. Από τα έξι μέχρι τα δέκα του χρόνια ο πατέρας του τον εμπιστεύθηκε σ' έναν παιδαγωγό. Αργότερα φοίτησε σ' ένα γερμανικό λύκειο, απ' όπου και έλαβε το 1915 το πρώτο του δίπλωμα φυσικών επιστημών.

Από πολύ μικρή ηλικία είχε μεγάλο ενδιαφέρον για τις φυσικές επιστήμες. Στα οχτώ του χρόνια έφτιαχνε συλλογές από φυτά και έντομα και μελετούσε τους τρόπους αναπαραγωγής τους. Το 1918 γράφεται στην ιατρική σχολή του Πανεπιστημίου της Βιέννης. Κέρδιζε κάποια χρήματα κάνοντας ιδιαίτερα μαθήματα και ζούσε πολύ μετρημένα αποφεύγοντας τις κοσμικές συγκεντρώσεις και τις καφετέριες. Το 1920, ενώ ήταν ακόμα φοιτητής, έγινε δεκτός σαν μέλος στη Ψυχαναλυτική Εταιρεία της Βιέννης, που καθοδηγούσε τότε ο Σίγκμουντ Φρόυντ. Οι στενές σχέσεις του με τον Φρόυντ και την ψυχανάλυση συνεχίστηκαν μέχρι το 1934.

Το 1922 ο Ράιχ άρχισε μια λαμπρή καριέρα σαν ψυχαναλυτής. Έγινε ένας από τους καλύτερους θεραπευτές της Βιέννης και υπήρξε πιθανόν ο λαμπρότερος ψυχαναλυτής της δεύτερης γενιάς, αυτής που διαδέχτηκε τους μεγάλους προκατόχους του σαν τον Φρόυντ, τον Φερέντσι, τον Άμπραχαμ κ. α.

Από εκεί κι έπειτα η ζωή του ακολούθησε μια ταραχώδη πορεία, όπως άλλωστε ήταν και η προσωπικότητά του. Για τις θεωρίες του και τις ανακαλύψεις του διώχθηκε από τέσσερα ευρωπαϊκά κράτη και διαγράφηκε από το Κομουνιστικό κόμμα της Γερμανίας και της Δανίας. Οι εκπρόσωποι του φασισμού τον θεώρησαν κομουνιστή και πράκτορα της Μόσχας και οι κομουνιστές τον θεώρησαν αντεπαναστάτη και πράκτορα της αστικής τάξης. Οι ψυχαναλυτές της εποχής του τον θεώρησαν αιρετικό και τον διέγραψαν από την Ψυχαναλυτική Ένωση.

Η αντίληψη που είχε για τα πράγματα και οι ανακαλύψεις του ήταν πολύ πλατιές και δεν μπόρεσαν να χωρέσουν στα "στενά καλούπια" της τότε επίσημης επιστήμης. Έτσι έφτασε στο σημείο να θεωρηθεί από πολλούς ως τρελός. Ήταν ένας από τους επιστήμονες που δυσφημήθηκε σε πολύ μεγάλο βαθμό και προκάλεσε μεγάλη επίθεση από διαφορετικά συμφέροντα και ομάδες ανθρώπων. Τα βιβλία του απαγορεύτηκαν στη Σοβιετική Ένωση και κάηκαν στη Γερμανία, ενώ στις Η.Π.Α. κατέστρεψαν όλες τις επιστημονικές του συσκευές, απαγόρευσαν οποιαδήποτε περαιτέρω εφαρμογή ανακαλύψεών του σε ανθρώπους και συνέχιση των ερευνών και πειραμάτων.

Από πολύ νωρίς αντιλήφθηκε ότι ίσως πέρα από τη λίμπιντο του Φρόυντ να κρύβεται μια πραγματική ενέργεια που διακατέχει τον άνθρωπο. Η βάση που στηρίζεται η θεωρία του Ράιχ για την ανθρώπινη παθολογία είναι ο παραλληλισμός του οργασμού με ένα είδος ηλεκτρομαγνητικής ενέργειας που υπάρχει συσσωρευμένη στον άνθρωπο. Όταν υπάρχει ανικανότητα εκφόρτισης αυτής της ενέργειας (θωράκιση), τότε μπορεί να υπάρξουν σωματικές και ψυχολογικές ασθένειες. Ο Ράιχ παρατήρησε πως, όταν η θωράκιση αφαιρείται με τη θεραπευτική προσέγγιση, τότε αυτή η ενέργεια που υπάρχει στον οργανισμό, δεσμευμένη πριν στη θωράκιση, κινείται ελεύθερα και εμφανίζει έναν παλμό. Προεκτείνοντας τις παρατηρήσεις του σχετικά με τη θωράκιση στον κοινωνικό χώρο, διαπίστωσε ότι τα θωρακισμένα άτομα γίνονται απαθή, υποχωρητικά κι έχουν την ανάγκη της καθοδήγησης, και ακόμα διαμορφώνουν τυραννική συμπεριφορά, ακριβώς γιατί το βιοσύστημά τους είναι άκαμπτο.

Όταν ο Ράιχ μετακόμισε απ' την Ευρώπη στη Σκανδιναβία και στην Αμερική, άφησε πίσω του μια σειρά από εξαγριωμένους ειδικούς σε κάθε πεδίο που εξερεύνησε, στην ψυχιατρική, την πολιτική, τη σεξολογία, τη βιολογία, τη μικροσκοπία και την έρευνα για τον καρκίνο. Όμως το ανήσυχο πνεύμα του τον έκανε να μη σταματήσει ποτέ να ερευνά και να αναρωτιέται. Από το 1931 μέχρι το 1941 δίδαξε στη "Νέα Σχολή Κοινωνικής Έρευνας" στη Νέα Υόρκη. Εκεί δεν άργησε να περιτριγυριστεί από πολλούς μαθητές, πάνω στους οποίους ο Ράιχ ασκούσε μια παράξενη γοητεία. Με έξοδα των μαθητών του ίδρυσε ένα εργαστήρι, έναν εκδοτικό οίκο και έβγαλε ένα περιοδικό που δημοσίευε τα σχετικά με τα πειράματά του.

Θέλοντας να επιβεβαιώσει την ανακάλυψή του, δηλαδή την ύπαρξη και τις εκδηλώσεις της υγείας ή της αρρώστιας από τον τρόπο που παλλόταν αυτή η ενέργεια μέσα στον οργανισμό, άρχισε να ερευνά τις μικρότερες μονάδες ζωής. Έτσι ανακάλυψε τα βιόντα. Αυτά είναι ενεργειακές κύστες, δηλαδή μεταβατικές μορφές από την άβια και έμβια ύλη. Η συνέχιση αυτής της έρευνας τον οδήγησε σε μια ενοποιητική ανακάλυψη: Μία δίχως μάζα, παλλόμενη ζωτική ενέργεια, την οποία ονόμασε οργόνη, επειδή την ανακάλυψε σε ζωντανούς οργανισμούς πριν ανακαλύψει ότι διαποτίζει επίσης τη γήινη ατμόσφαιρα.

Επίσης ανακάλυψε μια συσκευή που μπορούσε να συσσωρεύει την οργόνη. Τη δυνατότητα αυτής της συσκευής να συγκεντρώνει την οργόνη την απέδειξε με πολλά πειράματα και κανένα από αυτά δεν έχει αποδειχθεί λάθος μέχρι σήμερα. Τη συσκευή την ονόμασε οργονοθάλαμο και τη χρησιμοποίησε σε πειραματικές έρευνες για τη θεραπευτική αγωγή καρκινοπαθών και άλλων ασθενών, με ικανοποιητικά αποτελέσματα. Ο συσσωρευτής είναι ένας θάλαμος φτιαγμένος από στρώματα οργανικών και ανόργανων υλικών. Πειράματα με αυτόν παρουσιάζουν ανώμαλα αποτελέσματα. Μια ασυνήθιστη αύξηση της θερμοκρασίας μέσα στο συσσωρευτή, υποδεικνύει περιορισμούς στο δεύτερο νόμο της θερμοδυναμικής. Άσχετα αν η συγκεντρωμένη οργόνη μπορεί να δώσει λύση σε προβλήματα υγείας, ο συσσωρευτής προκαλεί ακόμη και σήμερα ανοικτά την κατεστημένη επιστήμη.

Στη συνέχεια άρχισε να διαπιστώνει ότι αυτή η ενέργεια που συγκέντρωνε ο οργονοθάλαμος, είχε κινητήρια δύναμη και τελικά κατάφερε να κινήσει ένα μοτέρ. Υπάρχουν πολλές μαρτυρίες για την κίνηση αυτού του μοτέρ και μεταξύ άλλων υπάρχει και σχετικό φιλμ στο Μουσείο Βίλχελμ Ράιχ, στην κωμόπολη Ρέιντζλι της πολιτείας Μαίην.

