Δευτέρα, 28 Φεβρουαρίου 2011


O ρόλος του πατέρα

στη διαμόρφωση

της προσωπικότητας του παιδιού.

Ο δυτικός τρόπος ζωής έχει επιφέρει σημαντικές αλλαγές στη δομή της οικογένειας. Ο εντατικός ρυθμός ζωής και οι ατέλειωτες ώρες εργασίας για να ικανοποιηθούν οι αυξημένες απαιτήσεις της καθημερινότητας, έχουν ως αποτέλεσμα την απουσία και των δύο γονέων από το σπίτι και μάλιστα για πολλές ώρες. Τόσο όμως η μητέρα όσο και ο πατέρας πρέπει να έχουν ενεργό ρόλο στην ανατροφή, καθώς είναι εκείνοι που διαμορφώνουν τη συμπεριφορά του παιδιού. Έρευνες έχουν δείξει ότι η συναναστροφή με τον πατέρα βοηθά το παιδί να αναπτύσσει την προσωπικότητά του και να εκφράσει το δυναμισμό που κρύβει μέσα του. Από την άλλη, η συναναστροφή με τη μητέρα ενισχύει τη συναισθηματική πλευρά του, καθώς η μητρική παρουσία είναι εκείνη που εκπέμπει αρχέγονα την τρυφερότητα και αγάπη.


Η πατρική παρουσία στη ζωή ενός παιδιού είναι απαραίτητη,

αφού σύμφωνα με έρευνες:

1. Tο παιδί κοντά στον πατέρα αισθάνεται μεγαλύτερη ασφάλεια και προστασία.

2. Tο ειλικρινές και έμπρακτο ενδιαφέρον του πατέρα για τις δραστηριότητες των παιδιών του επιδρά θετικά στην κοινωνική εξέλιξη ή ανέλιξη και επιφέρει καλύτερες σχέσεις των παιδιών με τους συνομηλίκους τους.

3. H ενεργός συμμετοχή του πατέρα στα μαθήματα των παιδιών, που μεταφράζεται σε συζήτηση για το τι μαθαίνουν στο σχολείο και σε βοήθεια για τις σχολικές τους εργασίες, έχει αποδειχθεί ότι επιφέρει καλύτερες επιδόσεις των παιδιών σε μαθήματα, όπως τα μαθηματικά. 4. Oι βαθμοί των παιδιών σε διαγωνίσματα είναι συνήθως ψηλότεροι, όταν νιώθουν ότι ο πατέρας τους ενδιαφέρεται πραγματικά και το δείχνει έμπρακτα καθημερινά για τη σχολική τους δραστηριότητα

5. H προσωπική εμπλοκή του πατέρα έχει θετικά αποτελέσματα στην απόκτηση των γνωστικών ικανοτήτων του παιδιού και μάλιστα, όχι μόνο όταν πρόκειται για τον βιολογικό πατέρα.

6. Aκόμη κι όταν υπάρχουν οικονομικά προβλήματα στην οικογένεια ή περιορισμένες σχολικές δυνατότητες, η πατρική παρουσία βελτιώνει τη μάθηση, την απόδοση και τις κοινωνικές δεξιότητες των παιδιών.
Αντίθετα, όταν ο πατέρας λείπει πολλές ώρες από το σπίτι ή ενώ βρίσκεται σπίτι, δεν του αφιερώνει αρκετό χρόνο, το άμεσο αποτέλεσμα είναι το παιδί να αντλεί περισσότερα στοιχεία από τη μητέρα του.


Συγκεκριμένα:

1. το αγόρι δεν έχει το ιδανικό αντρικό πρότυπο για να ταυτιστεί με αυτό και ενδέχεται όταν μεγαλώσει να γίνει ανώριμο ή να αντιμετωπίσει δυσκολίες στις σχέσεις του με τους συνομηλίκους του. Το κορίτσι δημιουργεί μια σχέση εξάρτησης με τη μητέρα του.

2. Όταν ο πατέρας είναι απών, το αγόρι δυσκολεύεται να βρει την αντρική του ταυτότητα, ενώ το κορίτσι αντιμετωπίζει με καχυποψία το άλλο φύλο

3. Μελέτες έχουν δείξει ότι όταν η πατρική στοργή δεν είναι αρκετή, τα παιδιά στη διάρκεια της εφηβείας διακατέχονται από αισθήματα ανασφάλειας και άγχους, πιστεύουν ότι δεν είναι ικανά για τους στόχους τους και ωριμάζουν πιο αργά. Είναι συνήθως καχύποπτα και δεν εμπιστεύονται εύκολα τους ανθρώπους, γιατί έχουν μάθει να λειτουργούν χωρίς το στήριγμα «πατέρας».

4. Τα κορίτσια που προέρχονται από οικογένειες χωρίς πατέρα, φαίνεται σύμφωνα με έρευνες, να αρχίζουν τη σεξουαλική τους δραστηριότητα σε πιο νεαρή ηλικία σε σύγκριση με άλλα κορίτσια. Επίσης έχουν περισσότερες πιθανότητες να κάνουν εξώγαμα παιδιά. Τα αγόρια που μεγαλώνουν χωρίς πατέρα έχουν περισσότερες δυσκολίες να βρουν και να διατηρήσουν μια εργασία, όταν είναι πλέον νέοι ενήλικες.


Επίσης έρευνες έχουν δείξει ότι:

1. O βαθμός απόρριψης ή αποδοχής του παιδιού από τον πατέρα επηρεάζει την ανάπτυξη του παιδιού τόσο σοβαρά όσο και ο βαθμός αγάπης ή όχι από τη μητέρα.

2. Όταν ο πατέρας δε δίνει την αγάπη του στο παιδί του, τότε επηρεάζει την αυτοπεποίθησή του και την συναισθηματική του σταθερότητα. Επίσης προκαλεί κατάθλιψη, κοινωνική απόσυρση και αγχώδη κατάσταση.

3. O κίνδυνος να αναπτύξει ένα παιδί επιθετική, βίαιη συμπεριφορά, να γίνει χρήστης ναρκωτικών ή να έχει εγκληματική συμπεριφορά, επηρεάζεται στον ίδιο βαθμό από την αποδοχή ή απόρριψη από τον κάθε ένα από τους γονείς.

4. H αγάπη και η στοργική ανατροφή του παιδιού από τον κάθε ένα από τους γονείς του, έχει μια ισοδύναμη θετική επιρροή στην ευτυχία του παιδιού, στην κοινωνική και σχολική του επιτυχία από την παιδική ηλικία μέχρι την ενηλικίωσή του.

5. Σε μερικές περιπτώσεις η επιρροή της πατρικής αγάπης έχει ακόμη μεγαλύτερη επιρροή παρά αυτή της μητέρας. Η καλλιέργεια των σχέσεων του πατέρα με τα παιδιά του είναι λοιπόν καθοριστικής σημασίας για την οικογένεια και για την ποιότητα ζωής των παιδιών του.


Πώς καλλιεργείται όμως μια καλή σχέση του πατέρα με τα παιδιά του;

1. Mε το να αντιλαμβάνεται τη μεγάλη σημασία που ο ίδιος έχει για το μέλλον των παιδιών του, για τη διαμόρφωση του χαρακτήρα του και τις αξίες που θα έχουν για όλη τους τη ζωή.

2. Nα βάζει σε πρώτη προτεραιότητα την οικογένειά του, να διαφυλάσσει και να αφιερώνει χρόνο για την οικογένειά του.

3. Nα δίνει χρόνο για το κάθε παιδί του ξεχωριστά. Στο χρόνο αυτό ο πατέρας πρέπει να μιλά για τα ιδιαίτερα θέματα που απασχολούν το παιδί, τα προβλήματά του, τους φίλους του, τις ανάγκες του.

4. Nα αφιερώνει χρόνο για δραστηριότητες ψυχαγωγίας, αλλά και για να διδάσκει και να εμπεδώνει στα παιδιά του διαχρονικές αξίες.

5. Nα διδάσκει στα παιδιά του την αξία της οικογένειας και της εργασίας, να καλλιεργεί το αίσθημα της προσωπικής ευθύνης, της εντιμότητας, της εμπιστοσύνης και την αξία των διαπροσωπικών σχέσεων.

6. Nα αγαπά τη μητέρα των παιδιών του. Εάν υπάρχει διαζύγιο, να σέβεται την προσωπικότητα της και τις διαπροσωπικές σχέσεις τους.

7. Nα χτίσει μια σχέση εμπιστοσύνης με το παιδί. Γι' αυτό καλό είναι να προσέχουν τις υποσχέσεις που δίνουν στα παιδιά τους και να είναι βέβαιοι ότι μπορούν να τις τηρήσουν. Επίσης τα πολλά και ακριβά δώρα δεν εξασφαλίζουν μια ποιοτική σχέση πατέρα - παιδιού. Εξάλλου η ικανοποίηση όλων των επιθυμιών του παιδιού δε βοηθά στη δημιουργία μιας σωστής σχέσης.


Επομένως ο ρόλος του πατέρα και ιδιαίτερα η έμπρακτη έκφραση της αγάπης προς τα παιδιά του είναι εξίσου σημαντικός και κάποτε περισσότερο από αυτόν της μητέρας. Ο χρόνος, η αγάπη και η στοργή που μπορούν να προσφέρουν οι πατέρες στα παιδιά τους θα αποτελέσουν σημαντικό εφόδιο ευτυχίας και επιτυχίας για όλη τους τη ζωή.

Παρασκευή, 25 Φεβρουαρίου 2011




Αθλητισμός
Οδηγίες προς τους γονείς


Η συνεισφορά των γονέων στην αθλητική ανάπτυξη είναι βασική ιδιαίτερα στις μεγαλουπόλεις, όπου η μεταφορά των παιδιών σε προπονήσεις και αγώνες από τους γονείς είναι αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητας.
Εάν προσθέσουμε και την οικονομική εισφορά των γονέων τόσο στα δίδακτρα των ακαδημιών – κάτι που είναι πολύ διαδεδομένο – όσο και στην αγορά του αθλητικού εξοπλισμού των παιδιών, από παπούτσια έως κορδέλες και περικάρπια, θα καταλάβουμε τη σημαντική προσφορά των γονέων στην αθλητική ανάπτυξη του παιδιού.
Επειδή όμως υπάρχει και ένα άλλο ακόμη πιο σημαντικό επίπεδο συμβολής των γονέων στην αθλητική ανάπτυξη των παιδιών τους καλό θα ήταν οι ενδιαφερόμενοι – γονείς και κηδεμόνες – να αναλογιστούν, να προβληματιστούν και να ακολουθήσουν κατά γράμμα τις ακόλουθες οδηγίες.
* Βεβαιωθείτε ότι τα παιδιά σας γνωρίζουν ότι, είτε χάσουν είτε κερδίσουν, εσείς τα αγαπάτε.

* Να είστε εκείνο το πρόσωπο στη ζωή τους στο οποίο να μπορούν πάντοτε να προσβλέπουν για υποστήριξη.

* Προσπαθήστε να είστε απολύτως ειλικρινείς με τους εαυτούς σας σε ό,τι αφορά την αγωνιστική τους διάθεση, το αθλητικό τους πνεύμα και το επίπεδο των ικανοτήτων τους.

* Να βοηθάτε τα παιδιά σας, αλλά να μην παριστάνετε τον προπονητή οδηγώντας προς και από την προπόνηση/αγώνα ή στο σπίτι.

* Σκεφτείτε πόσο δύσκολο πρέπει να είναι γι’ αυτά συνεχώς να κατακλύζονται με συμβουλές, διεγερτικές ομιλίες και κριτική.

* Διδάξτε τα παιδιά σας να απολαμβάνουν το ρίγος και τη συγκίνηση του συναγωνισμού, να προσπαθούν, να επιδιώκουν σταθερά τη βελτίωση των ικανοτήτων τους, να αντιμετωπίζουν εμπόδια και να επανέρχονται με μεγαλύτερο ζήλο.

* Μην τους λέτε ότι η νίκη δεν έχει σημασία, γιατί έχει και το γνωρίζουν.

* Αντ’ αυτού, βοηθήστε τα να αναπτύξουν μια υγιή αγωνιστική διάθεση, μια παρόρμηση για συναγωνισμό, για σκληρή προσπάθεια, και ψυχαγωγία.

* Προσπαθήστε να μη ζείτε τη ζωή σας διά μέσου των παιδιών σας.

Στη ζωή σας έχετε χάσει όπως και έχετε κερδίσει, έχετε φοβηθεί και ίσως κάποιες φορές τα έχετε παρατήσει. Το παιδί σας είναι σίγουρα μια προέκτασή σας, αλλά μη θεωρείτε ότι νιώθουν όπως νιώθατε κι εσείς, θέλουν τα ίδια πράγματα, ή έχουν τις ίδιες διαθέσεις και την ίδια νοοτροπία. Να θυμάστε πάντα, οι καιροί αλλάζουν!

* Μην ωθείτε τα παιδιά σας προς την κατεύθυνση που δίνει σε εσάς τη μεγαλύτερη ικανοποίηση.

* Μην ανταγωνίζεστε τους προπονητές των παιδιών σας.

Κάποιος προπονητής μπορεί να γίνει ένας ήρωας για τα παιδιά σας για κάποιο χρονικό διάστημα, κάποιος που δεν μπορεί να κάνει κανένα λάθος και μπορεί να δυσκολευτείτε να δεχτείτε κάτι τέτοιο. Αντιστρόφως, μην παίρνετε αυτομάτως το μέρος των παιδιών σας εναντίων των προπονητών τους. Προσπαθήστε να τα βοηθήσετε να καταλάβουν την αναγκαιότητα της πειθαρχίας, των κανόνων και των κανονισμών.

* Μην τους λέτε ψέματα για τις ικανότητές τους σαν αθλητές. Αν είστε υπερπροστατευτικοί θα διαιωνίζετε ταπροβλήματα.

* Γνωριστείτε με τους προπονητές των παιδιών σας. Βεβαιωθείτε ότι εγκρίνετε τη νοοτροπία και την ηθική κάθε προπονητή.

* Βεβαιωθείτε επίσης ότι έχουν τα απαραίτητα προσόντα για να γίνουν δάσκαλοι των παιδιών σας. Η εμπειρία σαν αθλητής – όσο επιτυχημένος και να υπήρξε – δεν είναι αρκετή για να εμπιστευτείτε τα παιδιά σας σε κάποιο παλαίμαχο. Άλλο μεγάλος αθλητής, άλλο παιδαγωγός/προπονητής.

* Οι προπονητές μπορεί να είναι άνθρωποι με μεγάλη επιρροή στα παιδιά σας και γι’ αυτό πρέπει να γνωρίζετε τις αρχές και τις αξίες κάθε προπονητή ώστε να μπορείτε να αποφασίσετε αν θέλετε να μεταλαμπαδευτούν ή όχι στα παιδιά σας.

* Θυμηθείτε ότι τα παιδιά έχουν την τάση να υπερβάλλουν. Μετριάστε τις αντιδράσεις σας, που προκαλούνται από ιστορίες που φέρνουν τα παιδιά στο σπίτι από την προπόνηση ή το παιχνίδι, ιστορίες που αναφέρουν πώς επαινεθήκαν ή πώς επικρίθηκαν. Μην επικρίνετε τις υπερβολές τους, αλλά μην αντιδράτε υπερβολικά με βάση αυτά που σας μεταφέρουν.

* Διδάξτε στα παιδιά σας τι σημαίνει κουράγιο. Κάποιοι από μας μπορούν να παλέψουν με τα κύματα, αλλά τρομάζουν να εμπλακούν σε μια διαμάχη. Κάποιοι από μας μπορούν να μάχονται χωρίς φόβο, αλλά παραλύουν στη θέα μιας μέλισσας. Όλοι φοβούνται από κάτι. Το κουράγιο δεν είναι η απουσία του φόβου. Κουράγιο είναι, αν και φοβάσαι, να μάθεις να αγωνίζεσαι.

* Κουράγιο δεν είναι η αποβολή του φόβου. Είναι η υπέρβασή του.

* Η νίκη είναι ένας σημαντικός στόχος. Η νίκη με οποιοδήποτε κόστος είναι ηλιθιότητα.

