Τετάρτη, 27 Ιουλίου 2011






Το άγχος του αποχωρισμού



Η άγχος του αποχωρισμού αποτελεί ένα από τα πρώτα συναισθήματα που θα αισθανθεί ένα παιδί από τους πρώτους μήνες της ζωής του και μπορεί να το ακολουθεί στην υπόλοιπη. Πρέπει να θεωρήσουμε αυτό το συναίσθημα σαν φυσιολογικό. Μπορεί να εκδηλωθεί με διαφορετικούς τρόπους, όπως κλάμα, αλλαγή της συμπεριφορά, προβλήματα στον ύπνο. Για το παιδί ο αποχωρισμός από τους γονείς είναι μια κατάσταση καινούργια η οποία εμπεριέχει το στοιχείο του άγνωστου και σαν τέτοιο είναι πολύ φυσιολογικό να εκδηλώσει αντιδράσεις που πολλές φορές δεν ευχαριστούν τους γονείς, ιδίως αν αυτές λαμβάνουν χώρα μπροστά σε άλλα πρόσωπα.
Συνήθως το άγχος του αποχωρισμού εμφανίζεται στον 8ο μήνα της ζωής του και εκδηλώνεται με αντίδραση στην απουσία του γονέα και κυρίως της μητέρας. Με την απλή απομάκρυνση του από το χώρο, όταν δεν βλέπει τον γονέα αλλά και όταν ο γονέας δεν το βλέπει. Όπως είπαμε αυτή είναι μια φυσιολογική κατάσταση και αποτελεί ένα σημαντικό στάδιο στην ανάπτυξη του παιδιού, το οποίο του δίνει την δυνατότητα να καταλάβει ότι είναι ένα πρόσωπο ξεχωριστό από αυτό της μητέρας και των άλλων προσώπων που το περιβάλλουν.
Το παιδί στην αρχή της ζωής του, έχει ανάγκη της επιβεβαίωσης της ύπαρξή του, διότι μάχεται με αυτό το συναίσθημα και την αγωνία που νιώθει, για αυτό το λόγο χρειάζεται υπομονή και κατανόηση για να πραγματωθεί αυτή η επιβεβαίωση. Πολλοί γονείς δεν δίνουν σημασία σε αυτό το συναίσθημα αλλά δεν παύει να αποτελεί μια πραγματικότητα την οποία πρέπει να την λάβουν σοβαρά υπ΄ όψιν. Ένα μωρό δεν μπορεί να καταλάβει τι σημαίνει η απουσία του γονέα. Μπορεί να αισθανθεί πως η απουσία αυτή θα συνεχιστεί για όλη του την ζωή, πράγμα που το καταστεί ευάλωτο και του δημιουργεί μια ένταση η οποία εκφράζεται με κλάμα και νεύρα τα οποία πολλές φορές κάνουν τους γονείς να ενεργούν και αυτοί με θυμό και νευρικότητα.
Οι περιπτώσεις όπου αυτό το συναίσθημα μεγαλώνει είναι όταν οι γονείς εκδηλώνουν και αυτοί την στεναχώρια τους όταν είναι αναγκασμένοι να αφήσουν τα παιδιά τους σε ένα καινούργιο χώρο ή με πρόσωπα που δεν τους δείχνουν εμπιστοσύνη. Αυτό συμβαίνει τις περισσότερες φορές όταν το παιδί πηγαίνει στο παιδικό σταθμό.
Τα παιδιά αισθάνονται πολύ γρήγορα την αγωνία των γονέων και την αμφίβολη στάση τους στην σκέψη να αφήσουν τα παιδιά τους. Ένας γονέας που εμφανίζεται ήσυχος και σίγουρος την ώρα που αφήνει το παιδί του, το βοηθάει να δεχτεί καλύτερα αυτή την κατάσταση του αποχωρισμού. Στην περίπτωση που οι γονείς δεν καταφέρουν να δημιουργήσουν το συναίσθημα ασφάλειας στα παιδιά τους, τότε τα παιδιά αυτά ίσως, να μην μπορέσουν να ξεπεράσουν αυτό το φόβο και να εκδηλώνουν αγχωτικές διαταραχές κατά την διάρκεια άλλων αποχωρισμών, όπως είναι αυτές που παρουσιάζονται όταν τα παιδιά πάνε στο δημοτικό, στο γυμνάσιο ή στις μελλοντικές ερωτικές τους σχέσεις. Σε αυτή την περίπτωση έχουμε να κάνουμε με παιδιά μοναχικά κλεισμένα στον εαυτό τους, τα οποία δεν βρίσκουν εύκολα την θέση τους στην ομάδα των άλλων παιδιών και δεν παίρνουν μέρος στα παιχνίδια τους.
Στην αρχή ο γονέας μπορεί να “συνηθίσει” το παιδί του να μένει με άλλα πρόσωπα τις ευρύτερης οικογένειας ή με την γυναίκα που το φυλάει. Αυτό το γεγονός αποτελεί ένα βήμα στην μελλοντική αυτονόμηση του. Την ώρα λοιπόν του αποχωρισμού ο γονέας πρέπει να εξηγήσει στο παιδί του, ήρεμα και διασφαλίστηκα, ακόμα και αν δεν καταλαβαίνει, ότι θα φύγει και θα ξαναγυρίσει,. Με αυτό τον τρόπο το παιδί μαθαίνει ότι ο μπαμπάς και η μαμά φεύγουν αλλά ξανά επιστρέφουν όπως ακριβώς του έχουν πει. Για αυτό το λόγο δεν είναι καλό να εξαφανίζονται ξαφνικά χωρίς να το ενημερώνουν για να αποφύγουν τα κλάμα και την κρίση που μπορεί να δημιουργηθεί πρόβλημα στους ίδιους, στην ουσία το μόνο που πετυχαίνουν είναι να δημιουργήσουν μεγαλύτερη ανασφάλεια και φόβο στο παιδί. Τον αποχωρισμό επίσης, μπορούν να το δουν σαν ένα παιχνίδι όπως είναι το “κρυφτό”, και μπορούν να το παίξουν μαζί του, διότι αποτελεί ένα παιχνίδι μύησης στην κοινωνική πραγματικότητα. Δηλαδή το κρύψιμο και μετά η επανεμφάνιση του γονέα, θα βοηθήσει το παιδί να βιώσει την απουσία των γονέων σαν μια κατάσταση φυσιολογική και όχι σαν μια απειλή.