Το 1942 ο Ράιχ και οι μαθητές του αγόρασαν μια εδαφική έκταση στην Πολιτεία Μαίην, κοντά στα καναδικά σύνορα. Βάφτισαν αυτή την έκταση "Όργονον", και ο Ράιχ έφτιαξε εκεί ένα εργαστήρι όπου συνέχισε να δουλεύει ασταμάτητα μαζί με τους μαθητές του και να πραγματοποιεί πειράματα πάνω στην οργόνη. Ο Ράιχ περιφερόταν μόνος του τη νύχτα και ατένιζε αυτόν τον πελώριο ωκεανό οργόνης (όπως τον ονόμαζε), σκεπτόμενος τους μακρινούς γαλαξίες. Η σκέψη του είχε πάρει μια μυστικιστική χροιά, και αυτό φαινόταν στα τελευταία βιβλία του, όπως "Ο θάνατος του Χριστού" , "Άκου ανθρωπάκο", "Ο Αιθέρας, ο Θεός και ο διάβολος" κ.α.

Ο ζωή του Reich τελείωσε στη φυλακή στις 3 Νοεμβρίου του 1957 μετά από μια παρατεταμένη σύγκρουση με την Επιτροπή Τροφής και Φαρμάκων (FDA) των Η.Π.Α. Τα βιβλία και οι σημειώσεις του κάηκαν από ομοσπονδιακούς υπαλλήλους, επειδή η FDA είχε ξεσηκώσει ένα ζήτημα εναντίον της χρήσης για θεραπεία του συσσωρευτή οργόνης του.

Έτσι τελείωσε η ζωή ενός γνήσιου επιστήμονα που δε δίστασε να πάει κόντρα στο κατεστημένο και στα συμφέροντα της εποχής του, για να ανακαλύψει την αλήθεια πέρα από προκαταλήψεις και δογματισμούς. Ο Βίλχελμ Ράιχ ήταν ο πρώτος δυτικός επιστήμονας που κατάφερε να "ξαναανακαλύψει" και να τεκμηριώσει επιστημονικά την ύπαρξη αυτής της λεπτής ηλεκτρομαγνητικής ενέργειας που περιβάλει τα πάντα και που στην Ανατολή ήταν τόσο διαδεδομένη από τα αρχαία χρόνια, ως "Πράνα" στην Ινδία, και "Τσι" στην Κίνα. Οι ανακαλύψεις του άνοιξαν την πόρτα στην εμφάνιση νέων επιστημονικών κλάδων, όπως η Βιοτρονική ή Οργοτρονική.

Στη συνέχεια παρατίθεται η απάντηση που έδωσε ο Β. Ράιχ στην απόφαση που εξέδωσε το δικαστήριο των Η.Π.Α."Απαγορεύεται η ταχυδρόμηση μεταξύ πολιτειών βιβλίων που φέρουν τη λέξη οργόνη. Επιπλέον θα καούν σε κλιβάνους όλα τα βιβλία και οι εργασίες του Dr Reich, ενώ ο ίδιος καταδικάζεται σε φυλάκιση".

Υπόθεση αρ. 1056, 19 Μαρτίου 1954, Περιφερειακό Δικαστήριο Ηνωμένων Πολιτειών, Πόρτλαντ Μέιν, Δικαστής John D. Kliford Jr"Δεν υπάρχουν αποδείξεις. Δεν υπάρχουν αυθεντίες κανενός είδους. Κανένας Πρόεδρος, Ακαδημία, Δικαστήριο, Κογκρέσο ή Γερουσία σ΄ αυτή τη γη δεν έχει τη γνώση ή τη δύναμη να αποφασίσει ποια θα είναι η γνώση του αύριο. Είναι άχρηστο να προσπαθείς να αποδείξεις κάτι που είναι άγνωστο σε κάποιον που είναι αδαής του αγνώστου, ή φοβάται την απειλητική δύναμή του. Μόνο οι παλιοί, καλοί κανόνες της μάθησης θα φέρουν τελικά την κατανόηση για τον εισβολέα της γήινης ύπαρξής μας. Αυτοί που δε γνωρίζουν τους δρόμους της μάθησης ας κάνουν στην άκρη, ενώ αυτοί που ξέρουν τι είναι γνώση, ας τρέξουν στο μονοπάτι προς το άγνωστο. Η Αναζήτηση της Γνώσης είναι Ανώτατη Ανθρώπινη Δραστηριότητα. Τίποτα άλλο παρά οι νόμοι της μάθησης δεν μπορούν να την ορίσουν".
Η απάντηση του Dr Wilhelm Reich
πηγή:

Σάββατο, 20 Νοεμβρίου 2010


όταν ακούω ένα τραγούδι;

Τι σου είναι ένα τραγούδι… Μπορεί να ξεσηκώσει ολόκληρο το Είναι σου και συνάμα ολόκληρο το Σύμπαν. Η μουσική είναι δόνηση και αυτό που δονείται πολλές φορές είναι οι χορδές του εαυτού σου. Παρασύρεσαι σε ένα χείμαρρο συναισθημάτων, εικόνων, εμπνεύσεων, σκέψεων και άλλων αγνώστων παραμέτρων. Ένα τραγούδι χωρίς απαραίτητα να έχει μελωδία. Άλλες φορές χωρίς να έχει στίχο. Ακόμα και στον μοναδικό ήχο των τυμπάνων που χτυπούν ρυθμούς αγνώστων τελετουργιών.

Η μουσική έρχεται και αγκαλιάζει τον εσωτερικό σου κόσμο. Δεν αφήνει τίποτα έξω από αυτή την αγκαλιά που σου δημιουργεί ερωτήματα.

Τι μου συμβαίνει όταν ακούω ένα τραγούδι;

Αλήθεια, έχεις ποτέ αναρωτηθεί τι είναι αυτό που σκιρτά μέσα σου και σε κάνει να κουνιέσαι ρυθμικά και, τις περισσότερες φορές, ασυναίσθητα στον ρυθμό που απαρτίζει το εκάστοτε τραγούδι; Προσπάθησε να απαντήσεις για χάρη του εαυτού σου. Δεν μπορώ να σου πω την δική μου απάντηση. Ίσως μπορέσω κάποτε να την γράψω σε ένα τραγούδι που έτσι καταφέρω να την μοιραστώ μαζί σου χωρίς οι λέξεις, που θα χρησιμοποιούσα σε κάποια άλλη περίπτωση, να αφήσουν πίσω τους μισές αλήθειες.

Στα αλήθεια, αυτό που μας ώθησε να τραγουδήσουμε (μελωδικά αλλά και στιχουργικά), ήταν όντως το κελάιδισμα των πουλιών; Τι όμορφους συνειρμούς μπορεί και μου φέρνει αυτή η υπόθεση. Να είναι άραγε η μουσική και το τραγούδι ένα κομμάτι της Γλώσσας των Πουλιών και των Αλόγων; Όμως αναρωτηθείτε αν υπάρχει μουσική αρμονία στο κελάιδισμα των πουλιών. Ίσως τελικά να είχε δίκιο ο Πυθαγόρας όταν έλεγε πως η μουσική είναι μία εκ των τριών μεγαλύτερων επιστημών.

Τι μου συμβαίνει όταν ακούω ένα τραγούδι;

Δεν υπάρχει ποιοτική μουσική. Υπάρχει μουσική. Όλα τα υπόλοιπα είναι ανθρώπινα μέτρα και σταθμά που επικαλούμαστε για να ξεχωρίσουμε τα προσωπικά μας ακούσματα από των άλλων. Μπορείς να ακούσεις το τραγούδι που ακούω μέσα από μένα; Αν ποτέ το καταφέρεις ίσως και να υπάρξει αντικειμενική ποιότητα αλλά και πάλι μην γελιέσαι. Ακόμα και τότε, θα είναι αντικειμενική μόνο για μένα και σένα. Beauty is in the eye of the beholder και στην περίπτωση μας, Quality is in the ear of the listener.

Υπήρξε ποτέ άραγε κάποιος πολιτισμός, φυλή, κοινωνία που να μην ήξερε τι είναι η μουσική; Χαθείτε στα βάθη του χρόνου και στην εσχατιές του χώρου και βρείτε μου ένα παράδειγμα. Ψάξτε και θα καταλάβετε πως η μουσική είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τον άνθρωπο. Είναι στην φύση μας και είναι παρήγορο που υπάρχουν τόσο όμορφα θαύματα πέρα από τους τόσους τρομερούς εφιάλτες.

Η μουσική και το τραγούδι είναι μία κοινή συμπαντική γλώσσα. Είναι ένας κώδικας επικοινωνίας όταν οι λέξεις δεν μπορούν να περιγράψουν τις από κοινού γνωστές εκφράσεις. Τι ξέρετε για την μουσική ψυχολογία; Υπάρχουν νότες, κλίμακες και μελωδίες όπου στο άκουσμα τους μπορούμε να νιώσουμε (ή έστω να πλησιάσουμε) τα ανάλογα συναισθήματα. Όσοι γνωρίζουν από μουσική, ξέρουν πως υπάρχουν συγχορδίες μείζονες και ελάσσονες οι οποίες χαρακτηρίζονται από το αίσθημα χαράς και λύπης που δημιουργούν στον ακροατή τους. Ο Πυθαγόρας ανάφερε την μουσική των Σφαιρών και τα φυτά δείχνουν να ανταποκρίνονται θετικά και αρνητικά στα διάφορα είδη μουσικής. Ακόμα και στην ταινία «Επαφές τρίτου τύπου» η γλώσσα επικοινωνίας που χρησιμοποιείται μεταξύ των ανθρώπων και των εξωγήινων είναι η μουσική (εντάξει, αυτό είναι απλά ένα, ας το πούμε «ελαφρύ», παράδειγμα).