* Να θυμάστε ότι οι διαιτητές είναι απαραίτητοι. Μην αντιδράτε υπερβολικά στις αποφάσεις τους. Και αυτοί έχουν κανόνες και οδηγίες που πρέπει να ακολουθούν εκπροσωπώντας την εξουσία στον αγωνιστικό χώρο. Διδάξτε στα παιδιά σας να σέβονται την εξουσία και να αγωνίζονται σύμφωνα με τους κανονισμούς.

* Η υπερβολική έμφαση στις αποφάσεις των διαιτητών δίνει το τέλειο άλλοθι στα παιδιά ώστε να δικαιολογούν κάθε αποτυχία τους.

* Τέλος, να θυμάστε, αν τα παιδιά δεν διασκεδάζουν έχουμε χάσει το όλο νόημα του αθλητισμού.

Πηγή: Περιοδικό Basketball Coach Τεύχος 10 Μάιος 2003 – Ιούνιος 2004
Δρ. Νίκου Γεωργιάδη – Παιδαγωγού Αθλητικού
Aυτό το άρθρο προέρχεται από το:ALL ABOUT BASKETBALL COACH blog για Προπονητές Μπάσκετ και οχι μονο

Τετάρτη, 23 Φεβρουαρίου 2011


Τα ηρωικά πρότυπα
και η ηθική εκπαίδευση

Ορισμένοι ερευνητές υποστηρίζουν ότι, στη συζήτηση για το ποιες ηθικές αξίες μπορούν να διδαχθούν και πότε, είναι σημαντικό να δώσουμε προσοχή στη φωνή των ίδιων των παιδιών. Ένας τρόπος για να μάθουμε περισσότερα για το τι σκέφτονται τα παιδιά για την ηθική είναι να μελετήσουμε τις αντι­λήψεις τους για την έννοια του ήρωα και τα ηρωικά πρότυπα με τα οποία ταυτίζονται σε κάθε ηλικία. Σε κάθε κοινωνικό σύστημα, η έννοια της ηθικής συνδέεται με τα ηρωικά πρότυπα που επικρατούν κάθε φορά και τα οποία ενστερνίζεται ένα μεγάλο μέρος του πληθυσμού και κυρίως τα παιδιά και οι νέοι. Καθώς η κοινωνία αλλάζει, αναδιαμορφώνεται, σε ένα βαθμό, η ιδέα του ήρωα και αλλάζει το πάνθεον των ηρώων, το οποίο με τη σειρά του επη­ρεάζει τις αξίες των ατόμων. Γι’ αυτό η σύγχρονη έρευνα επιχείρησε να δια­σαφηνίσει το νόημα και τις ιδιότητες που αποδίδουν στην έννοια «ήρωας» τα παιδιά αλλά και οι ενήλικες.

Γενικά, ως ήρωας χαρακτηρίζεται ένα άτομο που διακατέχεται από μια αίσθηση γενικά αποδεκτής ηθικής, που υπερβαίνει τα όρια του προσωπικού συμφέροντος, που δεν ανέχεται την αδικία και μένει σταθερός στις δεσμεύ­σεις του. Ήρωας μπορεί να είναι ένα εξαιρετικό πρόσωπο ή ένας συνηθισμέ­νος πολίτης που επιδεικνύει μια ασυνήθιστη πεποίθηση και επιμονή στο να πράττει το σωστό. Στο άτομο αυτό αποδίδονται χαρακτηριστικά συμπεριφο­ράς όπως γενναιότητα, αυτοθυσία, σοφία, ευαισθησία στις ανάγκες των άλ­λων, τοποθέτηση του κοινού συμφέροντος πάνω από το ατομικό (Cohen, 1993. Pleiss & Feldhusen, 1995).
Όπως έδειξε η σχετική έρευνα (Pierce, 1995), οι ήρωες διακρίνονται από τα πρόσωπα που βρίσκονται στο προσκήνιο της δημοσιότητας, τα λεγόμενα είδωλα ή stars. Διαπιστώθηκε, μάλιστα, ότι παιδιά ήδη από την ηλικία των 10-12 ετών είναι ικανά να κάνουν αυτή τη διάκριση, ακόμη κι όταν διαλέγουν να ταυτιστούν με ένα διάσημο πρόσωπο μάλλον, παρά με έναν κλασικό ήρωα (Πλατσίδου & Μεταλλίδου, υπό δημοσίευση). Ο χρόνος καταξιώνει τους ήρωες στη συνείδηση της κοινής γνώμης, ενώ απαλείφει τις εφήμερες διαση­μότητες.

Οι περισσότερες προσπάθειες για τον εννοιολογικό ορισμό του ήρωα ε­μπεριέχουν κάποια αναφορά στις κοινωνικές αξίες και στο ρόλο του ήρωα ως συντελεστή κοινωνικής αλλαγής. Για παράδειγμα, ο Dotter (1987) υπο­στηρίζει ότι «οι πολιτισμικοί ήρωες (παράλληλα με το να είναι δημοφιλείς) είναι συμβολικές φιγούρες που υποκινούν τις μάζες της κοινωνίας σε δράση ώστε να εκπληρώσουν τους κοινωνικούς στόχους. Το μέσο για να γίνει πραγ­ματικότητα το παραπάνω είναι η ικανότητα να ενσαρκώνουν σημαντικές αξίες ή στόχους και τελικώς να ενθαρρύνουν την κοινωνικοπολιτιστική αλ­λαγή» (σ. 28). Σύμφωνα με μια παρόμοια άποψη (Berg, 1992), ο ήρωας πα­ρακινεί τους ανθρώπους να δουν τα καλά στοιχεία μέσα τους και να τα ανα­πτύξουν. Καθώς είναι ένα πρόσωπο που αξίζει να θαυμάζει και να τιμά κα­νείς, είναι πιθανό ότι θα προσπαθεί να μιμηθεί τις πράξεις του. Έτσι, ο ήρωας μπορεί να λειτουργήσει ως εμπνευστής και καθοδηγητής για τα άτομα και την κοινωνία.

Πώς μεταβάλλεται η αντίληψη του ήρωα με το πέρασμα της ηλικίας;

Η αντίληψη για την έννοια και τα χαρακτηριστικά του ήρωα αλλάζει με το πέρασμα της ηλικίας (White & O’ Brien, 1999). Τα παιδιά της προσχολικής και πρώτης σχολικής ηλικίας (5-6 ετών) θεωρούν ως ήρωα κάποιον με εξαι­ρετικές φυσικές ή υπερφυσικές δυνάμεις ή κάποιον που είναι όμορφος και ελκυστικός. Για τα παιδιά των 8-9 χρόνων, ήρωας είναι κάποιος που βοηθά τους συνανθρώπους του και γενικά κάνει το καλό. Κατέχει χαρακτηριστικά όπως γενναιότητα, καλοσύνη, αξιοπιστία. Στην πρώτη εφηβική ηλικία (11-13 ετών), τα παιδιά θεωρούν ήρωα κάποιον που έχει εξαίσιες ψυχολογικές ιδιό­τητες (θάρρος, σοφία, καλοσύνη, κτλ.) και προκαλεί το θαυμασμό όλων εξαι­τίας μιας σημαντικής ενέργειάς του ή ενός ιδιαίτερου χαρακτηριστικού του. Τέλος, στα 15-16 τους χρόνια, οι έφηβοι εκτιμούν ότι ο ήρωας είναι ένα πρό­σωπο που κάνει κάτι εξαιρετικό, δείχνοντας γενναιότητα, πιστότητα στις ηθι­κές αξίες και αυτοθυσία. Επιπλέον, περιλαμβάνουν μια νέα διάσταση στην έννοια του ήρωα, τις προσωπικές πεποιθήσεις. Ήρωας θεωρείται εκείνος που μένει σταθερός και συνεπής στις προσωπικές του αξίες, παρά τις όποιες γι’ αυτόν αρνητικές συνέπειες.

Ένα κοινό εύρημα σε παρόμοιες έρευνες είναι ότι τα παιδιά σε κάθε ηλι­κία θεωρούν ως ήρωες μέλη της οικογένειάς τους, κυρίως τους γονείς, και πρόσωπα που ανήκουν στο φιλικό και συγγενικό τους περίγυρο (Hart, Yates, Fegley, & Wilson, 1995. White & O’ Brien, 1999). Πιο συγκεκριμένα, τα η­ρωικά πρότυπα που αφορούν στην οικογένεια τα εκτιμούν ως βοηθούς, προ­στάτες και σπουδαίους χαρακτήρες, και τους προσδίδουν χαρακτηριστικά όπως καλοσύνη, γενναιότητα, αξιοπιστία, εντιμότητα.

Μια σχετική έρευνα (Πλατσίδου & Μεταλλίδου, υπό δημοσίευση) έγινε στην Ελλάδα με στόχο να διερευνήσει πώς άτομα ηλικίας 10 έως 19 ετών αξιολογούν την ηρωική συμπεριφορά ορισμένων διάσημων προσώπων. Δια­πιστώθηκε ότι οι έφηβοι αξιολογούν υψηλά την ηρωική συμπεριφορά προ­σώπων των οποίων η ζωή και το έργο έχουν δικαιωθεί από το χρόνο, ανεξάρ­τητα από τον τομέα στον οποίο έχουν διακριθεί. Υψηλότερα αξιολογήθηκαν οι εθνικοί ήρωες (π.χ. Θεόδωρος Κολοκοτρώνης), πρόσωπα από την ιστορική πραγματικότητα (π.χ. Περικλής) αλλά και σύγχρονα πρόσωπα που έχουν διακριθεί για την κοινωνική τους προσφορά (π.χ. Μητέρα Τερέζα). Με αρ­κετά ηρωικά στοιχεία εκτιμήθηκαν τα πρόσωπα που υπηρετούν την επιστήμη και την «κλασική» τέχνη (π.χ., Αϊνστάιν, Μαρία Κάλλας) και οι Έλληνες διανοούμενοι με διεθνή αναγνώριση (π.χ. Οδυσσέας Ελύτης). Τα λιγότερα ηρωικά στοιχεία συγκέντρωσαν οι κατηγορίες της καλλιτεχνικής επικαιρότη­τας (π.χ. Άννα Βίσση) και των αθλητών (π.χ. Νίκος Γκάλης). Ως προς το εξε­λικτικό πρότυπο, βρέθηκε ότι τα μεγαλύτερα παιδιά εκτιμούσαν περισσότερο τα πρόσωπα που δείχνουν ηθική υπεροχή, ενώ τα μικρότερα έλκονταν από τα πρόσωπα στα οποία η κοινωνία προσδίδει λάμψη. Αυτή η αλλαγή ως προς τον τρόπο αντίληψης δείχνει την πρόοδο των ατόμων στη γνωστική σκέψη, την κοινωνική ανάπτυξη και την ηθική κατανόηση.

Στην ίδια έρευνα (Πλατσίδου & Μεταλλίδου, υπό δημοσίευση) επιχειρή­θηκε να διερευνηθεί ο βαθμός στον οποίο συγκεκριμένα χαρακτηριστικά (όπως ο αλτρουισμός, η κοινωνική προσφορά, οι εξαιρετικές ικανότητες-τα­λέντα, η εργατικότητα, η οικονομική δύναμη και η εξωτερική εμφάνιση) σχε­τίζονται αιτιολογικά με την εκτίμηση της ηρωικής συμπεριφοράς των προσώ­πων. Διαπιστώθηκε ότι το χαρακτηριστικό που αξιολογήθηκε υψηλά σε όλες σχεδόν τις κατηγορίες των προσώπων, εκτός από τους καλλιτέχνες της επι­καιρότητας, ήταν η εργατικότητα. Τα χαρακτηριστικά του αλτρουισμού και της κοινωνικής προσφοράς εκτιμήθηκαν πολύ υψηλά στις κατηγορίες των εθνικών ηρώων και των προσώπων με κοινωνική προσφορά. Επίσης, το χα­ρακτηριστικό της κοινωνικής προσφοράς εκτιμήθηκε αρκετά υψηλά στις κα­τηγορίες των προσώπων από την επιστήμη και κλασική τέχνη, καθώς και των ιστορικών προσώπων. Το χαρακτηριστικό εξαιρετικές ικανότητες αξιολογή­θηκε πολύ υψηλά στους αθλητές, τους Έλληνες διάσημους καλλιτέχνες και τους εθνικούς ήρωες. Ενδιαφέρον παρουσιάζει η παρατήρηση ότι το χαρα­κτηριστικό της οικονομικής δύναμης εκτιμήθηκε αρκετά μόνο στην κατηγορία των καλλιτεχνών της επικαιρότητας, ενώ το χαρακτηριστικό της εξωτερικής εμφάνισης δεν αξιολογήθηκε πάνω του μετρίου βαθμού σε καμιά κατηγορία προσώπων (Πλατσίδου & Μεταλλίδου, υπό δημοσίευση).

Το συμπέρασμα από τα παραπάνω είναι ότι οι έφηβοι, προκειμένου να εκτιμήσουν τον ηρωισμό προσώπων που έχουν διακριθεί σε έναν τομέα, λαμ­βάνουν υπόψη τους, αφενός, τα ατομικά χαρακτηριστικά που παραδοσιακά σχετίζονται με την ηρωική συμπεριφορά, όπως είναι η κοινωνική προσφορά και ο αλτρουισμός. Αφετέρου, θεωρούν την εργατικότητα ως ένα από τα κύ­ρια χαρακτηριστικά της ηρωικής συμπεριφοράς, γεγονός που δείχνει ότι έχουν ενστερνιστεί τις τρέχουσες αντιλήψεις για το τι προσδίδει καταξίωση και κοινωνική αναγνώριση στις μέρες μας, Με άλλα λόγια, φαίνεται ότι η ερ­γατικότητα αναδεικνύεται ως μια αρετή με θετικό επαγγελματικό, κοινωνικό, και ηθικό αντίκτυπο και καταξιώνεται στη συνείδηση των εφήβων πλάι σε παραδοσιακές αξίες, όπως ο αλτρουισμός και η κοινωνική προσφορά.

ΜΑΡΙΑ ΠΛΑΣΤΙΔΟΥ
Λέκτορας Παιδαγωγικής Ψυχολογίας
Πανεπιστημίου Μακεδονίας

Τρίτη, 22 Φεβρουαρίου 2011





Στυτική δυσλειτουργία:
Το άγχος εμπόδιο και για τους νέους

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, ανάμεσα στα δικαιώματα του ανθρώπου περιλαμβάνεται και το δικαίωμα στη σεξουαλική υγεία, στην ευχαρίστηση και τον έλεγχο της σεξουαλικής και αναπαραγωγικής συμπεριφοράς. Κατά συνέπεια, αποτελεί δικαίωμα κάθε ανθρώπου με σεξουαλικό πρόβλημα να λάβει την κατάλληλη ιατρική βοήθεια.
Η στυτική δυσλειτουργία είναι η πιο σημαντική διαταραχή της σεξουαλικότητας στον άνδρα, καθώς και η διαταραχή που επηρεάζει περισσότερο από όλες τις άλλες τη ζωή του καθώς και τη σχέση του με τη σύντροφό του.
Θα αρχίσουμε με τον ορισμό της στυτικής δυσλειτουργίας όπως αυτός έχει καθιερωθεί από την ιατρική κοινότητα, γιατί δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι το πρόβλημα αυτό αποτελεί πάθηση, η οποία έχει ιατρική διάγνωση και επιστημονική αντιμετώπιση.
Ως στυτική δυσλειτουργία ορίζεται η μόνιμη ή παροδική ανικανότητα για επίτευξη ή/και διατήρηση στύσης, ικανής για την εκτέλεση της σεξουαλικής πράξης.
Στον ορισμό πρέπει να επιμείνουμε σε δύο σημεία. Το πρώτο είναι η μονιμότητα ή παροδικότητα του προβλήματος. Όταν λέμε παροδικότητα δεν εννοούμε την εμφάνιση του προβλήματος μία φορά, αλλά ένα πρόβλημα που εμφανίζεται ανάλογα με τις συνθήκες της σεξουαλικής επαφής.
Το δεύτερο είναι η αποτυχία είτε εμφάνισης σκληρής στύσης είτε διατήρησης της σκληρότητας μέχρι το τέλος της επαφής, γιατί σε μερικούς άνδρες εμφανίζεται το φαινόμενο της απώλειας της στύσης μετά την είσοδο στον γυναικείο κόλπο.
Η στυτική δυσλειτουργία είναι πρόβλημα αρκετά κοινό και σύμφωνα με μια σημαντική μελέτη, η οποία διενεργήθηκε στις ΗΠΑ τη δεκαετία του 1990, 52% των ανδρών ηλικίας 40-70 ετών παρουσίαζε από ελαφριά έως βαριά στυτική δυσλειτουργία.
Επίσης, πρέπει να αναφέρουμε ότι ο αριθμός των κρουσμάτων παγκοσμίως αυξάνεται και _ σύμφωνα με τις προβλέψεις _ τα περιστατικά αυτά από 155.000.000 παγκοσμίως το 1995 θα φτάσουν τα 322.000.000 το έτος 2025.
Από τους κύριους λόγους αυτής της αύξησης είναι η σημαντική αύξηση του μέσου όρου ζωής, που αποτελεί και κύριο προδιαθεσικό παράγοντα για την εμφάνιση στυτικών διαταραχών.
Τα αίτια τις στυτικής δυσλειτουργίας μπορεί να ταξινομηθούν σε οργανικά, ψυχογενή και μεικτά.