Δευτέρα, 25 Ιουλίου 2011





Γυναίκες - σκλάβες


στο δουλοπάζαρο της γονιμότητας



Ερευνα: ΚΩΣΤΑΣ ΚΥΡΙΑΚΟΠΟΥΛΟΣ



Μια μεγάλη βιομηχανία αναπτύσσεται ραγδαία στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια, στο πλάι του δουλεμπορίου γυναικών. Η βιομηχανία ωαρίων. Μια αράχνη που στον ιστό της καταφέρνουν να συνυπάρχουν και σιτίζονται αστραφτερές ιδιωτικές κλινικές γονιμότητας, επιστήμονες γιατροί, με ταπετσαρίες πτυχίων πίσω από τα γραφεία τους, κυκλώματα που φέρνουν κι εμπορεύονται γυναίκες, κυρίες που μεσολαβούν, κρυφοί οίκοι ανοχής, νταβατζήδες όλων των φυλών, βασανιστήρια που δεν βάζει ο νους. Η Ελλάδα μαζί με την Κύπρο εξελίσσονται σε κέντρα εμπορίου ωαρίων, τόσο για αγοραστές από βορειοευρωπαϊκές χώρες όσο και από χώρες της Σαουδικής Αραβίας.


«Είναι μια τεράστια πλευρά του οργανωμένου εγκλήματος που, όπως και πολλές άλλες, δυστυχώς προστατεύονται από ισχυρά οικονομικά συμφέροντα», θα πει ένας δικηγόρος, που έχει αναλάβει υποθέσεις με νεαρές γυναίκες - θύματα trafficking. «Οι υποθέσεις είναι πάμπολλες, αλλά είναι τόσο μπλεγμένο το σύστημα που δεν μπορεί κανείς να βρει άκρη. Σε ολόκληρη την Ελλάδα υπάρχουν περισσότερα από πενήντα κέντρα εξωσωματικής γονιμοποίησης. Τα περισσότερα από αυτά λειτουργούν χωρίς άδεια. Μόλις το 2005 φτιάχτηκε ο νόμος 3305, που ορίζει -με όση σαφήνεια μπορεί- την «Εφαρμογή της Ιατρικώς Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής». Ο νόμος ορίζει ότι απαγορεύεται το οποιοδήποτε αντάλλαγμα προς τον δότη και ότι αυτός πρέπει να είναι συγγενής του λήπτη. Το μοναδικό αντάλλαγμα που δικαιολογείται είναι τα έξοδα μετακίνησης και διαμονής του δότη. Ποιος το ελέγχει αυτό; Ο νόμος λέει ότι απαγορεύεται η λήψη περισσότερων από δύο ωαρίων. Ακούγεται σαν αστείο μπροστά στην πραγματικότητα. Και πάρα πολλά άλλα, όπως οι ιατρικές προϋποθέσεις για τη λήψη ωαρίων, που σε πολλές περιπτώσεις δεν τηρούνται και αυτό είναι επικίνδυνο, όχι μόνο για τις δότριες, αλλά και για τις λήπτριες.


«Γιατροί, δικηγόροι, μεσολαβητές, μαστροποί, μεταφορείς γυναικών, γραφεία δήθεν ευρέσεως εργασίας, ακόμα και μέσα ενημέρωσης σε χώρες αναχώρησης γυναικών για το εξωτερικό, που συντηρούνται από διαφημίσεις τέτοιων γραφείων, συνιστούν ένα τρομερό κομμάτι του οργανωμένου εγκλήματος», θα πει ένα στέλεχος των ελληνικών αρχών.


Ρωσία, Μολδαβία, Ουκρανία, Βουλγαρία, Αλβανία, Ρουμανία είναι οι βασικές χώρες απ' όπου τα κυκλώματα των σωματεμπόρων τροφοδοτούν την ελληνική αγορά. Οι δομές αυτών των κυκλωμάτων απαιτούν σχεδόν πάντα την ηγετική παρουσία Ελλήνων. Αυτό που λειτουργεί χαοτικά είναι το πλέγμα των σχέσεων που αναπτύσσουν οι ιδιοκτήτες των ιδιωτικών κλινικών, όπως έχει παρατηρηθεί.


«Ξέπλυμα» ωαρίων


Η αλυσίδα ξεκινά από πολύ μακριά, από τα κυκλώματα που συγκεντρώνουν κοπέλες από τις χώρες τους, με υποσχέσεις για καλά αμειβόμενες δουλειές στην Ευρώπη. Ολοι οι δρόμοι οδηγούν στην αναγκαστική πορνεία. «Η λογική των κυκλωμάτων αυτών είναι να πουλήσουν ό,τι γίνεται να πουληθεί από ένα γυναικείο σώμα, και το πιο ακριβό είναι τα ωάρια. Οι ίδιες οι κοπέλες δεν μπορούν σε καμία περίπτωση μόνες τους να έρθουν σ' επαφή με τις κλινικές. Αυτή είναι δουλειά που την αναλαμβάνουν οι προστάτες με άλλες γυναίκες, που μεσολαβούν σε κλινικές, εμφανιζόμενες σαν συγγενείς, μητέρες, θείες κ.λπ. Πριν ξεκινήσει το οτιδήποτε οι υπεύθυνοι των κλινικών χρειάζονται υπογεγραμμένο από τις κοπέλες το ειδικό έντυπο, που προϋποθέτει μια ανεξάρτητη Αρχή ελέγχου, η οποία, όμως, δεν λειτουργεί. Οι κοπέλες υπογράφουν το έντυπο στην ελληνική γλώσσα και φυσικά καμιά τους δεν καταλαβαίνει τι γράφει, με αυτό τον τρόπο γίνεται το "ξέπλυμα"», θα μας πουν.


