Πέμπτη, 26 Ιουνίου 2014

Ο Τοξικομανής είναι θύμα και κομιστής της κοινωνικής βίας





Τα βρωμερά λιβάδια της τοξικότητας απλώνονται στο κέντρο της πόλης. Νιώθω πως η γνώση δεν μπορεί να ανταγωνιστεί την αποσύνθεση του μυαλού και την τραγικότητα των ηρώων της. Η τοξικότητα των ουσιών κουβαλά μια δικιά της γνώση, μια δικιά της εμπειρία κτισμένη, κατασκευασμένη από χρόνια. Η κοινωνική ανάγκη ύπαρξης της σαρώνει τα πάντα. Η ύπαρξη του ναρκωτικού είναι αναγκαία με την μορφή που το πολιτικό σύστημα αποζητάει, όχι μόνο για να βγάζει χρήματα, αλλά για να κρατά την θυσία σαν βασικό στοιχείο της επιβίωσης του. Άρα η τοξικομανία είναι κομμάτι του κοινωνικού συστήματος, είναι μέσα του, όπως οι χρήστες είναι μέσα στην πόλη. 
 
Μέσα στην πόλη κουνιούνται σαν βρικόλακες της ημέρας, που βγήκαν στους δρόμους αφού εγκατέλειψαν και εγκαταλείφθηκαν από άγιες οικογένειες με εγκληματικές διαθέσεις αδιαφορίας. Οικογένειες που έχουν χωθεί κάτω από το τρύπιο δέρμα τους, οικογένειες που προσπαθούν να τους ξεχάσουν και να τις ξεχάσουν. Τους βλέπεις σαν παιδιά που φύτρωσαν στα πεζοδρόμια, που βλάστησαν πάνω στην άσφαλτο, με τα ρούχα μουτζουρωμένα από τον λαστιχένιο αέρα που φρενάρει ανεξέλεγκτα πάνω στο στήθος. 
 
Άνθρωποι διάτρητοι από την τελετουργική θυσία που εκτελούν μόνοι τους με θύμα τον εαυτό τους, μπροστά στα μάτια του ενάρετου πλήθους μιας άγριας κοινωνίας. Θύματα και θυσιαστές συγχρόνως μιας αδικίας που ζητά την εκδίκηση και όπου δεν βρίσκει άλλο κορμί εκτός από το δικό τους για να την πραγματοποιήσει. Τόνοι από σαπισμένα κομμάτια οικογενειακής βίας κρύβονται μέσα τους. Κρατούν κρυμμένο τον εαυτό τους, φυλακισμένο που οδηγείται στο βωμό του θυσιαστηρίου, που ψάχνει τον εξαγνισμό, την αγιοσύνη μέσα από την αφάνεια. Τόνοι από την τυφλή δικαιοσύνη διαχρονικών παραπτωμάτων που επανέρχονται μέσα στις λίμνες των δακρύων προσπαθώντας να αναβαπτιστούν μπροστά στον μεγάλο δικαστή, την ανώνυμη επωνυμία της κοινωνίας. 
 
Η βία της ενοχής κυλάει από πάνω τους και δεν είναι μόνο η δική τους ενοχή αλλά μια συλλογή ενοχή. Διαχρονικές ενοχές κυλάνε μέσα τους, έξω τους που προσπαθούν να εκφράσουν και να διαμορφώσουν το πλαίσιο του ρημαγμένου βλέμματος για να κολυμπήσουν στην λήθη χωρίς κανένας να καταλάβει τίποτα. Χωρίς κανείς να καταλάβει την οικογενειακή συλλογικότητα που εκφράζει το εγχείρημά τους. Χωρίς κανένας να περάσει κάτω από το στιγματισμένο δέρμα, κάτω από το χαμένο βλέμμα, πίσω από την πυρπολημένη οδοντοστοιχία, που αναζητά τον δολοφόνο σαν σωτήρα τον θύμα σαν θύτης. 
 
Παρατημένοι από όλους και από όλα, με μόνη σύντροφο την απιστία και την αγωνία μιας αγάπης που δεν πραγματώνεται παρά μόνο με την εκμηδένιση τους, προχωρούν με σίγουρα βήματα προς αυτή την εκμηδένιση, θέλοντας να σβήσουν τα χνάρια που ντροπιάζουν αυτούς και τους μακρινούς ενάρετους συγγενείς τους. Η Θυσία η εκδίκηση και η νόμιμη τιμωρία συναντιούνται πάνω στο κορμί τους. Όλοι και όλα είναι μέσα και έξω από αυτό το κορμί. Όλα ζητάν την δικαίωσή τους, όλα ζητά την ανεύρεσης της ειρηνικής ζωής τους, την επαναφορά στους παλιούς δρόμους της κοινωνικής βίας που τους μεγάλωσαν. Διότι ο χρήστης είναι ο κομιστής αυτής της κοινωνικής βίας.
 