Διάγνωση
Υπάρχει αριθμός εξετάσεων που μπορεί να καθορίσουν την αιτιολογία της στυτικής διαταραχής και ως εκ τούτου να μας βοηθήσουν στην επιλογή της κατάλληλης θεραπείας. Εκτός από το σεξουαλικό ιστορικό και την κλινική εξέταση, σημαντικό ρόλο μπορεί να παίξουν:
* Η μέτρηση της κυκλοφορίας του αίματος στο πέος (δυναμικό πεϊκό Doppler).
* Η μέτρηση της σκληρότητας της στύσης (Real Time Rigiscan).
* Η μέτρηση των νυκτερινών στύσεων μέσω ειδικής συσκευής που φέρει ο ασθενής για τρία βράδια και η οποία μετράει τη συχνότητα, τη διάρκεια και τη σκληρότητα των νυκτερινών στύσεων.
* Αιματολογικός έλεγχος που αφορά τη μέτρηση του σακχάρου, της χοληστερίνης και των τριγλυκεριδίων, καθώς και τη μέτρηση ορμονών όπως η τεστοστερόνη (ολική και ελεύθερη), η προλακτίνη, η FSH, η LH και οι ορμόνες του θυρεοειδούς (Τ3, Τ4, TSH).
Οι εξετάσεις αυτές μας βοηθούν να ξεκαθαρίσουμε αν ένα πρόβλημα είναι ψυχολογικό ή οργανικό και αν είναι οργανικό, ποια είναι η ακριβής αιτιολογία του.


Ψυχογενή αίτια
Τα ψυχογενή αίτια, τα οποία και υπερτερούν στις μικρότερες ηλικίες, οφείλονται σε καταστάσεις που εμφανίζονται πολύ συχνά όπως η κατάθλιψη, το στρες, το άγχος της πρώτης φοράς σε νέους ανθρώπους, οι αυξημένες προσδοκίες για τον σεξουαλικό μας ρόλο και το άγχος επίδοσης.
Το σεξ είναι ένα παιχνίδι αισθήσεων, μας χρειάζεται εκεί ψυχή και σώμα, δηλαδή να είμαστε ολοκληρωτικά παρόντες, συγκεντρωμένοι στην απόλαυση και την ηδονή που μας δίνει. Δεν μπορεί να λειτουργήσει διαφορετικά. Όταν υπάρχει ανησυχία και άγχος για την απόδοση, φόβος ότι ο/η σύντροφος δεν θα ικανοποιηθεί ή ακόμη και ο φόβος απόρριψης από τον/την σύντροφο, δεν μπορούμε να ικανοποιήσουμε τις σεξουαλικές προσδοκίες μας.
Η εμφάνιση ενός σεξουαλικού προβλήματος έχει κύρια αιτία το άγχος και τον φόβο. Το άγχος της σεξουαλικής απόδοσης συμβάλλει κατά πολύ στην ανάπτυξη και/ή στη διατήρηση της σεξουαλικής δυσλειτουργίας ψυχογενούς αιτιολογίας.
Το άγχος της απόδοσης είναι ένα από τα θέματα που δεν θα το συζητήσουν εύκολα οι άνδρες μεταξύ τους, αλλά ούτε με τη σεξουαλική τους σύντροφο εφόσον θεωρούν ότι θα χαρακτηριστούν ανίκανοι, προβληματικοί ή «λίγοι» στον σεξουαλικό τους ρόλο. Έχει παρατηρηθεί ότι ο άνδρας που είναι αγχωμένος για τη σεξουαλική απόδοση ή επίδοσή του, αρκετές φορές αποφεύγει να θίξει το άγχος του στη σύντροφό του, παρότι και εκείνη το «μοιράζεται» μαζί του, φοβούμενος ότι θα χαλάσει την εικόνα του καλού ή «τέλειου» εραστή και ότι όχι μόνο θα μπει στη σύγκριση που η γυναίκα θα κάνει με προηγούμενους σεξουαλικούς συντρόφους της, αλλά θα βγει και ο «χαμένος» από τη σύγκριση αυτή.
Τι είναι όμως το άγχος απόδοσης; Πώς λειτουργεί; Συχνά ο άνδρας ανησυχεί και αγχώνεται για τη σεξουαλική εικόνα του βάζοντας ερωτήματα στο μυαλό του όπως αν θα μπορέσει να ικανοποιήσει τη γυναίκα που έχει δίπλα του, αν θα είναι καλός ή «τέλειος» εραστής, αν το μέγεθος του πέους του είναι φυσιολογικό…
Η νευρικότητα και η ανησυχία του αυξάνονται με την ανασφάλειά του, εγκλωβίζεται στην ίδια του την παγίδα. Φαντάζεται ότι δεν θα καταφέρει να αποκτήσει ή να διατηρήσει τη στύση του, θα ρεζιλευτεί απέναντι στη σύντροφο, δεν θα την φέρει στην κορύφωση, με αποτέλεσμα να ανεβαίνουν οι δείκτες άγχους και φόβου ακόμα και με την ιδέα της σεξουαλικής πράξης που θα ακολουθήσει ή και κατά τη διάρκειά της.
Με αυτό τον τρόπο οδηγείται στην αυτοεκπληρούμενη προφητεία: «Το ήξερα ότι δεν θα τα καταφέρω, το ήξερα ότι θα αποτύχω!». Το άγχος μεταφράζεται σε μία αποτυχημένη προσπάθεια. Και η μία αποτυχημένη προσπάθεια είναι αρκετή γι' αυτόν τον άνδρα να φέρει και τις επόμενες, εφόσον αρχίζει την κάθε σεξουαλική επαφή με την αποτυχία γραμμένη στο μυαλό του.
Δεν μπορεί να ξεφύγει από αυτό που φοβάται, δηλαδή ότι πραγματικά δεν είναι ικανός να αποκτήσει ή και να διατηρήσει καλή στύση, ή ότι μπορεί να χάσει τον έλεγχο της εκσπερμάτισης. Μπλοκάρει δηλαδή τη φυσιολογική σεξουαλική λειτουργία μέσω της έλλειψης συγκέντρωσης και προσοχής, δηλαδή της απόσπασης του μυαλού του από τη σεξουαλική πράξη. Αρκετά συχνά γίνεται απλώς παρατηρητής της σεξουαλικής επίδοσής του χωρίς να συμμετέχει στη σεξουαλική πράξη ενεργά και χωρίς να ασχολείται με τη σύντροφό του.
Μπαίνει λοιπόν σε έναν αγχώδη φαύλο κύκλο με την παρατήρηση του ίδιου του εαυτού του, με αρνητικές δικές του σκέψεις αποτυχίας που συνήθως δεν είναι άλλες παρά η ίδια η προσωπική του εικόνα και αντίληψη για τον εαυτό του, τις οποίες προβάλλει στη σύντροφο, πιστεύοντας ότι εκείνη είναι που σκέφτεται πως είναι «λίγος» και ανάξιος σεξουαλικά να σταθεί δίπλα της.
Η «απαιτούμενη» απόδοση στηρίζεται σε αυτό που ο ίδιος πιστεύει για τον εαυτό του και πολύ λιγότερο σε πιθανά σχόλια της συντρόφου του, που αρκετές φορές βλέπουμε ότι στέκεται στο πλάι του προσπαθώντας να τον ηρεμήσει. Ακόμη και τότε όμως ο άνδρας μπαίνει σε μια διαδικασία που πιστεύει πως ό,τι του λέει δεν είναι άλλα από λόγια παρηγοριάς, ενώ μέσα της τον κοροϊδεύει και τον απορρίπτει.
Έτσι το άγχος για την απόκτηση στύσης, το άγχος για τη διατήρησή της, το άγχος για την ικανοποίηση της συντρόφου, είναι καταστάσεις που απομακρύνουν την απόλαυση από τη σεξουαλική λειτουργία.

Οργανικά αίτια

Τα οργανικά αίτια της στυτικής δυσλειτουργίας διακρίνονται σε:


Αγγειακά.


Οφείλονται σε παθήσεις πολύ συχνές πλέον στην εποχή μας, όπως ο σακχαρώδης διαβήτης, η υπέρταση, η υπερλιπιδαιμία (αυξημένη χοληστερόλη, τριγλυκερίδια) και η καρδιαγγειακή νόσος.
Σημαντικό ρόλο παίζουν τα καρδιολογικά προβλήματα, τα οποία μπορεί να συνδέονται αμφίδρομα με τη στυτική δυσλειτουργία. Μελέτες έχουν δείξει ότι ασθενείς με στυτική δυσλειτουργία αγγειακού τύπου εμφανίζουν αυξημένες πιθανότητες να παρουσιάζουν στεφανιαία νόσο. Μάλιστα πρόσφατη μελέτη έδειξε ότι 20% των ανδρών με στυτική διαταραχή, οι οποίοι δεν είχαν ιστορικό στεφανιαίας νόσου, παρουσίαζαν βλάβες στα στεφανιαία αγγεία δίχως να το γνωρίζουν.
Αντίστοιχα, ασθενείς με καρδιολογική πάθηση η οποία δεν είναι σταθεροποιημένη, πρέπει να υποβάλλονται πρώτα σε καρδιολογικό έλεγχο και σταθεροποίηση της πάθησής τους και μετά να επιτρέπεται η σεξουαλική επαφή, η οποία αποτελεί μια μορφή κόπωσης και δυνητικά μπορεί να έχει κάποια επικινδυνότητα.


Νευρογενή.


Σε αυτά συμπεριλαμβάνονται η σκλήρυνση κατά πλάκας, η νόσος του Πάρκινσον, το εγκεφαλικό επεισόδιο και οι εγχειρήσεις της πυέλου (όπως η ριζική προστατεκτομή, η ριζική κυστεκτομή κ.ά.).
Σημαντική θέση στα νευρογενή αίτια κατέχει η ριζική προστατεκτομή για την αντιμετώπιση του καρκίνου του προστάτη. Οι άνδρες αυτοί μετεγχειρητικά και σε ποσοστά που ποικίλλουν ανάλογα με τη χειρουργική μέθοδο επιλογής, μπορεί να εμφανίσουν πρόβλημα στύσης λόγω τραυματισμού των νεύρων που φτάνουν στο πέος.
Τα νεύρα αυτά για να ανακάμψουν από τον τραυματισμό χρειάζονται από 12 έως 18 μήνες. Στο διάστημα αυτό το πέος δεν πρέπει να αφεθεί να ατροφήσει λόγω μειωμένης λειτουργικότητάς του.
Οι ασθενείς της κατηγορίας αυτής πρέπει σύντομα, μετά τον πρώτο μετεγχειρητικό μήνα, να υποβάλλονται σε κινητοποίηση της στυτικής λειτουργίας, είτε με φαρμακευτικά είτε με ενέσιμα σκευάσματα κατά περίπτωση.


Ορμονικά.


Σε αυτά συμπεριλαμβάνονται η χαμηλή τεστοστερόνη, ο υποθυρεοειδισμός και ο υπερθυρεοειδισμός.


Ανατομικά.
Πρόκειται για συγγενείς και επίκτητες γωνιώσεις του πέους.


Οφειλόμενα σε φάρμακα και ουσίες.


Πολλά φάρμακα και ουσίες μπορεί να προκαλέσουν στυτική δυσλειτουργία. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται αντιυπερτασικά, αντικαταθλιπτικά, αντιανδρογόνα, κατάχρηση αλκοόλ, ναρκωτικές ουσίες και το κάπνισμα.
Να σημειώσουμε ότι οι καπνιστές έχουν 70% μεγαλύτερη πιθανότητα να αποκτήσουν προβλήματα στύσης από τους μη καπνιστές, ενώ μέσα σε 48 ώρες από τη διακοπή του καπνίσματος βλέπουμε σημαντική βελτίωση στην κυκλοφορία του αίματος στο πέος.
Επίσης, από τα αντιυπερτασικά φάρμακα δύο είναι οι κατηγορίες που ενοχοποιούνται για την πρόκληση προβλημάτων στη στύση: οι β-αναστολείς και τα θειαζιδικά διουρητικά.

Η αντιμετώπιση

Η διεκδίκηση της λύσης είναι το σημαντικότερο βήμα που πρέπει να κάνει ο άνδρας που αντιμετωπίζει ένα πρόβλημα στύσης, καθώς σήμερα διαθέτουμε αξιόπιστες λύσεις για όλους τους ασθενείς

Φάρμακα


Στην πρώτη γραμμή θεραπείας ανήκουν τα φάρμακα που λαμβάνονται από το στόμα, τα οποία είναι απολύτως ασφαλή, εύκολα στη χρήση και αποτελεσματικά σε 70-80% των ασθενών.
Τα φάρμακα άρχισαν να βγαίνουν στην αγορά το 1998 και άνοιξαν μια νέα εποχή γιατί η προβολή που έλαβε το γεγονός από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης είχε ως αποτέλεσμα ο άνδρας που έπασχε και ήταν κλεισμένος στο καβούκι του να συνειδητοποιήσει ότι υπάρχει αξιόπιστη λύση και να απευθυνθεί στους ειδικούς ιατρούς αναζητώντας θεραπεία.
Τα φάρμακα έχουν μελετηθεί αναλυτικά και χιλιάδες επιστημονικές μελέτες έχουν τεκμηριώσει την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητά τους.
Στην ελληνική αγορά κυκλοφορούν τρία σκευάσματα τα οποία λαμβάνονται από το στόμα: η σιλδεναφίλη, η ταδαλαφίλη και η βαρδεναφίλη. Μάλιστα, η σιλδεναφίλη έλαβε ένδειξη χορήγησης και για την πνευμονική υπέρταση που είναι πολύ σοβαρή ασθένεια, γεγονός που ενδυναμώνει το προφίλ ασφάλειας των φαρμάκων αυτών.
Έχει μεγάλη σημασία η σωστή λήψη αυτών των φαρμάκων, γιατί πολλές περιπτώσεις αποτυχίας της θεραπείας οφείλονται στο γεγονός ότι ο ασθενής είτε δεν γνώριζε είτε δεν ακολούθησε τον σωστό τρόπο χρήσης τους.
Η μόνη απόλυτη αντένδειξη των φαρμάκων είναι η συγχορήγηση με τα νιτρώδη (τύπος καρδιολογικού φαρμάκου).
Παγκοσμίως περίπου 40.000.000 ασθενείς χρησιμοποιούν κάποιο από τα προαναφερόμενα τρία φάρμακα, ενώ στην Ελλάδα ο αριθμός τους φτάνει τις 200.000.
Στην πρώτη γραμμή θεραπείας ανήκει και η συσκευή vacuum (προκαλεί τεχνητή στύση χρησιμοποιώντας κενό αέρα).