Από την υπογραφή και έπειτα γίνεται μια τυπική ιατρική εξέταση. Και αμέσως μετά, αν η εξέταση δεν εντοπίσει κάτι κραυγαλέο, δίνεται στη γυναίκα που συνοδεύει την υποψήφια δότρια μια ενέσιμη σειρά από ορμονοθεραπείες, συνήθως περισσότερες από την κανονική δόση. Και εδώ οι ιστορίες που περιγράφουν στην «Ε» γυναίκες που έχουν ζήσει αυτήν την εμπειρία είναι ενδεικτικές του τι συμβαίνει, τόσο οργανικά όσο και ψυχικά. Ενέσεις στα πόδια, στην κοιλιά. Κατά τη διαδικασία αυτή η δότρια πρέπει να πηγαίνει για έλεγχο στην κλινική, ώστε να υπολογιστεί με ακρίβεια η ωορρηξία. Και η λήψη των ωαρίων γίνεται με ολική νάρκωση. «Αν φανταστεί κανείς ότι στην Ελλάδα κάθε χρόνο γίνονται από 13.000 - 15.000 εξωσωματικές γονιμοποιήσεις, φανταστείτε τι γίνεται με αυτά τα κυκλώματα», λένε.

Δευτέρα, 18 Ιουλίου 2011






Νέα
Συμβουλευτική Ομάδα Γονέων



Με στόχο οι γονείς, να κατανοήσουν καλύτερα τον μηχανισμό και την λειτουργία των οικογενειακών σχέσεων, δημιουργούμε μια νέα συμβουλευτική ομάδα γονέων με θέμα «Βοηθάω εμένα, βοηθάω το παιδί μου».
"Με τον όρο "βοήθεια" του γονέα προς το παιδί του εννοούμε τόσο την ψυχολογική όσο και την κοινωνική στήριξη, του παιδιού, μέσα και έξω από την οικογένεια με τρόπο ώστε η "βοήθεια" αυτή να μην καταστεί εμπόδιο στην μετέπειτα ανεξαρτησία του αλλά εφόδιο για αυτή την ανεξαρτησία.,
Στην διάρκεια,, αυτών των συναντήσεων θα έχουμε την ευκαιρία, μεταξύ άλλων να συζητήσουμε
α)Την σημαντικότητα του ρόλου του γονέα στην σημερινή Ελληνική κοινωνία ,
β)Τα προβλήματα που συναντάει μέσα και έξω από το οικογενειακό περιβάλλον.
γ)Τα μέσα τα οποία υιοθετεί προκειμένου να αντεπεξέλθει στις απαιτήσεις του ρόλου του.
Η θεματολογία των συναντήσεων θα αναφέρεται σε καταστάσεις οι οποίες άπτονται της σχέσης των γονιών με τα παιδιά και της διαπαιδαγώγησης που ακολουθούν, με στόχο να πάρουνε βασικές απαντήσεις, σε θέματα όπως είναι η σεξουαλικότητα, η επιθετικότητα, η ανυπακοή η αδιαφορία και εν γένει η προβληματική επικοινωνία μέσα στην οικογένεια, καθώς και η σχέση ανάμεσα σε αυτή και το σχολείο.

Έτσι στην διάρκεια των συναντήσεων θα έχουμε την ευκαιρία να επικοινωνήσουμε την εμπειρία μας σαν γονείς, μέσα στην ομάδας κάτω από συνθήκες που θα μας βοηθήσουν να κατανοήσουμε καλύτερα την έννοια της "βοήθειας" την οποία προσφέρουμε στα παιδιά μας.
Η ομάδα απευθύνεται σε γονείς με παιδιά προσχολικής ηλικίας (0-6) ετών.
Ο Καινούργιος κύκλος των συναντήσεων θα είναι διάρκειας ενός έτους

Από Σεπτέμβριο 2011 έως τέλος Ιουνίου 2012. μια φορά κάθε δεκαπέντε, για δύο ώρες.
Τιμή συμμετοχής 20 ευρώ ανά συνεδρία σύνολο 40 τον μήνα
Χώρος συνάντησης Όθωνος 4 Μαρούσι
τηλέφωνο δηλώσεων συμμετοχής 6937165876
Η ομάδα θα αποτελείται από περιορισμένο αριθμό μελών

Τετάρτη, 13 Ιουλίου 2011




Ο Άντλερ, και η ατομική ψυχολογία


Άλφρεντ Άντλερ (Adler Alfred, 1870-1937) – η ατομική ψυχολογία: το αίσθημα
κατωτερότητας, η έμφυτη τάση για τελειότητα, η σειρά των γεννήσεων
.


Ο Άλφρεντ Άντλερ, αυστριακός εβραϊκής καταγωγής γεννήθηκε στη Βιέννη το 1870 και ξεκίνησε την επαγγελματική του σταδιοδρομία ως ιατρός παθολόγος προτού στραφεί στην ψυχιατρική επιστήμη. Συνάδελφος και όχι μαθητής του Φρόιντ όπως συχνά εσφαλμένα αναφέρεται, επηρεάστηκε από τις απόψεις του πατέρα της ψυχανάλυσης, προτού διατυπώσει τις δικές τουαπόψεις


Ο ακρογωνιαίος λίθος της θεωρίας του Άντλερ έγκειται στο ότι αυτόπου χαρακτηρίζει το άτομο είναι η έμφυτη κοινωνικότητά του. Αυτό σημαίνειότι σε αντίθεση με τον Φρόιντ, πρώτος ο Άντλερ τονίζει τις κοινωνικές παραμέτρους της προσωπικότητας.