Αυτής της βίας που στην αρχή γέμισε το οικογενειακό περιβάλλον και μετά γέμισε το είναι του. Το γέμισε και το ξέρασε στο πεζοδρόμιο ανάμεσα στα πλήθη που διαδηλώνουν για την ημέρα κατά των ναρκωτικών.

Τα πλήθη και οι οργανώσεις που δεν αναφέρονται, δεν απαιτούν, δεν ακουμπάνε την απλή, λογική κίνηση που θα αλλάξει το σύστημα, την ΑΝΤΙΑΠΑΓΟΡΕΥΤΙΚΉ ΠΟΛΙΤΙΚΉ, δεν ταυτίζονται με το σοφό λόγο του Σπινόζα ότι “την χαρά της εξάρτησης θα την πολεμήσεις με μια άλλη χαρά, μια χαρά μεγαλύτερη από αυτή της εξάρτησης".

Κερεντζής Λάμπρος 
 


Τρίτη, 24 Ιουνίου 2014

Εθνική ποδοσφαίρου και το “Είμαστε ακόμα ζωντανοί”

 



Είμαστε ακόμα ζωντανοί”ακούγοντας αυτό τον στοίχο, από τα κατά τα άλλα όμορφο τραγούδι, που χρησιμοποιούν σαν μουσική επένδυση του τελευταίου βίντεο της εθνικής, πριν τον επερχόμενο αποκλεισμό της από το Μουντιάλ, αναλογίζομαι τι θέλουν να μας πουν;
 
Ποιο και πόσο συναίσθημα ελπίδας θέλουν να καλλιεργήσουν στους οπαδούς-πολίτες για την επερχόμενη καταστροφή-αποκλεισμό της ομάδας μας και σε προέκταση και για το ίδιο μας το κράτος, την Ελλάδα; 
 
Η πρώτη μου σκέψη ήταν, ότι μας έχει τύχη κάτι κακό. Ότι είμαστε μπροστά σε μια ήττα σε ποδοσφαιρικό-εθνικο επίπεδο, από κάποιο αντίπαλο που είναι πολύ πιο δυνατός από εμάς, αλλά αφήνοντας επίσης, την εντύπωση ότι κάποια αδικία, ή ανορθόδοξη τακτική του αντιπάλου, μας επέβαλε αυτή την ήττα. 
 
Παρ' όλα αυτά εμείς μένουμε “όρθιοι” και αντέχουμε, αντέχουμε την άδικη δύναμη του δυνατού και αυτή η αντοχή αναπτερώνει ή κρατά ανέπαφο το θάρρος και την ελπίδα για ένα καλύτερο αποτέλεσμα. Επίσης μεγιστοποιεί την ανδρεία των παικτών μας και την ικανότητα τους να παραμένουν όρθιοι “παρ' όλα τα κτυπήματα της μοίρας”. 
 
Από εδώ και πέρα, και σύμφωνα με την τηλεοπτική διήγηση των πραγμάτων και των καταστάσεων, δεν μπορούμε πλέον να μιλάμε για παίχτες αλλά για ήρωες που “στέκονται ακόμα όρθιοι”. Βέβαια εξυπακούεται ότι οι παίχτες μας έχουν “πολεμήσει” και τα έχουν δώσει όλα, έτοιμοι να “πεθάνουν” στο πεδίο της μάχης, με τέτοιο τρόπο ώστε αυτή η ήττα σαν να μην τους αφαιρεί τίποτα από την αίσθηση των ικανοτήτων τους, αλλά αντίθετα τους προσθέτει! 
 
Έτσι το “Είμαστε ακόμα ζωντανοί” έρχεται να επιβεβαιώσει τον ηρωισμό των παικτών μας και να δέσει με τους εθνικούς μύθους όπως των 300 του Λεωνίδα, την επανάσταση του 21, το όχι του Μεταξά και άλλους μικρότερους μύθους που έχουμε για τροφή της εθνικής μας υπερηφάνειας, κάτι βέβαια που κάνει κάθε λαός.