Ψυχολογικές θεραπείες


Οι ψυχολογικές θεραπείες (ψυχοθεραπεία, σεξοθεραπεία) έχουν στόχο τη μείωση του άγχους απόδοσης και του φόβου που αισθάνεται ο άνδρας ότι δεν θα είναι ικανός να αποδώσει (δηλαδή ότι δεν θα αποκτήσει ή θα είναι δύσκολο να διατηρήσει τη στύση του), με απώτερο στόχο όχι μόνο να ικανοποιήσει τη σεξουαλική σύντροφό του αλλά ούτε τον εαυτό του.
Είναι σημαντικό να μπορέσει ο αγχωμένος άνδρας να βγει από την παγίδα στην οποία ο ίδιος έχει ρίξει τον εαυτό του. Απαιτείται εκπαίδευση και ανάπτυξη δεξιοτήτων για την αντιμετώπιση του άγχους και του φόβου, καθώς και όλων των δυσάρεστων συναισθημάτων που προκαλούνται, εστιασμός στις αισθήσεις του και συγκέντρωση στο τώρα, ώστε να είναι παρών στο σεξ και όχι παρατηρητής του εαυτού του, αυξάνοντας τη συμμετοχική δράση του.
Είναι πολύ σημαντικό να καταλάβει «τι» κάνει και «πώς» το κάνει και μπλοκάρει τον εαυτό του. Να αρχίσει να διαχειρίζεται τα αισθήματα ανασφάλειας, αναξιότητας, ντροπής και γενικώς να αποκτήσει μεγαλύτερη αυτοεκτίμηση και εμπιστοσύνη στον εαυτό του, σε αυτό που η ίδια η φύση έχει φροντίσει να είναι ικανός να κάνει και να απολαύσει.
Αξιοσημείωτη είναι, μέσω της θεραπείας, η επίγνωση: «Εγώ το έχω πλάσει στο μυαλό μου… είμαι μόνος μου στο παραμύθι μου… δεν συμμετέχω στο σεξ, απλώς παρατηρώ και αγχώνομαι… απομακρύνομαι από τη σύντροφό μου… εγώ αγχώνομαι και φοβάμαι ότι δεν θα τα καταφέρω…».
Σπουδαία είναι και η επικοινωνία στο ζευγάρι, να νιώθει ο άνδρας άνετα να μιλήσει γι' αυτό το άγχος στη σύντροφό του, να το μοιραστεί μαζί της, να νιώσει ότι εκείνη βρίσκεται δίπλα του και όχι απέναντί του, ότι το πρόβλημα είναι κοινό, το ίδιο και για τους δύο, άρα χρειάζεται από κοινού αντιμετώπιση.


Ενέσεις, προθέσεις και ορμόνες


Σε δεύτερη γραμμή θεραπείας ανήκουν οι ενδοπεϊκές ενέσεις (τις οποίες ο άνδρας μαθαίνει να κάνει μόνος του) καθώς και η ενδοουρηθρική τοποθέτηση ουσιών που προκαλούν στύση.
Οι ενέσεις γίνονται στο πέος 15 λεπτά πριν από τη σεξουαλική επαφή, συνήθως συνίστανται από μείγματα ουσιών και αποτελούν αξιόπιστη λύση σε περιπτώσεις ασθενών που δεν ανταποκρίνονται στη φαρμακευτική αγωγή.
Στην τρίτη γραμμή θεραπείας βρίσκεται η χειρουργική τοποθέτηση ενδοπεϊκών προθέσεων, οι οποίες αποτελούν πολύ αξιόπιστο και αποτελεσματικό στυτικό μηχανισμό. Ο μηχανισμός αποτελείται από μία υδραυλική διάταξη (δύο κύλινδροι, μια δεξαμενή και μια αντλία). Η τοποθέτηση γίνεται από μία μικρή τομή στο όσχεο και απαιτεί παραμονή στο νοσοκομείο για 24 ώρες. Με τη μέθοδο αυτή η εκσπερμάτιση και η ικανοποίηση από τη σεξουαλική επαφή διατηρείται.
Τέλος, υπάρχουν και θεραπείες ορμονικής υποκατάστασης για ειδικές κατηγορίες ασθενών. Άνδρες με χαμηλά επίπεδα τεστοστερόνης πρέπει να υποβληθούν σε αναπλήρωση της ορμόνης αυτής μέσω φαρμακευτικών σκευασμάτων.
Υπάρχουν στην εποχή μας πολύ εύχρηστα και αποτελεσματικά σκευάσματα όπως gel, τα οποία ο ασθενής επαλείφει μία φορά την ημέρα σε συγκεκριμένα σημεία του σώματος του, είτε ενέσιμα σκευάσματα τα οποία αναπληρώνουν την έλλειψη της ορμόνης αυτής με μία ένεση ανά τρίμηνο.
Η χορήγηση τεστοστερόνης πρέπει να γίνεται έπειτα από ιατρική σύσταση και υπό ιατρικό έλεγχο.

Τρόπος ζωής

Επιπλέον, είναι σημαντικό να γνωρίζουν όλοι οι άνδρες είναι ότι για να έχουν πιθανότητες να διατηρήσουν υγιή στύση πρέπει να βελτιώσουν ορισμένες παραμέτρους του τρόπου ζωής τους όπως:
* Να διακόψουν το κάπνισμα.
* Να μειώσουν την κατανάλωση αλκοόλ.
* Να μειώσουν την κατανάλωση λίπους.
* Να μειώσουν το στρες.
* Να ασκούνται συστηματικά.
* Να είναι αισιόδοξοι ότι ακόμα και αν εμφανιστεί το πρόβλημα, υπάρχουν αποτελεσματικές, ασφαλείς και επιστημονικές λύσεις
πίνακας: Jakson Pollock
http://www.advancehealth.gr/el/sections/36/articles/858-stutike-dusleitourgia-to-agkhos-empodio-kai-gia-tous-neous

Σάββατο, 19 Φεβρουαρίου 2011




Φύλο και Συμπεριφορά

Η ζωή μας επηρεάζεται σε μεγάλο βαθμό από το επάγγελμα που διαλέγουμε, από τον περίγυρό μας ,τις στάσεις που διαμορφώνουμε και τις αξίες που υιοθετούμε. Οι επιλογές αυτές επηρεάζονται από τον κοινωνικό ρόλο του φύλου, δηλαδή τρόπους συμπεριφοράς που προδιαγράφει, χωριστά για τους άνδρες και τις γυναίκες, μια δεδομένη κοινωνία σε μια δεδομένη χρονική στιγμή.
Οι έρευνες σε σχέση με τη διαμόρφωση του κοινωνικού ρόλου του φύλου επηρεάζουν και επηρεάζονται από τις αντιφατικές απόψεις της κοινωνίας για τον κοινωνικό ρόλο του φύλου. Για παράδειγμα, σε προηγούμενες δεκαετίες, ο αυστηρός διαχωρισμός μεταξύ των δύο φύλων θεωρούνταν από τους περισσότερους ψυχολόγους, εκπαιδευτικούς και γονείς ένας επιθυμητός στόχος της κοινωνικοποίησης του παιδιού. Έτσι, οι γυναίκες μάθαιναν δεξιότητες για να ανταποκριθούν στους ρόλους της νοικοκυράς ενώ οι άνδρες διαπαιδαγωγούνταν ώστε να παίξουν το ρόλο του κουβαλητή. Ο στόχος αυτής της κοινωνικοποίησης αμφισβητήθηκε, κυρίως διότι η διαμόρφωση του κοινωνικού ρόλου του φύλου θεωρείται μέσον διάκρισης σε βάρος των γυναικών και περιοριστικός παράγοντας στην ανάπτυξη τόσο για τους άνδρες όσο και για τις γυναίκες.

Βιολογικό και κοινωνικό φύλο

Σε γενικές γραμμές, ο όρος βιολογικό φύλο χρησιμοποιείται για να περιγράψει τις βιολογικές κατηγορίες του άνδρα και της γυναίκας ενώ ο όρος κοινωνικό φύλο χρησιμοποιείται για να περιγράψει τις κοινωνικές κατηγορίες της αρρενωπότητας και της θηλυκότητας, δηλαδή τα χαρακτηριστικά και τη συμπεριφορά που αποδίδονται στο καθένα από τα δύο φύλα. Το κοινωνικό φύλο προσδιορίζεται από κοινωνικούς παράγοντες. Ο κοινωνικός ρόλος του φύλου αναφέρεται σε συμπεριφορές, ενδιαφέροντα και υποχρεώσεις που ορίζονται από την κοινωνία ως κατάλληλα αρμόζοντα για άνδρες και γυναίκες. Η διάκριση του βιολογικού και κοινωνικού φύλου δε χρησιμοποιείται για να προσδιορίσει τον παράγοντα που ευθύνεται για την εμφάνιση συγκεκριμένων χαρακτηριστικών σε άτομα διαφορετικού φύλου (μια διαμάχη του τύπου κληρονομικότητα ή περιβάλλον) αλλά για να αναδείξει πως αυτά τα χαρακτηριστικά ή συμπεριφορές αποτελούν το αποτέλεσμα της κοινωνικής διαμεσολάβησης στη βάση μιας βιολογικής διαφοράς.

Το περιεχόμενο των ρόλων του κοινωνικού φύλου

Το περιεχόμενο των ρόλων των δύο φύλων περιλαμβάνει πεποιθήσεις για τους άνδρες και τις γυναίκες (οι άνδρες είναι πιο διεκδικητικοί, οι γραμματείς θα έπρεπε να είναι γυναίκες και οι μηχανικοί άνδρες), προτιμήσεις (για παράδειγμα η επιθυμία να είναι κανείς διεκδικητικός ή να γίνει μηχανικός) και υιοθέτηση ορισμένων τρόπων συμπεριφοράς (το να συμπεριφέρεται κανείς με τρόπο διεκδικητικό ή το να γίνει μηχανικός).
Θα μπορούσαμε να διερευνήσουμε τη διαμόρφωση του κοινωνικού ρόλου του φύλου μέσα από τις δραστηριότητες των παιδιών. Να καταγράψουμε με τι παιχνίδια παίζουν, ποια παιχνίδια θεωρούν ανδρικά ή γυναικεία (πεποιθήσεις) και με ποια παιχνίδια θέλουν να παίζουν τα ίδια (προτιμήσεις).

Ερμηνεία των εμπειρικών δεδομένων σε σχέση με τις διαφορές φύλου

Οι διαφορές φύλου αναφέρονται σε διαφορές μέσων όρων μεταξύ ομάδων αγοριών και ομάδων κοριτσιών. Υπάρχουν πάντα μεγάλες διαφορές στα άτομα του ίδιου φύλου (ενδοφυλική διακύμανση) αλλά και αξιοσημείωτη επικάλυψη ανάμεσα στα δύο φύλα. Για παράδειγμα, κατά μέσο όρο, τα αγόρια παρουσιάζουν επιθετική συμπεριφορά σε μεγαλύτερο βαθμό συγκριτικά με τα κορίτσια, αλλά πολλά αγόρια βρίσκονται στο ίδιο επίπεδο επιθετικότητας με τα κορίτσια, ενώ ορισμένα κορίτσια είναι πιο επιθετικά από ό,τι πολλά αγόρια.

Στερεότυπες αντιλήψεις για το φύλο

Στις δυτικές κοινωνίες οι άνδρες θεωρούνται ικανοί, λογικοί, διεκδικητικοί, επιθετικοί, έξυπνοι, ανταγωνιστικοί, καλοί στις θετικές επιστήμες ενώ οι γυναίκες πιστεύεται πως είναι αδύναμες, φλύαρες, ευγενικές, παθητικές, εξαρτημένες, θερμές, εκφραστικές και με κλίση στη λογοτεχνία και την τέχνη. Τα περισσότερα από τα χαρακτηριστικά προσωπικότητας που εμπεριέχονται στο ανδρικό στερεότυπο αξιολογούνται θετικά συχνότερα από εκείνα του γυναικείου στερεότυπου. Τόσο οι άνδρες όσο και οι γυναίκες έχουν ενσωματώσει στην αυτοαντίληψή τους τα χαρακτηριστικά της προσωπικότητας που εμπεριέχονται στο στερεότυπο του φύλου τους.

Η κατανόηση από το παιδί της έννοιας του φύλου

Ήδη στην ηλικία των δύο ετών το παιδί μπορεί να διακρίνει το φύλο σε εικόνες παραδοσιακών ανδρών και γυναικών. Παρόλα αυτά δεν κατανοεί ακόμη ότι το φύλο είναι ένα σταθερό και μόνιμο στοιχείο της ταυτότητας. Η σταθερότητα του φύλου και η μονιμότητα του φύλου έρχεται αργότερα. Από το τρίτο ή τέταρτο έτος της ηλικίας τους, πολλά παιδιά έχουν επίγνωση των στερεοτύπων του φύλου σε ότι αφορά τα παιχνίδια και τις δραστηριότητες των παιδιών. Τι φορούν άνδρες και γυναίκες, πως χρησιμοποιούν διαφορετικά πράγματα, ασχολούνται με διαφορετικά πράγματα. Παιδιά οκτώ ετών είχαν επίγνωση των στερεοτύπων παρόμοια με αυτά των ενηλίκων.

Διαμόρφωση του ρόλου του φύλου



Σύμφωνα με τη θεωρία της κοινωνικής μάθησης (Bandura, 1977), η συμπεριφορά του παιδιού διαμορφώνεται από τη συμπεριφορά των άλλων, ιδιαίτερα των γονέων. Αυτή η συμπεριφορά περιλαμβάνει τις διαφορές φύλου στη συμπεριφορά και τις στάσεις. Ο γονείς και άλλα σημαντικά πρόσωπα ενισχύουν συγκεκριμένες συμπεριφορές και αποθαρρύνουν ή αποδοκιμάζουν άλλες. Επιπλέον, τα παιδιά μιμούνται παρατηρώντας τη συμπεριφορά άλλων.
Οι γονείς ενισχύουν δραστηριότητες και επιλογές παιχνιδιού που αρμόζουν στο φύλο του παιδιού. Από πολύ νωρίς οι γονείς δίνουν στα μικρά παιδιά, αγόρια και κορίτσια, διαφορετικά παιχνίδια. Κούκλες και οικιακά παιχνίδια για τα κορίτσια, αυτοκίνητα και αθλητικά παιχνίδια για τα αγόρια.
Ο τρόπος που οι πατέρες φέρονται στα παιδιά διέφερε σημαντικά από αυτόν των μητέρων. Βρέθηκε (Siegal, 1987) πως οι πατέρες θεωρούσαν πως τα αγόρια ήταν πιο δυνατά και σκληρά από τα κορίτσια και τα ενθάρρυναν στο σκληρό παιχνίδι ενώ συγχρόνως αντιδρούσαν πιο αρνητικά στο παιχνίδι με κούκλες.
Η γνωστική αναπτυξιακή θεωρία της διαμόρφωσης ρόλου φύλου έχει τις βάσεις της στα κείμενα του Kohlberg. Ο Kohlberg θεωρούσε πως το παιδί είναι ένα ενεργό υποκείμενο που επιδιώκει να δώσει περιεχόμενο και να κατανοήσει το κοινωνικό περιβάλλον. Οι στάσεις και οι πεποιθήσεις του ίδιου του παιδιού για τους ρόλους των δύο φύλων θεωρούνται πρωταρχικής σημασίας γιατί καθοδηγούν τον τρόπο με τον οποίο αλληλεπιδρά με το περιβάλλον. Υποστήριζε πως η αυξανόμενη επίγνωση που έχει το παιδί για την ταυτότητα φύλου του αποτελεί κρίσιμο στοιχείο για την περεταίρω διαμόρφωση του φύλου. Οι άλλοι λειτουργούν ως πρότυπα για μίμηση αλλά αυτό γίνεται λόγω της αυτοκοινωνικοποίησης, της επίγνωσης δηλαδή πως το άτομο ανήκει σε ένα φύλο και πως τα άτομα που ανήκουν στο ίδιο φύλο κάνουν το ίδιο.
πίνακας:Georgia O Keeffe
πηγή/
αποσπάσματα από:
Turner, P.J. (1998) Βιολογικό φύλο, κοινωνικό φύλο και ταυτότητα του Εγώ. Ελληνικά Γράμματα

Πέμπτη, 17 Φεβρουαρίου 2011



Οικογένεια - Σχολείο
Μια Συμπληρωματική Σχέση

Η Οικογένεια
Ο έφηβος δεν έρχεται στο σχολείο σαν λευκό χαρτί κουβαλάει σε αυτό αυτά που έχει διδαχτεί μέσα στην οικογένεια του. Τα φέρνει μέσα στην τάξη. Κουβαλάει με λίγα λόγια ένα κομμάτι από την οικογένεια του η οποία θέλει ή δεν θέλει κατέχει το μεγαλύτερο κομμάτι της υπευθυνότητας της αγωγής των παιδιών της. Είναι σημαντικό να το καταλάβουμε αυτό διότι θα μας βοηθήσει σαν γονείς, και σαν δασκάλους/καθηγητές, όπως θα βοηθήσει την ανάπτυξη και εξέλιξη των ίδιων μας των παιδιών.