Τι μου συμβαίνει όταν ακούω ένα τραγούδι;

Η ακοή είναι μία από τις πέντε βασικές μας αισθήσεις. Το να έχεις χάσει, ή ακόμα χειρότερα, να μην είχε ποτέ, την αίσθηση της ακοής είναι σαν να είσαι αποκλεισμένος από έναν ολόκληρο κόσμο. Ευτυχώς η επιστήμη προχωρά γοργά και κάποια στιγμή αυτοί οι «αποκλεισμοί» θα καλυφθούν πλήρως. Η ανθρώπινη ζωή βασίζεται περισσότερο στην αίσθηση της όρασης. Είναι έτσι φτιαγμένο το σώμα μας και συνάμα ο κόσμος που δημιουργήσαμε όπου οι υπόλοιπες αισθήσεις πέραν της οράσεως, έρχονται συνειρμικά σε «δεύτερη μοίρα». Πως θα ακούγονταν, αναρωτιέμαι, το τραγούδι που ακούω αν είχα τόσο αυξημένη την ακοή μου όσο αυτής του σκύλου ή της νυχτερίδας; Αν το φάσμα των ακουστικών μας συχνοτήτων, ήταν πιο ευρύ από το σημερινό, τότε τι μουσική θα γράφαμε; Πόσο σχέση θα είχε με την σημερινή; (Χμ… Αυτή η μουσική θα ήταν πιο ποιοτική;).

Τα πάντα κινούνται γύρω μας. Από το πιο μεγάλο αντικείμενο, μέχρι το πιο μικρό. Αυτή η κίνηση δεν είναι παρά μία δόνηση και άλλωστε υπάρχει και μία θεωρία που λέει πως ακόμα και ολάκερη η πραγματικότητα μας, είναι μία χορδή που πάλλεται. Τι μουσική μπορεί να ακούσουμε κάποτε; Ίσως να ανακαλύψουμε πως ακόμα και ο πιο μικρός κόκκος σκόνης, τραγουδά το δικό του τραγούδι. Μέχρι εκείνη την στιγμή λοιπόν, εγώ θα ακούω το τραγούδι μου…

Τι μου συμβαίνει όταν ακούω το τραγούδι μου;

Σαν κατακλείδα, θέλω να πω ένα μεγάλο ευχαριστώ σε όλους τους μουσικούς, ανεξαρτήτου είδους, που χάρη σε αυτούς ερχόμαστε πιο κοντά σε κάποια από τα θαύματα του Κόσμου.

Παρασκευή, 19 Νοεμβρίου 2010



Οικονομική κρίση και ψυχισμός 2
Ανεργία και παιδί


Η υποβάθμιση

Ο πολίτης, εδώ και πολύ καιρό είναι θεατής μιας, τόσο όμορφης περιγραφής του τρόπου υποβάθμισης της ζωής του, σε κρατικό αλλά και ευρωπαϊκό επίπεδο, χωρίς να είναι σε θέση να μπορεί να φανταστεί το εύρος και την διάρκεια αυτής της υποβάθμισης. Χωρίς να μπορεί να αντιδράσει στο την φόβο της ανεργίας που επικρεμάται πάνω από την ψυχή του.

Ο πολίτης, αποτελεί το βασικό στόχο των καινούργιων κοινωνικών αλλαγών. Είναι αυτός που θα τα υποστεί την λύση που προσφέρει το οικονομικό σύστημα στον εαυτό του, η οποία λέγεται απόλυση.

Η απόλυση, είναι η κοινωνική διαδικασία που οδηγεί στην ανεργία και η ανεργία είναι η κοινωνική διαδικασία που οδηγάει στην υποβάθμιση της ζωής του πολίτη.

Όταν ο πολίτης χάσει την εργασία του, αυτόματα υποβαθμίζεται και η ζωή του. Και δεν υποβαθμίζεται μόνο η δική του η ζωή, αλλά και η ζωή των μελών της οικογενείας του, και ιδίως των παιδιών του.

Η ανεργία επηρεάζει την ζωή του παιδιού σε όλες τις εκφράσεις την ζωής του. Μέσα και έξω από την οικογένεια.

Το μέλλον των παιδιών, είναι το αποτέλεσμα της ικανότητας του γονέα να προσφέρει εκείνες τις συνθήκες που θα επιτρέψουν στο παιδί του, να αποκτήσει αρκετά εφόδια για την αντιμετώπιση του από την κοινωνία. Η ανεργία δεν επιτρέπει στο γονέα να προσφέρει.

Στην ουσία δεν είναι η έλλειψη χρημάτων που επηρεάζει το παιδί, αλλά η σταδιακή αντανάκλαση αυτής της έλλειψη στην καθημερινότητα του.

Ο αποκλεισμός του γονέα

Ο αποκλεισμός του γονέα από την εργασία, ή, η άσκηση μιας πρόσκαιρης εργασίας, δεν φθάνει για να προσφέρει ως γονέας, την ασφάλεια στον ίδιο και στην οικογένεια του.

Δεν φθάνει να προσφέρει στο παιδί του, μια κατοικία που να πληρεί όλες τις ανάγκες του.

Δεν μπορεί να έχει πρόσβαση το παιδί του, σε μια σωστή ιατρική περίθαλψή.

Δεν μπορεί να προσφέρει καλές συνθήκες διαβίωσης, πλούσια τροφή, βιβλία, κομπιούτερ, εξόδους πολιτιστικούς (σινεμά, Θέατρο, εκθέσεις κ.λ.π.). Δεν θα μπορεί να προσφέρει αυτό που θα κάνει το παιδί του να νιώθει ευχάριστα και να είναι ασφαλή.

Σε αυτή την περίπτωση ο γονέας νιώθει μειωμένος κοινωνικά, ψυχολογικά “πεσμένος” Δεν μπορεί να παίξει το ρόλο του όπως πρέπει.

Αυτό εκφράζεται ,

1) είτε μέσω κρίσεων που ξεσποίν στην οικογένεια,

οι οποίες εκφράζουν επίσης,

α) μεγαλύτερη νευρικότητα

β) μικρότερη ανεκτικότητα

γ) έλλειψη επικοινωνίας

δ) έλλειψη αποφασιστικότητας

ε) έλλειψη ορίων


2 ) είτε με την απομάκρυνση, φυσική και ψυχολογική του γονέα από το παιδί.

Με αυτό το τρόπο, το οικονομικό πρόβλημα των γονέων και η ανεργία, διαμορφώνουν το συναισθηματικό τοπίο, το οποίο καθορίζεται από την αίσθηση αδυναμίας ανταπόκρισης του γονέα στα καθήκοντά του, από την αίσθηση της ανεπάρκειας και της αναξιότητας του. Με αυτό τον τρόπο η οικονομία, δημιουργεί καταστάσεις ψυχικές οι οποίες επηρεάζουν την συμπεριφορά της οικογένειας στο εσωτερικό της και διαμορφώνουν το πλαίσιο των αλληλεπιδράσεων μέσα και έξω από αυτήν.

Ψυχολογικές φάσεις

Με το πέρασμα του χρόνου και την συνέχιση της ανεργίας, η συμπεριφορά του γονέα, θα αρχίσει να αλλάζει ακόμα περισσότερο.

Οι έρευνες έδειξαν ότι, από την στιγμής της απόλυσης, ο απολυμένος περνάει τέσσερις ψυχολογικές φάσεις;

α) η φάση της άρνησης αποδοχής της κατάστασης.

Όπου ο απολυμένος δεν θέλει να παραδεχτεί την κατάσταση. Δεν μπορεί να αποδεχτεί την πραγματικότητα και σκέπτεται ότι θα μπορέσει να αντεπεξέλθει σύντομα.

β) Η φάση του θυμού

Σε αυτή την φάση 0 απολυμένος εκφράζεται ανοιχτά την αντίθεσή του και περιλαμβάνει όλους όσους συμμετέχουν, σε αυτή την αδικία που βιώνει. Κοινωνικοί θεσμοί, όπως η επιχείρηση,η πολιτική, η εκπαίδευση και ότι έχει να κάνει με την επικοινωνία της οικογένειας με το κοινωνικό περιβάλλον

γ) η φάση της κατάθλιψης

Η φάση της κατάθλιψης ακολουθεί την επαναστατική φάση και εκφράζεται με την διακοπή των σχέσεων με τους άλλους και “κλείσιμο”το οποίο φανερώνει την χαμηλή αυτοεκτίμηση που τρέφει ο άνεργος για τον εαυτό του.

δ) φάση της επανάκαμψης

είναι κάτι που πρέπει να γίνει αμέσως και περιλαμβάνει την ενεργοποίηση του ανέργου. Έχει να κάνει με την περισυλλογή, με την προσπάθεια να αντιληφθεί καλύτερα τα κοινωνικά δεδομένα για να τα αντιμετωπίσει. Σε αυτή την φάση η ψυχολογική υποστήριξη θεωρείται απαραίτητη στην περίπτωση που η προηγούμενη φάση έχει διαρκέσει πολύ.