Όμως, έχω την εντύπωση ότι το “Είμαστε ακόμα ζωντανοί” έρχεται να καλλιεργήσει το αίσθημα της εθνικής υπερηφάνειας σε στιγμές πλήρης απώλειας της, και χωρίς περιεχόμενο διότι μόνο η νίκη σε αυτή την περίπτωση - στην περίπτωση του ποδοσφαίρου - θα μας γέμιζε με υπερηφάνεια και όχι η ήττα. Από την στιγμή όμως που την ήττα την ερμηνεύουμε σαν νίκη, θεωρώ, ότι υπάρχει ένα πρόβλημα σε επίπεδο της εθνικής ποδοσφαίρου, και κατ' επέκταση του εθνικισμού μας.

Τι σημαίνει αυτό για εμάς τους απλούς οπαδούς – πολίτες;

Σημαίνει μια προσπάθεια καλλιέργειας ενός ηρωισμού, εφόσον μιλάμε για “ήρωες”, αναφερόμενοι στους παίχτες της εθνικής, χωρίς ηρωικό παρεχόμενο. 
 
Διότι ο ήρωας είναι αυτός που κάνει κάτι που υπερβαίνει τις δυνάμεις του, κάνει το αδύνατο, το μη συνηθισμένο και αναμενόμενο από αυτόν αψηφώντας τον κίνδυνο, αψηφώντας τα δεδομένα. Τέτοιοι ήταν οι Σπαρτιάτες του Λεωνίδα, οι οπλαρχηγοί του '21, οι στρατιώτες του '40. Σε αυτά τα παραδείγματα βέβαια μεγάλη σημασία δεν έχει η νίκη, αλλά η προσπάθεια , δηλαδή ο ηρωισμός τους. 
 
Κάνανε κάτι τέτοιο οι "ήρωες" της εθνικής και δεν το πήρα χαμπάρι; 
 
Πως λοιπόν μπορούμε να ταυτίζουμε τους παίχτες της εθνικής με αυτούς που έδωσαν τα πάντα για την Ελλάδα και να τους θεωρούμε ήρωες; Στην ουσία οι “ήρωες” της εθνικής όχι μόνο δεν δώσανε τα πάντα, όχι μόνο δείξανε μια έλλειψη γνώσης και κατάρτισης, θάρρους και τόλμης, αλλά κλείστηκαν σε ένα παιχνίδι ανιαρό, βαρετό και καταθλιπτικό, κάνοντάς μας να ξεχάσουμε για ποιο λόγο βρίσκονται εκεί που βρίσκονται. Έτσι δίκαια ηττήθηκαν και αυτό δεν χρίζει καμιάς αμφισβήτησης, διότι ακριβώς δεν έδωσαν τα πάντα αν και τους έχουν παραχωρηθεί τα πάντα. Απλά λοιπόν δεν ήταν ήρωες, διότι δεν πήραν κανένα ρίσκο, και δεν μπόρεσαν να κάνουν την υπέρβαση. Άρα παίξανε ένα ποδόσφαιρο φοβισμένοι και χωρίς καμιά ανδρεία, θα έλεγα. 
 
Άρα το ότι “είναι ακόμα ζωντανοί” δεν το οφείλουν στους ίδιους, αλλά στους αντιπάλους τους και δεν θα είναι για πολύ “ζωντανοί”, αν “ζωντανός” σημαίνει να περάσουν στο δεύτερο γύρο. Παρ' όλα αυτά εύχομαι και εγώ να μην βγω αληθινός.

Τι συμβαίνει λοιπόν όταν, την δίκαιη ήττα την αναγάγουμε σε ηρωική νίκη;
Τι σημαίνει αυτή η αναγωγή τόσο για την εθνική ποδοσφαίρου, όσο και για το έθνος μας, του οποίου τα κυριαρχικά δικαιώματα περιορίζονται κάθε μέρα που περνάει;

Πόσο αυτή η πραγματικότητα διαστρεβλώνει την αλήθεια καλλιεργώντας, μέσα από την παρουσία της εθνικής ποδοσφαίρου,
έναν εθνικισμό της ήττας,
μια υπερηφάνεια της ταπείνωσης,
έναν ηρωισμό της ανανδρίας;
Πόσο;

Κερεντζής Λάμπρος

 φωτο:

260 × 265 - letsfamily.gr


Κυριακή, 22 Ιουνίου 2014

ΠΑΡΑΒΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΕΓΚΛΗΜΑΤΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ

 

 Οι David Farrington Donad και West Cambridge και οι συνεργάτες τους από το Ινστιτούτο της εγκληματολογίας του Cambridge διεξήγαγαν μια πρωτότυπη έρευνα για την ανάπτυξη με περισσότερα από 400 αγόρια που μεγάλωσαν σε μια εργατική περιοχή του Λονδίνου(1990). 

