Σάββατο, 28 Μαΐου 2011






Η αναπαράσταση


της πραγματικότητας



Διαχωρισμός


και Διαμεσολάβηση


Βία 10


Το ‘θέαμα’, ακόμη κι απ’ τους θεωρητικούς φετιχιστές του, προσεγγιζόταν περιγραφικά μέσω των συστατικών του, των στρατηγικών του, των κοινωνικών συνεπειών του. Αν κάποτε η κοινωνία του θεάματος ήταν προ των πυλών των καπιταλιστικών μητροπόλεων, σήμερα αποτελεί μια βαθιά κοινωνική εμπειρία δεκαετιών. Μια εμπειρία με πολλές ερμηνείες, που άλλοτε κι αλλού επιβεβαιώνει τους ‘προφήτες’ της κι άλλοτε κι αλλού τους ακυρώνει. Συνοπτικά, έχουμε να κάνουμε με τη δύναμη της φαινομενικότητας, μιας παλιάς γνώριμης της Κυριαρχίας, που απέκτησε ολοκληρωτικές διαστάσεις με την εξέλιξη των μηχανών της Εικόνας και τη συνακόλουθη καλλιέργεια της δύναμής της. Μέσα από μια κατευθυνόμενη και επιτηδευμένη κοινωνική διαδικασία, το περιεχόμενο των εννοιών, των πραγμάτων, των σχέσεων, των καταστάσεων και των γεγονότων αδειάζει από την αλήθεια τους και γεμίζει από το ψέμα που συμφέρει τους κυρίαρχους. Εν τέλει, η ξένη, αλλοτριωμένη μορφή τους περιφέρεται και εγγράφεται ως Η έννοια, Το πράγμα, Η σχέση, Η κατάσταση και Το γεγονός. Η διαμεσολάβηση των εικόνων έρχεται να ολοκληρώσει το γενικευμένο ψέμα. Οι άνθρωποι δεν πρέπει να επικοινωνούν μεταξύ τους αλλά μέσω των εικόνων. Καθένας αντιλαμβάνεται το διπλανό του –αλλά και τον εαυτό του- στη βάση της εικόνας του, του ύφους, των κινήσεων, της ενδυμασίας, τοποθετώντας τον, με σειρά προτεραιότητας και ιεραρχίας, στην ανάλογη κατηγορία ανθρώπων όπως αυτή έχει καταχωρηθεί στη συνείδησή του από τις μηχανές της φαινομενικότητας. Η τηλεόραση, ως η εξέχουσα και ευρέως καταναλώσιμη μηχανή εικόνων, ως το κυρίαρχο καθεστωτικό Μέσο επικοινωνίας, θέλει να είναι η πραγματικότητα, το παράθυρο του κόσμου μας στον κόσμο τους, να χειραγωγήσει σκέψεις, να κατευθύνει συναισθήματα και συζητήσεις.


Για να υπάρξει ωστόσο διαμεσολάβηση πρέπει να υπάρχουν ανεπικοινώνητοι προσωπικοί και κοινωνικοί χώροι. Οι κοινοτικές και συλλογικές συνήθειες (που δεν άφηναν περιθώρια διαμεσολαβήσεων και που εδώ και καιρό έχουν διαρρηχθεί ως επικίνδυνες για μια κυριαρχία που στηρίζεται στην εξατομίκευση) δεν έπρεπε να αντικατασταθούν από τίποτα καινούργιο και αυθεντικό. Κάθε συνεκτικός κοινωνικός ιστός έπρεπε να καταστραφεί για να καθιερωθούν οι διαχωρισμοί στις δραστηριότητες των ατόμων, τους προσωπικούς χώρους, τις σχέσεις, τις κοινωνικές λειτουργίες, τους δημόσιους χώρους. Εργασία/ ‘ελεύθερος’ χρόνος/ διασκέδαση, βιομηχανική ζώνη/ κτίρια γραφείων/ ζώνες κατοικιών/ εμπορικά κέντρα/ πάρκα κατανάλωσης. Η αεροφωτογραφία της πόλης αποτελεί αποτύπωση υλικών διαχωρισμών. Ο ιστός των διαμεσολαβήσεων που συνέχει τους κοινωνικούς διαχωρισμούς γίνεται ο νέος συνεκτικός κοινωνικός ιστός που διασφαλίζει την κοινωνική και πολιτική χειραγώγηση μέσα στη διάχυτη επικοινωνιακή ανέχεια.


Η μετατόπιση της ανθρώπινης ουσίας από το Είναι στο Φαίνεσθαι έρχεται να εκπληρώσει το ρόλο του ρυθμιστή των ανθρώπινων σχέσεων μέσω της προκάτ εικόνας. Σκιαγραφεί όμως ταυτόχρονα και το πεδίο μέσα στο οποίο το θέαμα μετατρέπεται σε εμπόρευμα και κάθε εμπόρευμα σε μέσον ιδιοποίησης της εικόνας. Ετσι, ένας άνθρωπος που επιδιώκει να ταυτιστεί με το κυρίαρχο πρότυπο και ρόλο, περνάει αναγκαστικά στη διαδικασία σύνθεσης της προσδοκώμενης εικόνας, καταναλώνοντας μια σειρά από εμπορεύματα που έχουν φετιχοποιηθεί μέσα στη θεαματική διαδικασία. Το να μοιάζεις με κάτι είναι συνώνυμο με το να το κατέχεις. Η σύνδεση αυτή του θεάματος με την εμπορευματική παραγωγή σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να προαχθεί σε ανταγωνιστική σχέση, αφού το θέαμα ως εμπόρευμα είναι αδύνατο να ανατρέψει την κοινωνική σχέση που το συντηρεί και το αναπαράγει. Τα εμπορεύματα αυτά είναι για τον κόσμο του θεάματος ό,τι και η ουσία της αλλοτριωμένης εργασίας για την εμπορευματική παραγωγή.


Μπορούμε να εντοπίσουμε την απόλυτη έκφραση όσων έχουμε περιγράψει στους τρόπους λειτουργίας και στις μεθόδους απεύθυνσης ενός καλλιτεχνικού έργου. Ας πάρουμε για παράδειγμα μια συναυλία ενός γνωστού μουσικού συγκροτήματος. Εκεί λοιπόν, εκτός από το εισιτήριο –αναγκαίο για την πρόσβαση στο χώρο- συναντάμε τους καλλιτέχνες με το κοινό σε οριοθετημένους χώρους, εταιρείες χορηγών, σεκιουριτάδες, δημοσιογράφους, δισκογραφικούς παραγωγούς και διαφημιστές, αστυνομικά μέτρα και αποκλεισμένους από το χώρο της συναυλίας –όσους δεν κατάφεραν να εξασφαλίσουν το ‘μαγικό χαρτάκι’-, συμπεριφορές και ντύσιμο ανάλογο με το στυλ της μουσικής και κυρίως με τον τρόπο προώθησης που έχει επιλέξει η εταιρεία στην οποία ανήκει το γκρουπ-εμπόρευμα, τηλεοπτικές κάμερες και μια άμορφη μάζα οπαδών-ακροατηρίου.


Η ύπαρξη αυτών των χαρακτηριστικών στην ουσία κατοχυρώνει τους θεαματικούς όρους ως αυτονόητους, αφού τους έχει αναδείξει και τους έχει επιβάλλει ως κυρίαρχους και μοναδικούς εκ των προτέρων. Φτηνά ή ακριβά προϊόντα της θεαματικής διαδικασίας συναντιούνται στον ένα ή τον άλλο βαθμό σε κάθε μορφής εμπορευματική δημιουργία. Ετσι, ακόμη και σε περιπτώσεις που κάποια από τα χαρακτηριστικά αυτά λείπουν, ο τρόπος λειτουργίας δεν ανατρέπεται. Η υιοθέτηση μιας αισθητικής στάσης που εναντιώνεται στην αναπαραγωγή της εικόνας και του ύφους, ακόμη και στην πιο ανατρεπτική της έμπνευση, επιφυλάσσει διακριτούς ρόλους ανάμεσα σε καλλιτέχνη και κοινό, αφού πραγματώνεται στον κοινωνικά διαχωρισμένο κι εξειδικευμένο χώρο της σκηνής, αντί για τον πραγματικό, καθημερινό χώρο και χρόνο.
πηγή: Brochure November 2002

Κυριακή, 22 Μαΐου 2011







Ο βιασμός μια χώρας που βιάζει




Βία 9




Κάθομαι και διαβάζω ατελείωτα άρθρα γύρω από την οργανωμένη ανοργανωσιά μια χώρας, που η εξουσία της βίας αποτελεί το βασικό παράγοντα ύπαρξη σε όλα τα επίπεδα της ιστορικής της πραγματικότητας. Η βία μπορεί και παίρνει μορφές σε κάθε εκδήλωση, σε κάθε χώρο, στην δουλειά, στο σχολείο, στο δρόμο, στα δημόσιο και στον ιδιωτικό χώρο μας, σε κάθε βήμα μέσα και έξω από αυτό που είμαστε και δεν είμαστε. Ζούμε λοιπόν σε μια συνεχή βία, με τέτοιο τρόπο σαν να νομίζουμε ότι όλα αυτά είναι φυσιολογικά και νόμιμα, ενώ είναι ανορθολογικά και παράνομα. Ζούμε σε μια ανομία, όπως θα έλεγε ο Ντουρκάιμ όπου η βία αποτελεί το μοναδικό συνεκτικό χαρακτηριστικό της βίαιης, βιασμένης κοινωνίας μας. Με αυτό τον τρόπο, επειδή η προσαρμογή αποτελεί τον ασφαλέστερο τρόπο για να επιβιώσει ένας οργανισμός, προσαρμοζόμαστε στο βίαιο περιβάλλον, βιώνοντας την βία σαν αποδέκτες, αλλά και σαν πομποί της. Είμαστε πομποί της και εκφραστές της, αλλά και δέκτες αυτής της βίας. Είμαστε θύτες και θύματα της θεαματικής οργάνωσης της βίας είτε πρόκειται για βία οικονομική, αστυνομική, κρατική, οικογενειακή, εκπαιδευτική, σεξουαλική, και ότι μπορεί να φανταστεί ο καθένας.
Αυτό που δυσκολεύει, είναι να αναρωτηθούμε, τι δεν είναι βία σε αυτή την χώρα;
. Σε αυτό το ερώτημα θα έχουμε δυσκολία, νομίζω, να απαντήσουμε. Όλοι εμείς, βιασμένοι πολίτες από την πρώτη στιγμή που γεννηθήκαμε, είμαστε έτοιμοι και εμείς να βιάσουμε με την σειρά μας, με διάφορους τρόπους τον διπλανό μας, τον,ή την σύντροφό μας, το παιδί μας, τον φίλο μας ή τον εχθρό μας, τον υφιστάμενο, ή τον ανώτερό μας, με τέτοιο τρόπο ώστε να έχουμε χάσει τα μέτρα και τα σταθμά, όσον αφορά την βία που εισπράττουμε καθημερινά.. Βέβαια όπως είπαμε η βία αποτελεί μια συμπεριφορά επιβίωσης, μια συμπεριφορά προσαρμογής σε ένα περιβάλλον και μια χώρα η οποία δεν παρέχει καμία ασφάλεια, καμία προστασία και μας αφήνει έρημους να περπατάμε στην βίαιη ερημιά της, ψάχνοντας να πιαστούμε από κάπου, από κάποιους θεσμούς, όπως αυτός της δικαιοσύνης, της δημοκρατίας, της εκπαίδευσης, της εργασίας, της οικογένειας, αλλά όλοι αυτοί οι θεσμοί, όπως επίσης είπαμε, είναι μπολιασμένοι από την βία, και μας ξερνάν και μας αφήνουν μόνους. Μόνοι χωρίς αλληλεγγύη, χωρίς επικοινωνία, χωρίς ενσυναίσθηση, βιασμένοι ζούμε την μοναξιά του καταπιεσμένου, ευνουχισμένου πολίτη. Και η μοναξιά, η ανασφάλεια, ο φόβος του αύριο δεν είναι παρά μια από τις μορφές της βίας στην οποία έχουμε καταδικαστεί από τα βίαια δικαστήρια της κρατικής και εθνικής αδιαφορίας. Και η αδιαφορία, είναι και αυτή μια μορφή βίας προς τον πολίτη που δέρνουν σαν σκυλί, που του ζητάν να πληρώσει χωρίς να τον πληρώνουν, που προσβάλουν την νοημοσύνη του καθημερινά, που προσβάλουν την ύπαρξή αυτού και των παιδιών του με βίαιο τρόπο.

Παρασκευή, 20 Μαΐου 2011






Η σεξουαλική παρενόχληση

στους χώρους εργασίας

στην Ελλάδα



Βία 8
Στατιστικές


Τον Απρίλιο του 2004, το Κέντρο Ερευνών για θέματα Ισότητας (ΚΕΘΙ) πραγματοποίησε την πρώτη έρευνα, σε πανελλαδικό επίπεδο, για την σεξουαλική παρενόχληση στον χώρο εργασίας. Παρουσιάζονται συνοπτικά τα κυριότερα σημεία της εν λόγω έρευνας καθώς και τα συμπεράσματα της.
Τον Απρίλιο του 2004 το Κέντρο Ερευνών για θέματα ισότητας (ΚΕΘΙ) παρουσίασε τα αποτελέσματα της έρευνας του σχετικά με την σεξουαλική παρενόχληση στους χώρους εργασίας στην Ελλάδα.