Αποκλεισμός του γονέα, αποκλεισμός παιδιού

Είδαμε ότι οικονομικό πρόβλημα καθορίζει το συναίσθημα και την συμπεριφορά των γονέων με διάφορους τρόπους και αυτό καθορίζει και το παιδί.

Ο γονέας, σύμφωνα με την διάρκεια της ανεργίας, θα υιοθετήσει κανόνες και συνήθειες αρνητικές για τον ίδιο, που δεν αποτελούν εφόδια για το παιδί και δεν θα το βοηθήσουν για να μην πέσει και αυτό στην ανεργία, όταν θα μεγαλώσει.

Αυτό που έχει παρατηρηθεί είναι ότι τα φτωχά παιδιά επιτυγχάνουν λιγότερο στην ζωή, διότι δεν έχουν όλα αυτά τα καλά που περιέγραψα πάρα πάνω Δεν έχουν τις ίδιες ευκαιρίες αλλά και την οικογενειακή παρουσία για να αποφύγουντον κοινωνικό αποκλεισμό.

Αυτό σημαίνει ότι ο αποκλεισμός του γονέα από την εργασία μετατρέπεται σε αποκλεισμός του παιδιού κατ' αρχάς:

α) από το σχολείο.

Αυτό που έχει παρατηρηθεί είναι ότι η απόδοση του παιδιού μειώνεται σε φτωχές οικογένειες και σε οικογένειες που πλήττονται από την ανεργία. Μειώνεται το ενδιαφέρον και αυτό μπορεί να αποτελέσει την αιτία εξόδου από το εκπαιδευτικό σύστημα, στην περίοδο της εφηβείας.

β) από την κοινωνία
με την ταύτηση με το γονέα, το παιδί αισθάνεται και το ίδιο τον αποκλεισμό που βιώνει η οικογένεια του.

Ο κοινωνικός αποκλεισμός, η ανεργία, βιώνεται τόσο από το γονέα, όσο και από το παιδί. Και είναι ένας παράγοντας για την υγιή ανάπτυξή και των δύο.
πίνακας: Frida Kalho

Τετάρτη, 17 Νοεμβρίου 2010



Οικονομική κρίση και ψυχισμός 1

Η κρίση ταυτότητας

Τι ωραία που είμαστε μέσα στην αποχαυνωτική κατανάλωση η οποία μας είχε κάνει μοναχικούς βασιλιάδες, ήρωες του καταναλώσιμου αντικειμένου, αντικείμενο και εμείς οι ίδιοι ενός γυάλινου κόσμου όπου στο καθρέφτιζμα του, φάνταζαμε ηρωικές φιγούρες που μάχονται τον χρόνο και τον θάνατο.

Άτομα υπερτιμημένα, φουσκωμένα υπερφίαλα και περήφανα μέσα σε μια προσμονή που γιγάντωσε την επιθυμία αθανασίας του εαυτού. Μια προσμονή που η ελεύθερη αγορά πρόβαλε σαν τον παράδεισο του καθένα και συγχρόνως όλων. Προσμονή που η πολιτική, με την σειρά της καλιέργησε και την έκανε ιδεολογία. Ετσι καλλιέργηθηκε η μορφή ενός κόσμου δανεισμένου από την προσμονή της ευμερίας.. Αυτή η προσμονή μας έκανε να αισθανόμαστε ενωμένοι σε τον κόσμο. Αυτή η προσμονή μας κάνει να αισθανόμαστε ότι είμαστε ένα κομμάτι αυτού του κόσμου, ότι δεν είμαστε ΜΟΝΟΙ ΜΑΣ!!


Με αυτό το φουσκωμένο με αέρα εαυτό, κουνιόμασταν στις μοναχικές πολιτείες, περιτριγυρισμένοι από τα σκουπίδια που μαζεύονταν γύρω και μέσα μας και που δεν τα βλέπαμε μέχρι τώρα ή τα βλέπαμε αλλά δεν δίναμε σημασία.

Και τώρα που όλα καταρρέουν; Και τώρα που το οικονομικό μηχανιστικό περιβάλλον φτωχαίνει και δεν μπορεί να θρέψει αυτή την προσμονή του αναμενόμενου νεο-πλουτισμού, που δεν μπορεί να θρέψει την λανθασμένη διαφορετικότητα μας, την πλαστή κυριαρχία μας, την παράλογη εξουσία μας.
Τι κάνουμε τώρα;

Μέσα στην φτώχεια νιώθουμε την μοναξιά, την ανασφάλεια, την αγωνία του πεπερασμένου, του περαστικού, του μοναχικού ανθρώπου που τα λαχταριστά αντικείμενα δεν μπορεί να τα φτάσει. Που δεν μπορεί να ανοίξει τους παραδεισένιους ορίζοντες της ευμερίας όπως παλιά, για να καλύψουν την εσωτερική και την εξωτερική του γύμνια. Πόσο, η προσμονή της
ευημερίας μας αφήνει μόνους και ανυπεράσπιστους μπροστά στα παιδιά μας, μπροστά στους εαυτούς μας, έτοιμους να τρέξουμε, να κρυφτούμε και να ζητήσουμε βοήθεια στους τεχνικούς παραδείσους του μυαλού μας.

Όμως και αυτοί τώρα δεν μας τρέφουν πλέον αλλά μας απειλούν. Μας απειλούν με ψυχικές διαταραχές, ανίκανοι να δεχτούμε την πραγματικότητα, μια πραγματικότητα που αγνοούσαμε ενώ ήμασταν μέσα της.
Οι παράδεισοι του μυαλού μας, μας απειλούν με την υποταγή, την μικρότητα, την ανυπαρξία της προσωπικότητα μας, η οποία επανέρχεται στις κανονικές της διαστάσεις που τόσο καιρό ήταν κρυμμένες πίσω από μεγάλα λόγια, μεγάλα εθνικά σχέδια, μεγάλα όνειρα που δεν ανοίκαν σε κανένα αλλά βόλευαν όλους μας. Όνειρα φουσκωμένα, όνειρα από φανταστικούς κόσμους κρατικής και ατομικής ευμερίας. Μιας διανοητική φούσκα που έσκασε και όντα μέσα της εμείς, πεύτουμε στο κενό του νέου αφηλόξενου κόσμου της ανανέωσης της προσμονής.

Τι θα κάνουμε τώρα;
Γυρνάμε σαν ορφανά μωρά, ρακένδυτα ψυχικά και φοβισμένα μέσα στην πραγματικότητα της οικονομικής κρίσης;
Μιας κρίσης που γίνεται, κρίση προσωπικότητας, κρίση ταυτότητας, κρίση εαυτού.
Τι θα κάνουμε;
πίνακας: Oto Dix

Δευτέρα, 15 Νοεμβρίου 2010


ΣΤΙΓΜΑΤΙΣΜΕΝΟΣ: «ΙΣΟΒΙΑ ΚΑΤΑΔΙΚΗ»


ΑΝΝΑ ΛΥΔΑΚΗ
ΑΝΑΠΛΗΡΩΤΡΙΑ ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ
ΣΤΟ ΠΑΝΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ

Στιγματισμένος είναι ο διαφορετικός, ο ξένος, ο αλλόθρησκος, ο πρώην εξαρτημένος, ο αποφυλακισμένος, ο ασθενής (σωματικά και κυρίως ψυχικά)... και ο κατάλογος διαχρονικά και διατοπικά δεν φαίνεται να έχει τέλος. Το στίγμα δεν είναι πάντα ένα σημάδι φανερό όπως ήταν στην αρχαία Ελλάδα, τότε που «ουλές ή καψίματα γίνονταν στο σώμα και δημοσιοποιούσαν ότι ο φορέας τους ήταν δούλος, εγκληματίας ή προδότης – ένα κηλιδωμένο πρόσωπο, τελετουργικά μολυσμένο, ένα άτομο προς αποφυγήν, ιδιαίτερα σε δημόσιους χώρους» (Ε. Goffman, Στίγμα. Σημειώσεις για τη διαχείριση της φθαρμένης ταυτότητας,
εισ., μετ. Δ. Μακρυνιώτη, επιμ. Κ. Λιβιεράτος, Αλεξάνδρεια 2001).

Η διαφορά όμως σε κάθε περίπτωση φαίνεται ότι εκλαμβάνεται ως μειονεξία και η ετερότητα στιγματίζει και περιθωριοποιεί. Και ο στιγματισμένος, ο φέρων το βάρος του στίγματος της καταγωγής, της πολιτισμικής διαφοράς, μιας πράξης, που εκλαμβάνεται ως ένδειξη χαρακτήρα και ως απόρροια εγγενούς γνωρίσματος του πράττοντος, ή μιας ασθένειας εύκολα γίνεται το εξιλαστήριο θύμα επέχοντας τη θέση του αποδιοπομπαίου τράγου, που έφερε πάνω του τις αμαρτίες όλων, και του φαρμακού των αρχαίων, φαρμάκι και φάρμακο συγχρόνως για τους άλλους:

Σε μια κοινωνία που αναζητεί πάντα κάποιον άλλον, έξω από τον εαυτό της, για να προβάλλει πάνω του όλες τις «αμαρτίες» και τα «ελαττώματα», τις δικές της αντιφάσεις και αντινομίες, ο στιγματισμένος αποτελεί ένα σφαγιάσιμο θύμα για να στρέψει πάνω του «μια βία που απειλεί να πλήξει τα μέλη της, αυτά που πάση θυσία θέλει να προστατεύσει. (...)

