Πέμπτη, 31 Οκτωβρίου 2013

Ο RONALD D. LAING ΚΑΙ Η ΑΝΤΙΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ

Ο Όρος Αντιψυχιατρική, που χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά από τον David Cooper, συνήθως συνδέεται με την θεωρητική και πρακτική δραστηριότητα της ομάδας Άγγλων ψυχίατρων Ronald D. Laing, David Cooper και Aaron Esterson.

 Όμως ο Laing ο ίδιος ποτέ δεν αποκάλεσε  έτσι το  αντικείμενο της έρευνας με το οποίο ασχολήθηκε και για το οποίο αγωνίστηκε σ΄ όλη τη ζωή του. Κι όμως ο Laing θεωρείται ο πρώτος άνθρωπος της Αντιψυχιατρικής.

Ο Ronald D. Laing γεννήθηκε το 1927 στη Γλασκόβη, όπου και το 1951 τελείωσε τις σπουδές στην Ιατρική. Φοιτητής ακόμη άρχισε να συγκεντρώνει τις πρώτες του ψυχιατρικές εμπειρίες στο ψυχιατρείο της Γλασκόβης. Το 1957 ο Laing πιάνει δουλειά στη κλινική Tavistock και εκείνη την περίοδο μελετά τις Φροϋδικές και Νεοφροϋδικές έρευνες, που πραγματοποίησαν διάφοροι ψυχίατροι με υπαρξιακό-φαινομενολογικούς προσανατολισμούς: L. Binswanger, E. Minkowski, M. Boss. Όσον αφορά τους φιλόσοφους, η προσοχή του στράφηκε στον Ζαν Πολ Σαρτρ. Μελέτησε επίσης M. Heidegger και G. W. F. Hegel. Στις αρχές του 1960 έγινε διευθυντής της ψυχιατρικής κλινικής Langham στο Λονδίνο, και παρέμεινε σ’ αυτή τη θέση μέχρι το 1965.

Την ίδια περίοδο, μαζί με τον Cooper και τον Esterson, συμμετείχε σε μια μεγάλη ερεύνα του Tavistock Institute of Human Relations, στα πλαίσια της οποίας ασχολήθηκε με τις σχέσεις μέσα στις οικογένειες των σχιζοφρενών. Η περίοδος από το 1965-1970 απέκτησε το «στίγμα» της ίδρυσης και της λειτουργίας του Kingsley Hall, του πιο γνωστού αντιψυχιατρικού ιδρύματος στο οποίο ο Laing ήταν επικεφαλής.

Το Kingsley Hall έκλεισε το 1970, και το καλοκαίρι  το 1971 ο Laing έφυγε στη Σρι Λανκα, όπου και αφοσιώθηκε στις βουδιστικές διδασκαλίες και το διαλογισμό κάτω από την επίβλεψη δασκάλου και ιερέα. Τα πιο γνωστά του βιβλία είναι Self and Others (1961), Divided Self (1957) και  Sanity, Madness and Family (1964). Το 1964 έγραψε και το πιο σημαντικό του βιβλίο με τίτλο Τhe Politics of Experience. Σ’ αυτό παρουσίασε τις πιο ριζοσπαστικές του ιδέες και έθιξε την αποκαλυπτική υπόσταση της σχιζοφρενικής εμπειρίας.

Όταν ο Laing μιλάει για την ψυχική ασθένεια μιλάει πάντα για ψύχωση και τον ψυχωτικό τύπο ασθένειας, και όταν μιλάει για ψύχωση εννοεί πάντα την σχιζοφρένια. Η νεύρωση και οι νευρωτικές ταραχές δεν ήταν ποτέ αντικείμενο της ενασχόλησης του καθώς και των υπόλοιπων αντιψυχίατρων.

Για να καταλάβουμε τις θέσεις της αντιψυχιατρικής θεωρίας πρέπει να δούμε λίγο την ψυχιατρική της σύγχρονης εποχής. Ο τρελός της εποχής μας δεν μοιράζει πλέον την παρέα των διαφόρων κοινωνικών περιθωριακών, αλλά συνεχίζει και κουβαλάει το στίγμα του ηθικά ακάθαρτου, του λιγότερο άξιου, κάποιου που αξίζει  να είναι βγαλμένος από την κοινωνική ζωή. Στον τρελό πλέον δεν αποδίδεται σχέση με τις «σκοτεινές δυνάμεις του κόσμου», όπως συνέβαινε πριν την Αναγέννηση, με την «παράλογη» αλήθεια του ανθρώπου, και με την ποιητική υπόσταση της αλήθειας.



πηγή:
http://zenithmag.wordpress.com/category/%CE%B1%CE%BD%CF%84%CE%B9%CF%88%CF%85%CF%87%CE%B9%CE%B1%CF%84%CF%81%CE%B9%CE%BA%CE%B7-kai-%CF%88%CF%85%CF%87%CE%BF%CE%B4%CE%B9%CE%BA%CF%84%CE%B1%CF%84%CE%BF%CF%81%CE%B9%CE%B1/

Τετάρτη, 30 Οκτωβρίου 2013

Ψυχοθεραπεία ζευγαριού




Σήμερα η συμβίωση δύο ανθρώπων, δηλαδή το ζευγάρι, αποτελεί ένα καινούργιο χώρο και χρόνο όπου το άτομο διαλέγει και καλείται να συνεχίσει την ζωή του, μετά την αποχώρηση από την οικογένεια καταγωγής του.