Αντικείμενο, στόχοι και μεθοδολογία της έρευνας
Αντικείμενο της έρευνας αυτής είναι η καταγραφή της συχνότητας εμφάνισης του φαινομένου της σεξουαλικής παρενόχλησης στο χώρο εργασίας με θύματα τις γυναίκες. Η μελέτη εστιάζεται στην περιγραφή του φαινομένου, στα ποιοτικά χαρακτηριστικά του, και στην σχέση μεταξύ δράστη και θύματος παρενόχλησης.
Στόχος της έρευνας είναι η πρώτη περιγραφή του φαινομένου της σεξουαλικής παρενόχλησης στην εργασία σε εθνικό επίπεδο, αποτελεί δε μια πρωτότυπη έρευνα, καθώς στην Ελλάδα δεν έχει πραγματοποιηθεί αντίστοιχη έρευνα. Επιμέρους στόχοι της έρευνας αποτελούν:
η μελέτη, του είδους της παρενόχλησης που υφίστανται οι γυναίκες
η καταγραφή των δεικτών – παραγόντων που φαίνεται να ενοχοποιούνται για την εμφάνιση του φαινομένου
η διερεύνηση της στάσης και της αντίδρασης των γυναικών απέναντι στην σεξουαλική παρενόχληση στην εργασία
η παρουσίαση προτάσεων ποινικοποίησης της εν λόγω συμπεριφοράς σχετικά με την ανάπτυξη της πρόληψης και της αντιμετώπισης του φαινομένου στο πλαίσιο σχεδιασμού και εφαρμογής ενεργητικών πολιτικών για την προώθηση της ισότητας των δυο φύλλων


Πληθυσμό της έρευνας αποτέλεσαν 1200 ενήλικες, εργαζόμενες γυναίκες, ηλικίας 18 ετών και άνω σε πανελλήνιο επίπεδο, ενώ για την συλλογή στοιχείων χρησιμοποιήθηκε η μέθοδος των δομημένων συνεντεύξεων με συμπλήρωση ερωτηματολογίου.


Τα πορίσματα της έρευνας
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνας, οι γυναίκες μικρότερης ηλικίας (έως 25 ετών) είναι σε μεγαλύτερη συχνότητα θύματα σεξουαλικής παρενόχλησης στην εργασίας, από ότι οι γυναίκες μεγαλύτερης ηλικίας. (άνω των 25 ετών ).


Τα θύματα σεξουαλικά παρενοχλητικής συμπεριφοράς αναφέρονται κυρίως σε περιστατικά όπως ανεπιθύμητη επαφή ή άγγιγμα, προκλητικές χειρονομίες, φορτική πίεση για ραντεβού ή έξοδο, πίεση για σύναψη σχέσης, αστεία με σεξουαλικό περιεχόμενο. Αξίζει να σημειωθεί ότι οι αυθόρμητες αναφορές των γυναικών ανέδειξαν και περιπτώσεις βιασμού (5,8%).


Η συντριπτική πλειοψηφία των δραστών σεξουαλικής παρενόχλησης είναι άνδρες (97%). Οι δράστες , στις περισσότερες των περιπτώσεων, κατέχουν ανώτερη θέση στη επιχείρηση από τις γυναίκες θύματα της παρενοχλητικής συμπεριφοράς. Οι τελευταίοι είναι κυρίως διευθυντές (45%), ή άμεσα προϊστάμενοι (18,3%), ενώ με μικρότερη συχνότητα ως δράστες σεξουαλικής παρενόχλησης αναφέρονται οι συνάδελφοι (15,8%) και οι πελάτες (14,2%).


Οι περισσότερες περιπτώσεις σεξουαλικής παρενόχλησης (72,5%) λαμβάνουν χώρα μέσα στην πρώτη διετία εργασίας της γυναίκας στην επιχείρηση που εργάζονταν το διάστημα διεξαγωγής της έρευνας. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι το 35,8% των γυναικών που δήλωσε ότι παρενοχλήθηκε σεξουαλικά στο χώρο εργασίας, ήταν νεοπροσληφθέν και το περιστατικό σημειώθηκε μέσα στο πρώτο εξάμηνο εργασίας. Κατά ακολουθία των παραπάνω, όσο αυξάνεται η παραμονή των γυναικών στο χώρο εργασίας, τόσο μειώνονται και οι αναφορές περιστατικών σεξουαλικής παρενόχλησης .


Το 36,7% των θυμάτων δήλωσε ότι η παρενόχληση συνέβη μόνο μια φορά από το συγκεκριμένο πρόσωπο. Αξιοσημείωτα είναι ότι σχεδόν 5 στις 10 γυναίκες αναφέρουν επανάληψη της παρενόχλησης (πάνω από δυο φορές από το ίδιο πρόσωπο). Τέλος, στην πλειοψηφία των περιπτώσεων (81,7%) δεν υπήρχαν άλλα πρόσωπα παρόντα, πέραν του δράστη και του θύματος, κατά την διάρκεια της σεξουαλικής παρενόχλησης.


Στις περισσότερες περιπτώσεις σεξουαλικής παρενόχλησης, σύμφωνα με τα πορίσματα της έρευνας, η διοίκηση της εταιρείας δεν είχε αντιληφθεί το γεγονός, (67,5%). Ωστόσο, και στις περιπτώσεις που η σεξουαλική παρενόχληση είχε γίνει αντιληπτή από την Διοίκηση (20%),οι ιθύνοντες κατά κύριο λόγο, (56,7%), δεν πήραν κάποια μέτρα αντιμετώπισης. Είναι άξιο αναφοράς το γεγονός ότι στις περιπτώσεις όπου η διοίκηση πήρε μέτρα αντιμετώπισης της σεξουαλικής παρενόχλησης (43,3%), τα μέτρα έπληξαν κυρίως το θύμα (στο 30,8%) των περιπτώσεων υπήρξε απόλυση ), ενώ ο δράστης αντιμετωπίστηκε κυρίως με συστάσεις.


Όπως προκύπτει από την έρευνα, στο 44,2% των περιπτώσεων σεξουαλικής παρενόχλησης, οι συνάδελφοι των γυναικών είχαν αντιληφθεί το γεγονός , αλλά κράτησαν αποστάσεις και δεν είχαν καμία αντίδραση (92,5%). Στις ελάχιστες περιπτώσεις που παρενέβησαν (7,5%), είτε επιτέθηκαν στον δράστη, λεκτικά ή και σωματικά, είτε συμβούλευσαν το θύμα να αγνοήσει το δράστη, ή να μην τον προκαλεί.


Η συντριπτική πλειοψηφία των γυναικών που υφίσταται σεξουαλική παρενόχληση στο χώρο εργασίας, παύει να εργάζεται στον συγκεκριμένο χώρο, (78,3%), είτε εξαιτίας οικειοθελούς αποχώρησης (παραίτηση 86,2%), είτε εξαιτίας απόλυσης (8,5%), με ποσοστό 62,2% των γυναικών να αποχωρεί από την εργασία μέσα στο πρώτο εξάμηνο από την στιγμή που έλαβε χώρα η σεξουαλική παρενόχληση.


Αναφορικά με την αντίδραση των γυναικών – θυμάτων σεξουαλικής παρενόχλησης στο χώρο εργασίας, καταγράφονται ποικίλες συμπεριφορές . Η κυριότερη αντίδραση των γυναικών είναι ότι ζητούν ευθέως και ευγενικά από τον δράστη της παρενοχλητικής συμπεριφοράς να σταματήσει (42,5%). Εντούτοις, ένα μεγάλο ποσοστό θυμάτων σεξουαλικής παρενόχλησης (37,5%) παρουσιάζει αμυντική και υποχωρητική συμπεριφορά και αναγκάζει τον εαυτό του σε παραίτηση. Η εμπλοκή τρίτων προσώπων, είτε υπό την μορφή καταγγελίας, είτε υπό την έννοια της έκκλησης των θυμάτων για επέμβαση καταγράφονται ως λιγότερο πιθανές αντιδράσεις. Αξίζει να σημειωθεί ότι οι γυναίκες που δεν αντιδρούν και υπομένουν σιωπηλά τις παρενοχλητικές συμπεριφορές, αναφέρουν ότι ο κύριος λόγος αυτής της στάσης τους είναι ο φόβος να μην χάσουν την εργασίας τους.


Σύμφωνα με την έρευνα, η ανάληψη δράσης προς την κατεύθυνση της παύσης της παρενόχλησης από τα θύματα, απέδωσε στην πλειοψηφία των περιπτώσεων τα προσδοκώμενα. Στο 75,7% των περιστατικών η παρενόχληση σταμάτησε αμέσως ή σταδιακά. Εντούτοις, στο 14,9% των περιπτώσεων, η παρενοχλητική συμπεριφορά συνεχίστηκε, παρά τις προσπάθειες του θύματος.


Οι γυναίκες που υφίστανται σεξουαλική παρενόχληση στο χώρο εργασίας, εμπιστεύονται τη δυσάρεστη κυρίως σε φίλους, (48,3%) και σε μέλη της οικογενείας τους (45%), ενώ αρκετές από αυτές συζητούν για την παρενόχληση με συναδέλφους (20,8%), ή απευθύνονται στην διοίκηση της επιχείρησης ( 11,7%). Ωστόσο, το 13,3% των γυναικών-θυμάτων σεξουαλικής παρενόχλησης στην εργασία δεν εκμυστηρεύεται την εμπειρία του σε κανέναν.


Αναφορικά με το προφίλ του δράστη, σεξουαλικής παρενόχλησης στο χώρο εργασίας σημειώνεται ότι πρόκειται για άνδρα έγγαμο, ηλικίας ως 45 ετών, με ανώτατη κυρίως μόρφωση. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των γυναικών – θυμάτων σεξουαλικής παρενόχλησης, οι κυριότεροι λόγοι που οδήγησαν το δράστη στη εκδήλωση παρενοχλητικής συμπεριφοράς αφορούσαν κυρίως στο χαρακτήρα του (21,7%) καθώς συχνά παρενοχλούσε και άλλες γυναίκες (15,8%). Επίσης, το 11,7% των γυναικών αναφέρουν ως πιθανή αιτία παρενόχλησης την έλξη που αισθάνεται ο δράστης για το θύμα. Τέλος, το 32,5% των γυναικών - θυμάτων σεξουαλικής παρενόχλησης αναφέρει ότι γνωρίζει και άλλη γυναίκα που έχει υποστεί σεξουαλική παρενόχληση και στις περισσότερες των περιπτώσεων (79,5%) από το ίδιο πρόσωπο.


Σχόλιο
Η σεξουαλική παρενόχληση στον εργασιακό χώρο αποτελεί ένα ιδιαίτερα σοβαρό φαινόμενο καθώς σύμφωνα με την άποψη των εργαζομένων γυναικών :
Συνιστά καταπίεση στον εργασιακό χώρο
Μειώνει την γυναίκα και
Πρέπει να καταγγέλλεται στους αρμόδιους φορείς.
Ταυτόχρονα, επιτακτική κρίνεται η ανάγκη για ποινικοποίηση της εκβιαστικής συμπεριφοράς που σχετίζεται με την σεξουαλική παρενόχληση, των περιπτώσεων δηλαδή που ο δράστης, εκμεταλλεύεται τη σχέση εργασιακής εξάρτησης με το θύμα και απειλεί με δυσμενείς συνθήκες ή και απόλυση να εξαναγκάσει το θύμα σε πράξη ερωτικού περιεχομένου, καθώς η συμπεριφορά αυτή στην εργασία προβάλλει την αξιοπρέπεια του ατόμου και υποβιβάζει τον εργαζόμενο σε σεξουαλικό αντικείμενο. Σίγουρα η ποινικοποίηση της εν λόγω συμπεριφοράς δεν θα λύσει δια μαγείας ένα υπαρκτό πρόβλημα, που η κοινωνία φαίνεται να αντιμετωπίζει με ένοχη σιωπή και ανοχή. Ωστόσο, θα θέσει τα όρια της απαγόρευσης και αυτά της εγγύησης του δικαιώματος στις εργασιακές σχέσεις απαλλαγμένες από συμπεριφορές που προσβάλλουν την αξιοπρέπεια του ατόμου.
πηγή: (Αντα Σταμάτη, ΙΝΕ/ΓΣΕΕ)


Το παρόν δημοσιεύεται στην γλώσσα στην οποία συνετάγη. Διατίθεται μέσω του Ευρωπαϊκού Παρατηρητηρίου Εργασιακών Σχέσεων - European Industrial Relations Observatory (EIRO), στα πλαίσια της παροχής υπηρεσιών προς τους χρήστες της βάσεως δεδομένων EIROnline. Το EIRO ανήκει στο Ευρωπαϊκό Ίδρυμα για την Βελτίωση των Συνθηκών Διαβιώσεως και Εργασίας. Εν τούτοις, το Ίδρυμα ούτε επέφερε οιανδήποτε αλλαγή στο παρόν άρθρο ούτε το επικυρώνει και, συνεπώς, ουδεμίαν ευθύνη φέρει για τα περιεχόμενα στοιχεία και την ακρίβειά τους. Την σχετική ευθύνη φέρει το εθνικό κέντρο απ’όπου προέρχονται τα εν λόγω στοιχεία. Για σχετικες λεπτομέρειες βλέπε «About this record» στο αρχείο της βάσεως EIROnline στο οποίο αντιστοιχεί το παρόν άρθρο.