Εξαπατούμε τη βία μόνο στον βαθμό που δεν της στερούμε ολότελα το θήραμα, στον βαθμό που της επιτρέπουμε να αδράξει κάτι στα νύχια της» γράφει ο R. Girard ( Το εξιλαστήριο θύμα. Η βία και το ιερό , μετ. Κ. Παπαγιώργης, Εξάντας), και αυτό το κάτι που της επιτρέπουμε να αδράξει είναι συνήθως ο διαφορετικός.

Με τον τρόπο αυτόν αποκαθίστανται οι ισορροπίες και διασφαλίζονται η συνοχή και η διατήρηση του κοινωνικού σώματος. Στο πλαίσιο του ιδεολογικού αυτού σύμπαντος τα ΜΜΕ κατέχουν κυρίαρχο ρόλο προβάλλοντας στο έπακρον την κατασκευασμένη διαφορά και προσφέροντας τη δυνατότητα στα μέλη της ευρύτερης κοινωνίας να βελτιώσουν τη δική τους εικόνα εαυτού, ευρισκόμενοι από την πλευρά των «καλών» και «ηθικών», των «σωστών» και των «κανονικών», να αισθανθούν δηλαδή ότι αυτοί αποτελούν το «υγιές» μέρος της κοινωνίας.

Αυτές οι διχαστικές πρακτικές που φανατίζουν, διαχωρίζοντας το απόλυτα καλό από το απόλυτα κακό, διαιωνίζουν και τονίζουν τα στερεότυπα θέτοντας στο περιθώριο εκείνους που τίθενται προς τη μεριά «του σκότους». Και πολλές φορές η ετικετοποίηση και ο στιγματισμός λειτουργούν ως αυτοεκπληρούμενη προφητεία, καθώς οι φέροντες το στίγμα υιοθετούν τη νέα ταυτότητα που τους αποδίδεται, ανεξάρτητα από τις ιδιαίτερες συνθήκες υπό τις οποίες επιθυμούν να δημιουργήσουν τους όρους της κοινωνικής τους ύπαρξης.

Πράγμα που σημαίνει στην ουσία καταστρατήγηση του ανθρώπινου δικαιώματος να ορίσουν τον εαυτό τους σύμφωνα με τη συνείδησή τους, να επιλέξουν τον τρόπο ζωής και έκφρασής τους, να δημιουργήσουν ο καθένας τη δική του προσωπική ιστορία.


Μύθοι και αλήθειες
για τη σχιζοφρένεια

ΜΥΘΟΣ: Κανείς δεν θεραπεύεται από τη σχιζοφρένεια.ΑΛΗΘΕΙΑ: Κάθε ασθενής με σχιζοφρένεια έχει διαφορετική εξέλιξη.
Η σχιζοφρένεια έχει πολλές μορφές με διαφορετικό τρόπο έναρξης, με διαφορετική πορεία και έκβαση και διαφορετική ανταπόκριση στη θεραπεία.Η γενίκευση ότι κανείς δε θεραπεύεται από τη σχιζοφρένεια οδηγεί σε απελπισία και απόγνωση και τους ασθενείς και τους συγγενείς τους. Στατιστικές έχουν δείξει ότι το 30% των ασθενών διατηρούν μια σημαντική λειτουργικότητα. Ένα ποσοστό 20% με 30% παρουσιάζουν τέτοια συμπτωματολογία που τους επιτρέπει να έχουν μια ικανοποιητική και παραγωγική ζωή, να εργάζονται και να ζουν αυτόνομα στο πλαίσιο της κοινωνίας. Το ένα τρίτο περίπου των ασθενών έχει δυσμενή πρόγνωση με συχνές εξάρσεις της νόσου, νοσηλείες και χρειάζεται συνεχή φροντίδα και υποστήριξη.


ΜΥΘΟΣ: Τα άτομα με σχιζοφρένεια πρέπει να κλείνονται στο ψυχιατρείο.

ΑΛΗΘΕΙΑ: Τα άτομα με σχιζοφρένεια πρέπει να νοσηλεύονται όταν και όσο το χρειάζονται πραγματικά.
Αυτό πρέπει να γίνεται, κυρίως, όταν κυριαρχούν τα οξέα συμπτώματα της νόσου που δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν σε εξωτερική βάση. Η σχιζοφρένεια σήμερα μπορεί να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά έξω από το ίδρυμα σε εξωνοσοκομειακές ψυχιατρικές δομές (π.χ. Κέντρα Ψυχικής Υγείας, Κέντρα Ημέρας, Προγράμματα Αποκατάστασης). Τα άτομα που είναι ενταγμένα σε τέτοιες δομές στην κοινότητα παρουσιάζουν καλύτερη έκβαση της νόσου τους σε σχέση με τα άτομα που αντιμετωπίζονται μέσα στο νοσοκομείο. Η σύγχρονη Ψυχιατρική θεωρεί ότι η θεραπευτική αντιμετώπιση του ασθενή εκτός του ψυχιατρικού ασύλου είναι καλύτερη για την εξέλιξη της νόσου. Ο εγκλεισμός στο ίδρυμα στερεί τον ασθενή από τα κοινωνικά ερεθίσματα, τον οδηγεί στην περιθωριοποίηση και συμβάλλει έτσι στη διαιώνιση του στίγματος.


ΜΥΘΟΣ: Οι άρρωστοι με σχιζοφρένεια δεν είναι ικανοί να πάρουν αποφάσεις για τη θεραπεία τους.

ΑΛΗΘΕΙΑ: Οι περισσότεροι ασθενείς μπορούν αλλά και θέλουν να συμμετέχουν στις αποφάσεις που αφορούν τη θεραπεία τους.
Βέβαια η ικανότητά τους να λάβουν ανάλογες αποφάσεις δεν είναι πάντα η ίδια σε όλες τις φάσεις της ασθένειας. Υπάρχουν φάσεις όπως η έναρξη της νόσου ή οι υποτροπές όπου η ικανότητα αυτή περιορίζεται δραστικά και άλλες φάσεις όπου ο ασθενής μπορεί να συμμετέχει ενεργά στη θεραπεία του. Οι έρευνες δείχνουν πως η συμμετοχή του ασθενή και της οικογένειάς του στη λήψη αποφάσεων, βοηθάει στην καλή συνεργασία με το γιατρό και τους θεραπευτές, βελτιώνει το τελικό αποτέλεσμα και ενισχύει τη «συναίνεση» στη θεραπεία.


ΜΥΘΟΣ: Η φυλακή είναι το κατάλληλο μέρος για τα άτομα με σχιζοφρένεια.

ΑΛΗΘΕΙΑ: Τα άτομα με σχιζοφρένεια δεν πρέπει να κρατούνται στη φυλακή.
Η κατάστασή τους μπορεί να επιδεινωθεί αν αντιμετωπισθούν τιμωρητικά, χωρίς να τους παρέχεται κατάλληλη θεραπεία και φροντίδα.


ΜΥΘΟΣ : Τα άτομα με σχιζοφρένεια δεν μπορούν να εργαστούν.

ΑΛΗΘΕΙΑ: Τα άτομα με σχιζοφρένεια μπορούν να εργαστούν -ακόμη κι αν παρουσιάζουν συμπτώματα.
Οι περισσότερες μελέτες έχουν δείξει ότι τα άτομα που πάσχουν από σοβαρές ψυχικές ασθένειες βελτιώνονται πολύ όταν εργάζονται, είτε σε κανονικές δουλειές, είτε σε προγράμματα προστατευόμενης εργασίας, ανάλογα με τις δυνατότητές τους. Η εργασία επιτρέπει στα άτομα με σχιζοφρένεια να έρχονται σε επαφή με ομάδες «υγιών» ατόμων και αυξάνει τις πιθανότητες ανάπτυξης κοινωνικών σχέσεων.


ΜΥΘΟΣ: Τα άτομα με σχιζοφρένεια έχουν νοητική υστέρηση.

ΑΛΗΘΕΙΑ: Σχιζοφρένεια και νοητική υστέρηση διαφέρουν μεταξύ τους.
Παρόλο που τα άτομα με σχιζοφρένεια μερικές φορές συγχέονται με τα άτομα που έχουν νοητική υστέρηση, η σχιζοφρένεια και η νοητική υστέρηση είναι δυο τελείως διαφορετικές καταστάσεις. Αυτό μπορεί να γίνει σαφές συγκρίνοντας την ηλικία έναρξης των δύο διαταραχών. Η νοητική υστέρηση εμφανίζεται συνήθως στην αρχή της παιδικής ηλικίας, ενώ στις περισσότερες περιπτώσεις η έναρξη της σχιζοφρένειας τοποθετείται στο τέλος της εφηβείας και στις αρχές της ενήλικης ζωής. Η σχιζοφρένεια προσβάλλει άτομα ανεξαρτήτως νοητικού επιπέδου, από άτομα χαμηλής νοημοσύνης έως άτομα που διακρίνονται για την ευφυΐα τους.