Έγινε πρώτη αξιολόγηση των οικογενειών όταν τα παιδιά ήταν οκτώ ετών και οι ερευνητές κατάφεραν να παρακολουθήσουν το 95% περίπου του δείγματος μέχρι την ηλικία των 32 ετών. 

Το ένα πέμπτο του δείγματος καταδικάστηκαν όσο ήταν ανήλικοι, το ένα τρίτο μέχρι την ηλικία των 25 ετών και το 6% έγιναν χρόνιοι παραβάτες. Στην διάρκεια της μελέτης γινόταν τακτικά αξιολογήσεις μεταξύ των οποίων αναφορές από τα ίδια τα παιδιά, τους συνομηλίκους τους στο δημοτικό, τους δασκάλους και τους γονείς τους. 

Ένα από τα πιο αξιοσημείωτα ευρήματα αυτής της μελέτης ήταν ότι, ακόμα και στο εσωτερικό αυτού του ομοιογενούς πληθυσμού, οι χειρότεροι παραβάτες διέφεραν από τους υπόλοιπους από την πρώιμη ηλικία ως προς όλες σχεδόν τις μεταβλητές που μετρήθηκαν. 

Τέσσερις ήταν οι κύριοι παράγοντες που επηρέασαν το αποτέλεσμα: 

Ο πρώτος ήταν οικονομικός- οι ενδεχόμενοι παραβάτες ήταν παιδιά που μεγάλωσαν σε φτωχές, πολύτεκνες οικογένειες, ζούσαν σε σε κακά σπίτια, με άνεργους πατέρες' 

δεύτερον από την ηλικία των οχτώ ετών είχαν διαπιστωθεί προβλήματα στο σχολείο: οι ενδεχόμενοι παραβάτες χαρακτηρίζονταν ταραξίες και υπερκινητικοί, με έλλειψη συγκέντρωσης, χαμηλό δείκτη νοημοσύνης και χαμηλές επιδόσεις' 

τρίτον το παραβατικό ή εγκληματικό αποτέλεσμα συνδεόταν με ανεπαρκή γονική φροντίδα και, συγκεκριμένα με ένα συνδυασμό παραμέλησης(τόσο υλικής, όσο και υπό την έννοια της ανεπαρκούς επίβλεψης) και τιμωρητικής, σκληρής αλλά ταυτόχρονα και αλλοπρόσαλλης πειθαρχίας. 

Τέλος σημαντικός παράγοντας ήταν η κουλτούρα εγκληματικής συμπεριφοράς στην οικογένεια. 

Αυτοί οι παράγοντες, σε συνδυασμό, δημιούργησαν μια αιτιατή αλληλουχία όπου η κακή αντιμετώπιση του παιδιού από τους γονείς στο πλαίσιο της φτώχειας και της ανασφάλειας σχετιζόταν με κακές σχολικές επιδόσεις, αργότερα με σκασιαρχείο, στην συνεχείς με ελάχιστες μή μη σταθερές προοπτικές εργασίας και, τέλος, με την εγκληματικότητα στην ενήλικη ζωή. 

Αξίζει να σημειωθείς ότι η ιδιαίτερη μορφή της ελλιπούς γονικής φροντίδας που διαπίστωσε ο Etzioni ( δηλαδή η απουσία λόγω εργασίας) δεν ήταν καθοριστικός παράγοντας, η ανεργία από την μεριά του πατέρα είχε περισσότερο προγνωστική σημασία, ενώ η εργασία της μητέρας έξω από το σπίτι δεν σχετιζόταν με τα παραπάνω προβλήματα

Απόσπασμα από το άρθρο
της LYNNE MURRAY
με τίτλο
Προσωπικοί και κοινωνικοί παράγοντες που επηρεάζουν την γονική φροντίδα και την προσαρμογή στην ενηλικίωση.
Από το βιβλίο
ΠΕΡΙ ΤΟΥ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΟΎ ΔΕΣΜΟΥ

WIFREDO LAM

Πέμπτη, 19 Ιουνίου 2014

Η Βια είναι μολυσματική



.........Αν ρίξουμε μια ματιά στα όσα είπαμε, αντιλαμβανόμαστε ότι η βία, απαρχής αποκαλύφθηκε σαν κάτι εξόχως μεταδόσιμο. Η τάση της να εφαρμόσει ενάντια σε ένα υποκατάστατο αντικείμενο, ελλείψει του κανονικού μπορεί να περιγραφεί σαν ένα είδος μόλυνσης. Παραμένοντας σε πολύχρονη καταστολή, η βία καταλήγει να διαδοθεί στο περίγυρο' αλίμονο τότε σε όποιον βρεθεί στον κύκλο της. Οι τελετουργικές προφυλάξεις αποσκοπούν από την μια μεριά να προλάβουν αυτού του είδους την διάχυση, και από την άλλη να προστατεύσουν, στο μέτρο του εφικτού, εκείνους που βρίσκονται αίφνης υπό το κράτος μιας κατάστασης τελετουργικής μόλυνσης, δηλαδή βίας.