Εκφοβισμός,

ηθική και σεξουαλική

παρενόχληση


Βία 7


” Ένα ποσοστό μεταξύ 40 και 50 τοις εκατό των γυναικών στην Ευρωπαϊκή Ένωση αναφέρουν κάποιας μορφής σεξουαλική παρενόχληση στην εργασία τους[1]. Η βία κατά των γυναικών είναι διαδεδομένη σε όλα τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Σε όλες τις χώρες αποτελεί ένα βασικό εμπόδιο στο να επιτευχθεί η ισότητα των φύλων. Επίσης αποτελεί μια ξεκάθαρη απόδειξη των άνισων σχέσεων εξουσίας μεταξύ ανδρών και γυναικών στη σημερινή πραγματικότητα.


Παρ’ όλα αυτά, η βία και η παρενόχληση αποτελούν προβληματικές έννοιες. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, οι προσπάθειες για τη συλλογή δεδομένων για τη μέτρηση του πλαισίου και του εύρους της βίας και της παρενόχλησης κατά των γυναικών εμποδίζονται από μια σειρά παραγόντων, που συμπεριλαμβάνουν,


α) την επίδραση των κοινωνικών και των πολιτιστικών προτύπων στον καθορισμό του τι συνιστά βία, γεγονός που εμποδίζει τη γενική συναίνεση για έναν ενιαίο ορισμό της βίας κατά των γυναικών,


και β) τις αλλαγές στα ποσοστά των καταγγελιών για κακοποίηση ανάλογα με τον ορισμό της βίας που χρησιμοποιείται, τον τρόπο με τον οποίο γίνονται οι ερωτήσεις, τον τύπο του πληθυσμού – στόχου, και το περιβάλλον στο οποίο γίνεται η συνέντευξη (ιδιωτικότητα, οικείο ή όχι περιβάλλον κ.λ.π.)[2].


Στις σημερινές ανταγωνιστικές, παγκοσμιοποιημένες αγορές, οι παράγοντες που συνδέονται με τη βία στο χώρο εργασίας εμφανίζονται όλο και πιο συχνά. Η φιλοσοφία της αγοράς εργασίας έχει τροποποιήσει τις σχέσεις εξουσίας και έχει τραυματίσει βαθιά την δυνατότητα διαχείρισης των εργασιακών σχέσεων. Επιπλέον, οι οργανισμοί του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα, λειτουργώντας σε ένα δυναμικά εξελισσόμενο εξωτερικό περιβάλλον, απαντούν με ραγδαίες και εκτεταμένες αλλαγές στην παραγωγή και ταυτόχρονα με μεγάλες εσωτερικές διαρθρωτικές αλλαγές. Συνακόλουθα, αυτές οι αλλαγές έχουν αποσταθεροποιήσει όλες τις μορφές διαχείρισης των εργασιακών σχέσεων και του ανθρώπινου δυναμικού, της διοίκησης και της οργάνωσης της εργασίας.


Τα τελευταία χρόνια, οι μελέτες πάνω στις διεθνείς εργασιακές συνθήκες δείχνουν ότι ένας αυξανόμενος αριθμός προβλημάτων υγείας σχετιζόμενων με την εργασία δημιουργείται εξαιτίας ψυχολογικών και όχι σωματικών αιτιών[3]. Η ψυχολογική βία μπορεί να περιλαμβάνει διαφορετικές μορφές βίας, όπως είναι η σεξουαλική παρενόχληση, ο εκφοβισμός (bullying) και η ηθική παρενόχληση (mobbing).


Όσον αφορά στη σεξουαλική παρενόχληση, οι γυναίκες εργαζόμενες αναφέρουν περιπτώσεις τέτοιου είδους κακοποίησης σε παραπάνω από τριπλάσια συχνότητα από ό,τι οι άνδρες. Υπάρχουν διάφορες αιτίες γι’ αυτή τη διαφορά. Πρώτον, οι γυναίκες υπερ-εκπροσωπούνται σε πολλά από τα επαγγέλματα «υψηλού κινδύνου», όπως η εκπαίδευση, η κοινωνική εργασία, η νοσηλευτική, οι υγειονομικές υπηρεσίες, οι υπηρεσίες καθαριότητας και η οικιακή εργασία. Δεύτερον, στο πρόβλημα συμβάλει ο συνεχιζόμενος διαχωρισμός των φύλων στα επαγγέλματα, με τις γυναίκες να συγκεντρώνονται περισσότερο σε χαμηλά αμειβόμενες και με χαμηλό κύρος δουλειές, ενώ οι άντρες επικρατούν περισσότερο σε πιο καλοπληρωμένες και με υψηλότερο κύρος δουλειές και σε διευθυντικές θέσεις. Τέλος, διάφοροι εργασιακοί παράγοντες συχνά συνδέονται με περιστατικά βίας και παρενόχλησης: δύσκολες συνθήκες εργασίας (υπερβολικός φόρτος εργασίας, εντατικοί ρυθμοί δουλειάς κτλ) σε συνδυασμό με εσωτερικούς κανόνες του φορέα και διοικήσεις που ενισχύουν τον ανταγωνισμό μεταξύ των εργαζομένων.


Το έτος 2010 αποτελεί την κατάλληλη στιγμή για μια Ευρωπαϊκή δράση προς την κατεύθυνση της πρόληψης και της αντιμετώπισης κάθε μορφής βίας κατά των γυναικών στην εργασία.


Η Ισπανική Προεδρία της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχει θέσει την εξάλειψη της βίας κατά των γυναικών ως υψηλή προτεραιότητα. Επίσης το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κάλεσε την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Συμβούλιο της Ευρώπης να επεξεργαστούν μια σχετική οδηγία. Στην Εφαρμογή του Σχεδίου Δράσης της στο Πρόγραμμα της Στοκχόλμης (Απρίλιος 2010), η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δηλώνει ότι « θα διατεθούν όλα τα διαθέσιμα μέσα και πολιτικές, ώστε να εξασφαλιστεί μια ισχυρή Ευρωπαϊκή απάντηση ενάντια στη βία κατά των γυναικών και των παιδιών». Επιπλέον, την Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας (8 Μαρτίου), η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέδωσε την Χάρτα της Γυναίκας, καλώντας για την εξασφάλιση της ισότητας ανδρών και γυναικών και για «ένα τέλος στη βία με βάση το φύλο».


Ο Mental Health Europe (Ευρωπαϊκός Οργανισμός για την Ψυχική Υγεία) αναγνωρίζει τα βήματα που έχουν γίνει σε Ευρωπαϊκό και παγκόσμιο επίπεδο για την εξάλειψη της βίας κατά των γυναικών και πιστεύει ότι υπάρχει ακόμα αρκετή δουλειά να γίνει, ώστε να διασφαλιστεί ότι η μάχη ενάντια στη βία και στις διακρίσεις με βάση το φύλο παραμένει ως υψηλή προτεραιότητα στην πολιτική ατζέντα.



[1] European Commission, 1998
[2] Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας.2000. Βία Κατά των Γυναικών Word Health Organization. 2000. Violence Against Women. http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs239/en/index.html (consulted on 31 Mar. 08).
[3] Ευρωπαϊκό Ίδρυμα για τη Βελτίωση των Συνθηκών Ζωής και Εργασίας.2007. Γυναίκες και Βία στην Εργασία. European Foundation for the Improvement of Living and Working Conditions. 2007. Women and Violence at Work. http://www.eurofound.europa.eu/pubdocs/2007/110/en/1/ef07110en.pdf (consulted on 31 Mar. 08).




Ψυχολογική Βία στην εργασία
Βία 6
Μερικές περιπτώσεις.......



Πρώτη περίπτωση

Η τέλεια ανικανότητα


Η Κατερίνα 25 χρονών, μετά από σπουδές στην λογοτεχνία και εξειδίκευση στα επαγγέλματα του ήχου, βρήκε, μετά από πολύ χρόνο ψαξίματος, την δουλειά που ονειρευόταν:παραγωγός σε ένα τοπικό ράδιο της περιοχής της. Η Κατερίνα έδωσε όλο τον εαυτό της σε αυτή την δουλειά περνώντας ατελείωτα βράδια να ερευνά για καινούργια θέματα και σαββατοκύριακα να μαζεύει υλικό και να τελειοποιεί τις συνεντεύξεις της.
Για τον εργοδότη της όμως τίποτα από αυτά που έκανε δεν ήταν ικανοποιητικό. Της έκανε συνέχεια παρατηρήσεις και συστάσεις και την κατηγορούσε για “ηλίθια τελειότητα” Αυτή κατάσταση επαναλαμβανόταν πολλές φορές και μάλιστα μπροστά στους συναδέλφους της πράγμα το οποίο την καταρράκωνε ψυχολογικά καθώς και πολλά από τα θέματα τα οποία είχε διαλέξει να παρουσιάσει αναβάλλονταν την τελευταία στιγμή με δικαιολογία ότι είναι βλακώδη και αδιάφορα. Σιγά, σιγά η Κατερίνα άρχισε να χάνει την εμπιστοσύνη στον εαυτό της και στις ικανότητες της, τις οποίες είχε αποκτήσει όταν έκανε την πολύμηνη εκπαίδευση σε ένα μεγάλο κρατικό ραδιόφωνο. Πολλές φορές επιχείρησε να ξανανακτήσει την εμπιστοσύνη στον εαυτό της και να σταθεί στην θέση της αλλά οι προσωπικές επιθέσεις του εργοδότη της συνεχίζονταν μέχρι που της ζητά να παραιτηθεί από την θέση της. Αυτό την κάνει να βουλιάξει εκ νέου ψυχολογικά και να ξεκινήσει μια ψυχοθεραπεία Μετά από συμβουλές των φίλων κάνει μια καταγγελία στην επιθεώρηση εργασίας και καταφέρνει να απολυθεί, αντί να παραιτηθεί.


Περίπτωση δεύτερη
Η σιωπή που ροκανίζει


Για 15 χρόνια ο η Γιάννης Φ. Είναι εμπορικός υπεύθυνος σε μια μεγάλη επιχείρηση: Τα αποτελέσματα της εργασίας του είναι καταπληκτικά και κρατάει την θέση του ακόμα και όταν η επιχείρηση. αγοράζεται από μια ξένη εταιρία Για έξη μήνες οι σχέσεις με τα καινούργια διεύθυνση είναι πολύ καλές. Σε αυτό το χρονικό διάστημα ο Γιάννης μεταφέρει την γνώση του πάνω στην επιχείρηση, την οποία μόνο αυτός κατέχει, στους καινούργιους συνεργάτες του. Μετά όμως από αυτή την διαδικασία, το κλίμα μέσα στην εταιρεία αλλάξει ξαφνικά για αυτόν. Κανείς πλέον δεν του απευθύνει τον λόγο. Κάθε υπάλληλος, όταν εκείνος πλησιάζει, σταματάει να μιλάει και κρατάει μόνο ένα χαμόγελο ειρωνικό. Οι αποφάσεις του, που μέχρι τώρα ήταν σημαντικές για την εταιρεία, τώρα βρίσκουν αντιρρήσεις. Οι μεγάλες υπευθυνότητες που είχε, του αφαιρούνται και τις αναλαμβάνουν άτομα από την νέα ομάδα της επιχείρησης. Ο Γιάννης προσπαθεί να διατηρήσει την ψυχραιμία του μπροστά σε αυτή την σιωπηλή κατάσταση που ροκανίζει την θέση του και προσπαθεί να μάθει τον λόγο που συμβαίνουν όλα αυτά. Μαθαίνει λοιπόν ότι στην επιχείρηση συζητιέται πολύ η προσωπική του ζωή και οι συνήθειές του , πράγμα που τον οδηγεί να πάρει την απόφαση να εγκαταλείψει την επιχείρηση, μετά από μια σύγκρουσή με το αφεντικό του, που έφτασε στο σημείο να πιαστούν στα χέρια. Ο Γιάννης αρνείται να χρησιμοποιήσει οποιοδήποτε μέσον για να αμυνθεί και λέει ότι δεν θέλει να έχει οποιαδήποτε σχέση με αυτή την επιχείρηση. Ψάχνει για άλλη δουλειά.