Τα άτομα κατά τη θεωρία του έχουν την ικανότητα να χαράζουν τη δική τους πορεία στη ζωή να υπερνικούν τα αρχέγονα ένστικτα και ένα ανεξέλεγκτο περιβάλλον, καθώς αναζητούν τηνολοκλήρωση στη ζωή τους και τέλος να κατανοούν τους εαυτούς τους καθώς και τον εξωτερικό κόσμο, μέσω της αυτό-κατανόησης. Στη μονογραφία του με τίτλο «Μελέτη της βιολογικής – οργανικής κατωτερότητας και ψυχολογικήτης ανταμοιβή» (Study of organ inferiority and its psychical compensation) υποστήριξε την άποψη ότι άτομα που έχουν κάποια οργανική αδυναμία ή ελάττωμα προσπαθήσουν να διατηρήσουν την αυτοπεποίθηση τους μέσω τηςεξάσκησης και της προπόνησης, με στόχο την εξάλειψη της αδυναμίαςτους.


Ο Άντλερ υποστήριξε ότι όχι μόνο η οργανική αδυναμία, αλλά και τα υποκειμενικά ψυχολογικά αισθήματα κατωτερότητας μπορούν να οδηγήσουν το άτομο σε έναν αγώνα κατάκτησης της τελειότητας. Τα άτομα ήδη από τη βρεφική ηλικία, καθώς είναι απολύτως εξαρτώμενα από τους γεννήτορές τους, αναπτύσσουν ένα κόμπλεξ κατωτερότητας. Όλη η ανθρώπινησυμπεριφορά καθοδηγείται από την προσπάθεια υπερνίκησης αυτών των αισθημάτων. Αισθήματα κατωτερότητας εμφανίζονται ιδίως σε άτομα που έχουν κάποια οργανική αδυναμία ή έχουν παραχαϊδευτεί ή αντιθέτως παραμεληθεί κατά την παιδική τους ηλικία. Μία ακραία περίπτωση ψυχολογικής ανταμοιβής αποτελεί το αίσθημα ανωτερότητας, τα άτομα δε που καταφεύγουν σε αυτή την τεχνική αυτοπροστασίας είναι αλαζονικά, εγωκεντρικά και σαρκαστικά.


Στόχος της ανθρώπινης δραστηριότητας είναι η υπερνίκηση τηςκατωτερότητας μέσω της αυτοπραγμάτωσης ως ψυχολογικής ανταμοιβής (psychological compensating) Κατά τον Άντλερ η αυτοπραγμάτωση, η αυτό-εξέλιξη και η τάση για τελειότητα αποτελούν έμφυτες ικανότητες του ατόμου. Η τάση για τελειότητα μπορεί να εκλάβει δύο μορφές, μία αρνητική για την κοινωνία, όταν το άτομο αντιλαμβάνεται την αυτοπραγμάτωση εγωιστικά, ως προσωπική λάμψη σε βάρος των άλλων και θετική όταν λαμβάνει υπόψη τη γενικότερη κοινωνική ευημερία και τη διοχετεύει σε ευγενείςδραστηριότητες.


Η έννοια του τρόπου ή του πλάνου ζωής (Lebensstyl/lifestyle, Lebensplan/life plan/guiding image) αποτελεί έννοια κλειδί για την αντλεριανή θεωρία περί προσωπικότητας. Ο Άντλερ διέκρινε τέσσερεις τύπους προσωπικότητας ανάλογα με το βαθμό δραστηριοποίησης (degree of activity) του ατόμου για την επίλυση των προβλημάτων της ζωής (π.χ. στον τομέα της
εργασίας, της φιλίας και των προσωπικών σχέσεων), τον αρχομανή, τον παρασιτικό, τον αποφεύγοντα και τον χρήσιμο τύπο.


Ο αρχομανής τύπος (ruling type) είναι δραστήριος, όμως υπό αρνητική, αντικοινωνική έννοια, ιδίως οι ανήλικοι δε παραβάτες και οι τοξικά εξαρτημένοι εντάσσονται σε αυτή την κατηγορία

Ο παρασιτικός τύπος (getting type) εξαρτάται και προσκολλάται στους άλλους προκειμένου να επιλύσει τα προβλήματα της ζωής, ομοίως χωρίς ναδιαθέτει κοινωνικό ενδιαφέρον.


Ο αποφεύγων τύπος (avoiding type) φοβάται την αποτυχία, στερείται κοινωνικών και προσωπικών στόχων και ζει με την ελάχιστη προσωπική δραστηριοποίηση

Τέλος ο κοινωνικά χρήσιμος χαρακτήρας, επιτομή της ψυχολογικής ωρίμανσης, εκδηλώνει ένα χρήσιμο ενδιαφέρον για τον κόσμο που τον περιβάλλει.


Ο όρος κοινωνικό ενδιαφέρον, που αποτελεί μετάφραση του αρχικού γερμανικού όρου Gemeinschaftsgefühl συνιστά ένα έμφυτο στοιχείο της ανθρώπινης προσωπικότητας, αλλά χρειάζεται και να καλλιεργηθεί από το κοινωνικό περιβάλλον, σημαντικό ρόλο δε διαδραματίζει η μητρική φιγούρα και σε δεύτερο λόγο η πατρική ως προς την ανάπτυξη της κοινωνικότητας. Το κοινωνικό ενδιαφέρον αποτελεί κατά τον Άντλερ το βαρόμετρο της ψυχικής υγείας.