Η οικογενειακή διαφορετικότητα

Κάθε οικογένεια είναι διαφορετική. Άλλες διαφορές είναι μικρές και άλλες τεράστιες
Είναι διαφορετικές σε θέματα όπως
α) Στους κανόνες και τα όρια
β) Στην συναισθηματική κάλυψη των παιδιών
γ) Στην εικόνα που έχουν για το παιδί τους
δ) Στην ιδέα που έχουν για το σχολείο και την θέση που του δίνουν στην ζωή τους σήμερα και του αύριο.
ε) Στην προσοχή που δίνουν οι γονείς στην σχολική ζωή των παιδιών τους
ζ) Στο χρόνο που προσφέρουν στα παιδιά τους σαν μαθητές
η) Στις αξίες που κουβαλά η κάθε μια για το τι είναι σημαντικό και τι όχι
θ) Στον τρόπο οργάνωσης της ζωή τους
ι)Στις σχέσεις και τον τρόπο που λειτουργεί η κάθε μία
κ) Στις σχέση με το σχολείο και με τους καθηγητές

Το Σχολείο
Το σχολείο τις περισσότερες φορές αντιμετωπίζει την οικογένεια και τις καταστάσεις σύμφωνα με αξίες που έχουν να κάνουν με τα μαθήματα, με την δεκτικότητα του μαθητή,με τις εργασίες του στο σπίτι, με τις επιτυχίες του ή τις αποτυχίες του στο σχολικό πρόγραμμα .
Πολλές φορές το σχολείο προσπαθεί να καταλάβει την κύρια θέση στην ζωή των παιδιών και θεωρεί ότι η οικογένεια και οι γονείς πρέπει να συνεχίσουν σαν καθηγητές αυτό που αυτοί κάνουν στο σχολείο Με αυτό τον τρόπο οι καθηγητές παίρνουν το θάρρος και αναπτύσσουν ένα τρόπο απαξιωτικό για τους γονείς ο οποίος τους πληγώνει αρκετά για να μπορέσουν να δημιουργήσουν μια σχέση εμπιστοσύνης μαζί τους. Για τον απλούστατο λόγο ότι φοβούνται μήπως χαρακτηριστούν σαν κακοί γονείς
Πολλοί γονείς λοιπόν παίρνουν μια απόσταση και δεν γνωρίζουν πολλά πράγματα για το σχολείο του σήμερα. Δεν ενδιαφέρονται για τον τρόπο που λειτουργεί ούτε για το πως δουλεύουν οι καθηγητές. Οι καθηγητές αυτή την απόσταση την εκλαμβάνουν τις περισσότερες φορές, σαν αδιαφορία για τις σχολικές επιδόσεις των παιδιών τους. Με αυτό τον τρόπο μπορεί να αναπτυχθεί μια παρεξήγηση η οποία θα οδηγήσει σε μια έλλειψη σεβασμού προς το σχολείο και την λειτουργία του ή αντιθέτως μια έλλειψη σεβασμού του σχολείου προς την οικογένεια. Παρεξήγηση η οποία, όπως είπαμε, εκφράζεται με την απόσταση, και πέφτει πάνω στους ώμους των παιδιών με την εκδήλωση μιας αδιαφορίας και από τα δύο μέρη και έλλειψη ενδιαφέροντος εκ μέρους του μαθητή για την εν γένει σχολική ζωή.

Τρις είναι οι βασικοί παράγοντες
που επηρεάζουν την σχέση οικογένειας – σχολείου

α) Η σχολική απόδοση του μαθητή παίζει ένα καθοριστικό ρόλο στην αντίληψη της σχέσης οικογένεια – σχολείου.
1. Οι μαθητές που έχουν καλές επιδόσεις προωθούν αυτή την σχέση
2. Οι μαθητές που αισθάνονται αποτυχημένοι την αποφεύγουν.
β) Η γονεϊκή συμμετοχή στην σχολική ζωή επηρεάζει τον τρόπο που ο μαθητής αντιλαμβάνεται αυτή την σχέση
1. Η εμπλοκή του γονέα στην σχολική ζωή προκαλεί μεγαλύτερη και πιο δυναμική την παρουσία της σχέσης οικογένειας – σχολείου.
2. Η έλλειψη εμπλοκής των γονέων δημιουργεί μια έλλειψη ενδιαφέροντος των μαθητών για αυτή την σχέση.
γ) Το κοινωνικό και επαγγελματικό περιβάλλον των γονέων
1. Εάν ο μαθητής εμπνέεται από το επάγγελμα των γονιών του το οποίο του δίνει ένα γόητρο, αυτό βοηθάει και την σχέση οικογένεια – σχολείου
2. Αντιθέτως αν ο νέος δεν αποβλέπει σε ένα επάγγελμα το οποίο εμπεριέχει κάποιο γόητρο και αν και το επάγγελμα των γονέων αλλά και του εν γένει οικογενειακού περιβάλλοντος δεν έχει κάποιο γόητρο, τότε ο μαθητής δεν βλέπει το κέρδος από μια τέτοια σχέση.

Πως βλέπουν οι μαθητές την σχέση οικογένεια – σχολείο

α) Υπάρχουν μαθητές που θεωρούν απελευθερωτική μια σχέση οικογένειας-σχολείου
β) Οι αυτόνομοι μαθητές θεωρούν καλό να υπάρχει μια απόσταση ανάμεσα στην οικογένεια και στο σχολείο με το φόβο ότι οι γονείς θα επιβάλλουν την γνώμη τους και στην σχολική ζωή τους
γ) Οι επαναστάτες μαθητές διαμαρτύρονται θεωρώντας το σχολείο σαν ένα σύστημα αποκλεισμού οπότε η σχέση οικογένειας σχολείου θα μεγαλώσει αυτό τον αποκλεισμό.
δ) Οι τεμπέληδες μαθητές είναι εκείνοι οι οποίοι θεωρούν ότι οι γονείς τους δεν ενδιαφέρονται για την επίδοσή τους, άρα η σχέση οικογένειας σχολείου, φοβούνται ότι θα δημιουργήσει ακόμα μεγαλύτερα προβλήματα στο βαθμό που αυτή η σχέση θα είναι αρνητική σύμφωνα με την σχολική τους απόδοση.
ε) Οι ρεαλιστές μαθητές θεωρούν ότι η σχέση σχολείου-οικογένειας αποτελεί μια επιτυχία και προσφέρει καλά αποτελέσματα, διότι μπορεί να λύσει προβλήματα τα οποία εμποδίζουν την απόδοσή τους.
ζ) Οι μηδενιστές μαθητές οι οποίοι δεν δίνουν καμιά σημασία στην σχέση οικογένειας - σχολείου και δεν ελπίζουν σε τίποτα για αυτή την σχέση.
ε) Οι απολιτικοί μαθητές δεν υποστηρίζουν καθόλου αντίληψη για αυτή την σχέση.

Ο μαθητής είναι η καρδιά της σχέσης οικογένειας – σχολείου.

Ο μαθητής είναι ο στόχος αλλά και το μέσον επαφής της και επιτυχίας της οικογένειας και του σχολείου. Σύμφωνα με τις επιδόσεις του καθορίζει την αίσθηση της επιτυχίας τόσο της οικογένειας ΄όσο και του σχολείου. Η οργάνωση και των δύο καθορίζεται από την παρουσία του μαθητή και σχεδιάζεται σύμφωνα με τις ανάγκες του.
Μερικοί λόγοι οι οποίοι καλούν την συμμετοχή της οικογένειας στην σχολική διαδικασία είναι:
α) Η αγωνία της οικογένειας για το σχολείο και το μέλλον των παιδιών που προσφέρει η σχολική επιτυχία
β) Το επίπεδο κοινωνικής μόρφωσης της κοινωνίας η οποία παρουσιάζεται πιο συνειδητοποιημένη για το ρόλο του σχολείο
γ) Η επιθυμία των γονέων να καταλάβουν τους παράγοντες μιας αποτυχίας των παιδιών τους
δ) Η διαφορά λειτουργίας της εκπαίδευσης από τότε που οι γονείς ήταν μαθητές και η προσπάθεια να κατανοήσουν τη σημερινή λειτουργία του σχολείου
ε) Η συμμετοχή θα βοηθήσει τον γονέα να αποφύγει την απομόνωση του σύμφωνα με τα δεδομένα της σημερινής κοινωνίας και θα τον κάνει να συμμετάσχει στις κοινωνικές διαδικασίες που καθορίζουν τον ίδιο και το παιδί του.

Η σχέση οικογένειας - σχολείου

Πολλοί είναι οι παράγοντες λοιπόν, που επηρεάζουν την σχέση οικογένειας – σχολείου σε όλα τα επίπεδα Πολλοί παράγοντες μπορεί να κρατάνε μακριά το σχολείο από την οικογένεια και το αντίθετο. Μπορεί να επενεργούν με τέτοιο τρόπο ώστε οι γονείς να προσπαθούν να αποφύγουν τους καθηγητές και οι καθηγητές τους γονείς. Αυτό βάζει τα παιδιά- μαθητές σε μια θέση διαμεσολαβητή η οποία δεν είναι και ότι το καλύτερο.
Η έλλειψη επικοινωνία γονέων με το σχολείο αποτελεί μια κοινωνική κατάσταση η οποία δεν βοηθάει την εξέλιξη του παιδαγωγικού έργου. ΄Έργο το οποίο το μοιράζονται τόσο οι καθηγητές όσο και οι γονείς αλλά από διαφορετική σκοπιά και σε διαφορετικούς χώρους.
Το καλύτερο είναι λοιπόν, το να ακούσει η οικογένεια το σχολείο και το σχολείο την οικογένεια, πράγμα που θα κάνει και τους δυο πιο πλούσιους σε παιδαγωγικές εμπειρίες και θα ανοίξει μεγαλύτερες και καλύτερες προοπτικές για τους ίδιους τους μαθητές.
Για να γίνει αυτό πρέπει η οικογένεια και το σχολείο να μείνουν σύμφωνοι στις βασικές κατευθύνσεις της εκπαίδευσης οι οποίες περιλαμβάνουν τόσο την παρουσία του σχολείου όσο και αυτή της οικογένειας. Αυτό σημαίνει ότι το σχολείο και η οικογένεια μοιράζεται την υπευθυνότητα των μαθητών και τις αξίες οι οποίες είναι κοινές και στους δυο. Αυτό απαιτεί την αποδοχή των δυσκολιών που συναντά ο καθένας στο τομέα του. Αποδοχή των ικανοτήτων, των ευαισθησιών των κανόνων και των ορίων και των δυνατοτήτων, τόσο της οικογένειας όσο και του σχολείου.
Οι καθηγητές
Οι καθηγητές από την μεριά τους πρέπει να δούνε του γονείς σαν ένα θετικό παράγοντα για την εργασία τους. Πρέπει να έχουν εμπιστοσύνη και να συνεργαστούν μαζί τους θεωρώντας ότι μπορούν να προσφέρουν και να βοηθήσουν το έργο τους.
Οι γονείς όπως είπαμε, δεν αισθάνονται καλά όταν τους μεταχειρίζονται σαν εξωτερικούς παράγοντες και τους κρατάνε μακριά από το παιδαγωγικό έργο. Ο καθηγητής πρέπει να αναγνωρίσει ότι η σχέση με τον γονέα του μαθητή θα βοηθήσει όλους, διότι σχέση οικογένειας – σχολείου είναι πάντα παρούσα και δεν μπορεί με τίποτα να αμφισβητηθεί ή να μην ληφθεί υπ' όψιν διότι είναι ενσωματωμένη στην ύπαρξη του μαθητή.
Οι γονείς
Οι γονείς μπορούν να γίνουν γνώστες του παιδαγωγικού έργου. Του τρόπου που οργανώνεται η τάξη, των δυσκολιών σε ατομικό και ομαδικό επίπεδο, έτσι ώστε να αντιληφθούν τις δυσκολίες που συναντά ένας καθηγητής στο έργο του. Αυτό θα τους βοηθήσει να δούνε αντικειμενικά το παιδί τους και να μην το θεωρούν θύμα. Να μην το δικαιολογούν πάντα, να τρέχουν να το υπερασπιστούν ενάντια στο σχολείο σε καταστάσεις που δεν θα έπρεπε.
Για να μπορέσουμε να έχουμε μια αποδοτικότητα ως αναφορά τους στόχους της εκπαίδευσης πρέπει τόσο η οικογένεια όσο και το σχολείο σαν δύο “εξωτερικές πραγματικότητες” του μαθητή, να ενδυναμώσουν την σχέση μεταξύ τους
Θα σημειώσουμε

Ότι όσο καλύτερη είναι η σχέση του σχολείου με την οικογένεια τόσο πιο επιτυχής είναι η προσαρμογή του μαθητή και στους δυο χώρους
Ότι η σχέση οικογένειας – σχολείου καθορίζει την ποιότητα του κλίματος στο σχολείο και στη οικογένεια και βοηθάει στην διανοητική και ψυχοκοινωνική ανάπτυξη του μαθητή.
Γι' αυτό:
Το σχολείο και η οικογένεια πρέπει να αλληλοσυμπληρώνονται στο έργο τους και όχι να βρίσκονται αντιμέτωποι.
πίνακας: Jean Miro




Ο κακός μαθητής
ΑΝΔΡΕΑ ΛΑΣΚΑΡΑΤΟΣ

Η περιγραφή ανθρώπινων τύπων ανήκει στο γνωστό από τον 4ο αι। π.Χ. λογοτεχνικό είδος «χαρακτήρες» Ο Λασκαράτος άρχισε τη συγγραφή του αυτή γύρω στα 1880 και το 1886 εξέδωσε στην Κεφαλλονιά συγκεντρωμένους τους χαρακτήρες του με τον τίτλο Ιδού ο άνθρωπος. Στο βιβλίο αυτό συνεξετάζονται 126 ανθρώπινοι τύποι-χαρακτήρες, τους οποίους δημιούργησε ο Λασκαράτος, παρατηρώντας με σατιρική διάθεση τα ήθη και τις αντιλήψεις των συμπατριωτών του.