Η συμβίωση και ο γάμος. δεν είναι το τέλος μιας κατάστασης, όπως μας δείχνουν τα παλιά ελληνικά φιλμ, αλλά ένα καινούργιο ξεκίνημα όπου η ενεργητική στάση του καθένα, από τα μέλη του ζευγαριού, βοηθάει την ανάπτυξη της σχέσης η οποία σημαίνει και προσωπική του ανάπτυξη.

Το Ζευγάρι είναι μια καινούργια δοκιμασία για τον καθένα και όχι ένα χώρος παθητικότητας και αποφυγής. 

Μέσα στο ζευγάρι συνεχίζεται η επί πλέον ανάπτυξη του ατόμου σε θέματα στα οποία η οικογένεια καταγωγής δεν μπορούσε αλλά και δεν μπορεί πλέον να βοηθήσει. Αυτή η καινούργια μορφή συνύπαρξης την οποία πολλοί την θεωρούν απλή, είναι τόσο σημαντική που μπορεί να δημιουργήσει ανυπέρβλητα προβλήματα στο άτομο τόσο στην σχέση με τον εαυτό του, όσο και στην σχέση με τους άλλους.

Η Σταθερότητα και η επιτυχία του ζευγαριού εξαρτάται από την ικανότητα του κάθε μέλους αλλά και της ίδιας της σχέσης, 
 
α) για άνοιγμα της επικοινωνίας,
 
β) για την διαχείριση των κρίσεων,
 
γ) για την αποδοχή του άλλου και του εαυτού,
δ) για την λήψη αποφάσεων.

Η ψυχοθεραπεία του ζευγαριού έχει σαν στόχο:
α) Την κατανόηση της μορφής και της λειτουργίας της σχέσης καθώς και την λειτουργία του κάθε μέλους της ξεχωριστά.
β) Την κατανόηση του τρόπου επικοινωνίας και συμπεριφοράς του κάθε μέλους καθώς και τον ρόλου που “παίζει” μέσα σε αυτή.
γ) Την κατανόηση των προσδοκιών του καθένα, καθώς και τον επανακαθορισμό των ορίων του μέσα στην σχέση. 
 
Όπου η “κατανόηση” δεν έχει σχέση μόνο με την νοητική διαδικασία αλλά και την συναισθηματική εμπλοκή του ατόμου στην σχέση
καθώς και την συνειδητοποίηση της υπεύθυνότητας της συμμετοχής του στην συνκατασκευή της.
.




Τιμή συνεδρίας 40ευρώ

Τρίτη, 29 Οκτωβρίου 2013

Ρεαλισμός και Πραγματισμός






Συχνά τόσο στην θεωρία όσο και στην καθημερινή συζήτηση για την πολιτική, επικρατεί σύγχυση μεταξύ ρεαλισμού και πραγματισμού. Το περιεχόμενο του δεύτερου αποδίδονται στο πρώτο. Πρόκειται για σοβαρή παρανόηση.

Γνωσιολογικά ο ρεαλισμός αποδέχεται ένα αντικειμενικό κριτήριο αλήθειας που, ανάλογα με τις μορφές και την ιστορική του ανάπτυξη είναι ο βαθμός προσέγγισης στην ουσία του πραγματικού. Ο πραγματισμός, αντίθετα, αγνοεί η αρνείται ένα τέτοιο κριτήριο.

Στο επίπεδο της πολιτικής ο ρεαλισμός δεν μπορεί να νοηθεί ως επιλογή του κάθε προσφερότερου μέσου για μια συγκεκριμένη πολιτική δραστηριότητα δίχως το αντικειμενικό κριτήριο που απορρέει από την δημιουργική και πρακτική σχέση με την πραγματικότητα. Αντίθετα, ο πραγματισμός επιλέγει εκείνα τα μέσα που κάθε φορά εμφανίζονται να είναι χρήσιμα σε συγκεκριμένες πολιτικές δραστηριότητες, ανεξαρτήτως αντικειμενικών κριτηρίων αξιολόγησης τους.

Η “ηθική” του πραγματικού είναι, επομένως, ελαστική και προσαρμόσιμη στις εκάστοτε συνθήκες. Σύγχυση γίνεται ανάμεσα στο ρεαλισμό και τον θετικισμό, την αποδοχή της υπάρχουσας πολιτικής πραγματικότητας ως έχει. Στην πραγματικότητα, ο θετικισμός αποτελεί φιλοσοφική γνωσιολογική προϋπόθεση της ,Realpolitik, όρου που πρωτοχρησιμοποιήθηκε το 1850 από το γερμανό συγγραφέα von Rochau για να υποδηλώνει την αντίθεσή του στην αναποτελεσματικότητα της βασισμένης σε υψηλά ιδεώδη πολιτικής των φιλελευθέρων.

Τυπική έκφραση της Realpolitik υπήρξε ο Βίσμαρκ. Ο θετικισμός και η Realpolitik εκφράζουν συνήθως μια συντηρητική αντίληψη για την πολιτική που ιστορικά συνδέθηκε με την ανάπτυξη του εθνικισμό και των συνακόλουθων πολιτικών πρακτικών του.