Ακριβώς όπως ο Φρόιντ, ο Άντλερ υποστηρίζει ότι το πλάνο ζωής του κάθε ατόμου αποκρυσταλλώνεται ήδη μέσα στα πρώτα χρόνια ζωής,υιοθετώντας ομοίως μία ντετερμινιστική άποψη. Αυτό το πλάνο διαμορφώνεται από τη δημιουργική ενέργεια του κάθε ατόμου. Ο Άντλερ δενξεκαθάρισε ποτέ από πού πηγάζει η δημιουργική ενέργεια, από το έργο τουόμως συνάγεται ότι τη θεωρούσε έμφυτη, προϊόν μίας μακράς ανθρώπινης εξελικτικής πορείας.


Πέρα από την κληρονομικότητα και το περιβάλλον ο Άντλερ πίστευε ότι τα άτομα είναι έμφυτα σε θέση να ελέγχουν τη μοίρα τους, πρόκειται μάλιστα για ένα φιλοσοφικό αξίωμα. Πρώτος ο Άντλερ τόνισε τη σημασία της σειράς των γεννήσεων για την ανθρώπινη συμπεριφορά και τον καθορισμό του πλάνου της ζωής (Lebensplan).


Το πρωτότοκο παιδί βρίσκεται στην προνομιούχο θέση να αποτελεί για ένα διάστημα το μοναδικό παιδί. Με τη γέννηση του δεύτερου παιδιού επέρχεται η εκθρόνιση του μονάρχη, κατά τη χαρακτηριστική δήλωση του Άντλερ (the dethronement of the monarch). H στέρηση του γονεïκού ενδιαφέροντος δημιουργεί την τάση στο άτομο αυτό να είναι συντηρητικό και να επιζητά την αρχηγία και την εξουσία.


Το μοναχοπαίδι (only-born child) ανατρέφεται έχοντας τηναποκλειστική φροντίδα και προσοχή των γονιών του. Αργότερα μέσω της κοινωνικής συναναστροφής αντιλαμβάνεται ότι δεν αποτελεί το κέντρο του κόσμου και ενδέχεται να αναπτύξει δυσκολία στις κοινωνικές επαφές του.
Στο δεύτερο σε σειρά γέννησης παιδί (second-born child) παρατηρείται ένας γρήγορος ρυθμός ανάπτυξης, ίσως λόγω του ότι γεννιέται σε περιβάλλον στο οποίο υπάρχει ήδη ένα παιδί και μάλιστα μεγαλύτερο. Γι’ αυτό το λόγο είναι ιδιαίτερα ανταγωνιστικό και φιλόδοξο.
Το τελευταίο παιδί (last-born child) έχει την προσοχή όλων και μπορεί εύκολα να παραχαϊδευτεί. Από την άλλη πλευρά έχει ένα ισχυρό κίνητροστη ζωή του να ξεπεράσει τα αδέρφια του.


Μία ακόμη βασική έννοια στη θεωρία του Άντλερ είναι εκείνη του υποθετικού φιναλισμού. Ο υποθετικός φιναλισμός (fictional finalism) αποτελεί απόδοση των απόψεων του ότι η ανθρώπινη δραστηριότητα ρυθμίζεται από την επιδίωξη υποθετικών στόχων (fictional goals). Ο Άντλερ επηρεάστηκε από τον ευρωπαίο φιλόσοφο Χανς Βάιινγκερ (Hans Vaihinger) και το έργο του «Η Φιλοσοφία του Εάν» (The Philosophy of as if, 1911), κατά τον οποίο τα άτομα επηρεάζονται περισσότερο από τις μελλοντικές προσδοκίες, παρά από τις προηγούμενες εμπειρίες τους. Οι στόχοι είναι υποθετικοί, διότι δεν ελέγχονται ούτε επιβεβαιώνονται, απλώς το άτομο πιστεύει στην αλήθεια τους. Λ.χ. «ο επιμένων νικά», αυτή η πίστη είναι υποθετική, διότι δεν είναι βέβαιο ότι η προσπάθεια πάντοτε ανταμείβεται ή ότι οι καλοί άνθρωποι ευτυχούν στη ζωή. Οι στόχοι αυτοί καθορίζουν την προσπάθεια και πορεία του ατόμου προς την τελειότητα και μπορούν να προσλάβουν και αρνητικό περιεχόμενο π.χ. ο υποχονδριακός τύπος που ζει με το άγχος ότι θα αρρωστήσει.


Ως προς την επιστημονική εγκυρότητα της θεωρίας η οποία αποκαλείται συχνά ατομική ψυχολογία, ακριβώς διότι τονίζει την ατομικότητα του κάθε ανθρώπου, θα πρέπει να σημειωθεί ότι η θεωρία δεν έχει τύχει συστηματικής ενασχόλησης ως προς την επιστημονική της επαλήθευση, ίσως διότι οι έννοιες της θεωρίας είναι γενικές και πανανθρώπινες και ούτως δύσκολα εργαλειοποιήσιμες (π.χ. κοινωνικό ενδιαφέρον, υποθετικός
φιναλισμός, δημιουργικός εαυτός, κ.λπ.).