Εξαιρώ τον μαθητήν του Πανεπιστημίου. Τούτος υποθέτεται ενήλικος, και θαν έχει ακολούθως άλλη γνώση, άλλη διαγωγή. Εννοώ δε τον μαθητήν των κατωτέρων εχπαιδευτηρίων. Τούτος, ως επί το πλείστον, δεν εννοεί και δεν εχτιμά την αξίαν της μα- θήσεως. Πηγαίνει στο σχολείον, επειδή εσυνήθισε έως από νήπιο να πηγαίνει· επειδή οι γονείς του τόνε θέλουνε να εξακολουθεί να πηγαίνει, και επειδή βλέ-
πει που και τ’ άλλα παιδιά πηγαίνουνε· αλλά στο σχολείον του γυρεύει κάθε άλλο, παρά να μάθει. Η κλάση δι’ αυτόν είναι ένα είδος συνεταιρισμού, όπου εντός ολίγου και αυτός συνεταιρίζεται. Και επειδή σ’ εκείνην την ηλικία τα αισθήματα και τα φρονήματα λίγο διαφέρουν μεταξύ των συμμαθητών, δεν θ’ αργήσουνε συμ- φωνούντες να εύρουνε πως οι εορτές, και κάθε άλλο που ελευθερώνει από την αηδία του μαθήματος, είναι ευτύχημα, και να συνομόνονται, διά να υποχρεώ- νουνε τους καθηγητάς να εορτάζουνε. Δεν φθάνει. Εντός του σχολαστικού χρόνου τα εχπαιδευτήρια έχουνε διακοπές, κάποτε από πολλές ημέρες, και το καλοκαίρι μίαν από μήνες. Ο δε τοιούτος μαθητής, σ’ όλες όσες διακοπές, δεν ανοίγει ποτέ βιβλίο. Παρομοίως όταν ξημερώνει εορτή, δεν πιάνει μήτε τότε βιβλίο. Και πραγμα- τικώς, τι νόημα ήθελ’ έχει η σπουδή του εκείνην την βραδιά, αφού σκοπός της σπουδής του δεν είναι η προκοπή του, αλλά το να μπορέσει να πει το μάθημα, και μάθημα την ακόλουθην ημέρα δεν είναι;
Επειδή δε, πηγαίνοντας εις το σχολείον, μόνος του σκοπός είναι να πει το μάθημα και αν δυνατόν να περάσει, κάθε απάτη προς τον καθηγητήν του είναι χρήσιμη, και τη μεταχειρίζεται προθύμως. Εις δε τες προετοιμασίες του διά τες εξέτασες της χρονιάς, ο κακός μαθητής, αντί να βαλθεί να συνάξει με τον νου του όλες τες γνώσες, οπού εις τον σχολαστικόν χρόνον απόχτησε, και ναν τες οικειοποιήσει στον εαυτόν του διά της επανειλημμένης μελέτης, ετοιμάζει μόνον καλά κακά τα μέρη εκείνα, που σε κάθε βιβλίο νομίζει πιθανόν να εξετασθεί· και καλεί διά την στιγμήν της εξετάσεως μαθητάδες φίλους του, οι οποίοι στεκόμενοι οπίσωθέ του τον βοηθούν κρυφά στες απόκρισες.
Με τούτον τον τρόπον ο τοιούτος μαθητής ελπίζει να περάσει. Αν δε αποτύχει,… οι καθηγηταί τον αδικήσανε! Αλλ’ ο τοιούτος μαθητής αξαίνει5 αμαθής. Και όταν εις ανδρικήν ηλικίαν, είναι ανίκανος και ανάξιος διά κάθε εργασίαν. Συγκαταλογίζεται με τους χυδαίους και δεν έχει να προσμείνει παρά την αψηφισίαν των συμπολιτών του.

Ο καλός μαθητής
Ο καλός μαθητής, και εννοώ επιμελής μαθητής, είναι εκείνος οπού σπουδάζει, όχι διά να ξέρει να πει το μάθημα, αλλά διά να αποχτήσει μάθησην. Μαθηταί δε τοιούτοι δυστυχώς είναι λίγοι.
Ο καλός τούτος μαθητής, αντίθετον του κακού μαθητή, θεωρεί κάθε μάθημα ως μερίδα πνευματικής θροφής, την οποίαν προσπαθεί ν’ αφομοιώσει με την ψυχή του. Δεν τόνε δικάει ναν το μάθει· αλλ’ αφού το μάθη, το εξετάζει σαν ανατόμος εις όλα του τα μέρη, ποριζόμενος από αυτό την όσο περισσότερην ωφέλειαν.
Οι εορτές δεν είναι δι’ αυτόν αφορμές να διασκεδάζει· αλλά ευκαιρίες να καταγίνεται ελευθέρως και ανεμποδίστως εις τη σπουδή του. Μένει αμέτοχος εις τον συνεταιρισμόν της κλάσεως. Γυρεύει τη δουλειά του, δηλαδή τη σπουδή του· και αδιαφορεί εις τες εορτές, επειδή αυτός τες κάμνει σπουδάσιμες.
Ο τοιούτος επιμελής μαθητής είναι πάντα έτοιμος να δεχθεί εξέτασες. Και όμως εις τες γενικές εξέτασες του σχολαστικού χρόνου αφιερώνεται στη σπουδή, και σπουδάζει ακαταπαύστως διά να ταχτοποιήσει στο πνεύμα του τες γνώσες οπού έλαβε μέσα στο χρόνο· να κάμει με αυτές, εις κάθε κλάδον μαθήσεως, ένα σύνολο ταχτοποιημένο· το οποίον θέλει είναι η ωφέλεια που του επρόκυψε από τους κόπους του της χρονιάς εκείνης, και μέρος της περαιτέρω του μορφώσεως, και της μελλούσης προκοπής του.
Ο μαθητής τούτος, όταν εις ανδρικήν ηλικίαν, θέλει έχει προκοπήν, ικα-νότητα, ημπόρεσην· και θέλει είναι ποθητός και επιζήτητος εις όλα τα μέρη· ώστε και να μπορεί να ζει, αν του χρειαεί, με την προκοπήν του. Επειδή, «όποιος ξέρει, μπορεί».
φωτο:Robert Doisneau


Η Ταπείνωση


Η ταπείνωση ορίζεται σαν την αναγκαστική μείωση του ατόμου, ή της ομάδας

Έχουμε να κάνουμε με μια διαδικασία υποταγής που προσβάλει την υπερηφάνεια, την τιμή και την αξιοπρέπεια του ατόμου

Επίσης η ταπείνωση δηλώνει την υποτίμηση του ατόμου και την αίσθηση της κατωτερότητα του

Η ταπείνωση οδηγεί στην παθητικότητα, και την έλλειψη ικανότητας για αντίδραση

Η ταπείνωση λοιπόν, όπως λένε οι ειδικοί, είναι μια πράξη ψυχολογικής βίας που αφήνει τα σημάδια της βαθιά στην ψυχή του θύματος.

Τρίτη, 15 Φεβρουαρίου 2011



Παιδεία και Πολιτισμός


Για
τον Αριστοτέλη

Η παιδεία ορίζεται σαν πράξη η οποία στοχεύει την δημιουργία έξεων με στόχο την απόκτηση της ηθικής αρετής η οποία θεωρείται και κοινωνική ηθική.

Αυτή λοιπόν η ηθική θα μπορούσε να αποκτηθεί μόνο μέσω της δημιουργίας συνηθειών για την καλλιέργειά της.
Σύμφωνα λοιπόν με τον Αριστοτέλη, μέσω της παιδείας καλλιεργείται η αρετή με στόχο να γίνει μια συνήθεια μέσα από την επαναλαμβανόμενη πράξη της παιδείας.

Ο Αριστοτέλης θεωρεί την αγωγή σαν μέρος της πολιτικής διότι πιστεύει ότι, όταν ο άνθρωπος καλλιεργηθεί ψυχοσωματικά, πολιτικά και ανθρωπιστικά θα γίνει ένας καλός πολίτης, άξιος για μια ευτυχισμένη ζωή.

Ο Αριστοτέλης θεωρεί ότι η παιδεία θα προσφέρει στον άνθρωπο αυτό που δεν του προσφέρει η φύση, δηλαδή
θα τον οδηγήσει στην ελευθερία,
θα τον κάνει καλύτερο
και θα τον βοηθήσει στην απόκτηση της αρετής.

Επίσης για τον Αριστοτέλη
ο πολίτης οφείλει να διαπαιδαγωγείται και χρέος της πολιτεία είναι η δια βίου εκπαίδευση των πολιτών, διότι μόνο μέσα από την γνώση συντελείται η πρόοδος του πολίτη αλλά και της ίδιας πολιτείας.

Για
τον Πλάτωνα

Η παιδεία θα συγκροτήσει ηθικά και πνευματικά το άτομο και συγχρόνως αποτελεί το θεμέλιο λίθο πάνω στον οποίο κτίζεται η πολιτεία.
Κατά τον Πλάτωνα η ανατροφή, η διαπαιδαγώγηση, η καλλιέργεια βοηθάει τον πολίτη να δει την αλήθεια και να αποφύγει τις ψευδαισθήσεις και το σκοταδισμό.
Το πλατωνικό ιδεώδες λοιπόν στηρίζεται και εξαρτάται από την παιδαγωγική και πνευματική κατάρτιση, η οποία επιφέρει την ηθική διάπλαση του πολίτη και διαμορφώνει τον ηθικό βίο, ο οποίος θα του παράσχει την ευδαιμονία στην σχέση με τον εαυτό του αλλά και σε σχέση με τους άλλους.

Δια μέσου μόνο αυτών των δυο κορυφαίων φιλοσόφων μπορούμε να αντιληφθούμε πόσο σημαντική ήταν η παιδεία και η εκπαίδευση στην Αρχαία Ελλάδα και πόσο σημαντική πρέπει να είναι σήμερα, όχι μόνο στοχεύοντας το άτομο αλλά και την ίδια την πολιτεία .
Η Παιδεία λοιπόν σαν όρος σήμαινε για την τότε κοινωνία, αυτό που σημαίνει η λέξη “ πολιτισμός” σήμερα για εμάς.

Ο Πολιτισμός

Ο όρος “Πολιτισμός" καθιερώθηκε από τον Α. Κοραή στην Ελλάδα το 1804.
Πρέπει να συνδέσουμε τον πολιτισμό με την παιδεία και πρέπει να δούμε τον πολιτισμό σαν ένα σύνολο αρχών και αξιών, όπως λέει ο κ. Μπαμπινιώτης, που κάθε λαός υιοθετεί καλλιεργεί και παραδίδει από γενιά σε γενιά.
Πρόκειται, λοιπόν για ένα σύστημα αρχών και αξιών, όπως η ελευθερία,η δημοκρατία, η πολιτική, η κοινωνική ηθική, και η αξιοπρέπεια.
Πρόκειται για τη καλλιέργεια των γραμμάτων και των τεχνών.
Πρόκειται για την αναζήτηση της αλήθειας, και της δικαιοσύνης.
Πρόκειται για τη γνώση της γλώσσας σε όλα τα επίπεδα της έκφρασής της.
Πρόκειται για την απόκτηση μιας σφαιρικής γνώσης του κόσμου που μας περιβάλλει..
Όλα τα παραπάνω δηλώνουν την αναγκαιότητα της παιδεία και την οργάνωση αυτής της παιδείας σε οικογενειακό και κοινωνικό επίπεδο με στόχο την βοήθεια που τόσο πολύ χρειάζεται η νέα γενιά.
φωτό: Robert Doisneau

Παρασκευή, 11 Φεβρουαρίου 2011



Η βία της οικονομίας
και η θλίψη της υποταγής

Εδώ και ένα χρόνο είμαστε μάρτυρες αυτής της ξέφρενης βίας που έχει εξαπολύσει η οικονομία μέσω των κατασταλτικών της μηχανισμών οι οποίοι εξαπλώνονται σε όλα τα επίπεδα της κοινωνικής ζωής. Η βία μεταφρασμένη σαν μια αναγκαία κατάσταση έρχεται να πλήξει το άτομο, να τον απειλήσει, να το απομονώσει, να το αποσταθεροποιήσει και να του δημιουργήσει φόβο και άγχος αποσταθεροποιώντας συγχρόνως όλο τον κοινωνικό ιστό που τον περιβάλλει και δημιουργώντας μια ρευστότητα καταστάσεων όπου αισθάνεται πολύ μικρό για να αντιδράσει. Αυτή η κατάσταση δεν τρέφει μόνο την πραγματικότητα, αλλά περισσότερο την φαντασία του ατόμου και το κάνει να στρέφεται στον εαυτό του και αυτή η στροφή έχει σαν βασικό χαρακτηριστικό την αίσθηση του αποκλεισμού, της ανημποριάς, της μικρότητας διότι πλήττει την βάση της προσωπικότητας του, και την μέχρι τώρα ιδέα για τον εαυτό του. Διότι πλήττει την ίδια την αίσθηση της ταυτότητας του.

Η βία της οικονομίας έρχεται να αλλάξει το κάθε τι γύρω του τόσο σε ατομικό όσο και σε κοινωνικό επίπεδο. Με βίαια μέσα του ζητείται να εγκατάλειψη ότι ήξερε μέχρι τώρα και να προσαρμοστεί σε κάτι καινούργιο το οποίο δεν γνωρίζει και δεν έχει ρωτηθεί, δεν έχει παρθεί η συγκατάθεσή του για αυτό.
Ο σχηματισμός, και χάραξη της ζωής του και της οικογένειας του δεν εξαρτάται πλέον από το άτομο, αλλά από κέντρα αποφάσεων τα οποία ούτε το ξέρουν αλλά ούτε και τα ξέρει.

Αυτή η απόσταση των κέντρων αποφάσεων δηλώνει και την μικρότητα του ατόμου καθώς και ότι η βία της εξουσίας γίνεται απρόσωπη και όσο πιο απρόσωπη είναι τόσο πιο στυγνή γίνεται. Το απρόσωπο στοιχείο αυτής της βίας, κάνει ακόμα περισσότερη την αίσθηση της ασημαντότητας του ατόμου δίνοντας του την εντύπωση ότι δεν έχει κανένα τρόπο να αντισταθεί ενάντια σε αυτή την κατάσταση. Νιώθει ότι όλοι οι θεσμοί της κοινωνίας είναι στραμμένοι εναντίον του, εξαπολύοντας μια επίθεση σε όλα τα επίπεδα της καθημερινότητας, περιορίζοντας στο ελάχιστο την δυνατότητα αποφάσεων που τον καθορίζουν σαν ελεύθερο πολίτη και από την άλλη ενοχοποιώντας το, στο βαθμό που τολμά να φέρει αντίρρηση σε αυτό τον έτερο-καθορισμό στον οποίο σύρεται.

Η αίσθηση της εγκατάλειψης, της μοναχικότητας, της παραίτησης και της μηδαμινότητας αποτελούν αντικείμενο καθημερινής αναφοράς είτα σε προσωπικό, είτε σε κοινωνικό επίπεδο.
Γινόμαστε λοιπόν μάρτυρες μιας ενορχηστρωμένης βίας η οποία πλήττει το άτομο οικονομικά, διανοητικά, ψυχολογικά, κοινωνικά, οργανικά.
Το βασικό συναίσθημα που πηγάζει από αυτή την κατάσταση είναι απόρροια του ελέγχου της ίδιας της ζωής που σημαίνει την κυριαρχία μιας ανασφάλειας σαν γενικό ψυχολογικό μοτίβο, με περιεχόμενο την απαξίωση, την αποξένωση από τον εαυτό του και τους άλλους και την είσοδο του στην θλίψη, στην κατάθλιψη.

Η θλίψη αυτή γιγαντώνεται επίσης από το γεγονός ότι η βία δεν αποτελεί, όπως είπαμε, ένα μεμονωμένο χρονικά γεγονός, αλλά μια γενικευμένη διαχρονικά κατάσταση που κατακλύζει το σύμπαν του ατόμου όχι μόνο εξωτερικά αλλά και εσωτερικά.
Σε αυτή την περίπτωση η καθυπόταξη γίνεται ολοκληρωτική μην αφήνοντας διέξοδο παρά μόνο αυτή της υποταγής.
Λάμπρος Κερεντζής
φωτο: grafitti

Πέμπτη, 10 Φεβρουαρίου 2011





Η θεωρία της κοινωνικής μάθησης:
Bandura Albert (1925- )


Είναι αναμφίβολα δύσκολο να περιγράψει κανείς την τεράστια επίδραση που είχαν οι αρχές της μαθήσεως στην ψυχολογία, την εγκληματολογία και τις κοινωνικές επιστήμες γενικότερα.
Οι έννοιες της κλασικής και της ενεργητικής μαθήσεως παρέχουν δυνατά εργαλεία για να εξηγήσει κανείς πως αποκτάται ένα μοτίβο συμπεριφοράς, πως διατηρείται και πως τροποποιείται μέσα στην προσωπική πορεία του καθενός.
Τις τελευταίες δεκαετίες ωστόσο οι θεωρητικοί της προσωπικότητας άρχισαν να στρέφονται προς την ιδέα ότι η ανθρώπινη συμπεριφορά κυβερνάται από περίπλοκες διαδράσεις εσωτερικών γεγονότων λ.χ. πεποιθήσεις, προσδοκίες και προσωπικές αντιλήψεις με τις περιβαλλοντικούς παράγοντες. Το ρεύμα αυτό που ξεπήδησε από την κατεύθυνση του συμπεριφορισμού ονομάζεται κοινωνική γνωσιολογική κατεύθυνση ή κοινωνική μάθηση (social learning) και εκφράζεται ιδίως στο έργο των Άλμπερτ Μπαντούρα και Τζούλιαν Ρότερ.
Την πατρότητα του εν λόγω ρεύματος διεκδικούν μάλιστα τόσο οι συμπεριφοριστές, όσο και οι γνωσιολόγοι, θεματική που εξετάζεται αμέσως παρακάτω. Οι παραδοχές του ρεύματος αυτού διαφέρουν αρκετά από εκείνες του Σκίνερ, όμως διατηρούν την αυστηρή πειραματική μεθοδολογία του. Ειδικά ως προς τη θεωρία του Μπαντούρα, ο οποίος γεννήθηκε στην Αλμπέρτα του Καναδά το 1925, πολωνικής καταγωγής και δίδαξε ψυχολογία στο πανεπιστήμιο του Στάνφορντ, θα πρέπει να σημειωθεί ότι ενώ ξεκίνησε καθαρά ως μία θεωρία περί (κοινωνικής) μαθήσεως τα τελευταία χρόνια έχει διευρυνθεί ώστε να συμπεριλαμβάνει αρκετά αξιώματα της πιο σύγχρονης ψυχολογικής θεώρησης της προσωπικότητας, ήτοι της γνωσιολογικής. Δεν είναι τυχαίο ότι στα εγκυρότερα ψυχολογικά εγχειρίδια η θεωρία κατατάσσεται στη γνωσιολογική κατεύθυνση. Για λόγους ωστόσο συστηματικούς θα εξεταστεί εν προκειμένω στο κεφάλαιο της μαθήσεως, ένα στοιχείο που εξάλλου και ο ίδιος ο Μπαντούρα υπερτονίζει.