Περίπτωση τρίτη
Ψυχολογικά ανισόρροπη


Η Σοφία 40 ετών εργάζεται περίπου 15 χρόνια σε ένα κλάδο ο οποίος δεν της πηγαίνει. Τελειώνει τις σπουδές τις οποίες έκανε παράλληλα με αυτή την εργασία, και ενδιαφέρεται να προσφέρει στο χώρο της κοινωνικής εργασίας. Μετά από πολύμηνη αναζήτηση τις προτείνουν μια θέση διευθυντική σε μια ανθρωπιστική μην κερδοσκοπική οργάνωση. Μόλις αυτή μπαίνει στην δουλειά όλο το άλλο προσωπικό παραιτείται. δεν μένει παρά ο διευθυντής και η γυναίκα του. Η Σοφία δεν αναρωτιέται για αυτή την κατάσταση, αυτό που την ενδιαφέρει είναι να πραγματοποιήσει αυτή την αλλαγή που ήθελε στην ζωή της και ξεκινάει να εργάζεται με μεγάλη όρεξη. Ο πρώτος χρόνος περνάει σχετικά καλά. Κατά την διάρκεια αυτού του χρόνου εκείνη προσφέρει στην δουλειά της χωρίς να υπολογίζει τις ώρες και την ενέργεια που καταναλώνει και καταφέρνει να οργανώσει την δουλειά της και τους άλλους. Μετά από αυτή την περίοδο και με την συμφωνία της διεύθυνσης παίρνει τις διακοπές της, στην επιστροφή της όμως τίποτα δεν πηγαίνει καλά. Την κατηγορούν ότι φεύγοντας για διακοπές άφησε δουλειά δικιά της που την έκαναν οι άλλοι. Το πριμ το οποίο είχε συμφωνηθεί με την διεύθυνση δεν το παίρνει. Ο διευθυντής και η γυναίκα του αρχίζουν να μπαίνουν μέσα στο γραφείο της αιφνιδιαστικά και χωρίς να την ειδοποιούν, δίνοντας της περισσότερη δουλειά και κάνοντας της κακόβουλη κριτική για αυτό που κάνει. Αρχίζουν να την κατηγορούν για μη σταθερότητα και εκείνη αρχίζει να κλείνεται στον εαυτό της. Υποφέρει αλλά η δουλειά της την ενδιαφέρει πολύ. Στην προσπάθεια να ξεφύγει από αυτό τον κλοιό που σχηματίζεται γύρω της, κλείνει ένα ραντεβού με τον γενικό διευθυντή της οργάνωσης. Μετά από αυτή την συνάντηση η παρενόχληση μετριάζεται, αλλά μαθαίνει αργότερα ότι ο διευθυντής της μιλάει εις βάρος της λέγοντας ότι είναι ψυχολογικά ανισόρροπη. Τελικά αντέχει για δυο χρόνια σε αυτή την εργασία κλεισμένη κυριολεκτικά στο κόσμο της και μετά από μια περίοδο κατάθλιψης παραιτείται χωρίς να αμυνθεί.


Περίπτωση τέταρτη
Ένας ανάξιος και ξένος


Ο Βασίλης Π. είναι μηχανικός είναι 36 χρονών όταν στέλνεται με μετάθεση στην επαρχεία για να αναλάβει μια καινούργια ομάδα εργασίας, θέση η οποία αποτελεί για αυτόν μια προώθηση στην επιχείρηση Αυτή η μετάθεσης είχε ανατεθεί αναγκαστικά από τον διευθυντή του, ο οποίος του είχε υποσχεθεί αυτή την θέση. Από την αρχή όμως σε αυτή την θέση ο Βασίλης νιώθει ότι του συμπεριφέρονται σαν να είναι ξένος και σαν να μην μπορεί να καταλάβει την νοοτροπία της ομάδας την οποία πρέπει να διευθύνει. Επίσης του δείχνουν ότι δεν είναι ικανός να καταλάβει τις πραγματικές ανάγκες της επιχείρησης, άρα δεν είναι ικανός σε ότι αναλαμβάνει. Η απόρριψη του διευθυντή του διαχέεται και προς την ομάδα που πρέπει να διευθύνει. Ξεχνάνε λοιπόν να τον καλέσουν στις συναντήσεις εργασίας κατηγορώντας τον ότι δεν βρίσκεται ποτέ εκεί που πρέπει. Του επικοινωνούν πληροφορίες οι οποίες δεν έχουν καμία σημασία για την εργασία και τον κοροϊδεύουν που δεν είναι ενήμερος για το τι γίνεται στην επιχείρηση. Μετά από έξη μήνες ο Βασίλης θα έχει ένα σοβαρό τροχαίο και μένει μακριά από την εργασία του για δυο μήνες.. Στην επιστροφή του, το γραφείο του είχε μεταφερθεί σε ένα άλλο όροφο και βρίσκεται μακριά από τους συνεργάτες του. Αισθάνεται τελείως απομονωμένος και αποφασίζει να κάνει κάτι που δεν έκανε μέχρι τώρα, δηλαδή να απευθυνθεί και να μιλήσει για την κατάσταση που αντιμετωπίσει στην έδρα της εταιρείας. Μετά από αυτό το ραντεβού μετατίθεται σε μια άλλη πόλη. Αν και η καινούργια θέση εργασίας είναι λιγότερο ενδιαφέρουσα από την προηγούμενη, χαίρεται που έχει καταφέρει να βγει, προσέχοντας, από εδώ και πέρα, να μην ξαναπέσει σε μια τέτοια κατάσταση, λέγοντας “ Την κόλαση την γνωρίζω και δεν θα ξαναγυρίσω ποτέ σε αυτή”

πηγή:

Πέμπτη, 19 Μαΐου 2011




Φοβούνται ότι θα απολυθούν και δεν παίρνουν αναρωτική !


Ψυχολογική βία στην εργασία

Βία 5


Υπό καθεστώς τρόμου δουλεύουν πλέον οι περισσότεροι εργαζόμενοι, φτάνοντας στο σημείο να μην παίρνουν καν αναρρωτική άδεια φοβούμενοι ότι θα απολυθούν, σύμφωνα με μία νέα μελέτη. Ο βρετανικός οργανισμός ψυχικής υγείας Mind πήρε συνεντεύξεις από 2.000 εργαζόμενους για τις...παρούσες συνθήκες εργασίας τους, διαπιστώνοντας πως στα δύο τρίτα των περιπτώσεων η δουλειά έχει γίνει πιο εντατική και οι προϊστάμενοι πιο απαιτητικοί.Επιπλέον, ο ένας στους τρεις δήλωσε πως τον αγχώνουν πολύ οι περικοπές στη δουλειά του, ενώ το 48% δήλωσαν πως προτιμούν να πηγαίνουν άρρωστοι στη δουλειά παρά να λείψουν έστω και μία μέρα διότι φοβούνται ότι θα απολυθούν.


Παρ’ ότι όμως το 60% είπαν πως νιώθουν πλέον καταβεβλημένοι έως καταθλιπτικοί από το εργασιακό στρες, ο ένας στους πέντε είπαν πως δεν λένε τίποτα για ό,τι νιώθουν, διότι πιστεύουν πως αν το κάνουν θα απολυθούν. Όντως, η έρευνα έδειξε πως απ’ όσους είπαν στους προϊσταμένους τους πως έχουν πρόβλημα, το 22% απολύθηκαν ή παραιτήθηκαν.Οι εκπρόσωποι του Mind έκρουσαν τον κώδωνα του κινδύνου, τονίζοντας πως τα προβλήματα ψυχικής υγείας των εργαζομένων έχουν πλέον φτάσει σε ανησυχητικό επίπεδο, με τις περικοπές και την απώλεια των θέσεων εργασίας να τους συνθλίβουν ψυχικά. Οι εργαζόμενοι πλήττονται επίσης από την εντατικοποίηση της εργασίας, τους μη ρεαλιστικούς στόχους και τους κακούς μάνατζερ.


«Η αρνητικότητα που εξακολουθεί να περιβάλλει το εργασιακό στρες και τα προβλήματα ψυχικής υγείας είναι ανεπίτρεπτη στην σύγχρονη εποχή», δήλωσε ο εκτελεστικός διευθυντής του Mind κ. Πωλ Φάρμερ. «Η πίεση και το στρες μπορεί να αποτελεί μέρος της εργασιακής ζωής, αλλά το να μην δέχονται οι επιχειρήσεις πως όλοι οι άνθρωποι έχουν κάποια όρια, είναι ένα λάθος που τους κοστίζει εκατομμύρια. Το στίγμα είναι τόσο μεγάλο, που οι εργαζόμενοι φοβούνται πως αν τολμήσουν να μιλήσουν για το στρες, θα χάσουν τη δουλειά τους».Και συνέχισε:


«Τα προβλήματα ψυχικής υγείας υπάρχουν σε όλους τους εργασιακούς χώρους, αλλά προς το παρόν λιμνάζουν δίχως να κάνουν κάτι οι επιχειρήσεις για να τα αντιμετωπίσουν». Ο κ. Φάρμερ τόνισε πως αν θέλουν να πάψουν να χάνουν χρήματα οι επιχειρήσεις, πρέπει να φροντίσουν να είναι το προσωπικό τους ευτυχισμένο, κάνοντας συχνά διαλείμματα και έχοντας τη δυνατότητα να μιλάει για τις πιέσεις που νιώθει στη δουλειά του.«Οι – λιγοστές προς το παρόν – επιχειρήσεις που ήδη εφαρμόζουν τέτοιες τακτικές, βλέπουν ήδη το όφελος, με τις αναρρωτικές άδειες να μειώνονται, το κόστος να περιστέλλεται και το προσωπικό τους να είναι παραγωγικό και πιστό σε αυτές», πρόσθεσε. «Είναι ώρα να αλλάξουν όλοι οι εργοδότες την στάση τους απέναντι στα προβλήματα ψυχικής υγείας που σχετίζονται με τη δουλειά».


Κυριακή, 8 Μαΐου 2011







Ψυχολογική βία στην εργασία



Η βία 4

Η Θεωρία


Σοβαρός κίνδυνος για την υγεία από την...κακομεταχείριση στο χώρο εργασίας!

Κίνδυνο για την υγεία και την ασφάλεια, αλλά και αιτία κατάθλιψης και άγχους συνιστά η ψυχολογική παρενόχληση και κακομεταχείριση στο χώρο εργασίας. Φαινόμενα ψυχολογικής παρενόχλησης στη χώρα μας παρατηρούνται τόσο στον ιδιωτικό όσο και στο δημόσιο τομέα. Παρότι οι εργαζόμενοι στο δημόσιο μέχρι πρόσφατα δεν αισθάνονταν την ανασφάλεια της απόλυσης, που νιώθουν οι ιδιωτικοί υπάλληλοι, τα πράγματα δεν είναι καλύτερα γι' αυτούς.
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση δημοσίου υπαλλήλου, ανώτατου μορφωτικού επιπέδου, η οποία έφτασε σε σημείο να πάθει κρίσης πανικού και να αναγκαστεί να ζητήσει και φαρμακευτική βοήθεια, λόγω της συμπεριφοράς του διευθυντή της.

Το θέμα της ψυχολογικής παρενόχλησης στο δημόσιο τομέα προβάλλει η παθολογοανατόμος του τμήματος Τεχνικής και Υγειονομικής Επιθεώρησης Εργασίας Καβάλας, Αλέκα Κουκουλιάτα, με αναρτημένη ανακοίνωση, που παρουσιάζει στην πολυθεματική διημερίδα, που διοργανώνει το 2o Γενικό Νοσοκομείο ΙΚΑ-ΕΤΑΜ Θεσσαλονίκης "Παναγία".


Η κ. Κουκουλιάτα, περιγράφοντας την περίπτωση 50χρονης δημοσίου υπαλλήλου, ανωτάτου μορφωτικού επιπέδου, αναφέρει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ: "Πρόκειται για μια υπάλληλο, η οποία επί οκτώ έτη υφίσταται από το διευθυντή της απαράδεκτη, προσβλητική συμπεριφορά, με υποτιμητικά σχόλια σε ιδιαίτερα έντονο ύφος, τις περισσότερες φορές δημόσια. Η αδικαιολόγητη, επαναλαμβανόμενη λεκτική επίθεση προκάλεσε στην εργαζόμενη έλλειψη ενδιαφέροντος και ικανοποίησης στην εργασία, κακή διάθεση, αγχώδη διαταραχή, με κρίσεις πανικού, και ζήτησε συμβουλευτική ψυχολογική και φαρμακευτική βοήθεια".


Η κ. Κουκουλιάτα εξηγεί ότι η ψυχολογική παρενόχληση στην εργασία χαρακτηρίζεται από εσκεμμένη, επαναλαμβανόμενη επιθετική συμπεριφορά, συχνότερα λεκτική, συνήθως απρόβλεπτη, παράλογη και άδικη προς έναν ή περισσότερους εργαζομένους.