Μια σημείωση
από το βιβλίο του
Γιώργου Μανιάτη
με τίτλο
Η ΔΙΑΛΕΧΤΙΚΗ ΤΗΣ ΧΕΙΡΑΦΕΤΗΣΗΣ
Η σχέση πολιτικής και ηθικής

447 × 535 - racines.traditions.free.fr



ΤΟ ΤΡΑΠΕΖΙ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ



 
 


Λίγες δεκάδες χρόνια πριν όσες δουλειές κι αν είχαν τα μέλη μιας οικογένειας, όσο παράξενα ωράρια κι αν υπήρχαν στον καθένα χωριστά, το τραπέζι της Κυριακής ήταν ιερό. Προαποφασιζόταν το μενού από το Σάββατο, γινόντουσαν τα ανάλογα ψώνια και η προετοιμασία ξεκίναγε από νωρίς την Κυριακή. Το αρνί όπως και σήμερα έπαιζε κυρίαρχο ρόλο στο τραπέζι της Κυριακής. Τη μια γινόταν με πατατούλες και λαδορίγανη και την άλλη γιουβετσάδα με μπόλικη ντομάτα και κριθαράκι. Φυσικά το φαγητό δεν ερχόταν ξερό στο τραπέζι, αλλά συνοδευότανε από τις ανάλογες σαλάτες, οπωσδήποτε τυράκι στην τυριέρα και κρύα ρετσίνα από το ψυγείο αγορασμένη χύμα από τη μάντρα της γειτονιάς. Ενίοτε εάν υπήρχαν συγγενείς προς τη μεριά της Νεμέας ένα Αγιωργίτικο γέμιζε τις καράφες.

Κατά δε την προκαταρκτική διαδικασία και μάλιστα όταν υπήρχαν και καλεσμένοι ετοιμαζόταν το ανάλογο ουζάκι. Απλά πράγματα. Σαρδέλα του κουτιού, ψιλοκομμένο σαλαμάκι από τη Λευκάδα, ελίτσες, πικάντικο κεφαλοτύρι κομμένο σε κύβους, ντομάτα γαρίφαλο, αγγουράκια βουτηγμένα στο ξύδι. Από τότε τα παγάκια βρόνταγαν μέσα στα ποτήρια με το γαλακτώδες ποτό.

Η ουσία όμως δεν ήταν το μενού του Κυριακάτικου τραπεζιού, η ουσία ήταν η ιεροτελεστία. Όσο οι άντρες πίναν το ουζάκι και οι γυναίκες ετοίμαζαν το κυρίως φαγητό ξεκίναγαν οι συζητήσεις. Στην αρχή ήταν ανταλλαγή ειδήσεων, μετά τα πράγματα χόντραιναν μπαίναν στις πολιτικές συζητήσεις και τότε οι αντιθέσεις ανάμεσα στη δεξιά και την αριστερά ήταν πιο έντονες. Πολλές φορές άρχιζε να διαφαίνεται ένας έντονος καυγάς, ένας πρόσθετος μεζές, μια γυναικεία παρέμβαση έστρωνε τα πράγματα. Κανένας δεν μισούσε κανέναν. Όταν όμως όλος ο κόσμος καθόταν στο τραπέζι μαζί με τα παιδιά τότε όλα γλύκαιναν. 

Στον έναν άρεσε το φαγητό, στον άλλον όχι, ο ένας ήθελε άπαχο το κρέας, ο άλλος με πολύ λίπος,. Ακουγόντουσαν έπαινοι για τα παιδιά, μαλώματα, οικογενειακές υποθέσεις ξετυλίγονταν, το κρασί ζέσταινε τα πνεύματα, αδιέξοδα γκρεμιζόντουσαν, λύσεις δινόντουσαν και δεν υπήρχε γλυκό στο τέλος, ίσως που και που κανένας χαλβάς . Κανένα μήλο καθαριζότανε και ή το βουτάγαν μέσα στη ρετσίνα ή το πασπαλίζανε με λίγη κανέλα. Σαν γλυκό ήταν και αυτό. 

Ήταν όμορφο το τραπέζι της Κυριακής και κει πάνω στα τελειώματα το ραδιόφωνο άρχιζε να μεταδίδει τον ποδοσφαιρικό αγώνα της Κυριακής. Με ιερή προσήλωση και απόλυτη προσοχή άκουγαν τις φάσεις του αγώνα και ή βλαστημάγανε την ήττα ή επευφημούσαν την νίκη την κατάλληλη στιγμή. Οι γυναίκες είχαν πιει ήδη τον καφέ τους και διάβαζαν το φλιτζάνι στο διπλανό δωμάτιο. Μεγάλες πόρτες διάβαιναν, σκαλιά της εκκλησίας ανέβαιναν, όμορφους άντρες παντρευόντουσαν και πέριξ του ραδιοφώνου οι άντρες χαλάρωναν τις γραβάτες, λάσκαραν τη ζώνη κατά μια τρύπα, κάπνιζαν αρειμανίως και ρουφούσαν το καϊμάκι του καφέ. Όμορφες εικόνες, όμορφες γεύσεις, όμορφες σχέσεις. Τέτοια τραπέζια δεν γίνονται πια συχνά. 

Την Κυριακή τα παιδιά ξυπνάνε μετά τις 14.00 εξαιτίας του ξενυχτιού του Σαββάτου, η μαμά χουχουλιάζει στο κρεβάτι εξαντλημένη από όλη την εβδομάδα μια και είναι και αυτή εργαζόμενη και ο μπαμπάς με την ολοκαίνουργια αθλητική φόρμα που δεν την έχει ιδρώσει ποτέ πάει για καφέ με τους φίλους του. Που να φάνε όλοι αυτοί οι άνθρωποι μαζί.
Μόνο εάν πάνε όλοι μαζί διακοπές και φάνε όλοι μαζί σε ένα εστιατόριο που και αυτό δύσκολο το βλέπω. 