Η παραμικρή βία μπορεί να επιφέρει μια κατακλυσμική κλιμάκωση. Έστω κι αν αυτή η αλήθεια, ισχύουσα ακόμα, επέβη δυσδιάκριτη, τουλάχιστον στην καθημερινή μας ζωή γνωρίζουμε ότι το θέμα της βίας έχει κάτι το “μολυσματικό”. Εντούτοις είναι σχεδόν αδύνατον ενίοτε να ξεφύγει κανείς από αυτή την μόλυνση.  

Απέναντι στην βία, η έλλειψη ανεκτικότητας μπορεί να αποδειχθεί εξ ίσου μοιραία, τελικά, με την ανεκτικότητα. 
 
Όταν η βία αποβαίνει έκδηλη, υπάρχουν άνθρωποι που της παραδίδονται ελεύθερα, μάλιστα με ενθουσιασμό' υπάρχουν άλλοι που αντιτάσσονται στις προόδους της' αλλά συχνά αυτοί είναι που της επιτρέπουν να θριαμβεύει. Κανένας κανόνας δεν έχει καθολική ισχύ, καμία αρχή εντέλει δεν αντιστέκεται. Υπάρχουν στιγμές όπου τα φάρμακα είναι όλα αποτελεσματικά, η αδιαλλαξία όπως και ο συμβιβασμός' υπάρχουν άλλες αντίθετα όπου όλα είναι μάταια' το μόνο που καταφέρνουν είναι να διογκώνουν το κακό που ήθελαν να προλάβουν.

Καθώς φαίνεται, φτάνει πάντα η στιγμή που δεν μπορούμε να αντιταχθούμε στην βία παρά μόνο καταφεύγοντας σε μια άλλη βία' δεν έχει σημασία αν επιτυγχάνουμε ή αποτυγχάνουμε, αυτή που κερδίζει είναι πάντα η βία. 

Η βία έχει εξαιρετικά μιμητικά αποτελέσματα, άλλοτε άμεσα και θετικά, άλλοτε έμμεσα και αρνητικά. 

 Όσο οι άνθρωποι πασχίζουν να την αποτινάξουν, τόσο την τροφοδοτούν' μετασχηματίζει σε μέσα δράσης τα εμπόδια που νομίζουμε ότι της αντιτάσσουμε' μοιάζει με φλόγα που καταβροχθίζει ότι ρίχνουμε επάνω της με την πρόθεση να την σβήσουμε...........

Απόσπασμα 
από το βιβλίο του

Rene Girard
Το εξιλαστήριο θύμα
Η βία και το ιερό
πίνακας: Σαλβατορ Νταλί
600 × 379 - eaglestorm.blog.jeuxvideo.com

Κυριακή, 15 Ιουνίου 2014

Ο Έρωτας.

Οφείλουμε να υπενθυμίσουμε εδώ ότι του έρωτα η ουσία είναι η πλήρης και δίχως όρια ένωση και ταύτιση, η υπέρβαση της απόστασης του χωρισμού, και της έλλειψης, η πλήρης ένωση, η αρχή και το τέλος της οποίας είναι η θυσία και ο φόνος, η αμοιβαία ή μονομερής δίχως όρια ιδιοποίηση. Η αναπαραγωγή η οποία εμφανίζεται ως ο τελικός σκοπός του έρωτα, δεν αποτελεί παρά την πλήρη ένωση, ταύτιση και μετουσίωση των παλαιών μορφών ζωής μέσα στις νέες, που προκύπτουν από την ένωση των παλιών.

Υπενθυμίζουμε επίσης, ότι του έρωτα η ουσία είναι δια της ένωσης και της ταύτισης, και συνεπώς, η δια της ολοκληρωμένης ιδιοποίησης υπέρβαση της ρήξης, που ελοχεύει ανάμεσα στο σώμα, την ψυχή και την σκέψη, και την ίδια στιγμή, πριν από όλα ανάμεσα στον κάθε άνθρωπο και τους άλλους, ανάμεσα στους ανθρώπους και την Φύση.