Αρκετοί επιστήμονες ασχολήθηκαν ωστόσο με την εμπειρική επαλήθευση των θέσεων αναφορικά με τη σειρά των γεννήσεων, όπως οι Ερνστ και Ανγκστ (1983) και Φάλντο και Πόλιτ (1986). Κατά τους Μπελμόντ και Μορόλλα (1973) που εξέτασαν τετρακόσιες χιλιάδες νεαρούς ενήλικες από την Ολλανδία βρήκαν θετική σχέση μεταξύ του υψηλού IQ και τουπρωτότοκου τέκνου, ομοίως και ο Μπρελάντ (1974) με ερευνητικό υποκείμενο αμερικανούς σπουδαστές. Ο Ζάγιονκ (1986) πάνω στο πνεύμα της αντλεριανής θεωρίας διατύπωσε τη θέση ότι η ανάπτυξη του IQ είναι θέμα πλούσιας προσφοράς νοητικών ερεθισμάτων· η θεωρία είναι γνωστή ως μοντέλο επάρκειας (conficience model). Κατά τους Μπάρρυ και Μπλέιν (Barry and Blane, 1977) τα τελευταία παιδιά υπερεκπροσωπούνται ανάμεσα στους αλκοολικούς, κάτι σύμφωνο με τη θεωρία του Άντλερ για το ότι τα εν λόγω
παιδιά είναι τα πιο παραχαϊδευμένα. Οι Φάλντο και Πόλιτ πάντως (Faldo and Polit, 1986) απέδειξαν ότι τα μοναχοπαίδια είναι το ίδιο σταθερά ψυχολογικάόσο και τα υπόλοιπα.


Κατά τον Άντλερ οι νευρωτικοί άνθρωποι είναι αυτοί που δεν επιδεικνύουν αρκετή δραστηριότητα στη ζωή, ώστε να μπορούν να επιλύσουν επιτυχώς τα προβλήματα της καθημερινότητας, είναι εγωιστικά άτομα, χωρίς κοινωνικό ενδιαφέρον και θέλουν να παραχαϊδεύονται και να εξαρτώνται από τους άλλους. Κατηγορίες ανθρώπων που αποτελούν ομάδα υψηλού κινδύνου για την εκδήλωση νευρώσεων είναι οι οργανικά κατώτεροι, οιπαραχαϊδευμένοι και οι παραμελημένοι. Δε διακρίνονται για το κοινωνικό τους ενδιαφέρον, αλλά και αν το διέθεταν θα το χρησιμοποιούσαν αρνητικά, στρεφόμενοι στο έγκλημα.


Την αντλεριανή ψυχολογία εφάρμοσε στην παραβατική συμπεριφορά ο Στεφενχάγκεν, που ως προλέχθηκε περιλαμβάνει τόσο την εγκληματική και την αντικοινωνική, όσο και άλλες μορφές συμπεριφορών, όπως την κατάχρηση αλκοοόλ και τοξικών ουσιών και την εν γένει αντικοινωνική συμπεριφορά.


πηγή:

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΤΗΣ ΑΡΕΤΗΣ ΚΟΥΚΟΥΤΙΜΠΑ (Α.Μ. 427)
ΑΘΗΝΑ, ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2005

Τρίτη, 12 Ιουλίου 2011


Η Κοινωνιο-ψυχανάλυση


ΖΕΡΑΡ ΜΑΝΤΕΛ (1930-2004)
Ψυχίατρος, Ψυχαναλυτής και Ανθρωπολόγος


Το όνομα του έχει συνδεθεί με την Κοινωνιοψυχανάλυση και με την έκδοση του βιβλίου “Η επανάσταση ενάντια στο Πατέρα”, το 1968, βιβλίο που τον έκανε γνωστό στο κοινό. Από το 1968 λοιπόν, δεν σταμάτησε να εργάζεται γράφοντας 30 βιβλία, πολλά άρθρα σε επιστημονικά περιοδικά κτίζοντας σιγά μια συλλογική πρακτική θεσμικής ψυχολογοκής επέμβασης. Με αυτό τον τρόπο βοήθησε επίσης, να αναπτυχθεί η θεωρεία της “ Κοινωνικής ψυχολογίας του υποκειμένου” βασισμένη σε έννοιες που προέρχονται από την ψυχανάλυση και από την κοινωνιολογία



Δυο προσωπικές εμπειρίες οδήγησαν του Ζεράρ Μάντελ να δημιουργήσει την “Κοινωνιοψυχανάλυση”


Η πρώτη το 1942 όταν ήταν 12 χρονών και ήταν παρών όταν δυο αστυφύλακες γνωστοί στην οικογένεια του, ήρθαν για να παίρνουν τον πατέρα του που ήταν Εβραίος. Ο μικρός Ζεράρ τότε, αντιλαμβάνεται την δύναμη της εξουσίας που βαραίνει τους δύο χωροφύλακες, οι οποίοι σκύβουν μπροστά της, υποτάσσονται και ενεργούν παρά την θέληση τους, χωρίς να φαίνεται ότι απειλούνται από κάτι. Από τότε ο Ζεράρ Μάντελ είχε αφιερώσει την επιστημονική του σκέψη γύρω από δύο θέματα τα οποία ερευνά και με τα οποία δομεί την θεωρεία της κοινωνιοψυχανάλυσης: την ισχύς και την εξουσία


Το δεύτερο συμβάν γεννιέται σιγά, σιγά μέσα από την εργασία του και παράγεται από τρεις διαφορετικές αντιλήψεις από την ορθόδοξη ψυχανάλυση.


α) Αυτό που βιώνεται στην ψυχανάλυση δεν μπορεί να καλύψει όλη ψυχική ζωή του ατόμου, αλλά μόνο μια διάσταση της, αυτή της ψυχικής εμπειρίας μέσα στην οικογένεια. Η ψυχο-οικογενειακή διάσταση ερευνά τις πρώτες σχέσεις στην οικογένεια και τη συναισθηματική και σεξουαλική ανάπτυξη του παιδιού. σύμφωνα με τη θεωρεία του ασυνείδητου του Σ. Φρόιντ. Δηλαδή η ψυχανάλυση ερευνά μόνο την ψυχο-οικογενειακή διάσταση της ζωής του υποκειμένου.