Έφτιαχνε τις σχέσεις το Κυριακάτικο τραπέζι, έδινε λύσεις το Κυριακάτικο τραπέζι, είχες κάπου να μοιραστείς τις σκέψεις σου , τη χαρά σου και τη λύπη σου. Έβαζες τα παιδιά σου συμμέτοχους στην εξέλιξη της ζωής. Γι’ αυτό και εγώ θέλω να φτιάξω ένα μεγάλο Κυριακάτικο τραπέζι. Είναι σχεδόν αδύνατον να γίνει στην πραγματικότητα, αλλά ας το κάνουμε στα όνειρά μας. Η διαδικασία είναι απλή. Θα διαλέξω μια μεγάλη πλατεία στην πιο κακόφημη γειτονιά της Αθήνας. Θα πάρω άδεια από το Δήμο Αθηναίων να μου παραχωρήσει την πλατεία για το τραπέζι. Θα το ανακοινώσω στο internet. Ελάτε κόσμε να φάμε όλοι μαζί. Φέρτε ότι μπορείτε από ένα τραπεζάκι έως μια καρέκλα, ένα ταψάκι σπανακόπιτα, έως μια μακαρονάδα βουτύρου, κρασάκι χύμα της γιαγιάς σας, μπυρόνια από τον ψιλικατζή της γειτονιάς. Και θα καλούσα μουσικάντηδες λαϊκούς και έντεχνους και θα πήγαινα πρώτος από τις 08.00 το πρωί. Θα είχα μαζί μου όλη τη συμμορία. Θα έστηνα ένα τραπέζι να γίνει η αρχή, θα έβαζα πάνω τις νταμιτζάνες με το κρασί, θα έβαζα επάνω το γιουβέτσι που το μαγειρεύω καλά να μελώνει και να γίνει μαστιχωτό, δυο μεγάλα μπολ ρώσικη σαλάτα από το σπίτι και λουκανικόπιτες με λουκάνικο Τρικάλων που τις κάνω καλά. Και όταν έσκαγε μύτη ο επόμενος καλεσμένος θα έβαζα το τραπεζάκι του δίπλα στο δικό μου και πάνω του το σπανακόρυζο που έφερε από το σπίτι και πιο δίπλα τη ρετσίνα του τρίτου. Και σε δυο ώρες μέσα θα είχε γεμίσει η πλατεία τραπέζια. Θα είχα μοιράσει τον κόσμο σε ομάδες, άλλοι σερβιτόροι, άλλοι μπουφεντζήδες, άλλοι περιφρούρηση, άλλοι στο κρασί. Και όταν θα ερχόντουσαν οι μουσικοί θα αρχίζαμε και τα τραγούδια, αυτά τα πολυφωνικά που τραγουδάνε πολλοί μαζί που κάνουν το άγχος να φεύγει από μέσα σου και που κάνουν τη χαρά να μπαίνει. Και δεν θα ξεχνούσε κανένας αυτό το τραπέζι, μα κανένας. Και το απογευματάκι που θα είχαμε φάει καλά και θα είχαμε πιει καλύτερα και οι ψυχές μας θα ήταν γεμάτες με χαρά και αγάπη, θα ξεστρώναμε το τραπέζι, θα πετάγαμε τα σκουπίδια στους κάδους και θα αφήναμε την πλατεία καλύτερα από πριν. Και την επόμενη Κυριακή σε άλλη πλατεία θα πηγαίναμε με τα ίδια φαγητά, αλλά με καινούργιους ανθρώπους. 

Όλη η Αθήνα ένα τραπέζι. Κοινοκτημοσύνη φίλες και φίλοι και από την Αθήνα στην Θεσσαλονίκη και από την Θεσσαλονίκη στα Τρίκαλα και από τα Τρίκαλα στο Ηράκλειο και από το Ηράκλειο στην Καλαμάτα και πάει λέγοντας. Και τότε όλη η Ελλάδα θα γινόταν ένα τραπέζι.
Δεν είναι εύκολο να ξανακάνετε το Κυριακάτικο τραπέζι σπίτι σας. Θα έχετε και διαρροές και απώλειες και θα στεναχωρηθείτε.
Αλλά εάν κάποια στιγμή κατορθώσετε να τους μαζέψετε θα είναι από τις καλύτερες στιγμές του σπιτιού σας.
Καλή όρεξη να έχετε, αλλά και καλή χώνεψη. 
Του 
Ηλία Μαμαλάκη
http://www.eliasmamalakis.gr/

Στην εφημερίδα «Δημοκρατία» Ιανουάριος 2013
 
φωτό:

Δευτέρα, 21 Οκτωβρίου 2013

Το παιδί .........σε ένα χρυσό κλουβί


 



Το παιδί τοποθετείται μέσα σε ένα χρυσό κλουβί,  μπορεί να έχει το κάθε τι εκτός από την επιθυμία να βγει από το κλουβί. Αποτέλεσμα αυτού είναι συνήθως ένας έντονος φόβος απέναντι στην αγάπη από μέρους του παιδιού όταν μεγαλώνει, καθώς αγάπη γι αυτό, σημαίνει περιορισμό και παρεμβολή στην αναζήτηση της ελευθερίας".
 
Εριχ Φρομ “ο φόβος μπροστά στην ελευθερία” 

πίνακας:  Paul Klee – buste d’enfant

Κυριακή, 20 Οκτωβρίου 2013

Οι ενήλικες




Ήταν περασμένα μεσάνυχτα και οι θόρυβοι της πόλης είχαν καταλαγιάσει. Ήταν η ώρα που τα ανθρώπινα πλήθη συνωστίζονταν μέσα στα υπνοδωμάτια τους. Τόνοι από όνειρα, φαντασίες και μαγικές διαστρεβλώσεις της πραγματικότητας παραμονεύουν πίσω από τις κουρτίνες του ύπνου. Και ο ύπνος έρχεται, αγκαλιάζει τα κουρασμένα μυαλά μέσα στο σκοτάδι της λήθης. 
 