Κατά τον Μπαντούρα η ψυχολογική λειτουργία του κάθε ατόμου θα πρέπει να εξετάζεται υπό το πρίσμα ενός συνεχούς αλληλοεπηρεασμού μεταξύ των συμπεριφορικών, των γνωσιολογικών και των κοινωνικών παραγόντων. Αυτό σημαίνει ότι τόσο η συμπεριφορά, όσο προσωπικοί και κοινωνικοί παράγοντες αλληλενεργούν με τέτοιο τρόπο, ώστε το πράττειν να επηρεάζεται μεν από το περιβάλλον, αλλά και ότι και οι ίδιοι οι άνθρωποι διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στο κοινωνικό τους περιβάλλον και στις εμπειρίες που τους τυχαίνουν. Η άποψη αυτή διαφέρει ριζικά από εκείνη του Σκίνερ, ο οποίος περιορίζει την ανθρώπινη συμπεριφορά σε δύο μόνο παράγοντες, τα εξωτερικά και τα άτομα, τα οποία όμως είναι παθητικά και μηχανιστικά.
Σε αντίθεση με τον Σκίνερ που τονίζει μονοδιάστατα τη μάθηση μέσω της εμπειρίας, πρώτος ο Μπαντούρα ρίχνει φως στο ρόλο της παρατήρησης (observation) στη διαδικασία της μαθήσεως. Μάλιστα η πιο χαρακτηριστική θέση στο έργο του είναι η άποψή του ότι το μεγαλύτερο ποσοστό της ανθρώπινης συμπεριφοράς μαθαίνεται μέσω της παρατήρησης των άλλων ή έχοντας ως παράδειγμα τους άλλους. Ο Μπαντούρα επίσης τονίζει τη σημασία των αυτοπροσκαλουμένων επιρροών ως αίτια όλης της ανθρώπινης ψυχικής λειτουργίας (λ.χ. κίνητρα, συναισθήματα και δράσεις). Η άποψη αυτή είναι ιδιαίτερα εμφανής στη θεωρητική κατασκευή της αυτοπεποίθησης (self-efficacy), ήτοι της πίστης στην αξία του ατόμου, ότι το άτομο μπορεί να ασκήσει τον έλεγχο πάνω στα κρίσιμα γεγονότα της ζωής του.
Κατά τον Μπαντούρα οι εσωτερικές ορμές του ατόμου λ.χ. ορμές και παρορμήσεις, δε δύνανται να εξηγήσουν όπως πρεσβεύουν οι ψυχαναλυτές τη μεγάλη ποικιλία συμπεριφορών που υιοθετεί ένα άτομο, συμπεριφορών που διαφέρουν ανάλογα με τις καταστάσεις, τα πρόσωπα και τους κοινωνικούς ρόλους που αναλαμβάνει κανείς. Η δυσκολία μάλιστα εμπειρικής επαλήθευσης των ψυχαναλυτικών θεωριών, λόγω των αφηρημένων δυσχερώς εργαλειοποιήσιμων εννοιών τους θα πρέπει να οδηγεί τους ερευνητές ψυχολόγους στην πρόκριση θεωριών που να παρέχουν πλούσια και ασφαλή εμπειρικά δεδομένα. Η εν λόγω θεωρία απορρίπτει την άποψη ότι τα άτομα αποτελούν αυτόνομα όντα που κυβερνώνται από τις εσωτερικές τους ορμές αλλά και το ότι αποτελούν παθητικές μηχανές που ελέγχονται από
τις περιβαλλοντικές επιρροές.

Πηγαίνοντας παραπέρα ο Μπαντούρα εισάγει στην ψυχολογία την έννοια ενός αμοιβαίου ντετερμινισμού (reciprocal determinism), σύμφωνα με τον οποίο ναι μεν η συμπεριφορά διαμορφώνεται ως απάντηση στο περιβάλλον, αλλά και ότι και οι άνθρωποι είναι σε θέση να αυτοκαθοριστούν και να ασκήσουν επιρροή στο περιβάλλον τους. Ο Μπαντούρα κατάφερε να
δει πέρα από την ενισχυτική λειτουργία κάποιων ερεθισμάτων (reinforcement) και θεωρεί ότι τα άτομα μαθαίνουν παρακολουθώντας, διαβάζοντας ή ακούγοντας για τη συμπεριφορά άλλων ατόμων, την οποία στη συνέχεια οικειοποιούνται και εσωτερικεύουν. Ούτως τα άτομα, φυσικά πρωτίστως μέσω των πραγματικών τους εμπειριών, μαθαίνουν ότι ορισμένες μορφές συμπεριφοράς έχουν συγκεκριμένα αποτελέσματα θετικά ή αρνητικά.

Τα άτομα επιπρόσθετα μαθαίνουν να ρυθμίζουν τη συμπεριφορά τους με βάση τις αναμενόμενες συνέπειες (anticipated consequences). Το άτομο διαθέτει την ικανότητα να φαντάζεται τις συνέπειες των πράξεών του και ούτως να είναι προετοιμασμένο σε περίπτωση που θα επέλθουν πραγματικά. Μέσω της ικανότητας να αναπαριστά συμβολικά πραγματικές επιπτώσεις, οι μελλοντικές ή υποθετικές επιπτώσεις μεταφράζονται σε πυξίδες συμπεριφοράς. Οι υψηλές ανθρώπινες νοητικές ικανότητες παρέχουν στο άτομο ενσυναίσθηση και προ-αίσθηση (πρόβλεψη του μέλλοντος). Στην καρδιά της θεωρίας κοινωνικής μαθήσεως βρίσκεται η απουσία εξωτερικής ενίσχυσης για την ανθρώπινη συμπεριφορά (absence of external reinforcement), αλλά μέσω της παρατήρησης ή της επίδρασης των παραδειγμάτων από τις καθημερινές εμπειρίες των άλλων.

Κατά τον Μπαντούρα το άτομο διακρίνεται για την ικανότητα αυτό- ρύθμισης που διαθέτουν, ήτοι ότι μπορούν τόσο να επηρεάζουν όσο και να επηρεάζονται από το περιβάλλον. Η μοναδική αυτή νοητική ικανότητα του ανθρώπου, η σκέψη, τον βοηθά να αναπαριστά συμβολικά εξωτερικά γεγονότα και ούτως του παρέχει τα μέσα να επηρεάζει το εξωτερικό περιβάλλον. Μέσω της γλωσσικής (verbal) και εικονικής (imaginal) αναπαράστασης το άτομο διατηρεί και βιώνει εμπειρίες ούτως ώστε αυτές να χρησιμεύουν πλέον ως οδηγοί για το μέλλον323. Η ικανότητα του ατόμου να προβλέπει τις επιπτώσεις διαφορετικών πράξεων είναι που ρυθμίζει τη συμπεριφορά του.

Η μάθηση θα ήταν ανεπαρκής και επώδυνη αν το άτομο έπρεπε κάθε φορά να μαθαίνει μονάχα από τις συνέπειες των ίδιων πράξεων, προκειμένου να ρυθμίσει τη συμπεριφορά του. Με δεδομένο ότι το άτομο μπορεί να μάθει εξίσου σε προφορική, οπτική και ακουστική βάση δηλαδή πληροφορούμενο τι συνέβη στους άλλους ανθρώπους. Ούτως τα άτομα γλιτώνουν χρονοβόρες δοκιμές συμπεριφορών και λανθασμένες ενέργειες.

Οι βασικές λειτουργίες της μάθησης μέσω της κοινωνικής παρατήρησης (observational learning) συνίστανται στη διαδικασία προσοχής, στη διαδικασία συγκράτησης, τη διαδικασία μηχανικής ή πιστής αναπαραγωγής και στην εσωτερίκευση της συμπεριφοράς υπό παρατήρηση ή διαδικασία πρόθεσης. Κατά την πρώτη διαδικασία, στο άτομο στρέφει την προσοχή του στο υπόδειγμα και αντιλαμβάνεται τη συμπεριφορά του (attention). Η απλή παρατήρηση της συμπεριφοράς δεν αρκεί, αλλά απαιτείται να τραβήξει πραγματικά την προσοχή του ατόμου, ώστε να αντιληφθεί το βαθύτερο νόημά της. Στη συγκεκριμένη διαδικασία σημαντικό ρόλο διαδραματίζουν οι τρόποι συσχετισμού. Τα άτομα με τα οποία κανείς αλληλενεργεί συχνά προσδιορίζουν σε μεγάλο βαθμό το είδος των συμπεριφορών που θα παρατηρηθούν και θα εσωτερικευτούν.

Κατά τη διαδικασία συγκράτησης (retention) σημαντικό ρόλο διαδραματίζει η ανάμνηση της συμπεριφοράς. Αν το άτομο δε σχηματίσει μία μακρόχρονη αναπαράσταση αυτού που έχει παρατηρήσει, είναι αδύνατο να επηρεαστεί από αυτό. Υπάρχουν μάλιστα δύο συστήματα νοητικής αναπαράστασης των συμπεριφορών των τρίτων, η εικονική (imaginal), κατά την οποία το άτομο αποθηκεύει στη μνήμη την εικόνα του ατόμου ή αντικειμένου που παρατηρήθηκε και μπορεί εφεξής να την ανακαλεί οποτεδήποτε ακόμη και όταν το ερέθισμα δεν είναι πραγματικά παρόν και κατά δεύτερον τη γλωσσική (verbal) αποθήκευση. Κατά τη διαδικασία αυτή το άτομο μέσω του γλωσσικού κώδικα αποθηκεύει πληροφορίες σε εύκολα
προσβάσιμη μορφή.

Κατά την τρίτη διαδικασία της μηχανικής αναπαραγωγής (motor reproduction) της υπό παρατήρηση συμπεριφοράς το άτομο πλέον μεταμορφώνει τη συμβολική κωδικοποιημένη πληροφορία και ανάμνηση σε ενέργεια. Βέβαια το ότι το άτομο έχει αποθηκεύσει τη συγκεκριμένη συμπεριφορά δε σημαίνει ότι είναι σε θέση εφεξής να την αναπαράγει επιτυχώς, ιδίως αν πρόκειται για συμπεριφορά που απαιτεί ιδιαίτερες σωματικές ή πνευματικές ικανότητες. Διά της επαναλήψεως ωστόσο η ικανότητα αναπαραγωγής μπορεί αναμφίβολα να βελτιωθεί. Η τελευταία διαδικασία αυτή της προθέσεως (motivational process, motivation, reinforcement) σε αντίθεση με τις προηγούμενες απαιτεί την παρουσία ενισχυτικών παραγόντων ως προς την επανάληψή της.
Αυτές οι ενισχυτικές μεταβλητές επηρεάζουν τη μάθηση μέσω της παρατήρησης κατά τούτο, ότι ακούν επιλεκτική λειτουργία ως προς το ποιες συμπεριφορές θα προσεχθούν και σε ποιο βαθμό το άτομο θα τις οικειοποιηθεί. Ειδικά ως προς το ρόλο της ενίσχυσης στη μάθηση ο Μπαντούρα θεωρεί ότι δεν είναι υποχρεωτικό αυτή να είναι παρούσα προκειμένου το άτομο να μάθει. Υπάρχουν και άλλοι παράγοντες που δρουν ενισχυτικά και ωθούν το άτομο να μάθει κάποιες συμπεριφορές όπως οι προσωπικοί και ακουστικοί ενισχυτικοί. Στην ακουστική ή υποθετική ενίσχυση (vicarious reinforcement) το άτομο επωφελείται από το να παρατηρεί τις επιτυχίες και τις αποτυχίες των άλλων, όπως ακριβώς και από τις άμεσες προσωπικές τουεμπειρίες.
Η ακουστική ενίσχυση διακρίνεται περαιτέρω (positive vicarious reinforcement) σε θετική και σε αρνητική ή ακουστική τιμώρηση (vicarious punishment). Ενώ η ακουστική ενίσχυση αναφέρεται στις εξωτερικές συνέπειες τις οποίες το άτομο παρατηρεί, η προσωπική ενίσχυση είναι εκείνη κατά την οποία το άτομο θέτει πρότυπα συμπεριφοράς και δράσης που θέλει να επιτύχει και αναλόγως επιβραβεύει ή αποδοκιμάζει τον εαυτό του, αναλόγως με το επιτευχθέν αποτέλεσμα. Και εν προκειμένω διακρίνονται θετικές και αρνητικές συνέπειες.

Η παραπάνω διαδικασία ενοποιημένη αποτελεί την αυτό-ρύθμιση του ατόμου, καθώς αυτό μέσω της θέσης στόχων και μέσω της επιβράβευσης και της αυτό-τιμώρησης τελικώς επεκτείνει τις προσπάθειές του να επιτύχει τους στόχους που έχει θέσει. Και εδώ διακρίνει κανείς την αυτό-παρατήρηση (selfobservation), την αυτό-κρίση (self-judgment) και την αυτό-απάντηση (selfresponse).

Η πρώτη διαδικασία αναφέρεται στην αυτό-παρατήρηση, δηλαδή στους τρόπους με τους οποίους το άτομο θα κρίνει και θα αντιληφθεί τη συμπεριφορά του, π.χ. το έργο του καλλιτέχνη κρίνεται με αισθητικούς όρους, ενώ η κοινωνική συμπεριφορά με όρους σεβασμού των δικαιωμάτων των άλλων, ηθικής κ.λπ. Η δεύτερη διαδικασία αναφέρεται στην κρίση του ατόμου, εφόσον ληφθούν υπόψη οι παραπάνω τρόπο, για το πώς αξιολογείται η συμπεριφορά του, σε σχέση με το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα.
Η έννοια της αξιολόγησης είναι πολύ σημαντική καθότι από αυτή εξαρτάται αν το άτομο θα καταβάλλει λίγη ή καθόλου προσπάθεια σε δραστηριότητες που έχουν προσωπικό ενδιαφέρον για το ίδιο. Η τρίτη διαδικασία της αυτό-απάντησης αναφέρεται στη συμπεριφορά του ατόμου μετά την αποτυχία ή την επιτυχία ως προς την επίτευξη ενός αποτελέσματος. Λ.χ. σε περίπτωση αποτυχίας το άτομα αρχικά αισθάνεται εσωτερικό θυμό (transgression), ακολούθως εσωτερικό άγχος (distress), έπειτα ακολουθεί η αυτοτιμώρηση, έστω και με συμβολική μορφή, ώστε τελικά να επέλθει η ανακούφιση και η κάθαρση (relief).