β) Η ψυχανάλυση για να υποστηρίξει την επιστροφή στην παιδική ηλικία, απέκλεισε αναγκαστικά την καθημερινή πραγματικότητα μέσα από την οποία η προσωπικότητα συνεχίζει να δομείται, να παίρνει μορφή και να λειτουργεί. Η σχέση του υποκειμένου με την καθημερινή πραγματικότητα είναι η κοινωνική διάσταση της ψυχικής ζωής του υποκειμένου. Αυτή η κοινωνική διάσταση, λειτουργεί με την επίδραση της κουλτούρας και του περιβάλλοντος, Αυτή την διάσταση, ο Μάντελ την ονομάσε “ψυχοκοινωνική διάσταση”. Η ψυχο-οικογενειακή διάσταση και η ψυχοκοινωνική βρίσκονται αλληλο-επιρεαζόμενες, αλληλεξαρτώμενες και αλληλο-συμπληρώμενες και δεν αποκλείει η μια την άλλη.


γ) Ο τρόπος με τον οποίο λειτουργούσε η ψυχανάλυση (ντιβάνι αποκοπή από την κοινωνική πραγματικότητα) με σκοπό να βοηθήσουν τον ελεύθερο συνειρμό και ότι αποτελεί περιεχόμενο του ασυνείδητου δεν άρεσαν στο Μάντελ. Εκείνος δημιούργησε ένα κοινωνικό κάδρο αναφοράς προσπαθώντας να βοηθήσει την έκφραση της ψυχοκοινωνικής διάστασης του υποκειμένου.


“Πράξη-ισχύς”


Εάν η ψυχο-οικογενειακή διάσταση καθορίζεται από την ύπαρξη των φαντασμάτων, η ψυχοκοινωνική οργανώνεται και λειτουργεί γύρω από την πράξη που πραγματοποιεί το υποκείμενο. Η πράξη είναι αυτή που διαμορφώνει την πραγματικότητα του υποκειμένου, δηλαδή το ίδιο το υποκείμενο διαμορφώνει την πραγματικότητα που ζει. Εκείνο καθορίζει αυτό που ζει μέσα από την πράξη του.


Μετά από μια πράξη τίποτα δεν είναι όπως παλιά για τον Ζεράρ Μάντελ .

Η ισχύς της πράξης και η ισχύ πάνω στην πράξη, αποτελούν το βάση της ψυχοκοινωνιολογίας και οδηγούν τον Μάντελ να δημιουργήσει ένα καινούργιο όρο τον “Πράξη-ισχύς” και την ανάλογή του έννοια, οποία εκφράζει την ενέργεια του υποκειμένου για την ιδιοποίηση του εαυτού του μέσα από την πράξη του. Η “Πράξη-ισχύς” αποτελεί έννοια ανθρωπολογικού χαρακτήρα, και είναι της ίδιας σημαντικότητας με αυτή του“ ασυνειδήτου”.
Η ισχύς εδώ αναφέρεται, όχι στην “πράξη-ισχύς” που κατευθύνεται προς τους άλλους, αλλά σαν "πράξη-ισχύς" του υποκείμενου σε σχέση με τον εαυτό του και σε αυτό που κάνει.

Μικρές ομάδες ανθρώπων


Το αντικείμενο εργασίας της “κοινωνιοψυχανάλυσης” δεν είναι το απομονωμένο άτομο αλλά μικρές ομάδες ανθρώπων,( που εργάζονται στον ίδιο χώρο ή τους συνδέουν φιλικοί δεσμοί), εγγεγραμμένων σε οργανωμένο και συγκεκριμένο κοινωνικό πλαίσιο, ή θεσμό. Με αυτό τον τρόπο θα κατανοήσουμε, σύμφωνα με τον Μάντελ καλύτερα την λειτουργία και τις αντιδράσεις των μελών της ομάδας μέσα στην ομάδα, αλλά και των διαφορετικών ομάδων μεταξύ τους.


Ο Ζεράρ Μάντελ είχε δημιουργήσει την δική του ερευνητική ομάδα την“κλινική ομάδα έρευνας και επέμβασης στο κοινωνικό τομέα”.Μέσω αυτής της ομάδας, οι έρευνές του στράφονται στην εκπαίδευση και την αυταρχική ιδεολογία η οποία προβαλλόταν από την οργάνωση και την λειτουργία του εκπαιδευτικού συστήματος, με αποτέλεσμα την ψυχοκοινωνική καταπίεση του παιδιού. Καταπίεση που ξεκινούσε από την οικογένεια και συνεχιζόταν από το εκπαιδευτικό σύστημα, με στόχο την απάρνηση του εαυτού, την απαξίωση της πράξης του και την υποταγή του σε ένα σύστημα, του οποίου τις αποφάσεις δεν είχε καν την δύναμη να αμφισβητήσει.


Η θέσεις του Μάντελ ήταν υπέρ μιας αντιαυταρχικής εκπαίδευσης που θα πρόσφερε την δυνατότητα στο παιδί να γνωρίσει τον εαυτού του, να γίνει κυρίαρχος της πράξης του, πράγμα που σήμαινε κυρίαρχος της ζωής του .


Η θεωρεία του λοιπόν δεν επηρεάστηκε μόνο στην ψυχανάλυση και την κοινωνιολογία, αλλά επεκτάθηκε στην φιλοσοφία, την ανθρωπολογία και την πολιτική θεωρεία και ιδίως την Μαρξιστική.


Ο Ζεράρ Μάντελ μίλησε για την δημοκρατία στην εκπαίδευση και για την σημασία της στην ψυχοκοινωνική ανάπτυξη του παιδιού.


Απόδειξε ότι η αυταρχική εκπαίδευση, όχι μόνο δεν παράγει ανεξάρτητα υποκείμενα, ικανά να αναλάβουν τον εαυτό τους, αλλά δημιουργεί άβουλα πλάσματα τα οποία μπορούν να ακολουθήσουν οποιοδήποτε ηγετίσκο που τους μοιάζει για μπαμπάς.