ΜΥΘΟΣ: Τα άτομα με σχιζοφρένεια έχουν διπλή ή διχασμένη προσωπικότητα.

ΑΛΗΘΕΙΑ: Τα άτομα με σχιζοφρένεια δεν έχουν ούτε «διπλή» ούτε «διχασμένη προσωπικότητα».
Στην πραγματικότητα, ούτε ο όρος «διχασμένος νους», αλλά ούτε και ο όρος «διχασμένη προσωπικότητα» αντικατοπτρίζουν τι είναι στ' αλήθεια η σχιζοφρένεια. Η σύγχυση επίσης προκύπτει από το γεγονός ότι η λέξη «σχιζοφρένεια» στα ελληνικά είναι μια σύνθετη λέξη που σημαίνει σχάση των φρενών και, επομένως, διχασμένο νου. Αυτό συνήθως λέγεται γιατί συχνά στα άτομα με σχιζοφρένεια παρατηρείται αντιφατική συμπεριφορά και αναντιστοιχία ανάμεσα σ' αυτό που λένε και σ' αυτό που εκφράζουν. Όμως, δεν έχουν διχασμένη προσωπικότητα, μια σπάνια νευρωσικού τύπου διαταραχή όπου το άτομο λειτουργεί με δύο αυτόνομες προσωπικότητες σε διαφορετικούς χρόνους της ζωής του (π.χ. Dr Jekyl – Mr Hyde).


ΜΥΘΟΣ: Για τη σχιζοφρένεια ευθύνονται οι γονείς και το οικογενειακό περιβάλλον.

ΑΛΗΘΕΙΑ: Η οικογένεια δεν ευθύνεται για την ανάπτυξη της σχιζοφρένειας.
Δεν υπάρχουν αποδείξεις που να συνηγορούν ότι το οικογενειακό περιβάλλον, η ελλιπής διαπαιδαγώγηση ή η κακή ανατροφή προκαλούν σχιζοφρένεια. Ενώ αντίθετα υπάρχουν ερευνητικά στοιχεία που πιστοποιούν επαρκώς τα βιολογικά αίτια της νόσου. Οι μελέτες της δεκαετίας του '60 που υποστήριζαν τη θεωρία ότι διάφορες μορφές δυσλειτουργίας της οικογένειας ευθύνονται για τη γένεση της σχιζοφρένειας, έκαναν χιλιάδες γονείς να υποφέρουν από συναισθήματα ντροπής και ενοχής. Σήμερα όμως, έχει αποδειχθεί ότι το συναισθηματικό βάρος και η γενικότερη επιβάρυνση από τη σχιζοφρένεια είναι τεράστια για τα μέλη των οικογενειών. Αυτό λοιπόν που χρειάζονται οι οικογένειες είναι κατανόηση, συμπαράσταση και υποστήριξη και σε καμία περίπτωση επίκριση και δυσπιστία.


ΜΥΘΟΣ: Η σχιζοφρένεια είναι νόσος μεταδοτική.

ΑΛΗΘΕΙΑ: Η σχιζοφρένεια δεν είναι μεταδοτική.
Ο φόβος της μετάδοσης έχει σαν αποτέλεσμα να αποφεύγουν οι άνθρωποι τις κοινωνικές επαφές και σχέσεις με όσους πάσχουν από σχιζοφρένεια, αποκλείοντάς τους από το να ζουν ή να εργάζονται κοντά τους. Ο φόβος της μετάδοσης μπορεί ακόμα να οδηγήσει στο στιγματισμό των μελών της οικογένειας, των επαγγελματιών ψυχικής υγείας, των ψυχιατρικών νοσοκομείων και των άλλων ψυχιατρικών υπηρεσιών.


ΜΥΘΟΣ : Η σχιζοφρένεια μπορεί να προκληθεί από κακά πνεύματα, από μάγια, από τιμωρία του Θεού, από ερωτική απογοήτευση, από υπερβολική μελέτη ή ακόμη και από τον αυνανισμό.

ΑΛΗΘΕΙΑ: Η επιστημονική αλήθεια για τη φύση της σχιζοφρένειας αναιρεί όλες τις παραπάνω παραδοσιακές δοξασίες.


Είναι σημαντικό, λοιπόν, να γνωρίζουμε ότι:

• Η σχιζοφρένεια δεν προκαλείται από κατάρες και από «κακό μάτι».

• Η σχιζοφρένεια δεν είναι η τιμωρία του Θεού για τις αμαρτίεςτης οικογένειας.

• Η σχιζοφρένεια δεν προκαλείται από έλλειψη θρησκευτικής πίστης.

• Η σχιζοφρένεια δεν είναι μια μορφή δαιμονισμού ή δαιμονικής κατοχής.

• Η σχιζοφρένεια δεν είναι το αποτέλεσμα ερωτικής απογοήτευσης.

• Η σχιζοφρένεια δεν οφείλεται στην υπερβολική μελέτη.

• Η σχιζοφρένεια δεν προκαλείται από τον αυνανισμό.

MΥΘΟΣ: Τα άτομα με σχιζοφρένεια είναι συνήθως βίαια και επικίνδυνα.

ΑΛΗΘΕΙΑ: Τα άτομα με σχιζοφρένεια δεν είναι συνήθως βίαια και επικίνδυνα.
Η πραγματικότητα για τη σχέση βίας και σχιζοφρένειας είναι πολύ διαφορετική από την εικόνα που αναπαράγουν τα στερεότυπα.

Αποτελέσματα ερευνών έχουν δείξει ότι:
• Η συντριπτική πλειοψηφία των ατόμων με ψυχική ασθένεια δε χρησιμοποιεί βία και γενικότερα τα άτομα με ψυχική ασθένεια δεν είναι περισσότερο επικίνδυνα αν συγκριθούν με τον υγιή πληθυσμό.

• Τα άτομα με σχιζοφρένεια συνήθως δεν είναι θύτες, αλλά θύματα βίαιης συμπεριφοράς ή κακοποίησης.

• Τα άτομα με σχιζοφρένεια εμφανίζουν ελαφρά αυξημένους δείκτες στα εγκλήματα βίας. Η βία όμως που σχετίζεται με τη σχιζοφρένεια οφείλεται κυρίως στη μη λήψη των φαρμάκων ή στην ακαταλληλότητα της θεραπείας και στην έλλειψη στήριξης και αποδοχής.

• Οι παράγοντες που θεωρείται ότι ενισχύουν τη χρήση βίας τόσο στον υγιή πληθυσμό όσο και στα άτομα με σχιζοφρένεια είναι η κοινωνική απόρριψη και η απομόνωση, το ιστορικό προηγούμενης βίαιης συμπεριφοράς και η κατάχρηση ουσιών και αλκοόλ.

• Οι παραληρητικές ιδέες που το περιεχόμενό τους είναι απειλητικό για τη ζωή του ασθενή αυξάνουν τον κίνδυνο εκδήλωσης βίαιης συμπεριφοράς. Συνεπώς η κατάλληλη θεραπεία των παραληρητικών ιδεών μειώνει αισθητά τον παραπάνω κίνδυνο.

• Το κοινό συχνά φοβάται ότι τα παιδιά κινδυνεύουν από τα άτομα που πάσχουν από σχιζοφρένεια. Η αλήθεια είναι ότι τα άτομα με σχιζοφρένεια δεν αποτελούν κίνδυνο για τα παιδιά.

• Τα εγκλήματα βίας που διαπράττονται από τα άτομα με σχιζοφρένεια έχουν διαφορετικό κίνητρο και διαφορετικά θύματα σε σχέση με αυτά που διαπράττονται από τους λεγόμενους «υγιείς». Συνήθως, στα πρώτα θύματά τους περιλαμβάνονται άτομα του στενού οικογενειακού τους περιβάλλοντος και ακολουθούν τα πρόσωπα εξουσίας, όπως πολιτικοί, γιατροί ή δικαστές.