Ονειρικοί οικογενειάρχες ανεβαίνουν τις πλαγιές του μυαλού τους, κουβαλάνε τα υπάρχοντά τους με σκυφτό κεφάλι καθώς δίπλα τους παραμονεύουν οι αγορές. Κοιτάνε το πρόσωπό του ενήλικα στο καθρέφτη και δεν μπορούν να καταλάβουν πως φτάσανε μέχρις εδώ. Βλέπουν την υποκρισία και την ψευτιά ακουμπισμένες στις ρυτίδες του μετώπου. Αλλά δεν μπορούν να διακρίνουν το μονοπάτι των αναστεναγμών της ενηλικίωσης τους. 
 
Και να ήταν η ενηλικίωση μια στιγμή. Να ήταν κάτι σταθερό που έρχεται και μένει. Όχι δεν ήταν κάτι τέτοιο, ήταν κάτι ρευστό, κάτι που ποτέ δεν μπορούσαν να το κατακτήσουν και όταν νόμιζαν ότι το είχαν κατακτήσει, εκεί κάτι γινόταν και πάλι από την αρχή. Σαν παρατημένα παιδάκια στην ερημιά της οικογενειακής τους μοίρας, που άλλος την διαφέντευε και κρατούσε το χεράκι τους οδηγώντας τους στο σιωπηλό χάος της κατασκευασμένης ζωής τους. Μια κοινωνία από χαμένα παιδιά που γίνανε χαμένοι ενήλικες που με την σειρά τους κουβαλάνε τα παιδιά τους σαν οδηγούς, που χωρίς να το καταλάβουν προσπαθούν να τους βγάλουν από το αδιέξοδο της ζωής τους

Η Κοινωνία των ενηλίκων τυλιγμένη στο χασαπόχαρτο της καθημερινότητας, Ενήλικες χαμένοι, παλαβωμένοι τρέχουν, σπρώχνουν, φτύνουν, βρίζουν και η βρώμα των λέξεων τυλίγει την καθημερινότητα τους. Ενήλικες που κλαίνε, κλαίνε κρυφά στις γωνίες των σπιτιών σαν παιδάκια που δεν τους κάνανε το χατήρι. Τα παιδιά τους δεν τους ξέρουν, δεν τους γνωρίζουν, τους φοβούνται, τρομάζουν όταν τους βλέπουν να θυμώνουν, να σηκώνουν το χέρι, να χτυπάνε τις πόρτες και να βλαστημάν την μάνα που τους γέννησε. Ενήλικες που τρέχουν να προλάβουν , να κερδίσουν, να μεγαλώσουν την περιουσία τους, τα υπάρχοντα τους, να σωθούν από οικονομικές καταστροφές, τις νεροποντές, τις πλημμύρες, τις κρατικές διαστροφές, ενήλικες, ενήλικες…..

Τα παιδιά τους και αυτά θα γίνουν ενήλικες με την σειρά τους. Θα απαρνηθούν τον εαυτό τους με την βοήθεια των ενηλίκων γονιών τους και θα γίνουν αυτό που τους φόβιζε, θα γίνουν σαν τους γονείς τους. Γονείς και αυτοί για να επιτελέσουν τον θεάρεστο κοινωνικό τους έργο. 
 
Ποιοι είναι αυτοί οι ενήλικες και πως φτιάχνουν τους τοίχους της φυλακής τους;
Πως τους ντύνουν με στατιστικές της ενδοοικογενειακής, οικονομικής και κοινωνικής βίας;
...............................................................................................................................................
Περασμένα μεσάνυχτα και οι θόρυβοι της πόλης είχαν καταλαγιάσει. Ήταν η ώρα που τα ανθρώπινα πλήθη συνωστίζονταν μέσα στα υπνοδωμάτια τους. Τόνοι από όνειρα, φαντασίες και μαγικές διαστρεβλώσεις της πραγματικότητας παραμονεύουν πίσω από τις κουρτίνες του ύπνου. Και ο ύπνος έρχεται, αγκαλιάζει τα κουρασμένα μυαλά μέσα στο σκοτάδι της λήθης. 

Κερεντζής Λάμπρος 

Πέμπτη, 17 Οκτωβρίου 2013

Τα Οικογενειακά Γεγονότα




Όταν η οικογένεια αρχίζει να ξετυλίγει το κουβάρι της ιστορίας της, η μια περίοδος διαδέχεται κάποια άλλη και αυτή η άλλη, από κάποια άλλη. Ξεκινώντας από την γνωριμία των γονιών, το γάμο, την γέννηση, την γέννηση κάθε παιδιού, τις αρρώστιες, τον θάνατο των παππούδων, ξετυλίγεται η ιστορία της οικογένειας με την μεγαλοπρέπεια που της αρμόζει. Γεγονότα ζωής που στιγματίζουν την πορεία, που στιγματίζουν την εξέλιξη της οικογένειας και των μελών της. Γεγονότα που αποτελούν την ιστορία της και κοσμούν την ανάπτυξη του κάθε μέλους της. Γεγονότα που δίνουν ώθηση στην εξέλιξη του οικογενειακού σεναρίου και το καθορίζουν ανεπιστρεπτί . 
 