Η βιβλιογραφία του:

Η εξέγερση ενάντι στον πατέρα το 1968
Η κρίση των γενεών το 1969
Για την αποδυνάστευση του παιδιού το 1971
Παιδαγωγικό μανιφέστο το1973
“Κοινωνιοψυχανάλυση” (έξη τόμοι 1-6 ) 1976
Η κοινωνία δεν είναι οικογένεια το 1992
Η ιστορία της εξουσίας το 2003


πηγή:http://1libertaire.free.fr/GMendel24.html

Σάββατο, 2 Ιουλίου 2011



«Οι τζαζίστες είναι τζαζεμένοι»

Ψυχιατρική και Τέχνη 4

Επιμέλεια: ΒΑΣ.ΡΟΥ.


Λέγεται ότι όσοι ασχολούνται με την τζαζ είναι «τρελοί». Κάποιοι άλλοι όμως ισχυρίζονται ότι οι τζαζίστες πάσχουν οπωσδήποτε από ψυχολογικά προβλήματα, μελαγχολία και συνακόλουθα γίνονται χρήστες ναρκωτικών ουσιών. Τάδε έφη Βρετανός επιστήμονας που καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η καλλιτεχνική δημιουργία, και δη η τζαζιστική, κρύβει υπόνοιες για ψυχοπαθολογικά συμπτώματα.



Λούις Αρμστρονγκ - Αλ Ζαρό. Αυτοί είχαν τρικυμία εν κρανίω ή ο συντάκτης του πονήματος;
«Δεν προσπαθώ να πείσω για το γεγονός ότι όλοι οι τζαζίστες είναι τρελοί, όμως μπορώ να βεβαιώσω ένα υψηλό ποσοστό τέτοιων προβλημάτων που σχετίζεται άμεσα με την τέχνη τους, σε σύγκριση με άλλους δημιουργικούς ανθρώπους», υποστηρίζει με ανακοίνωσή του στον βρετανικό Τύπο ο καθηγητής Ψυχολογίας Τζέφρι Γουίλς. Σύμφωνα με την έρευνα που έκανε στο βιογραφικό σαράντα σημαντικών ανθρώπων της τζαζ, συνήγαγε τα παραπάνω. Μάλιστα, εξετάζοντας τα ιατρικά δεδομένα αυτών των μουσικών, διαπίστωσε ότι όλοι τους είχαν οχτώ φορές περισσότερες πιθανότητες να πάσχουν από εξάρτηση ψυχοτρόπων ουσιών. Κι ακόμη, βρήκε ότι οι ψυχολογικές μεταπτώσεις των αστέρων της τζαζ ήταν τέσσερις φορές μεγαλύτερες απ' ό,τι συνήθως.


Η έρευνα του Βρετανού καθηγητή επικεντρώθηκε στη «χρυσή εποχή» της αμερικανικής τζαζ, δηλαδή στα χρόνια μεταξύ του τέλους του Β' Παγκοσμίου Πολέμου και της δεκαετίας του '60. Μέσω αυτών των γνωματεύσεών του ήλθαν στο φως της δημοσιότητας άγνωστα στοιχεία από το οικογενειακό υπόβαθρο προσωπικοτήτων όπως ο Μάιλς Ντέιβις, ο Μπιλ Ιβανς και άλλοι. Για παράδειγμα, ο δόκτωρ Γουίλς αναφέρει ότι οι γονείς του σαξοφωνίστα Αρτ Πέπερ ήταν αλκοολικοί, ενώ η μητέρα τού Σταν Γκετζ υπέφερε από κατάθλιψη.

Σ' ό,τι αφορά τη χρήση ουσιών, τουλάχιστον οι μισοί από τους σαράντα τζαζίστες είχαν αναπτύξει σχέσεις εξάρτησης και πάθους για μεγάλο διάστημα της ζωής τους: Οι Μ. Ντέιβις, Μπ. Ιβανς και Α. Πέπερ υπήρξαν «καταναλωτές» κοκαΐνης, ενώ, αναφορικά με την ηρωίνη, είναι ενδιαφέρον ότι η χρήση της αυξήθηκε και εξαπλώθηκε στα στέκια των τζαζ μπαρ, τα οποία βρίσκονταν στις εξαθλιωμένες γειτονιές των μαύρων. Γι' αυτό υπάρχει μια εύλογη εξήγηση: «Η μοντέρνα τζαζ της μεταπολεμικής περιόδου θεωρήθηκε επαναστατική και περιθωριοποιήθηκε από το ευρύτερο μουσικόφιλο κοινό. Επομένως, όπως η μουσική, η ηρωίνη έγινε μέρος αυτής της περιθωριοποίησης».

Η έρευνα του Γουίλς σημειώνει επίσης έντεκα τζαζίστες με εξάρτηση από το αλκοόλ και έξι με κάποια μορφή καταθλιπτικών συνδρόμων, ενώ δεν έλειψαν και οι αυτοκτονίες. Ετσι, ο πιανίστας Μπαντ Πάουελ εισήλθε κάμποσες φορές σε ψυχιατρικές κλινικές με διάγνωση σχιζοφρένειας, ενώ ο Μ. Ντέιβις υπέφερε από παρανοϊκές ψευδαισθήσεις και σύνδρομα παραισθήσεων.

Το σύνολο των ερευνητικών συμπερασμάτων του δημοσιεύτηκαν πρόσφατα στη Βρετανική Επιθεώρηση Ψυχιατρικής, αλλά πάντως δεν φαίνεται να επηρεάζουν καθόλου τόσο την απόλαυση της ακρόασης της τζαζ όσο και τη λατρεία των φανατικών για τους μέντορες του συγκεκριμένου μουσικού ιδιώματος. πηγή:http://archive.enet.gr/online/online_text/c=113,dt=03.09.2003,id=36161136