Κατά τον Μπαντούρα πλέον σημαντική για τη διαμόρφωση της ανθρώπινης προσωπικότητας είναι η έννοια της αυτοπεποίθησης ή πίστης στην προσωπική αξία (self-efficacy).334 Η άποψη που έχει το άτομο για τις ικανότητες του επηρεάζει ποικίλες πλευρές της ψυχικής του λειτουργίας, λ.χ. άτομα που διακρίνονται για την πίστη στον εαυτό τους καταβάλλουν μεγαλύτερη προσπάθεια προκειμένου να επιτύχουν σε δύσκολα εγχειρήματα, σε σχέση με άτομα που αισθάνονται αμφιβολία ή ανεπάρκεια για τις ικανότητές τους. Η αυτοπεποίθηση μάλιστα αποκτάται μέσω των επιτυχιών, των ακουστικών ή υποθετικών εμπειριών, ήτοι με το να βλέπει κανείς τους άλλους να επιτυγχάνουν, αλλά και μέσω της γλωσσικής πειθούς από το ίδιο το άτομο ή από τρίτους· τέλος μέσω της συναισθηματικής εξύψωσης λ.χ.
έλλειψη άγχους, καλή διάθεση.

Από τη θεωρία του Μπαντούρα επηρεάστηκε ιδιαίτερα ο Άκερς (Akers), ο οποίος στο βιβλίο του «Παραβατική συμπεριφορά, μία κοινωνική μαθησιακή προσέγγιση» που δημοσίευσε το 1977, ουσιαστικά επεκτείνει την έννοια της κοινωνική μαθήσεως στον τομέα της εγκληματολογίας, όπως εξάλλου και ο ίδιος ο Μπαντούρα.

Ο Μπαντούρα έχει πραγματοποιήσει πολλές έρευνες και πειράματα προκειμένου να επαληθεύσει εμπειρικά τη θεωρία του. Είναι γνωστός μάλιστα στο ευρύ κοινό για το περίφημο πείραμά του με την κούκλα Μπόμπο (Bobo doll experiment)337.

Ο Μπαντούρα πίστευε ότι η επιθετική συμπεριφορά ενισχύεται από την αντίστοιχη συμπεριφορά της οικογένειας του ατόμου, που αποτελεί και το ισχυρότερο πρότυπό του, λ.χ. το αγόρι που βλέπει τον πατέρα του να χτυπά τη μητέρα του, έχει πολλές πιθανότητες να κάνει το ίδιο στους συμμαθητές του, στη μελλοντική του οικογένεια κ.λπ. Τα παιδιά υιοθετούν την ίδια τακτική συμπεριφοράς απέναντι στους άλλους που υιοθετούν και οι γονείς τους και προκειμένου να διορθωθεί αυτό θα πρέπει το παιδί να υποβληθεί σε θεραπεία συμπεριφοράς κατά τη διάρκεια της παιδικής ακόμη ηλικίας.

Ο Μπαντούρα πίστευε ότι μία θεωρία για την επιθετική συμπεριφορά πρέπει να εξηγεί πρώτον πως αναπτύσσεται το συμπεριφορικό μοντέλο επιθετικότητας, τι οδηγεί τους ανθρώπους στην εκδήλωση επιθετικότητας, και τρίτον τι καθορίζει το αν τα άτομα θα συνεχίσουν να χρησιμοποιούν την επιθετική συμπεριφορά σε μελλοντικές καταστάσεις. Στο πείραμα του ο Μπαντούρα προέβαλλε σε παιδιά μία σκηνή από ένα δωμάτιο γεμάτο παιχνίδια και έναν ενήλικο, οποίος χτυπούσε με ιδιαίτερη μανία μία πλαστική κούκλα με το όνομα Μπόμπο. Αργότερα τοποθέτησαν τα παιδιά σε ένα όμοιο δωμάτιο γεμάτο παιχνίδια, τους απαγόρευσαν όμως να τα αγγίξουν. Η διαδικασία της συγκράτησης (retention) της επιθετικής συμπεριφοράς είχε μόλις λάβει χώρα. Τα παιδιά μάλιστα άρχισαν να συμπεριφέρονται ανήσυχα και να εξαγριώνονται. Έπειτα τα τοποθέτησαν σε ένα άλλο πανομοιότυπο δωμάτιο, όπου αυτή τη φορά τους επιτρεπόταν να παίξουν με τα παιχνίδια. Η
συμπεριφορά των παιδιών εισήλθε στο στάδιο των κινήτρων (motivation).

Ο Μπαντούρα και οι συνεργάτες του υπολόγισαν ότι το 88% των παιδιών που έλαβαν χώρα στο πείραμα μιμήθηκαν τη συμπεριφορά του ενήλικου – μοντέλου απέναντι στην πλαστική κούκλα και ότι οκτώ μήνες αργότερα το 40% των παιδιών εξακολουθούσε να υιοθετεί αυτή τη συμπεριφορά.
Πολλοί επιστήμονες κριτίκαραν το πείραμα του Μπαντούρα διατυπώνοντας τις αντιρρήσεις ότι παραβιάζει την ηθική δεοντολογία της μεθοδολογίας, χρησιμοποιώντας ως υποκείμενο μικρά παιδιά στα οποία μαθαίνει μία επιθετική συμπεριφορά, ότι εκβιάζει τα παιδιά να εκδηλώσουν επιθετικότητα, δηλαδή ότι αυτή δεν απορρέει αβίαστα ή αυθόρμητα, ότι τα παιδιά εξαγριώθηκαν διότι δεν τους επιτρεπόταν να παίξουν με τα παιχνίδια ή ότι το πείραμα είχε μακρόχρονες αρνητικές συνέπειες για τα παιδιά.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την εγκληματολογία έχουν οι έρευνες του Μπαντούρα πάνω στην επιθετικότητα και ιδιαίτερα πάνω στη σχέση της παρακολούθησης βίαιων τηλεοπτικών προγραμμάτων και της ανάπτυξης επιθετικής και εγκληματικής συμπεριφοράς. Ξεκινώντας με μία ομάδα συνεργατών τη δεκαετία του 1960 – 1970 ο Μπαντούρα θέλησε να αποδείξει μέσω μίας σειράς ελεγχόμενων πειραμάτων τη σχέση μεταξύ της επιθετικότητας και της παρακολούθησης βίαιων προγραμμάτων στην τηλεόραση. Σε ένα από αυτά τα πειράματα σε μία ομάδα υποκειμένων προβαλλόταν μία βίαιη τηλεοπτική εκπομπή ή απλώς μία εκπομπή περιπέτειας, ενώ σε μία άλλη ομάδα ελέγχου μία μη βίαιη εκπομπή. Έπειτα έδιναν τη δυνατότητα στα άτομα να συμπεριφερθούν βίαια σε άλλα άτομα επίσης συμμετέχοντα στο πείραμα, με το να τους προκαλούν υποθετικά μέσω ενός λεβιέ ηλεκτροσόκ. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι τα άτομα που είχαν παρακολουθήσει το βίαιο πρόγραμμα είχαν την τάση να συμπεριφέρονται πιο βίαια από ότι τα άτομα της ομάδας ελέγχου.

Τα ελεγχόμενα πειράματα του Μπαντούρα έδωσαν αφορμή για τη διεξαγωγή πολλών μακρόχρονων ερευνών πεδίου (π.χ. Έρον και συνεργάτες) ξεκινώντας την ίδια δεκαετία. Οι ερευνητές μελετώντας ένα δείγμα μαθητών της τρίτης δημοτικού μιας επαρχιακής αμερικάνικης πόλης κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι τα παιδιά που στην ηλικία των 8 προτιμούν να παρακολουθούν βίαια τηλεοπτικά προγράμματα, ήταν από τα πιο επιθετικά στο σχολείο, δέκα χρόνια αργότερα στη ηλικία των 18 ετών τα ίδια άτομα εξακολουθούσαν να διακρίνονται για την επιθετική συμπεριφορά τους και είχαν τις τριπλάσιες πιθανότητες να εμπλακούν με το σύστημα της ποινικής δικαιοσύνης σε σχέση με άτομα που χαρακτηρίζονταν ως μη επιθετικά. Σε έρευνά τους πάνω στο ίδιο δείγμα ηλικίας πλέον 30 ετών η επιθετική και εγκληματική συμπεριφορά εξακολουθούσε να είναι σταθερή. Είναι εμφανές δηλαδή ότι η έκθεση στη βία χαλαρώνει τουλάχιστον τις αναστολές του ατόμου απέναντι στη χρήση της. Κατά άλλους δε απλώς απευαισθητοποιεί το άτομο απέναντι στην επιθετική συμπεριφορά

Κατά άλλους δε απλώς απευαισθητοποιεί το άτομο απέναντι στην επιθετική συμπεριφορά και επηρεάζει την κοινωνική και προσωπική του στάση απέναντί της, όμως δεν την προκαλεί άμεσα χωρίς τη συνεργασία άλλων έμφυτων στον άνθρωπο παραγόντων (λ.χ. υψηλά επίπεδα τεστοστερόνης, νευρολογική ή ορμονική δομή που οδηγεί σε επιθετική προδιάθεση). Συνεπώς η τηλεόραση δεν προκαλεί άμεσα την επιθετική ή εγκληματική συμπεριφορά, αλλά τη διευκολύνει να εκδηλωθεί. Ο Μπαντούρα πάντως πεπεισμένος για την αιτιώδη σχέση βίας και τηλεόρασης συνιστούσε στους γονείς να παρακολουθούν ωμού με τα τέκνα τους τηλεόραση ώστε να τα επανευαισθητοποιούν απέναντι στο φαινόμενο της βίας.

Αρκετοί πάντως επιστήμονες προβάλλουν την άποψη ότι η προβολή βίαιων τηλεοπτικών προγραμμάτων ή ηλεκτρονικών παιχνιδιών (videogames) στην πραγματικότητα μειώνει την επιθετικότητα του ατόμου. Τα άτομα παρακολουθώντας τη βία στην τηλεόραση ταυτίζονται με τους πρωταγωνιστικούς χαρακτήρες και ούτως απελευθερώνουν και εκτονώνουν όλες τις επιθετικές σκέψεις και συναισθήματα μέσω της ταυτίσεως, μειώνοντας την ένταση που κανονικά θα είχαν αν δε μεσολαβούσαν τα βίαια προγράμματα.
Βέβαια χωρίς τα βίαια προγράμματα δεν θα ελάμβανε χώρα και η έκθεση του ατόμου στη βία. Το φαινόμενο αυτό μάλιστα ονομάστηκε «κάθαρσις» δανειζόμενο τον αντίστοιχο όρο από την αρχαία τραγωδία.

Κατά άλλους η σύνδεση βίας και τηλεόρασης αποτελεί μια εύκολη λύση για τα μυστηρίων της ανθρώπινης συμπεριφοράς και ότι να δεχθεί κανείς ότι η τηλεόραση διαπαιδαγωγεί αρνητικά τα άτομα, με τον ίδιο τρόπο τα διαπαιδαγωγεί θετικά, κάθε φορά που προβάλλει ανθρωπιστικά και αλτρουιστικά πρότυπα συμπεριφοράς.

Πηγή:
ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΕΣ ΘΕΩΡΙΕΣ
ΤΗΣ ΕΓΚΛΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ
ΤΗΣ ΑΡΕΤΗΣ ΚΟΥΚΟΥΤΙΜΠΑ (Α.Μ. 427)
ΑΘΗΝΑ, ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2005

Τετάρτη, 9 Φεβρουαρίου 2011




Για την βελτίωση
των οικογενειακών
Σχέσεων

Στα πλαίσια της θεραπείας


Ο Λάμπρος Κερεντζής και οι συνεργάτες τους σας προτείνουν


Ανοιχτή Ψυχοθεραπευτική ομάδα
Με τίτλο
"Εγώ και ο άλλος"
Η αίσθηση ότι μόνο εγώ έχω πρόβλημα αποτελεί για το άτομο ένα παράγοντα απομόνωσης και απελπισίας, Η ομαδική θεραπεία στοχεύει στη διάψευση των αισθημάτων μοναδικότητας του θεραπευόμενου. Το κάθε μέλος της ομάδας έρχεται σε επαφή με άλλους ανθρώπους μέσα από την οποία διαμορφώνει μια ελπίδα για ανακούφιση, για αξιοπρέπεια και για ένα καινούργιο σύνδεσμο με τους άλλους. Η θεραπευτική ομάδα βοηθάει το άτομο να ξαναζήσει οικογενειακές συγκρούσεις του παρελθόντος επανορθωτικά .Το βοηθάει να αντιληφθεί τον μέχρι τώρα τρόπο συμπεριφοράς του, ο οποίος υπονόμευε τις κοινωνικές του σχέσεις.. Άρα η θεραπευτική ομάδα ξανά προσφέρει την ευκαιρία στα μέλη να κατανοήσουν πώς αυτά συνέβαλλαν στην απομόνωση και στην μοναξιά τους.

Ο Κύκλος των συναντήσεων:
θα μια φορά την εβδομάδα για έξη μήνες
Τιμή συμμετοχής
80 ευρώ το μήνα/ 20 ευρώ την συνεδρία
Κάθε τετάρτη Ώρα 7-9 μ.μ.
Η ομάδα θα αποτελείται από περιορισμένο αριθμό μελών
Τόπος συναντήσεων:
Όθωνος 4 Μαρούσι (πλησίον σταθμού ΗΣΑΠ)
τηλ. για συμμετοχή ; 6937165876


Κύρος και Εξουσία
Ο Πολιτικός βίος στην Αρχαία Αθήνα
Ο ρόλος της πολιτικής δεν ήταν σε καμία περίπτωση η προστασία του ατόμου.
Το μέλημα αυτό ανήκε στο προ-πολιτικό στάδιο. Ο πολιτικός βίος ήταν εφικτός μόνο στους κόλπους της ελευθερίας, η οποία δεν είναι ένας όρος που χρησιμοποιείται για να δηλώσει την ατμόσφαιρα που επικρατούσε στην πόλη, αλλά αποτελεί,σύμφωνα με τους εκφραστές της, μια πανταχού παρούσα πραγματικότητα, το θεμελιώδες αντικείμενο της επιτυχίας του πολίτη. Αυτός είναι ο λόγος που η σχέση με τον συμπολίτη πρέπει να αποκλείει κάθε εξουσιαστικό καταναγκασμό.
Ο άλλος πολίτης είναι όμοιος, διότι στην δημοκρατική πόλη δεν υπάρχει εξουσιαστική σχέση.
Γιατί από την στιγμή που υπάρχει καταναγκασμός ή υποταγή βρισκόμαστε εκτός πολιτικού πεδίου.

Κανενός δεν λογίζονται (οι Αθηναίοι) δούλοι και υπήκοοι.(1)

Κυβερνώ δεν σημαίνει προστάζω.
Για να κυβερνηθεί η πόλη πρέπει να βασιλεύει το κύρος. Κύρος έχει αυτός, που στάθηκε ικανός να κερδίσει την εμπιστοσύνη των άλλων.
Το κύρος αναγνωρίζεται δεν επιβάλλεται.
Συνεπώς δεν υπάρχει σχέση που να βασίζεται στο διατάσσειν. Αντιθέτως η προσταγή συνδέεται με την κυριαρχία, αφού ο κυρίαρχος, dominus, έχει απόλυτη εξουσία πάνω στους δούλους του.
Το κύρος εδραιώνεται μέσα από μία σχέση συμμετρίας ανάμεσα σε αυτόν που εκφράζει την εμπιστοσύνη και σε εκείνον που παίρνει αυτή την ψήφο για να ασκήσει την διακυβέρνηση, να πιάσει το πηδάλιο.
Η υπακοή δηλώνει την στάση ανθρώπου ο οποίος στερείται ανδρείας, γιατί είναι πολύ προσκολλημένος στην ζωή του, που δεν μπορεί να απελευθερωθεί από αυτά τα δεσμά, να γίνει πολίτης.
Η προσκόλληση στον ατομικό βίο είναι τεκμήριο δουλικότητας.

(1) Αισχύλος. Πέρσαι
πηγή: Μαρτίν Μεέ: Επινόηση της ευτυχίας.
πίνακας: Georgie O Keeffe