Τα γεγονότα αυτά με διαφορετικό τρόπο επηρεάζουν το κάθε μέλος ξεχωριστά, αλλά και όλα μαζί. Σε κάθε οικογενειακό γεγονός, κάθε μέλος της οικογένειας έχει την συμμετοχή του, έτσι ώστε, κάθε οικογενειακή κατάσταση να καθορίζεται και να καθορίζει το κάθε μέλος ξεχωριστά. Βέβαια πρέπει να ξέρουμε ότι η επίδραση κάθε οικογενειακού γεγονότος μπορεί να ταξιδεύσει διαχρονικά και να επηρεάσει την λειτουργία της οικογένειας ακόμα και αν έχει συμβεί πολλά χρονιά πριν. Αυτή τη διαχρονική λειτουργία των γεγονότων ζωής, που κληρονομείται από γενεά σε γενεά κληρονομώντας συγχρόνως την κρίση, αποτελεί ένα βασικό πεδίο έρευνας για την οικογένεια σαν στοιχείο που την καθορίζει περιορίζοντας την συγχρόνως. Οι χωρισμοί, οι αρρώστιες, οι εξαρτήσεις κ. λ. π είναι γεγονότα που τα συναντάμε στην οικογένεια παραγωγής καθώς στην οικογένεια αναπαραγωγής και τα βλέπουμε να αναπαράγονται, χωρίς να τους δίνουμε την πρέπουσα σημασία. Χωρίς να κάνουμε τις διασυνδέσεις που χρειάζονται για να δούμε το εύρος του οικογενειακού πλέγματος που μας περιβάλλει και τελικά μας καθορίζει. 
 
Παραδείγματος χάριν οι επαναλήψεις μορφών σχέσεων που παρατηρούμε, από γενεά σε γενεά σε πολλά οικογενειακά ιστορικά, σημαίνει ότι και στην μια και στην άλλη γενεά παίχτηκε το ίδιο σενάριο με μικρές διαφορές. Δηλαδή στην δεύτερη γενιά αναβίωσε το ίδιο συναισθηματικό πεδίο με την πρώτη. Αυτή η επανάληψη των γεγονότων, όσο και αν την προσπερνάμε στην ουσία μαρτυρά την εξάρτηση και την δέσμευσή μας από καταστάσεις και οικογενειακά γεγονότα που νομίζουμε ότι δεν έχουν καμιά σημασία για εμάς, αλλά είναι εδώ για να μας επηρεάσουν δηλώνοντας την ανελευθερία που μας επιβάλλουν. Δηλώνοντας επίσης ότι γινόμαστε ασυνείδητοι κομιστές μέσα στο χρόνο, συναισθηματικών φορτίων που επαναλαμβάνουν τα σενάρια ζωής που μας καθορίζουν. Έτσι διαπιστώνουμε συνεχώς πως, η κρίση είναι εδώ, αιώνια, αλλάζοντας με το πέρασμα του χρόνου σενάριο και πρωταγωνιστές, ανάλογα με την εποχή και τα μέσα τα οποία διαθέτει. 
 
Εκεί είναι και οι ρόλοι που θα αποδυθούμε ξαναπαίζοντας τον πατέρα μας ή την μητέρα μας και ετοιμάζοντας τα παιδιά μας να ξαναγίνουν αυτό που εμείς ήμασταν η δεν καταφέραμε να γίνουμε.

Κερεντζής Λάμπρος 

πίνακας: Diane BeRube
http://www.dianeberube.com/index.php?mact=News,cntnt01,detail,0&cntnt01articleid=17&cntnt01returnid=86

Τετάρτη, 16 Οκτωβρίου 2013

Η Ελευθερία των Οικογενειακών Σχέσεων







Μια γενικευμένη κατάσταση απλώνεται και μολύνει το μέλλον των νέων γενεών με την αρρώστια του παρελθόντος που δεν είναι άλλη από την έλλειψη ελευθερίας. Η έλλειψη ελευθερίας έχει να κάνει με την ικανότητα του πολίτη να συμμετάσχει σαν ισότιμο μέλος στην κοινωνία και μέσω της κοινωνικής του πράξης να συνεταιριστεί, υπερασπιστεί, και αντισταθεί στην καθημερινότητα που τον αλλοτριώνει. Η έλλειψη ελευθερίας, ο φόβος της ελευθερίας όπως θα έλεγε ο Έριχ Φρόμ, αποτελεί προϊόν του εκπαιδευτικού σχεδιασμού με στόχο την καθυπόταξη του ατόμου που δεν είναι παρά μια μορφή κοινωνικοποίησης που στηρίζεται στον φόβο και την αποφυγή. Η οικογένεια και το σχολείο αποτελούν τους βασικούς θεσμούς μιας τέτοιας μορφής κοινωνικοποίησης μέσω των οποίων η διοχέτευσης του φόβου και της υποταγής κυριαρχούν με καταστρεπτικές συνέπειες στην ζωή των μελών τους. Έτσι ενώ κάθε οικογένεια και σχολείο μπορεί να λειτουργήσει διαφορετικά, απελευθερωτικά, εντούτοις εύκολα μετατρέπεται σε μια μηχανή παραγωγής καταπιεσμένων, φοβισμένων και ανελεύθερων ατόμων. 
 
Στην περίπτωση της οικογένειας λοιπόν, αντιλαμβάνομαι ότι η ανελευθερία είναι ένα λειτουργικό στοιχείο που αναπαράγεται από γενεά σε γενεά σαν σύνδεσμος που διαφυλάσσει την συνοχή της. Ό τρόπος λειτουργίας της οικογένειας γεμίζει τον πληθυσμό με κινήσεις βιασμένες από την παρουσία των άλλων, των αγαπημένων άλλων της οικογένειας που ανήκει. Ο καθένας πολίτης νιώθει το νευρικό αγκάλιασμα της οικογένειας του, που κάνει την ελευθερία, την αυτονόμηση του να φαίνονται σαν κάτι περίεργο, παράλογο και τρελό. Άρα η παρουσία της σαν φορέας οριοθέτησης της ελευθερίας, δίνει μια άλλη δυναμική στην μορφή της οικογενειακής και κατ΄ επέκταση της κοινωνικής εξάρτησης. 
 