"Είναι μια μορφή συναισθηματικού εκφοβισμού, ο κύριος παράγοντας του οποίου είναι ο ανταγωνισμός, που υπονομεύει το δικαίωμα αξιοπρέπειας στην εργασία, περιλαμβάνοντας συχνά κατάχρηση εξουσίας. Πρέπει να διευκρινίσω ότι άλλο είναι η ψυχολογική παρενόχληση και άλλο η σύγκρουση για εργασιακά θέματα. Να σημειωθεί, επίσης, ότι οι γυναίκες είναι πιο ευάλωτες στην ψυχολογική παρενόχληση, γιατί, λόγω του ήπιου χαρακτήρα τους, δεν μπορούν να αντιδράσουν, σε αντίθεση με τους άντρες, οι οποίοι είναι πιο δυναμικοί και μπορούν να απαντήσουν στις επιθετική συμπεριφορά και τη λεκτική βία", προσθέτει η κ. Κουκουλιάτα.


Παράλληλα, προσθέτει ότι ενώ ο νόμος που ισχύει για τον ιδιωτικό τομέα ισχύει και για το δημόσιο στη χώρα μας, υπάρχει καταφανής αδιαφορία της Πολιτείας για τις συνθήκες εργασίας των δημοσίων υπαλλήλων.


"Οι επιτροπές Υγιεινής και Ασφάλειας της Εργασίας, ο ιατρός εργασίας και τεχνικός ασφαλείας είναι σχεδόν ανύπαρκτοι στον δημόσιο τομέα, ο οποίος, ως εργοδότης, είναι απαραίτητο να εφαρμόζει πρώτος τη νομοθεσία, που έχει θεσπιστεί για την υγεία και ασφάλεια των εργαζόμενων. Στον ιδιωτικό τομέα κάνουμε ελέγχους και αν ως Σώμα Επιθεώρησης Εργασίας κρίνουμε ότι υπάρχει παρανομία, μπορούμε να δώσουμε μία δεύτερη ευκαιρία ή να επιβάλουμε πρόστιμο ή να υποβάλλουμε μήνυση.


Στο δημόσιο τομέα, σε περίπτωση παρανομίας, μπορούμε να υποβάλλουμε μόνο μηνύσεις που αργούν να εκδικαστούν", επισημαίνει η κ. Κουκουλιάτα και καταλήγει, λέγοντας: "Η μεταχείριση των εργαζόμενων με αξιοπρέπεια, ευγένεια, χωρίς διακρίσεις καθώς και η δημιουργία ασφαλούς και υγιούς εργασιακού περιβάλλοντος, με ανάπτυξη δομών στήριξης και πολιτικών προστασίας, συμβάλλει στη σωματική, ψυχολογική και κοινωνική ευημερία των εργαζομένων, γιατί, όλοι αξίζουν το σεβασμό στο χώρο εργασίας".

πηγή

























Ψυχολογική βία στην εργασία




Η Βία 3

Μαρτυρίες




Μαρτυρία πρώτη
Η σύγκρουση

-Η--Sofia
θα ήθελα να μαθω αν εχει ασθανθει κανεις, ψυχολογικη βία, πίεση στο χώρο εργασιας....σήμερα ειχα ενα επεισοδιο τέτοιο κ πραγματικα νιωθω το αιμα στο κεφάλι μου να καιει....
-Ο-keep_walking
Θες να μας πεις περισσοτερα Σοφια?
Η Reina
γίνε λίγο πιό σαφής:)
-Η-Sofia
Ναι εχω αισθανθει πιεση...αλλα και εγω δεν ημουν σε καλη ψυχολογικη κατασταση...και μερικοι ειναι σαν τα κορακια που λεει ο λογος μυριζονται αιμα...οχι δεν το πιστευω πραγματικα αυτο απλως εγω το εβλεπα στραβα....εχω εκτος απο μια-δυο-τρεις ή καποιες τελοσπαντων μικροσυγκρουσεις μια καλη εργασιακη σχεση.Νομιζω σε μια συγκρουση που ηταν λιγο πιο σοβαρη θυμασαι σε τι κατασταση ημουν το ειχαμε συζητησει στο chat.
σημερα,μετα απο μια σειρα πραγματων μεταξυ των ατομων που συνεργαζομαι ολες οι ευθυνες επεσαν σε μενα...για την ακριβεια δουλεια που καθυστέρησε 1 μερα- φορτώθηκε σε μενα το λαθος!με λογια βαρια και κατηγοριες που ηταν αδικες τουλαχιστον!
Η Reina
συνεργάτες ως προϊστάμενοι?
Η Sofia
ναι,εχω μπλεξει με υψηλες θέσεις κ το χω σκυλομετανιωσει....παντως στη βαθμιδα μ αυτους που μαλωσα ειναι ολοι ανωτεροι μου, με εξαιρεση τη γραμματέα που ομως εχει τρελα κονε στην εταιρεια κ περναει μια χαρα .................πολλές φορές και πανταχόθεν..βέβαια κάθε φορά διέφερε- δεν μιλάω για τα περιστατικά παρενόχλησης, ιστορίες για αγρίους και παραίτηση.
Η Reina
εξαρτάται τι εννοείς: εμένα π.χ. με πείραζε να με βάζουν να φτιάχνω καφέ, ή να ρίχνω τα λόττο τους. Έπρεπε να το διαχειριστώ γιατί με ακύρωνε- με πολλή εκλογίκευση το ξεπερνούσα- γκουσφράμπα...
Η Sofia
Δυστυχώς τα ίδια γίνονται παντού. Δεν μιλάω για συμβιβασμό- μιλάω για προσαρμοστικότητα και ελιγμούς.
Η Reina

ιδού λοιπόν... θα σου έλεγα αν έχεις βλέψεις ανόδου και εξέλιξης, να μείνεις εκεί που είσαι και να προβλέπεις καλύτερα και όσο γίνεται τις συνέπειες των πράξεών σου ή όπου εσύ με τον χ,ψ,ζ τρόπο εμπλέκεσαι.όχι οτι θα γλιτώσεις την πληρωμή των σπασμένων των ανωτέρων (νόμος) αλλά για να μη σου ανεβαίνει το αίμα στο κεφάλι. Εδραίωσε τη θέση σου, και πάρε σιγά σιγά κομμάτι απο την πίτα.
Ο keep_walking
Γυναικες ηταν?Συνηθως αυτες το κανουν αυτο...οι αντρες ειναι πιο συνεργασιμοι πολλες φορες και δεν φορτωνουν τα δικα τους σε αλλους.Τουλαχιστον απο οτι εχω παρατηρησει...και κυριως μεταξυ...γυναικων ειναι πιο χαλια η κατασταση.Μερικες φορές κανεις το ανθρωπινως δυνατο και ολοι σε κατηγορουν συμβαινει αυτο...ειναι ποσο πολιτισμενοι ειναι οι αλλοι...αν τους λειπουν στοιχεια πολιτισμενων ανθρωπων τι να πω.Σοφια δεν μπορεις να κανεις κατι για αυτο πηγαινε την αλλη μερα χωρις να τρεχει τιποτα...τυπικη στις υποχρεωσεις σου...εσυ να εισαι σωστη...γιατι την εχεις αναγκη την εργασια κανεις ή σχεδον κανεις δεν δουλευει για χομπι...και καποια στιγμη ολα θα φτιαξουν.Αν θελεις και μπορεις παρε και καμμια αδεια καποια στιγμη να χαλαρωσεις λιγο.Λογια βαρια ε? Τι ζωα που ειναι μερικοι...
Ο Kleiw
Εγω αυτο που προσπαθώ να κάνω οταν οι άλλοι είναι άδικοι μαζί μου στην δουλειά, είναι να κρατώ την ψυχραιμία μου και να εξηγώ ήρεμα ! Μπορεί και να καταλάβουν το λάθος τους ! Αν πας κόντρα, επειδή είναι σε θέση ανώτερη , μπορεί και να χάσεις την δουλειά σου ! Σε όλους πάντως λιγο πολύ συμβαίνουν αυτά ! :



Μαρτυρία δεύτερη
Έλλειψη οργάνωσης

La_ViTa
Έχω βιώσει κι εγώ μια παρόμοια κατάσταση στον εργασιακό χώρο και την απεύχομαι ακόμα και στον χειρότερο εχθρό μου!Επειδή μου αρέσει η δουλειά μου και όση και να έχω, σπάνια θα ζητήσω βοήθεια, μερικοί αυτό το λαμβάνουν σαν λύση να ξεφορτωθούν την δικιά τους. Έτσι έγινε και μια μέρα με έναν συνάδελφο,με τον οποίο ποτέ δεν είχα καλή σχέση,αλλά τον σεβόμουν διότι έχει ένα πολύ σοβαρό ζήτημα υγείας. Είπε λοιπόν στην προϊσταμένη μας ότι έχει μεγάλο φόρτο εργασίας, ότι δεν προλαβαίνει κι ότι εγώ δεν τον βοηθάω. Έγινα έξαλλη από τα νεύρα μου, διότι ο συγκεκριμένος άνθρωπος πέραν το ότι εργάζεται τις μισές ώρες από εμένα και παίρνει τον διπλάσιο μισθό,το μισό του ωράριο το σπαταλά στο τηλέφωνο μιλώντας με τους φίλους του και όταν το θυμηθεί εργάζεται λίγο. Το καλό ήταν ότι το γραφείο μου με υποστήριξε,και δεν έφτασε το θέμα στον διευθυντή. Το κακό είναι ότι μου προστέθηκε λίγη επιπλέον δουλειά και ότι πάνω απ\'όλα δεν φέρθηκα για άλλη μια φορά με ψυχραιμία.
Η magda-ps.
Σε όλους συμβαίνει παιδιά! Εγώ χθες είχα στη δουλειά μια διένεξη, συγχύστηκα, και όταν πήγα σπίτι κατάλαβα ότι η συνάδελφος είναι σε δύσκολη θέση επαγγελματικη και μου έβγαλε επιθετικότητα. Και μετάνιωσα μάλιστα για τη στάση μου. Όταν γίνεται κάτι, καλό είναι να το σκεφτόμαστε μετά και να δίνουμε που και που άφεση αμαρτιών. Εκείνη την ώρα, εν βρασμώ ψυχής, τα βλέπουμε αλλιώς τα πράγματα.Τώρα, για το \"φόρτωμα\" εργασίας από συναδέλφους, αυτό το είχα στην παλιά μου δουλειά. Αυτό που κατάλαβα, είναι πώς θα τους μάθεις τους συναδέλφους, και τι επαγγελματικό προφίλ θα \"πλασάρεις\". Όσο είμουν το παιδί που δεν έλεγε όχι, με φόρτωναν όλοι, με αποτέλεσμα υπερκόπωση. Όταν άλλαξα στυλ και άρχισα σιγά σιγά να δίνω και σε άλλους αρμοδιότητες, τα πράγματα καλυτέρευσα
Όσον αφορά την ψυχολογική βία, όταν αυτή ασκείται από προιστάμενους, υπάρχει νομοθεσία με την οποία μπορείς πλέον να την καταγγείλεις. Με τους συναδέλφους δεν ξέρω, ακόμη ψάχνω τον μπούσουλα.......



Μαρτυρία τρίτη
Σεξουαλική παρενόχληση

Η nama
Κι εγώ έχω βιώσει και βιώνω κάτι αντίστοιχο. Για να γίνω πιο συγκεκριμένη, ο..... γεροξούρης (χα χα!) προϊστάμενος μου, μου την έπεσε με εντελώς χυδαίο τρόπο! Τον έβαλα φυσικά στη θέση του! Λόγω του ότι εργάζεται και η γυναίκα του στην εταιρεία μας, δεν το κάναμε θέμα και έκανα σαν να μην είχε συμβεί ποτέ αυτό το περιστατικό. Μετα από λίγους μήνες ήρθε μία καινούρια κοπέλα στη δουλειά, πιο πρόθυμη από εμένα αν καταλαβαίνεται τι εννοώ και από τότε ξεκίνησαν άλλου έιδους προβλήματα. Η καινούρια ήθελε να μου φάει τη θέση, οπότε έπεισε τον προϊστάμενο και φίλο της πλέον, να μου κάνει τη ζωή μαυρη για να φύγω από μόνη μου. Φυσικά τον ξαναέβαλα στη θέση του και φυσικά δεν τους έκανα τη χάρη να φύγω! Τώρα όμως έχουν διαδώσει ότι δεν δουλεύω πάνω από 4 ώρες την ημέρα και με λίγα λόγια ότι είμαι περιττή.... Και παρόλο που η δουλειά μου μεταφράζεται σε χρήμα και φαίνεται ότι αποδίδω, ο κόσμος ψοφάει για κουτσομπολιό και δεν ξέρω τελικά τι μέλλον θα έχω εδώ μέσα.... θα δέιξει!περίπτωση



Μαρτυρία τέταρτη
Η υποταγή


Ο weird
Έχω δεχτεί κι εγώ ψυχολογική βία απο τον προιστάμενό μου.Ο τύπος ήθελε, να γίνει ότι έλεγε με τον τρόπο που το έλεγε ακόμα και αν ζητούσε πράγματα αντιφατικά ( απο τη μια δεν αναλαμβάνετε πολλές ευθύνες μας έλεγε, απο την άλλη, γιατί πήρατε πρωτοβουλίες, αυτό είναι δικό μου θέμα!!).Ήξερε πολύ καλά τον τρόπο , όταν δεν πήγαινα με τα νερά του, και τούτο μεταφράζεται ως, όταν δεν έσκυβα το κεφάλι, τις φορές που πήγαινε δικά του λάθη και απροσεξίες να μου τα φορτώσει γιατί φυσικά αυτός, ήταν ο κουμανταδόρος κι ότι ήθελε παραδεχόταν, να μου κάνει μεγάλη επίθεση και φυσικά όχι φανερή.Περίμενε το παραμικρό ψεγάδι μου για να το περάσει απο μεγεθυντικό φακό, συρρικνώνε μάλιστα ή αποσιωπούσε τα θετικά μου σημεία. Έκανε αυτός μια χαζομάρα και μπροστά στους πελάτες έλεγε οτι είναι δικό μου σφάλμα για να μην εκτεθεί!Με έβαζε να ψάχνω κάτι σε όλο το γραφείο για να με πάρει τηλέφωνο τελικά να μου πει, άκυρο. Και μάλιστα έχοντας προκλητικα διαφορετική στάση απέναντι σε άλλη κοπέλα που κρατούσε μια πιο ας το πούμε διπλωματική στάση απέναντί του .Ήταν εξουσιομανής κι ήθελε όταν λέει οτι έχει δίκιο να τον επιβεβαιώνουμε, να τον θαυμάζουμε και ήταν δεικτικός στο οτι προίσταται.( δεν είχε δική του ζωή που λέμε κι ανακατευόταν διαρκώς στις δικές μας). Είχα την επιλογή να το παίξω κι εγώ διπλωματία,προτίμησα όμως την οδό της συγκρούσεως.