Υπενθυμίζουμε ακόμη ότι του έρωτα η ουσία είναι η νίκη του θανάτου, δια μέσου της πλήρους ένωσης με τον άλλον και με τους άλλους, διαμέσου ακόμα και της άρνησης της αυθυπαρξίας, και επομένως, δια μέσω του ίδιου του θανάτου και των οριακών πράξεων του φόνου και της θυσίας. Του έρωτα, δηλαδή, η άλλη όψη η διάσταση είναι βία.

Υπενθυμίζουμε, τέλος, ότι του έρωτα η ουσία είναι η δύναμη που κινείται και κατα-λαμβάνει, που έλκει και απωθεί, που επι-βάλλεται αυτονόητα και ενδεχομένως ολοκληρωτικά, πριν από όλα σε αυτόν που μέσα του τον φέρνει. Ενώνει το σώμα, την ψυχή και την σκέψη σε μια ενιαία κατ αρχάς κατάσταση και κίνηση, σε μια παντοδύναμη χαρά και ικανοποίηση, πόνο ή και πίκρα, ανεξάρτητα από την ευτυχισμένη ή μη ένωση με τον άλλον , τους άλλους και με τον σύμπαντα κόσμο. Γι΄ αυτό και ο έρωτας είναι πάντα εξουσία.
 
Αντώνης Παπαρίζος
απόσπασμα από το
Επιστημονικό συμπόσιο
τον Απρίλιο του 2005
με τίτλο
ΣΥΧΡΟΝΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ
ΒΙΑ ΚΑΙ ΚΑΤΑΠΙΕΣΗΣ

πίνακας:

622 × 402 - delcampe.net

Dani Porchet

Σάββατο, 14 Ιουνίου 2014

Κλινική Αποτοξίνωσης Αρουραίων – Το Αμφιλεγόμενο Πείραμα Του Αλεξάντερ



 
Μπορείτε να πάρετε κι εσείς μέρος, ως υποκείμενα, σε ένα πείραμα κοινωνικού αποκλεισμού. Μη φοβάστε, δεν θα έχει ηλεκτροσόκ ούτε κρυφές παραμέτρους. Πρέπει μόνο να απαντήσετε σε μια ερώτηση. Αν θέλετε μπορείτε να ρωτήσετε και τους γονείς σας ή τους φίλους σας.
Έστω ότι πρέπει να φιλοξενήσετε στο σπίτι σας έναν από τους παρακάτω αγνώστους:
  • α) Έναν τσιγγάνο
  • β) Έναν ομοφυλόφιλο
  • γ) Έναν ηρωινομανή.
Ποιον θα προτιμούσατε;  Κατά σειρά προτεραιότητας.
(Η επιλογή μου δεν είναι τυχαία. Και οι τρεις είναι αποκλεισμένοι, κατά το μάλλον ή ήττον, αν και για διαφορετικούς λόγους.)
-
Είμαι σχεδόν βέβαιος ότι στην πρώτη θέση θα συναντήσουμε τον ομοφυλόφιλο. Για τη δεύτερη δεν είμαι σίγουρος.
Όμως για να μπορέσω να στηρίξω το κείμενο που ακολουθεί (δεν είναι επιστημονική μέθοδος, το ξέρω) θα υποθέσω ότι τελευταίος στη σειρά προτίμησης θα είναι ο ηρωινομανής.
~~{}~~
Οι ηρωινομανείς είναι τα πλέον περιθωριοποιημένα άτομα στην κοινωνία μας.
Το ερώτημα είναι:
Ο ίδιος ο εθισμός, η φύση της συγκεκριμένης ουσίας, τους σπρώχνει στο περιθώριο ή μήπως η priori περιθωριοποίηση τους οδηγάει στον εθισμό;
-
Και το δεύτερο ερώτημα:
Αν η τοξικομανία είναι «προϊόν» του κοινωνικού αποκλεισμού, γιατί δεν γίνονται ηρωινομανείς όλοι οι μη-προνομιούχοι;
-
Στο πρώτο ερώτημα, τη σχέση περιθωριοποίησης και εθισμού έδωσε μια –αμφιλεγόμενη- απάντηση ο Μπρους Αλεξάντερ.
-
~~{}~~
-
Ο δρ. Μπρους Αλεξάντερ, ψυχολόγος-ερευνητής στο Βανκούβερ, παρείχε ψυχολογική υποστήριξη σε ηρωινομανείς από τις αρχές της δεκαετίας του ’70.
-
Εκεί παρατήρησε το εξής: Οι βετεράνοι του πολέμου του Βιετνάμ, που είχαν εθιστεί στην ηρωίνη κατά τη διάρκεια της θητείας τους, μόλις γυρνούσαν στη χώρα τους από το πεδίο της μάχηςσταματούσαν τη χρήση χωρίς να χρειάζονται ιδιαίτερη υποστήριξη, «απλά και ήσυχα», και δεν έκαναν ξανά καταναγκαστική χρήση ναρκωτικών, σε ποσοστό 99%.
-
Ο Αλεξάντερ άρχισε τότε να αντιλαμβάνεται ότι ο εθισμός δεν είχε να κάνει με τη φύση της εθιστικής ουσίας, αλλά με τις συνθήκες της ζωής, καθώς και με την καθημερινή πίεση στην οποία υποβάλλονταν οι χρήστες.
-
Λίγα χρόνια αργότερα συμμετείχε ως βοηθός σε πειράματα σχετικά με τη φύση του εθισμού πάνω σε αρουραίους. Τα άτυχα τρωκτικά, συνωστισμένα μέσα σε βρώμικα κλουβιά, ρουφούσαν μορφίνη με νερό, αδιαφορώντας για την τροφή, μέχρι που να πεθάνουν από υποσιτισμό.
Βλέποντας ‘τα έκανε μια απλή σκέψη:
«Κι εγώ το ίδιο θα έκανα αν με είχαν κλεισμένο εκεί μέσα.»
Τότε του ήρθε η ιδέα για το «Πάρκο των αρουραίων». Και με την πρώτη ευκαιρία ξεκίνησε να το κατασκευάζει.
-
~~{}~~
-
Σε ένα χώρο 19 τμ, ο οποίος θερμαινόταν κατάλληλα και φωτιζόταν άπλετα, ο Αλεξάντερ με τους συνεργάτες τους τοποθέτησε 16 μόλις αρουραίους, 8 θηλυκούς και άλλους τόσους αρσενικούς.
-
Μέσα στο «πάρκο» σκόρπισε μπάλες, τροχούς, κονσερβοκούτια και άλλα «παιχνίδια», φέτες τυριού και ζαχαρωτά, έφτιαξε ευρύχωρες φωλιές για τα θηλυκά, χώρους για ζευγάρωμα και χώρους για να εκτονώνονται τα αρσενικά (δεν ξέρω αν ήταν γήπεδα ποδοσφαίρου ή μπάσκετ).
Έπειτα ζωγράφισε τους τοίχους του «πολυτελούς ξενοδοχείου» με φωτεινά χρώματα. Έφτιαξε δέντρα και λουλούδια, αγρούς και λιβάδια –ίσως και το φεγγάρι να ανατέλλει ολόγιομο κάθε βράδυ.
-
Γνωρίζοντας ότι οι αρουραίοι αντιπαθούν την πικρή γεύση και θέλοντας οπωσδήποτε να τους εθίσει, τοποθέτησε στο πάρκο «ποτίστρες» με ζαχαρόνερο και μορφίνη, δίπλα σε «ποτίστρες» με σκέτο νερό.