Η ανελευθερία δεν είναι ένα μεμονωμένο γεγονός, την συναντάμε παντού όπου υπάρχει οικογενειακή σχέση. Το φαινόμενο αυτό είναι καθολικό, αποτελεί μια γενικευμένη κατάσταση, στην Ελληνική πραγματικότητα. Αυτή την κατάσταση της γενικευμένης ανελευθερίας, την οποία ζούνε οι οικογένειες, την θεωρούμε φυσιολογική. Κάθε προσπάθεια αποδέσμευσης θεωρείται προδοσία προς τους γονείς και τελικά προδοσία του εαυτού.

Οι αιμορραγούσες αρτηρίες, όμως της οικογένειας σέρνονται στο βρόμικο πεζοδρόμιο του παρελθόντος, και κυλιούνται μπροστά στο μελλοντικό βηματισμό του πλήθους. Ακούγεται το βογκητό των μελών της, την ώρα που φτύνουν την λάσπη της αγάπης και της υπέρ- προστατευτικότητας. Ακούγεται το βογκητό τους μέσα από εκρήξεις που δεν είναι άλλες από τις προσπάθειες αποκόλλησης των μελών από την οικογενειακή μάζα. Οι διαθέσεις και τα συναισθήματα των μελών της για ελευθερία μπορούν να προκαλέσουν ανεξέλεγκτα, ανυπολόγιστες ζημιές στα άλλα μέλη της οικογένειας. Οι προσπάθειες διαφοροποίησης θεωρούνται πράξεις αποσταθεροποίησης της οικογένειας και απειλούν την συνοχή της. Η αποφυγή τους που σημάνει η υποταγή και αποδοχή των οικογενειακών όρων ανελεύθερης συμβίωσης, με διάφορους τρόπους, θεωρούνται ότι βοηθάνε στην συνοχή και την επιβίωση της . Για αυτό η οικογένεια προστατεύει τα μέλη από τους εαυτούς τους.

Στην ουσία όμως τα μέλη της οικογένειας, με το πέρασμα του χρόνου και σύμφωνα με την ψυχοκοινωνική τους ανάπτυξη, χρειάζεται να νιώθουν πιο ελεύθερα, πιο αυτόνομα. Οι οικογενειακοί δεσμοί με το πέρασμα του χρόνου μπορούν να χαλαρώσουν για να επιτρέψουν στα νέα μέλη τους καινούργιες εμπειρίες εκτός οικογένειας. Αυτό δεν θα σήμαινε, όπως πιστεύουν πολλοί, την εξαφάνισή τους αλλά την αλλαγή τους. Αυτή η αλλαγή δεν τους αποδυναμώνει αλλά τους δυναμώνει στο πλαίσιο της ανάπτυξης και εξέλιξής τους. Με αυτό τον τρόπο το συναισθηματικό πεδίο της οικογένειας αλλάζει επιτρέποντας στα μέλη του την αυτοδιάθεση, την αυτονόμηση η οποία δεν αποτελεί απειλή για την οικογένεια και τους δεσμούς της, αλλά ενδυνάμωσης της. Η ελευθερία λοιπόν δυναμώνει του δεσμούς της οικογένειας μέσα από το πλαίσιο που δημιουργεί και το οποίο στηρίζεται στο σεβασμό και την αποδοχή της διαφορετικότητας του άλλου και όχι μέσα από την καταπίεση και την υποταγή του. Με αυτόν τον τρόπο ο καθένας μέσα στην οικογένεια γίνεται ενεργητικό μέλος στην συν-κατασκευή του οικογενειακού πεδίου και απολαμβάνει την ικανοποίηση της λειτουργικότητας του μέσα σε αυτό. Με αυτό τον τρόπο η ύπαρξη της συνοχής στην οικογένεια, δεν στηρίζεται στην έλλειψη αυτονομίας των μελών της, αλλά στην ελευθερία που σημαίνει σεβασμός της ατομικότητας του κάθε μέλους και αποδοχής της διαφορετικότητας του, που σημαίνει επίσης, εμπλουτισμό της οικογένειας και ικανότητα διαμόρφωσης σε υποστηρικτικό στοιχείο στην εξέλιξη και ανάπτυξη κάθε μέλους της αλλά και της ίδιας.

Με αυτό τρόπο και ο αυριανός πολίτης, την σχέση του με την κοινωνία δεν θα την αντιμετωπίσει με φόβο και υποταγή, αλλά έχοντας βιώσει την έννοια της ελευθερίας μέσα στην οικογένεια του, έχοντας βιώσει τον σεβασμό και την αποδοχή της ατομικότητας του, πράγμα που σημαίνει εμπιστοσύνη και αυτοεκτίμηση του εαυτού του, θα την υπερασπιστεί και δεν θα είναι τόσο ευάλωτος στον καταπιεστικό λόγο και πράξη της αυθεντικότητας της κάθε κοινωνικοπολιτικής εξουσίας. Γι αυτό το λόγο η μορφή των οικογενειακών σχέσεων αποτελεί το βάθρο πάνω στο οποίο κατασκευάζεται τόσο η ανελευθερία και η εξάρτηση του ατόμου, όσο και η απεξάρτηση και αυτονομία του αυριανού πολίτη.

Και να μην ξεχνάμε ότι, 
το ψυχολογικό πρόβλημα ήταν και θα είναι πάντα ένα πρόβλημα βιωμένης ανελευθερίας και οικογενειακής καταπίεσης.