Μαρτυρία πέμπτη
Η οργή



Η Sofia
θα ήθελα να μαθω αν εχει ασθανθει κανεις, ψυχολογικη βία, πίεση στο χώρο εργασιας....σήμερα ειχα ενα επεισοδιο τέτοιο κ πραγματικα νιωθω το αιμα στο κεφάλι μου να καιει.... Καθε μορφη εξουσιας στην ζωη μας , μοιραια προσκρουει αναμεσα σε συγκρουομενες αναγκες μας
.Ο...Πανος
Απο την μια , ο εαυτος μας , μας προτρεπει στο να εξασφαλισουμε την σταθεροτητα συμβιβαζομενοι με την εξουσια που εχει την δυναμη να μας την στερησει ....ειναι αυτο που γραφει ο Ζαν Ζακ Ρουσω στο \"κοινωνικο συμβολαιο\" ..\"ο δουλος που υπακουει στον αφεντη κανει καλα\".Ομως απο την αλλη , μια εσωτερικη φωνη μεσα μας , συσωρευει συναισθηματα και επιθετικοτητα που δημιουργουνται σαν αντικρουση στην προηγουμενη αναγκη μας ....Ειναι αυτο που ο στοχαστης λεει στην συνεχεια χωρις να το προσδιορζει το ποτε και το πως θα γινει χρονικα...\"καλυτερα ομως κανει αυτος που αποτινασει τον ζυγο\"Η στιγμη της ρηξης με τον εαυτο μας , η ωρα που ο θυμος μας δεν θα μπορει πια να συγκρατηθει και η επιθετικοτητα μας στον εξουσιαστη μας, θα μας οδηγησει στην ανατροπη της εξουσιας που ασκει στην ζωη μας , ειναι καθαρα προσωπικη υποθεση , ωσπου η οργη να ωριμασει και να γινει μαζικη , ενωνοντας αντιδρασεις και απωθημενες επιθυμιες για ανατροπη της εξουσιας μιας ομαδας και οχι πλεον ενος ατομου , που συνθλιβεται κατα κανονα απο την ατομικη του αυτοτιμωρια , οταν νοιωθει μονος του απεναντι σε μια κοινη οργη και αντιδραση....Γιατι καθε μορφη εξουσιας σε μια δημοκρατια , δεν ασκειται απο ενα μεμονωμενο ατομο αλλα απο ενα συστημα ανθρωπων...Μια κοινωνικη ομαδα , βρισκει προσβαση στην εξουσια και ελεγχει καποιες αλλες που εξαρτωνται απο την ισχυροτερη....Ο καθε προισταμενος πχ , δεχεται πιεσεις απο ανωτερους του , να πιεζει τους κατωτερους του για να παραγουν εργο..Η οργη που νοιωθεις στον φυσικο αυτουργο της καταπιεσης που νοιωθεις , ειναι φυσικη , ενω η καταπιεση που δεχεσαι συχνα ειναι τεχνητη....Ειναι μερος ενος φαυλου κυκλου που αγνοει τους στοιχειωδεις κανονες του συγχρονου μαρκετιγκ..Οτι οσο πιο ευτυχισμενους και ποτισμενους με αισθηματα αλληλοστηριξης και αλληλοκαλυψης υπαλληλους , εχει μια επιχειρηση , τοσο καλυερη αποδοση μπορει να προσδοκα απο την συλλογικη και οχι την ατομικη δραση τους...Γιατι σε μια ομαδικη εργασια , αυτο μετραει μονο.φαντασου ενα χωρο που εργαζονται καμια 30 ατομα ισοβαθμα.δυο τρια απο αυτα ειναι τα καλα παιδια του αφεντικου, ξερεις πως παει.αυτες που κολακευουν για να παρουν αρμοδιοτητες με αλλα λογια να φορτωσουν τη δουλεια τους σε αλλους αγ μπορουν. καποια απο αυτες τις κυριες λοιπον ειχε μια φαεινη ιδεα που αφορα ολους τους υπολοιπους.και αποφασιστηκε <πολυ δημοκρατικα >να ακολουθηθει η ιδεα της.εγω διαφωνησα ενοειται αλλα με κατσαδιασαν .γιατι δεν γινεται να πηγαινω κοντρα στην πλειοψηφια.δε μπορει να δημιουργω προβληματα.και ας μου χει βγει να μην πω τι δυο χρονια εκει μεσα να ειμαι συνεπεστατη σε ολα δε βαριεσαι..αυτο ειναι το θεμα σοφια οτι ειναι δυσκολες οι εποχες αν ηταν αλιως θα χα ριξει πολλες μουτζες ειλικρινα ειναι σιχαματα οχι εργαζομενοι τρισαθλιες συμπεριφορες κανε υπομονη Ελενη!ετσι μονο θα αποφυγεις τα χειροτερα ....οποτε μπορεις , προσπαθησε να κερδισεις την εμπιστοσυνη αυτων που επηρεαζουν τους αλλους ...Ολοι ισως να νοιωθουν οπως και συ...Ασχετο το ποσο ψηλα μπορει να βρισκεται η καρεκλα τους...Το συστημα φταει και οχι παντα οι ανθρωποι που εντασονται σε αυτο....




Μαρτυρία έκτη
Ο αυτοέλεγχος

Ο Πανος

αυτο κανω υπομονη το ξερω οτι παντου υπαρχουν προβληματα και συγκρουσεις :) το πιο σημαντικο σημερα Ελενη , ειναι οσοι εχουν δουλεια , να ενωσουν τις δυναμεις τους για να τις κρατησουν γιατι ερχονται ακομα χειροτερες μερες ...Μονο μαζι , μια φωνη καθε υπηρεσια , καθε εταιρια , καθε επιχειρηση , θα βρει τροπο να αποφυγει την διαλυση , που δυστυχως δεν γινεται παντα συνολικα αλλα αρχιζει με απολυσεις ...κρατα την ψυχραιμια σου σε καποιο ισως ψυχολογικο παιχνιδι που μπορει να παιζει η διευθυνση της υπηρεσιας σου , για να αναγκασει καποιους να φυγουν απο μονοι τους που ειναι πιο ευκολο για την κοινη γνωμη!ζουμε σε πολυ ποννηρους καιρους και χρειαζεται οσο ποτε πριν ο αυτοελεγχος !



Μαρτυρία έβδομη
η ελευθερία


ο Πανος
για να φυγουν απο μονοι τους δεν ξερω..τον τελευταιο χρονο προσελαβαν αρκετους παντως γιατι ειχε δουλεια.αυτο που σιγουρα εξυπηρετει ειναι να υπαρχει ο ρουφιανος του αφεντικου για να μαθαινει τι ειπανε και ποτε.τεσπα το ειδα πιο ψυχραιμα και αποφασισα να τους συνδεσω με καιρο ;) παντου υπηρχαν υπαρχουν και παντα θα υπαρχουν Ελενη ρουφιανοι και αυλικοι....ειναι αυτοι που φοβουνται περισσοτερο απο τους αλλους μην χασουν την δουλεια τους και την βολεψη τους....εγω προσωπικα του αγνοω και τους λυπαμαι μονο...γιατι γενηθηκα ελευθερος και θα πεθανω ελευθερος και ξερω οτι αυτο σημαινει φτωχος....


Παρασκευή, 6 Μαΐου 2011











Η βία 2



στην εργασία

Οι Στατιστικές




Η βία, ο εκφοβισμός και η παρενόχληση γίνονται όλο και περισσότερο κοινά χαρακτηριστικά των χώρων εργασίας στην Ευρώπη, σύμφωνα με νέα έκθεση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία (EU-OSHA). Ωστόσο, η αντίδραση από πλευράς οργανισμών και εθνικών κυβερνήσεων δεν φαίνεται εν γένει να είναι η δέουσα.
[05/02/2006]

Η βία και η παρενόχληση από τρίτους επηρεάζουν ποσοστό μεταξύ 5% και 20% των ευρωπαίων εργαζομένων, ανάλογα με τη χώρα, τον τομέα και την εφαρμοζόμενη μεθοδολογία. Η έκθεση «Βία και παρενόχληση στον χώρο εργασίας: ευρωπαϊκή εικόνα» περιλαμβάνει διεθνή στατιστικά στοιχεία που συγκέντρωσε το Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο Κινδύνων του EU-OSHA. Η πρόσφατη έρευνα ESENER του Παρατηρητηρίου σε χώρους εργασίας σε όλη την Ευρώπη δείχνει ότι το 40% των διευθυντικών στελεχών στην Ευρώπη επηρεάζονται από τη βία και την παρενόχληση στον χώρο εργασίας, αλλά μόνο το 25% περίπου έχουν θεσπίσει διαδικασίες για την αντιμετώπισή της, σε πολλές δε χώρες της ΕΕ το ποσοστό αυτό δεν είναι πάνω από 10%. Το πρόβλημα είναι ακόμη οξύτερο στον τομέα της υγείας, των υπηρεσιών κοινωνικής μέριμνας και στην εκπαίδευση, με ποσοστό άνω του 50% των διευθυντικών στελεχών να το χαρακτηρίζουν ως πρόβλημα υγείας και ασφάλειας.
«Τόσο η βία όσο και η παρενόχληση αποτελούν σοβαρές αλλά μη επαρκώς προβεβλημένες απειλές για την ασφάλεια και την ευημερία των εργαζομένων στην Ευρώπη», αναφέρει ο Jukka Takala, διευθυντής του Οργανισμού. «Η βία, οι λεκτικές επιθέσεις ή οι απειλές που βιώνουν οι υπάλληλοι από πελάτες ή ασθενείς αποτελούν κρίσιμα ζητήματα υγείας και ασφάλειας. Οι ψυχολογικές συνέπειες μάλιστα είναι ενίοτε πιο επικίνδυνες από τα σωματικά τραύματα. Η παρενόχληση στον χώρο εργασίας μπορεί να οδηγήσει σε άγχος, σε μακρά αναρρωτική άδεια, ή ακόμη και σε αυτοκτονία. Οι οικονομικές επιπτώσεις συνίστανται σε μειωμένη παραγωγικότητα, μεγαλύτερη απουσία λόγω ασθενείας, αυξημένη εναλλαγή προσωπικού και πρόωρη συνταξιοδότηση λόγω αναπηρίας συχνά σε νεαρή ηλικία.»
Η έκθεση αποκαλύπτει επίσης ότι σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες εξακολουθεί η βία στο χώρο εργασίας να μην αναγνωρίζεται επαρκώς, ενώ λίγες είναι οι ειδικές πρωτοβουλίες που αναλαμβάνονται για αντιμετώπιση του θέματος. Σε εθνικό επίπεδο και μεταξύ μεμονωμένων οργανισμών είναι αναγκαία η αύξηση της ευαισθητοποίησης και η θέσπιση πολιτικών και διαδικασιών για την αντιμετώπιση και την πρόληψη της βίας και της παρενόχλησης στον χώρο εργασίας.
Ο EU-OSHA συγκέντρωσε υπευθύνους χάραξης πολιτικής, ερευνητές και εκπροσώπους εργοδοτών και εργαζομένων σε ένα διήμερο σεμινάριο για να συζητήσουν τις προκλήσεις της αποτελεσματικής αντιμετώπισης της βίας στον χώρο εργασίας και να καθορίσουν καινούργιους και συγκεκριμένους τρόπους προστασίας της υγείας και ευεξίας των εργαζομένων, προσαρμοσμένους στις ειδικές ανάγκες των διαφόρων χωρών και οργανισμών.