• Ο μόνος τρόπος για να μειωθεί η εκδήλωση βίαιης και επικίνδυνης συμπεριφοράς στους ασθενείς με σχιζοφρένεια είναι η πρόσβαση σε θεραπευτικές υπηρεσίες, η λήψη της κατάλληλης φαρμακευτικής αγωγής καθώς και η ψυχοθεραπευτική και ψυχοκοινωνική στήριξη.
πίνακας: Emil Nolde

Άρθρο της Μαρίνας Οικονόμου, Επίκουρης Καθηγήτριας Ψυχιατρικής



Το ανθυγιεινό επάγγελμα μαθητής

Οι επιστήμονες κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για την ψυχική ανάπτυξη των αυριανών πολιτών

ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΚΑΡΛΑΤΗΡΑ

Η οικογένεια Ιωάννου είναι μια μέση ελληνική οικογένεια. Οι γονείς, εργαζόμενοι και οι δύο, έχουν αυξημένες επαγγελματικές υποχρεώσεις αλλά προσπαθούν να αντεπεξέλθουν στα γονικά τους καθήκοντα. Θέλουν να μεγαλώσουν τα παιδιά τους, τον οκτάχρονο Αντρέα και την πεντάχρονη Μαρία, με τον καλύτερο τρόπο και κυρίως να τους δώσουν όσο το δυνατόν περισσότερα εφόδια. Η συμβολή των γονιών τους είναι σημαντική στην προσπάθειά τους αυτή. Για την ακρίβεια, οι παππούδες και οι γιαγιάδες είναι εκείνοι που εναλλάσσονται κάθε απόγευμα στη φροντίδα των παιδιών: αναλαμβάνουν να τα συνοδέψουν ως το μάθημα της αγγλικής γλώσσας (δύο φορές την εβδομάδα), ως το κολυμβητήριο και τη σχολή χορού (τον Αντρέα και τη Μαρία αντίστοιχα) από μία φορά και σπανιότερα ­ όταν τα παιδιά έχουν ελεύθερο χρόνο ­ πηγαίνουν μαζί τους και στην παιδική χαρά. Το κέντρο εκπαίδευσης της πληροφορικής το έχει επωμιστεί η μητέρα των παιδιών ­ κάθε Σάββατο συνδυάζει τα ψώνια στο σουπερμάρκετ με το μάθημα πληροφορικής που παρακολουθούν επί δύο ώρες τα παιδιά. Καμιά φορά αναλογίζεται και η ίδια μήπως το πρόγραμμα των παιδιών είναι «φορτωμένο», αλλά σκέφτεται ότι «συμβαδίζει με τους ρυθμούς της εποχής». Το ζήτημα αν συμβαδίζει και με τους ρυθμούς των παιδιών το οποίο θέτουν οι ειδικοί από την πλευρά τους δεν φαίνεται να απασχολεί ιδιαίτερα την κυρία Ιωάννου αλλά και γενικότερα τους σημερινούς γονείς. Αντίθετα, σχεδόν όλοι φαίνονται προσηλωμένοι στο «να εμπλουτίζουν το curriculum vitae του παιδιού τους από το νηπιαγωγείο ακόμη», όπως παρατηρεί η κυρία Ιωάννα Αντωνιάδου-Κουμάτου, παιδίατρος και διευθύντρια του τομέα Κοινωνικής και Αναπτυξιακής Παιδιατρικής του Ινστιτούτου Υγείας του Παιδιού.

Σύμφωνα ωστόσο με τους γάλλους επιστήμονες Φρανσουά Τεστί και Ρότζερ Φοντέιν, οι οποίοι υπήρξαν μαθητές της Φρανσουάζ Ντολτό, μιας από τις σημαντικότερες ευρωπαϊκές μορφές στον τομέα της παιδοψυχολογίας, τα παιδιά πρέπει να απολαμβάνουν καθημερινά τουλάχιστον 45 λεπτά χαλάρωσης και ξεκούρασης μετά το πέρας της σχολικής μελέτης. «Είναι απαραίτητο να έχουν αυτόν τον χρόνο στη διάθεσή τους για να τον αξιοποιήσουν όπως εκείνα θέλουν, ακόμη και τεμπελιάζοντας ­ είναι και αυτό δικαίωμά τους» αναφέρεται στο βιβλίο που μόλις εξέδωσαν οι Τεστί και Φοντέιν με τίτλο Τα παιδιά και οι ρυθμοί τους, το οποίο έχει προκαλέσει ποικίλες συζητήσεις και αντιπαραθέσεις. «Το πρόγραμμα των σημερινών παιδιών παρουσιάζει επικίνδυνες ομοιότητες με αυτό των... στελεχών μιας κυβέρνησης ή μιας πολυεθνικής επιχείρησης. Οπως εκείνοι διαθέτουν τις ικανότερες γραμματείς προκειμένου να τους οργανώνουν τον χρόνο τους έτσι και τα παιδιά έχουν τους... γονείς τους που τους οργανώνουν τις ποικίλες εξωσχολικές δραστηριότητες» επισημαίνουν οι δύο ψυχολόγοι κρούοντας ουσιαστικά τον κώδωνα του κινδύνου για την ψυχική ανάπτυξη των παιδιών.

Οι σχολικές υποχρεώσεις αποτελούν την πρώτη σημαντική επιβάρυνση για ένα παιδί. «Οι περίπου πέντε ώρες της ημέρας που περνά το παιδί μέσα σε μια αίθουσα από την πρώτη κιόλας τάξη του δημοτικού σχολείου αντιστοιχούν στο τυπικό οκτάωρο ενός εργαζομένου» αναφέρει χαρακτηριστικά η κυρία Αντωνιάδου-Κουμάτου. Αν συνυπολογιστούν και οι δύο τουλάχιστον ώρες μελέτης που απαιτούνται στο σπίτι, τότε οι συνθήκες εργασίας τείνουν να γίνουν... ανθυγιεινές για έναν μαθητή δημοτικού. Επιπλέον, όπως παρατηρεί ο κ. Χ. Λιακόπουλος, δάσκαλος και γραμματέας της Διδασκαλικής Ομοσπονδίας Ελλάδας (ΔΟΕ), «κατά τη μελέτη ουσιαστικά ο γονιός πρέπει να διαβάζει μαζί με το παιδί διότι η ύλη είναι τέτοια που δημιουργεί πρόβλημα στη γνωστική αντίληψη του παιδιού». Πρόκειται, όπως λέει, για ύλη περιττή, ξύλινη ως και επιζήμια για τη γνωστική εξέλιξη του παιδιού.

Τα μαθήματα ξένων γλωσσών και πληροφορικής, η ενασχόληση με κάποια φυσική δραστηριότητα (άθλημα, χορός κτλ.) ή η εκμάθηση κάποιου μουσικού οργάνου συμπληρώνουν το ούτως ή άλλως βεβαρημένο πρόγραμμα των περισσότερων παιδιών. Σύμφωνα με στοιχεία της Ομοσπονδίας Ιδιοκτητών Κέντρων Ξένων Γλωσσών, περίπου μισό εκατομμύριο παιδιά (μαθητές δημοτικού) σε όλη την Ελλάδα διδάσκονται τουλάχιστον μία ξένη γλώσσα, ως επί το πλείστον την αγγλική. Αρκετά κέντρα μάλιστα προσφέρουν δωρεάν στα πρωτάκια του δημοτικού την τάξη pre-junior (άλλως, «πρώτη μικρή») υπό την προϋπόθεση ότι θα συνεχίσουν κανονικά το επόμενο έτος. «Οι γονείς σήμερα έχουν αντιληφθεί ότι είναι επιτακτική ανάγκη για τα παιδιά να μάθουν, και μάλιστα από μικρή ηλικία, μία ή δύο ξένες γλώσσες. Πριν από δύο δεκαετίες μπορεί να το έκαναν για λόγους μίμησης ή επίδειξης, αλλά τώρα έχουν κίνητρο μόνο το ενδιαφέρον τους να τους δώσουν εφόδια για το μέλλον» λέει ο κ. Σ. Καλογερόπουλος από την Ομοσπονδία Ιδιοκτητών Κέντρων Ξένων Γλωσσών.

«Αν το παιδί είναι δίγλωσσο, καλώς να διδάσκεται τη δεύτερη ­ πλην της ελληνικής ­ γλώσσα από τη νηπιακή ηλικία. Αν είναι και οι δύο γονείς Ελληνες, τότε πρέπει να εμπεδώσει καλά τον γραπτό και τον προφορικό λόγο προτού κληθεί να κατανοήσει μια ξένη γλώσσα. Αυτό πρέπει να γίνεται με απλά βήματα μετά την Δ' Δημοτικού» αναφέρει η κυρία Αντωνιάδου-Κουμάτου. Το ίδιο πιστεύει όσον αφορά και την πληροφορική, «καθώς αυτή η γενιά θα γνωρίσει ούτως ή άλλως τον κόσμο της πληροφορικής, δεν χρειάζεται όμως να γίνει αυτό "εκβιαστικά" από τη νηπιακή ηλικία. Η εξοικείωση με τον ηλεκτρονικό υπολογιστή και το Internet δεν προσφέρει τίποτε στην ηλικία αυτή. Ακόμη και τα εκπαιδευτικά παιχνίδια οδηγούν στην απομόνωση του παιδιού εμπρός στη οθόνη». Αυξητικές είναι ωστόσο οι τάσεις παρακολούθησης πληροφορικής σε ειδικά κέντρα για παιδιά προσχολικής και σχολικής ηλικίας, ενώ η πληροφορική περιλαμβάνεται στο πρόγραμμα των περισσότερων ιδιωτικών νηπιαγωγείων και σχολείων. «Οι γονείς συνειδητοποίησαν πλέον ότι ο ηλεκτρονικός υπολογιστής είναι ένα εργαλείο γνώσης απαραίτητο στη ζωή μας. Οι αρχικές επιφυλάξεις τους έχουν καμφθεί. Από τις αρχές της δεκαετίας του '90 ως σήμερα έχει αυξηθεί σημαντικά η προσέλευση» παρατηρεί ο κ. Μ. Ηλιόπουλος, υπεύθυνος Κέντρων Εκπαίδευσης Πληροφορικής. Τα παιδιά ηλικίας τεσσάρων-εννέα ετών επί δύο ώρες την εβδομάδα εξοικειώνονται με το πληκτρολόγιο, το ποντίκι του ηλεκτρονικού υπολογιστή, με σκίτσα και εικόνες επί της οθόνης. Αυτό κοστίζει στους γονείς περίπου 110.000 δρχ. ετησίως και κυρίως μειώνει τον ωφέλιμο ελεύθερο χρόνο των παιδιών.