Κερεντζής Λάμπρος 
πίνακας: http://zoeconstans.over-blog.com/article-photo-de-famille-38436687.html

Παρασκευή, 11 Οκτωβρίου 2013

Για το φόβο του Αλμπέρ Καμύ

 


 
"Ο 17ος αιώνας ήταν ο αιώνας των μαθηματικών, ο 18ος των φυσικών επιστημών και ο 19ος της βιολογίας. Ο 20ός αιώνας μας είναι ο αιώνας του φόβου. Θα μου πείτε πως ο φόβοος δεν είναι επιστήμη. Αρχικά, όμως, η επιστήμη έχει κάποια υπευθυνότητα στην περίπτωση, αφού οι τελευταίες θεωρητικές πρόοδοί της την οδήγησαν ν'αρνηθεί την ίδια της τη φύση, κι αφού τα πρακτικά επιτεύγματά της απειλούν το σύμπαν με καταστροφή. Επιπλέον, αν ο φόβος δεν μπορεί να θεωρηθεί επιστήμη, είναι, χωρίς αμφιβολία, μια τεχνική.

Αυτό που ξαφνιάζει, πράγματι, στον κόσμο που ζούμε είναι, πρώτα απ'όλα και γενικά, ότι οι περισσότεροι άνθρωποι (εκτός από τους πιστούς κάθε είδους) δεν έχουν μέλλον. Δεν υπάρχει αξιόλογη ζωή χωρίς προβολή στο μέλλον, χωρίς ελπίδα ωρίμανσης και προόδου. [...]
Δεν είναι, φυσικά, η πρώτη φορά που οι άνθρωποι βρίσκονται μπροστά σ'ένα μέλλον υλικά αδιέξοδο. Παλιά όμως θριάμβευαν, συνήθως χάρη στο λόγο και στη φωνή. Επικαλούνταν άλλες αξίες που εμψύχωναν τις προσδοκίες τους. Σήμερα, κανείς δεν μιλά πια (εκτός από κείνους που επαναλαμβάνονται), επειδή ο κόσμος μοιάζει να οδηγείται από τυφλές και κουφές δυνάμεις που δεν θ'ακούσουν τις προειδοποιητικές κραυγές, ούτε τις συμβουλές, ούτε τις παρακλήσεις. Κάτι έσπασε μέσα μας μετά από το θέαμα των χρόνων που μόλις ζήσαμε. Κάτι σαν την αιώνια εμπιστοσύνη του ανθρώπου, που τον έκανε πάντα να πιστεύει ότι μπορούσε να περιμένει από το συνάνθρωπό του αντιδράσεις ανθρώπινες, μιλώντας του τη γλώσσα της ανθρωπιάς. Είδαμε ψεύδη, εξευτελισμούς, φόνους, εξορίες, βασανιστήρια, και κάθε φορά ήταν αδύνατο να πείσουμε εκείνους που τα διέπρατταν να μην το κάνουν, επειδή ήταν σίγουροι για τις πράξεις τους κι επειδή δεν πείθεις κάτι το αφηρημένο, δηλαδή τον αντιπρόσωπο μιας ιδεολογίας.

Ο μακρύς διάλογος των ανθρώπων σταμάτησε. Κι όπως είναι φυσικό, αν δεν μπορούμε να πείσουμε κάποιον, αυτός προκαλεί φόβο. [...] Ζούμε μέσα στον τρόμο γιατί η πειθώ έχει χάσει τη δύναμή της, γιατί ο άνθρωπος παραδόθηκε ολοκληρωτικά στην ιστορία και δεν μπορεί πλέον να στραφεί προς εκείνη την πλευρά του εαυτού του, το ίδιο αληθινή όπως και η ιστορική πλευρά, την οποία ξαναβρίσκει μπροστά στην ομορφιά του κόσμου και των προσώπων. Γιατί ζούμε στον κόσμο του αφηρημένου, τον κόσμο των γραφείων και των μηχανών, των απόλυτων ιδεών και του δύσκαμπτου μεσσιανισμού. Ασφυκτιούμε ανάμεσα σε ανθρώπους που πιστεύουν ότι έχουν απόλυτο δίκιο, είτε πρόκειται για τη μηχανή τους είτε για τις ιδέες τους. Και, για όλους εκείνους που ζουν μόνο με το διάλογο και τη φιλία των ανθρώπων, τούτη η σιωπή είναι το τέλος του κόσμου.
[...]
Μεταξύ των ισχυρών, αυτοί είναι άνθρωποι χωρίς βασίλειο. Δεν θα μπορέσουν να επιτρέψουν στην άποψή τους ν'αναγνωριστεί (δεν λέω να θριαμβεύσει, αλλά ν'αναγνωριστεί), και δεν θα μπορέσουν να ξαναβρούν την πατρίδα τους παρά μόνο όταν θα συνειδητοποιήσουν τι ακριβώς θέλουν και το εκφράσουν απλά και δυνατά έτσι ώστε τα λόγια τους να καταφέρουν να δέσουν σφιχτά μια δέσμη ενεργειών. Κι επειδή ο φόβος δεν είναι η κατάλληλη ατμόσφαιρα για τη σωστή σκέψη, θα χρειαστεί επομένως, πρώτα απ'όλα, να είναι εντάξει με το φόβο.

Και για να είναι εντάξει μ'αυτόν, πρέπει να κατανοήσουν τι σημαίνει και τι αρνείται. [...]"

[Αλμπέρ Καμύ, Ο αιώνας του φόβου, δημοσιευμένο το 1945, από την έκδοση με κείμενά του Σκέψεις για την τρομοκρατία, εκδόσεις Καστανιώτη, 2003]

πηγή: http://nailwords.blogspot.gr/2011/02/blog-post_17.html