πηγή:








Η βία 1


Μορφές




Συνήθως θεωρούμε βία τις βασικές μορφές της που είναι εύκολα ορατή, αλλά πολύ συχνά η βία δεν είναι και τόσο ορατή. Η βία συμπεριλαμβάνει όλες τις παρακάτω μορφές.. και ο κατάλογος δεν είναι πλήρης..


Σωματική βία


Από χαστούκι μέχρι βαριά σωματική βλάβη, συμπεριλαμβάνοντας καθετί που προξενεί πόνο, τραυματισμό, ακρωτηριασμό ή που έχει πρόθεση να.. Και o βιασμός και κάθε άλλη βίαιη & καταπιεστική συμπεριφορά προς το σώμα ...χτυπήματα, καψίματα, σπρωξίματα, χρήση όπλου, φυσικός περιορισμός, παρεμπόδιση κάλυψης βασικών αναγκών (πχ. τροφή, φάρμακα, ύπνος..)


Απομόνωση


Περιορισμός της ελευθερίας, έλεγχος της επικοινωνίας με φίλους και συγγενείς, περιορισμοί της κοινωνικότητας, 'Ελεγχος της πρόσβασης σε πληροφόρηση, της συμμετοχής σε ομάδες κι οργανώσεις, κλείδωμα σε περιορισμένο χώρο, περιορισμός της κινητικότητας, παρακολούθηση τηλεφώνων, email κλπ. παράδειγμα: "Γιατί να δεις τους παλιούς σου φίλους και την οικογένεια? Τώρα παντρεύτηκες." "Πού θα πας λέει? Δεν κατάλαβες.. Στο απαγορεύω."




Υποτιμητικές συμπεριφορές, ταπείνωση.. μέχρι σοβαρή ψυχολογική βλάβη (ιδ. σε μακρόχρονη ή και έντονη έκθεση). Διαρκές κριτικάρισμα, υποτίμιση & κοροϊδίες (εαυτού, οικογένειας, φίλων, παρελθόντος..) Προσπάθειες εξευτελισμού, ψέματα, υπονόμευση της αυτοεκτίμισης.




Ιδιαίτερα καταπίεση κι εξαναγκασμοί που εκμεταλεύονται την ψυχολογική και συναισθηματική μας εξάρτηση, πιθανώς με απειλές κι εκβιασμούς. Τα όρια συγχέονται με την ψυχολογική βία. Ιδιαίτερα σοβαρή για τις νέες και τα παιδιά, αλλά και για κάθε άτομο "αποκλεισμένο" από ευρύτερη κοινωνικότητα. Συχνά σε συνδυασμό με στέρηση-απομόνωση.


Λεκτική βία


Φωνές, βρισιές, εξευτελισμοί, απειλές & τρομοκράτηση (με στόχο το ίδιο το θύμα ή και οικείους του) Αποτελεί τμήμα της ψυχολογικής & συναισθηματικής βίας, συνήθως συμπεριλαμβάνει τις απειλές, ενώ η τρομοκράτηση συνήθως συμπεριλαμβάνει κι άλλους τρόπους βίας..


Απειλές, εκφοβισμοί, εκβιασμοί


Απειλές βίας ή πρόκλησης κάθε είδους κακού στον απειλούμενο, στον εαυτό του (απειλούντα), ή σε άλλους (παιδιά, οικογένεια, κατοικίδια κλπ.), Απειλές για καταγγελίες στις αρχές που θα θέσουν σε κίνδυνο κάτι σημαντικό για το θύμα (πχ. επιμέλεια παιδιών, πράσινη κάρτα.. κλπ.) .. ή και αντίστοιχων αναφορών που επίσης μπορεί να κοστίσουν στο θύμα.. πχ. κατηγορίες στην οικογένεια, στη δουλιά, κλπ.


Εξαναγκασμός


σε κάθε πράξη ή απραξία του θύματος, παρά στη θέληση του Συχνά επιβάλεται με εκφρασμένες ή μη απειλές κι εκβιασμούς.. και με κάθε άλλο είδος βίας και καταπίεσης.


Οικονομική βία - εκμετάλευση


'Ελεγχος της περιουσίας και των εσόδων του θύματος ή και κατάχρηση, καλλιέργεια οικονομικής εξάρτησης (απαγόρευση εργασίας, αποκλεισμός χρηματοπιστωτικών πόρων και δυνατότητας εργασίας, κλπ.), άμισθη εργασία, καταναγκαστική εργασία (για κέρδος του θύτη) οικονομικές αποφάσεις χωρίς ενημέρωση του συντρόφου (για κοινούς πόρους), παράδειγμα: " η δικιά μου η γυναίκα/κόρη δεν μπορεί να δουλεύει "


Συμπεριφορές παρενόχλησης


Ακολούθηση, εμφανίσεις στη δουλιά ή στο σπίτι, επανειλημένα τηλεφωνήματα στο θύμα ή και στην οικογένεια, τους φίλους, τους συναδέλφους.. (εμφανίζεται διαρκώς μπροστά μας.. ή επικοινωνεί διαρκώς με κάθε τρόπο, μας επιβάλλει την παρουσία του.)


Σεξουαλική βία & παρενόχληση


Επιβολή σεξουαλικής πράξης ή συμπεριφορών ενάντια στη θέληση του θύματος, πίεση για σεξουαλικές συμπεριφορές που μας κάνουν να νοιώθουμε άσχημα, κριτικάρισμα της συμπεριφοράς και της απόδοσής μας στο κρεβάτι.. (Και μέσα στο γάμο ή στο ζευγάρι, κάθε σεξουαλικός καταναγκασμός που δεν δέχεται "όχι" είναι βία.) παράδειγμα: "'Οποια γυναίκα το απολαμβάνει είναι πουτάνα", σχόλια υποτιμιτικά κλπ..


Καταστροφή περιουσίας..


Από έπιπλα κι αντικείμενα αξίας, μέχρι ημερολόγια κι αντικείμενα συναισθηματικής μόνο αξίας, και τα κλασικά γυαλικά που η θραύση τους τρομάζει πάντα, ανεξάρτητα από την αξία τους. Κατά προτίμηση με βίαιο τρόπο που να τρομοκρατεί όσο γίνεται περισσότερο. Πέταμα ή με κάθε άλλο τρόπο εξαφάνιση ρουχισμού ή άλλων αντικειμένων του θύματος..


Παραμέληση-στέρηση


Στέρηση βασικών δικαιωμάτων, ιδ. ελευθερίας, επικοινωνίας, βασικών αναγκών (& συναισθηματικών) αναγκών σωματικής & ψυχικής υγείας, εκπαίδευσης, κλπ. Τις περισσότερες φορές οι "απαγορεύσεις" δεν δηλώνονται ρητά, αλλά επιβάλονται με "τιμωρητικές" συμπεριφορές καθε φορά που παραβαίνουμε τους υποτιθέμενους "κανόνες" του θύτη, τους οποίους "οφείλουμε" να γνωρίζουμε. Κι οι οποίοι παραβιάζουν τα βασικά μας δικαιώματα και δεν λαβαίνουν υπόψη καμια βασική μας ανάγκη. Η πιο συνηθισμένη και "απλή" τιμωρία είναι νευράκια, καυγαδάκια κλπ. αμέσως μετά, (μέτριες ή και σοβαρές μορφές ψυχολογικής και λεκτικής βίας).. μέχρι και ζημιές στο σπίτι, αλλά και κάθε άλλη "τιμωρητική" ή απειλητική συμπεριφορά. "Θα σου κάνω, θα σου δείξω.." και βέβαια κυρίως: "Θα σε μάθω εγώ". Θα σε εκπαιδεύσω δηλαδή, να κάνεις ό,τι ακριβώς θέλω και τίποτα άλλο. Για να ξέρεις την άλλη φορά και να μην ξανατολμήσεις ούτε να το σκεφτείς.


Πολύ συχνά γίνεται προσπάθεια να θεωρηθούν "αυτονόητοι" οι κανόνες συμπεριφοράς που θέλει να επιβάλει ο θύτης, είτε γενικά στην κοινωνία, είτε σε κάποια δική του ομάδα, πχ. στην οικογένειά του, στον τόπο καταγωγής του κλπ.


Ομάδα επικοινωνίας & ενημέρωσης γυναικών Σαπφίδες URL: http://www.sapphogr.net/

Πέμπτη, 5 Μαΐου 2011


Η γλυκιά υπαρξιακή αγωνία


Ο χώρος και η σιωπή σμίγουν και γίνονται βάρος στην καρδιά.

Μια ξαφνική αγάπη, ένα μεγάλο έργο, μια αποφασιστική πράξη, μια σκέψη που μεταμορφώνει προκαλούν σε ορισμένες στιγμές την ίδια ανυπόφορη αγωνία, ανάμεικτη μ' ακαταμάχητα θέλγητρα.

Γλυκιά υπαρξιακή αγωνία, εξαίσιο άγγιγμα ενός κινδύνου που δεν ξέρουμε τ' όνομά του, το ότι ζω σημαίνει άραγε πως τρέχω προς το χαμό μου;

Ας τρέξουμε πάλι χωρίς ανάπαυλα προς το χαμό μας. Είχα πάντα την αίσθηση πως ζούσα στο πέλαγος, σε κίνδυνο, στην καρδιά μιας μεγαλόπρεπης ευτυχίας.

(1953)



Απ' ΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ

του Αλμπέρ Καμύ.
πίνακας:Georgia O Keffe

Τρίτη, 3 Μαΐου 2011





Η Ψυχοθεραπεία και ο Έλληνας



Ματθαίος Γιωσαφάτ

"Ο Έλληνας είναι για αρπαχτές και έρωτα. Στην αγάπη και τη μονιμότητα είναι ακόμα ανώριμος."



Ο Ματθαίος Γιωσαφάτ είναι ο άνθρωπος στο ντιβάνι του οποίου θα ήθελαν οι περισσότεροι από μας να ξαπλώσουν. Ειδικά τώρα που η κρίση δείχνει (για την ώρα) να επηρεάζει περισσότερο τα επίπεδα του στρες που έχουμε παρά την τσέπη μας. Ο Σταύρος Διοσκουρίδης κάθισε για λίγο απέναντί του, προσπαθώντας να ξεδιαλύνει αν η ψυχανάλυση είναι επιστήμη ή μια ακόμα ποπ κουλτούρα που πληρώνουμε ακριβά.


Είναι η Ελλάδα στο ντιβάνι τελευταία εξαιτίας τις οικονομικής κρίσης;


Έχουν επικρατήσει φόβος και πανικός. Ο φόβος της πείνας. Δεν παθαίνει κανείς, όμως, ψυχικά προβλήματα από μια οικονομική κρίση. Στενοχωριέται, φωνάζει, απεργεί, αλλά τίποτα παραπάνω. Ίσα ίσα, σε περιόδους μεγάλου άγχους οικονομικού, επειδή μπαίνει σε προτεραιότητα, μειώνονται οι εσωτερικές ψυχικές αντιδράσεις. Η κατάθλιψη είναι εσωτερικό γεγονός. Γι' αυτό και πολλοί άνθρωποι έχουν πάρα πολλά προβλήματα όταν δεν έχουν πολλά εξωτερικά προβλήματα. Είναι φυσιολογικά αυτά τα αισθήματα, όχι παθολογικά.


Η κρίση δηλαδή σας κόβει τη δουλειά;

Κοιτάξτε, όταν βομβαρδίστηκε το Λονδίνο από τους Γερμανούς, εμφανίστηκε μεγάλη πτώση όλων των ψυχικών διαταραχών. Σε μικρές κρίσεις όπως αυτή απλά επιτείνεται το άγχος σε ανθρώπους που ήδη το έχουν. Οπότε αυτή η κρίση βοηθάει και τους ψυχιάτρους.


Μεγεθύνει το κόμπλεξ κατωτερότητας/ανωτερότητας του ελληνικού λαού απέναντι στους ξένους η τωρινή κατάσταση;

Είναι μεγάλη κουβέντα αυτή. Πρέπει να πιάσουμε την ιστορία του ελληνικού λαού από την Τουρκοκρατία και έπειτα. Είμαστε ένας λαός ανώριμος. Με έντονες τάσεις παράνοιας, οπότε και χαμηλή αίσθηση αυτοεκτίμησης. Αυτό κάνει τους Έλληνες να υπεραμύνονται γιατί είτε νιώθουν πολύ χαμηλά είτε αισθήματα υπερβολικής ανωτερότητας, θεωρώντας πως όλοι και όλα εξαρτώνται από εμάς. Αυτά έχουν εμπλακεί και στην τελευταία κρίση. Κάναμε απατεωνιές. Από τους αγρότες που είχαν τρία δέντρα ροδάκινα και έπαιρναν επιδόματα για τρεις χιλιάδες. Εκεί οι ξένοι ήταν ηλίθιοι και εμείς ήμασταν σε θέση να τους κοροϊδεύουμε και να τα τσεπώνουμε. Η αρπαχτή είναι χαρακτηριστικό του Έλληνα. Μόνο που τώρα μας κατάλαβαν.