Αυτό πρέπει να λάβει υπόψη του κάθε γονέας προτού σπεύσει να «εμπλουτίσει» με οποιαδήποτε δραστηριότητα το «ελεύθερο» απόγευμα του παιδιού του. Η κυρία Αντωνιάδου-Κουμάτου είναι κατηγορηματική: «Ο εκπαιδευτικός δεν μπορεί να υποκαταστήσει τον γονιό και αυτόν χρειάζεται πρωτίστως ένα παιδί. Οι εξωσχολικές δραστηριότητες πρέπει να περιορίζονται ως δύο φορές την εβδομάδα. Είναι προτιμότερο να μείνει το παιδί σπίτι το απόγευμα με τους γονείς του και να αισθανθεί "άρωμα οικογένειας" από το να βρίσκεται σε διάφορα εκπαιδευτικά κέντρα». :
πίνακα: Fanny Boudoit
http://www.tovima.gr/default.asp?pid=46&ct=75&artid=120361&dt=14/10/2001#ixzz15LA4XSrV

Γλωσσική δομή και ανθρώπινη φύση


Κατάκτηση κι όχι εκμάθηση
Κάτω από τη μύτη μας ξετυλίγονται τα πιο σύνθετα και πολύπλοκα φαινόμενα στο σύμπαν, χωρίς καν να το πάρουμε χαμπάρι. Δεν αναφέρομαι μόνο στα μυστήρια της φυσικής σωματιδίων ή της κυτταρικής βιολογίας, αλλά και σε πολύ πιο κοντινά μας φαινόμενα, τα οποία μπορούμε ως ένα σημείο να παρατηρήσουμε. Ένα από αυτά είναι και η κατάκτηση της γλώσσας από τα μικρά παιδιά. Είπα «κατάκτηση» και όχι «εκμάθηση», αφού η γλώσσα δε μαθαίνεται, παρά αναπτύσσεται. Επίσης, είπα ότι η γλωσσική κατάκτηση είναι φαινόμενο που μπορούμε να παρατηρήσουμε, δεν μπορούμε όμως να το επηρεάσουμε κιόλας; Πολλοί γονείς αυτό πιστεύουν, στο κάτω-κάτω. Στην πραγματικότητα, μπορούμε να επηρεάσουμε την ανάπτυξη της γλώσσας του παιδιού πολύ πολύ λιγότερο απ’ ό,τι νομίζουμε.

Γλωσσικές δομές

Βεβαίως για να μάθει το παιδί μία λέξη πρέπει να την ακούσει να χρησιμοποιείται στο περιβάλλον του, αν και δεν είναι απαραίτητο να βρίσκεται στον λόγο που του απευθύνουμε (έτσι μαθαίνουν γρήγορα και αποτελεσματικά και τις περισσότερες βρισιές). Όμως ένα ακόμα πιο δύσκολο ερώτημα είναι πώς κατακτούν τα παιδιά τις γλωσσικές δομές της μητρικής γλώσσας τους. Ας δούμε απλά τι εννοούμε όταν μιλάμε για δομές.

Στα ελληνικά λέμε «έφαγα τη μικρή τυρόπιτα». Λέμε επίσης «έφτιαξα την τυρόπιτα μικρή» (όσοι από εμάς ξέρουμε να φτιάχνουμε τυρόπιτες). Ωστόσο, το «*έφαγα την τυρόπιτα μικρή» είναι αντιγραμματικό – εκτός κι αν κάποια ομιλήτρια εννοεί ότι έφαγε την τυρόπιτα όταν ήταν η ίδια μικρή. Άρα η κατάκτηση των γλωσσικών δομών είναι μια πολύ σύνθετη υπόθεση: πέρα από το να παράγει ό,τι είναι γραμματικό, το παιδί πρέπει επίσης να κατακτήσει (και να μην παράγει) ό,τι δεν είναι γραμματικό.

Μαθησιμότητα: εναντίον της γενίκευσης και της αναλογίας

Τώρα, εάν ρωτήσετε κάποιον πώς αναπτύσσει ένα παιδί τη γνώση των δομών, της γραμματικής δηλαδή, της μητρικής του γλώσσας, συνήθως η απάντηση είναι ότι το καταφέρνει μέσω γενίκευσης και αναλογίας. Αποτελεί δηλαδή (λανθασμένη) διαδεδομένη αντίληψη ότι το παιδί αναλύει τις προτάσεις που ακούει (π.χ. «έφαγα τη μικρή τυρόπιτα»), εντοπίζει κάποια γενικά μοτίβα (π.χ. ‘το επίθετο πάει πριν το ουσιαστικό’) και τα αναπαράγει κατ’ αναλογία. Κι όλα αυτά μέχρι την ηλικία των τριών με πέντε ετών το αργότερο, οπότε τα παιδιά έχουν ολοκληρώσει την κατάκτηση της μητρικής (ή των μητρικών) γλωσσών τους.

Ωστόσο αυτά υποτίθεται ότι τα κάνει ένα παιδί σε μια ηλικία που δεν μπορεί καλά-καλά να δέσει τα κορδόνια του. Επίσης, ελάχιστα παιδάκια στην ίδια ηλικία – ταλέντα το δίχως άλλο – μαθαίνουν τους κανόνες του ποδοσφαίρου, του σκακιού ή της πιλότας απλώς παρατηρώντας και γενικεύοντας. Επιπλέον, οι δομικοί κανόνες της γλώσσας είναι κατά πολύ πολυπλοκότεροι και συνθετότεροι απ’ αυτούς οποιουδήποτε αθλήματος, παιχνιδιού ή χαρτοπαιγνίου.

Συν τοις άλλοις, η θεωρία της μαθησιμότητας (learnability theory) υποδεικνύει ότι η διαδικασία γενίκευσης και αναλογίας δεν μπορεί ούτως ή άλλως να οδηγήσει στην επιτυχή εκμάθηση γλωσσικών δομών: εάν λ.χ. την εφαρμόζαμε στο παράδειγμα πιο πάνω, θα μας οδηγούσε στο εσφαλμένο συμπέρασμα ότι το «έφαγα την τυρόπιτα μικρή» – όπου το ‘μικρή’ προσδιορίζει το ‘τυρόπιτα’ – είναι οκέι.

Πώς λοιπόν αναπτύσσει το παιδί τις σωστές γλωσσικές δομές της μητρικής γλώσσας του;

Η (γλωσσική) ανάπτυξη είναι στη φύση μας

Η πολύπλοκη δομή κάθε φυσικής γλώσσας αναπτύσσεται όπως περίπου το δέντρο από τον σπόρο. Μέσα στον σπόρο υπάρχουν προκαθορισμένες οδηγίες για να σχηματιστούν κορμός, κλαδιά, ρίζες, φύλλα αλλά και όλες οι θαυμαστές μικροσκοπικές λεπτομέρειες της βιολογίας του δέντρου. Αντίστοιχα, μέσα στον εγκέφαλο ενός νεογέννητου υπάρχουν προκαθορισμένες οι εξειδικευμένες δομικές αρχές της ανθρώπινης γλώσσας αλλά και μαθησιακοί μηχανισμοί που αφορούν τη γλωσσική δομή. Με την έκθεση στο γλωσσικό περιβάλλον, αυτοί οι μηχανισμοί αναπτύσσονται σε δομές που διέπονται από τις βασικές αρχές που ανέφερα πιο πάνω. Έτσι, το παιδί ‘μαθαίνει’ τη γραμματική της γλώσσας του στο βαθμό που ‘μαθαίνει’ να περπατάει ή να αναγνωρίζει ανθρώπινα πρόσωπα.

Πώς φτάνουμε από αυτές τις αρχές και τους μηχανισμούς στη διαφορά μεταξύ του «έφαγα τη μικρή τυρόπιτα» και του «έφτιαξα την τυρόπιτα μικρή»; Η απάντηση είναι τόσο σύνθετη – ίσως ακόμα πιο σύνθετη – όσο και αυτή που θα δίναμε στην ερώτηση πώς από το κουκούτσι της ελιάς φτάνουμε στο δέντρο ή γιατί οι καρποί που δίνει είναι πλούσιοι σε έλαια και όχι, λ.χ., σε σάκχαρα όπως του αμπελιού.

Το ίδιο το παιδί που κατακτάει τη δομή της γλώσσας δε χρειάζεται να ασχολείται με αυτά τα ζητήματα, απλώς ακολουθεί τη φύση του, ακόμα και κάτω από αντίξοες επικοινωνιακές συνθήκες όπως η τυφλότητα, και εν μέσω γνωστικών διαταραχών. Είναι στη φύση του.

Φοίβος Παναγιωτίδης

[Δημοσιεύτηκε στον κυριακάτικο Πολίτη ]
πίνακας: Γιώργος Γουναρόπουλος