Ζήσαμε έντονα την κατάσταση το επιθυμητό να γίνει και αναγκαίο. Με την κρίση ίσως επιστρέψουμε πάλι στα χρόνια που το αναγκαίο είναι και το επιθυμητό;


Το πρώτο είναι δουλειά της διαφήμισης. Να γεμίσουν δηλαδή τα κενά που δημιουργούνται στους ανθρώπους από διάφορους λόγους (θρησκευτικούς, ιδεολογικούς) με καταναλωτικά προϊόντα. Αν έχεις ένα ωραίο αμάξι με μια γκόμενα δίπλα και φοράς σινιέ ρούχα, νιώθεις καλά. Τώρα στις κρίσεις συμβαίνει το αντίθετο. Στην κατοχή τρώγαμε κρέας μια φορά τον μήνα και ήταν ένα κόκαλο μέσα σε μια σούπα. Τώρα έχουμε κακομάθει. Δέκα χρόνια είχαμε την αίσθηση ότι στην Ελλάδα είμαστε πολύ πλούσιοι. Τώρα οι Έλληνες έχουν λεφτά, αλλά δεν έχει το κράτος. Το έχουμε καταληστέψει όλοι. Από τον λαό μέχρι και τους πολιτικούς. Άμα χρειαστεί να στριμωχτεί ο λαός, θα το κάνει. Είναι δύσκολο, όμως, να το αλλάξεις. Πάντα είχαμε επιθυμίες, αλλά δεν ήμασταν ώριμοι. Ωριμότητα δεν είναι να βλέπεις το επιθυμητό, αλλά το εφικτό.
Οι ανάγκες που δημιουργούνται σε μια κοινωνία επηρεάζουν τους κανόνες της ψυχανάλυσης;
Δεν υπάρχουν κανόνες στην ψυχανάλυση. Είναι ένας τρόπος για να εξετάζεις τα πράγματα διαχρονικά. Ο τρόπος κατανόησης του ανθρώπου γνωρίζοντας και μελετώντας τα ασυνείδητα κίνητρα του. Άλλαξαν οι κοινωνικές συνθήκες και κάθε αλλαγή έχει και τις συνέπειές της.


Ο σύγχρονος τρόπος ζωής, η εποχή της αφθονίας, δεν έφερε στο προσκήνιο και την ψυχανάλυση;


Όχι, όχι. Ο άνθρωπος είναι ένα ζώο που ανέπτυξε τον εγκέφαλό του και που προσπαθεί συνέχεια να καταλάβει από πού προέρχεται, πού πάει και τι είναι η ζωή. Με τη θρησκεία και την πολιτική, προσπαθεί να καταλάβει από το υπερπέραν μέχρι τη δομή της κοινωνίας. Δεν ήταν καινούργιο αυτό που έκανε ο Φρόιντ. Απλά αυτός ήταν που το συστηματοποίησε. Η ψυχανάλυση είναι μια επιστήμη που δεν απευθύνεται μόνο στις κυρίες του Κολωνακίου επειδή έχουν λεφτά.


Δεν συμβαίνει αυτό;

Παραμύθια. Έχει πρόβλημα ο άνθρωπος, γι' αυτό πληρώνει. Δεν είναι σαν το κομμωτήριο. Είναι μια οδυνηρή διαδικασία. Δεν είναι μόνο θεραπεία. Η ψυχανάλυση είναι μια επιστήμη που προσπαθεί να καταλάβει τα ανθρώπινα. Τι είναι τέχνη; Γιατί κάνουμε πολέμους; Ποια είναι η ιστορική πορεία του ανθρώπου; Δεν είναι μια θεωρία για να ακουμπάς μερικά λεφτά.


Μπορεί να είναι επιστήμη, αλλά έχει καταλήξει να είναι και μια από τις μεγαλύτερες ποπ κουλτούρες της εποχής.


Δεν μπορώ να συμφωνήσω με αυτό. Αφού μελετά τα ανθρώπινα συναισθήματα, είναι φυσικό να το παίρνουμε έτσι. Φανταστείτε ότι στην Αθήνα υπάρχουν 50-60 σοβαροί ψυχαναλυτές και κυκλοφορούν άλλοι 6.000 που κάνουν τους ψυχαναλυτές. Όλοι οι άνθρωποι έχουν προβλήματα. Δεν υπάρχει κανείς απόλυτα υγιής. Μια μεγάλη ψυχαναλύτρια έλεγε πως για να σωθεί ο κόσμος πρέπει να ψυχαναλυθούν όλοι. Δεν είναι δυνατό αυτό. Εκτός από την πάλη των τάξεων, υπάρχει και αυτή των ανθρώπων. Το 80% των ζευγαριών «σκοτώνονται» στον γάμο. Αυτό σημαίνει πως έχουν πρόβλημα μέσα τους. Όπως κάνει κάποιος γυμναστική και επωφελείται το σώμα του, έτσι θα μπορούσε να επωφεληθεί η ζωή του, αν έκανε κάποιας μορφής ψυχανάλυση. Έχουμε προτείνει από χρόνια να γίνονται μαθήματα ζωής στα σχολεία, αλλά δεν έχουμε εισακουστεί. Για να απαντήσω σε αυτό που με ρωτήσατε, όμως, ένας άνθρωπος δεν μπορεί να δίνει τόσα λεφτά για να πει πως συμμετείχε σε μια ποπ κουλτούρα. Τα δίνει γιατί έχει πρόβλημα.


Άρα, τη χρειαζόμαστε όλοι;
Αν είχατε λεφτά, θα σας βοηθούσε.


Οπότε μόνο οι πλούσιοι θα σωθούν;


Αν είναι αναγκαίο, υπάρχει το κράτος με τις κλινικές. Από εκεί και πέρα, αν είναι κάτι το ιδιωτικό, πρέπει να έχεις λεφτά. Αν θες να κάνεις γυμναστική στο Holmes, πληρώνεις αρκετά. Για να πάρεις ωραία ρούχα, χρειάζονται λεφτά. Δεν υπάρχει ισότητα στον κόσμο. Άλλος είναι ψηλός, άλλος κοντός, άλλος έξυπνος, άλλος όμορφος, άλλος πλούσιος. Ταξικά όλοι είμαστε κάπου. Άλλος γεννιέται εδώ και άλλος στην Αϊτή. Μερικά πράγματα είναι για πλούσιους. Αυτό που υποστηρίζω, όμως, είναι να γίνονται αυτά τα μαθήματα στα σχολεία. Και ασφαλώς υπάρχουν και μορφές που δεν χρειάζονται πολλά λεφτά. Ομαδικές θεραπείες και πολλά άλλα.


Η αγία ελληνική οικογένεια παραμένει ο πυρήνας της κοινωνίας;


Έχει αλλάξει, γιατί άλλαξαν και οι συνθήκες στην κοινωνία. Ο φεμινισμός έφερε μεγάλη αλλαγή. Ο τρόπος που ανατρέφουν τα παιδιά είναι καλύτερος γιατί ο κόσμος είναι πιο μορφωμένος. Η ελληνική οικογένεια είναι πολύ καλύτερη σήμερα απ' ό,τι παλιά. Παλιά ήταν απαίσια. Από τις χειρότερες μορφές οικογένειας που υπήρχαν. Πατριαρχική, τα παιδιά δεν είχαν καμία σχέση με τους γονείς, η σχέση του αντρόγυνου ήταν ανύπαρκτη, οι άντρες αγαπούσαν και έκαναν επαφή μόνον με άλλους άντρες. Αυτή ήταν η «αγία ελληνική οικογένεια». Σήμερα οι σύζυγοι έχουν επαφή, γι' αυτό χωρίζουν και πιο εύκολα. Δεν δέχονται μια σχέση που δεν τους ικανοποιεί. Επίσης, στα σημερινά αρνητικά είναι η εργασία της γυναίκας τα πρώτα χρόνια της ζωής του βρέφους.
Η μάνα, και αυτό έχει αποδειχθεί, πρέπει να είναι συνέχεια με το παιδί της τον πρώτο χρόνο. Είμαι φεμινιστής και έχω αγωνιστεί για χρόνια να δοθεί ένας μισθός στις μητέρες τον πρώτο χρόνο του παιδιού. Πράγμα που συμβαίνει μόνο στο Δημόσιο.


Έχετε υποστηρίξει πως ο Έλληνας δεν αγαπά παρά μόνο ερωτεύεται;


Είναι μια φράση που έχει αναπαραχθεί πολύ, αλλά δεν την εννοώ ακριβώς όπως την έχουν εξηγήσει. Ο έρωτας είναι ένα συναίσθημα ποικίλο. Μια μορφή έρωτα είναι όταν ψάχνεις τη μαμά που δεν είχες. Βρίσκεις μια γυναίκα και την εξιδανικεύεις και ύστερα τη διώχνεις, όταν βλέπεις πως δεν είναι αυτό που ήθελες. Αυτός είναι ο παθιασμένος έρωτας. Δεν έχει σχέση με αγάπη. Είναι ναρκισσιστικό. Η αγάπη απαιτεί μονιμότητα και συνδέεται άμεσα με την αγάπη που πρέπει να σου δείχνει η μητέρα σου τα πρώτα χρόνια της ζωής σου. Αν τη δέχτηκες, τότε είσαι σε θέση να αγαπήσεις και ν' αγαπηθείς. Είναι μια ικανότητα που δεν την έχουν οι Έλληνες. Ερωτεύονται και έχουνε πάθη. Στα πάθη, όμως, δεν υπάρχει αγάπη.


Για ποιο λόγο ψυχαναλύονται οι Αθηναίοι;


Για διάφορους λόγους. Περισσότερο το άγχος. Οι γυναίκες κατά κανόνα για σχέσεις. Οι άντρες κυρίως για άγχος και σεξουαλικά προβλήματα, στύσης και πρόωρης εκσπερμάτισης. Είναι γενικά ανικανοποίητοι. Η νέα γενιά έχει πολλά σεξουαλικά προβλήματα γιατί δεν κάνει σεξ. Έρχονται συνέχεια μικρές κοπέλες από 14-18 χρονών που παραπονιούνται πως «ο άλλος μια φορά τον μήνα».


Γιατί οι Αθηναίες δεν θέλουν τους Αθηναίους;


Δεν θέλουν την ξεπέτα. Είναι συναισθηματικές. Ότι είναι όλες και ανά πάσα στιγμή διαθέσιμες τα γράφετε εσείς στα περιοδικά. Έχει επικρατήσει μια λάθος κουλτούρα πως είναι όλες πεινασμένες. Οι γυναίκες δεν είναι τόσο πολυγαμικές όσο οι άντρες. Ο άντρας από τη φύση του πρέπει να πάει με πολλά θηλυκά για να είναι βέβαιος πως έχει εξασφαλίσει την «αθανασία». Είναι μέσα στα γονίδιά του. Οι γυναίκες βιώνουν την «αθανασία» όταν εγκυμονούν. Οι άντρες δεν το καταλαβαίνουν αυτό. Τα θηλυκά, αν δείτε στη φύση και όχι στην ανθρώπινη κοινωνία, δέχονται να κάνουν σεξ μόνο όταν βρίσκονται σε οίστρο. Το όνειρο των αντρών είναι το «ένα γρήγορο», ενώ οι γυναίκες ασυνείδητα θέλουν να κάνουν παιδιά και να βρουν κάποιον να τις αγαπήσει.


Όλα αυτά που υποτίθεται πως γνωρίζετε τα εφαρμόζετε και στα προσωπικά σας; Ζείτε την τέλεια ζωή;


Για να γίνεις ψυχαναλυτής πρέπει να κάνεις πέντε χρόνια, πέντε φορές την εβδομάδα ψυχανάλυση. Δεν αρκεί να είσαι ψυχίατρος ή ψυχολόγος για να ψυχαναλύσεις, χρειάζεται και μια χρονοβόρα εκπαίδευση που σε οδηγεί να γνωρίσεις καλύτερα τον εαυτό σου. Από εκεί και πέρα όλα είναι ανθρώπινα. Γιατρός να είσαι, ξέρεις πως δεν ωφελεί το κοκορέτσι, αλλά το τρως.


Έρχεστε συχνά σε κόντρα με τους ασθενείς;


Αναπτύσσεται μια σχέση που έχει μέσα της και τα στοιχεία της κόντρας, της αγάπης, της κατανόησης. Ένας σωστός ψυχαναλυτής δεν μαλώνει με τους αρρώστους, αλλά δουλειά του είναι να εξηγεί. Μου λένε πολλές φορές «δεν με αγαπάτε, ενώ εγώ σας πληρώνω». Η αγάπη δεν είναι κάτι που μπορείς να το αγοράσεις.


Ο Ματθαίος Γιωσαφάτ εργάζεται ως ψυχοθεραπευτής στο Κολωνάκι. Είναι πρόεδρος και ιδρυτής της *Ελληνικής Εταιρείας Ομαδικής Ανάλυσης & Οικογενειακής Θεραπείας και έχει παρουσιάσει μέχρι στιγμής μεγάλο συγγραφικό, πανεπιστημιακό και εκπαιδευτικό έργο