Παρόμοιες «ποτίστρες» τοποθέτησε και σε ένα μικρό, βρώμικο κλουβί –σε συνθήκες που οι συνάδελφοι τους αποκαλούσαν εργαστηριακές- που μετά βίας χωρούσε τους άλλους 16 –άτυχους- αρουραίους που έριξαν εκεί μέσα.
-
Πολύ γρήγορα διαπίστωσαν ότι οι αρουραίοι του «πάρκου», αποφεύγανε το ζαχαρόνερο με τη μορφίνη και έπιναν το απλό νερό, ενώ οι μη-προνομιούχοι έπιναν μόνο το εμπλουτισμένο νερό.
-
Για να είναι σίγουροι για τα αποτελέσματα του πειράματος, μερικές μέρες μετά, και ενώ οι «φυλακισμένοι» είχαν εθιστεί πλήρως στη μορφίνη, τους αλλάξανε τη ζωή.
Βάλανε τους μακάριους του πάρκου στο κλουβί και τους εξαθλιωμένους του κλουβιού στο πάρκο. Και έγινε αυτό ακριβώς που περίμεναν:
Οι εξαθλιωμένοι γρήγορα ξεπέρασαν τον εθισμό τους και ξεκίνησαν να ζουν μια υπέροχη ζωή, γεμάτη χρώματα, παιχνίδι, οικογενειακή ζεστασιά και γαλοπούλα «thanks giving», ενώ οι τέως μακάριοι έγιναν junky-rats που ξεροστάλιαζαν πάνω από τις ποτίστρες της μορφίνης.
-
~~{}~~
-
Τα αποτελέσματα του πειράματος του Αλεξάντερ ήταν ξεκάθαρα, αλλά ερχόντουσαν σε αντίθεση με ό,τι πρέσβευαν οι υπόλοιποι επιστήμονες, καθώς και ολόκληρη η κοινωνία:Πως οι τοξικομανείς είναι προβληματικά άτομα που έχουν εγγενή τάση στον εθισμό -εξαιτίας κάποιου ελαττωματικού γονιδίου συνήθως.
-
Και δεν είναι καθόλου παράδοξο που κανένα επιστημονικό περιοδικό «μεγάλης εμβέλειας» δε δέχτηκε να δημοσιεύσει τη μελέτη του.
Ούτε είναι παράξενο που λίγο καιρό αργότερα το πανεπιστήμιο Σάιμον Φρέιζερ έκλεισε το εργαστήριο, επειδή «το σύστημα εξαερισμού ήταν ανεπαρκές».
(Και δεν ήταν καθόλου ανεπαρκές όταν άνοιξε μετά από μερικούς μήνες για να στεγάσει τη συμβουλευτική υπηρεσία για τους φοιτητές!)
-
Η μόνη αντίρρηση που ο Αλεξάντερ δεν μπόρεσε να αντικρούσει ήταν ότι οι αρουραίοι του πάρκου ζούσαν στον «Παράδεισο», σε μια Ουτοπία. Γιατί ακόμα και τα τρωκτικά που ζουν ελεύθερα στους αγρούς έχουν να αντιμετωπίσουν τους φυσικούς εχθρούς τους, να ψάξουν για τροφή, να «πολεμήσουν» για να ζευγαρώσουν και για να υπερασπιστούν την περιοχή τους.
(Σίγουρα θα ήταν ενδιαφέρον αν ο Αλεξάντερ έκανε το πείραμα στη φύση, με ελεύθερους ποντικούς.)
-
~~{}~~
-
Τηρώντας τις αναλογίες τρωκτικού-ανθρώπου κανένας δε ζει στον Παράδεισο.
Οι περισσότεροι άνθρωποι –πέρα από κάποιους που «φωτίστηκαν»- εξαρτώνται από κάποια ουσία ή πράξη, χωρίς την οποία νιώθουν ανίκανοι να ζήσουν -ή απολαμβάνουν λιγότερο τη ζωή:
Τσιγάρο, αλκοόλ, καφές, ψυχοφάρμακα, ζάχαρη, σοκολάτα, φαΐ, τηλεόραση, ίντερνετ, κατανάλωση (shopping), sex (όταν γίνεται εμμονή), ένταξη σε ομάδες και άλλα.
-
Ίσως κάποιος να επισήμανε τη διαφορά ανάμεσα σε έναν ηρωινομανή και σε κάποιον εθισμένο σε μια διαφορετική ουσία (ή πράξη) χρησιμοποιώντας τη φράση του Σιδηρόπουλου: «Πρέζες υπάρχουν πολλές. Όμως η ηρωίνη σκοτώνει».
Όμως το κάπνισμα και το αλκοόλ (καθώς και τα φυτοφάρμακα) σκοτώνουν πολύ περισσότερους, άμεσα ή έμμεσα.
-
Κάποιος άλλος ίσως να χρησιμοποιούσε ως επιχείρημα την νομιμότητα της μιας ουσίας (έστω του καπνού) σε αντίθεση με την παράνομη ηρωίνη.
Όμως αυτό είναι ένα αυτοτροφοδοτούμενο-αυτοαναιρούμενο επιχείρημα.
Γιατί είναι παράνομη μια ουσία που δεν σκοτώνει (όπως για παράδειγμα η ινδική κάνναβη) ενώ το αλκοόλ είναι νόμιμο; Με ποια κριτήρια κρίνεται ως νόμιμη ή παράνομη η χρήση κάποιας ουσίας;
Απ’ ό,τι φαίνεται όχι με βάση την τοξικότητα της.
-
                                                         ~~{}~~
-
Γιατί τότε ο ηρωινομανής περιθωριοποιείται;
Ο δικηγόρος του διαβόλου λέει: «Ο ηρωινομανής είναι αντικοινωνικός. Δεν μπορεί να παράγει, δεν μπορεί να δημιουργήσει, δεν μπορεί να ζήσει.»
Και όμως! Υπάρχουν άνθρωποι που εξαιτίας κάποιας ασθένειας είναι χρόνιοι χρήστες μορφίνης και δεν είναι περιθωριοποιημένοι.
Ο δικηγόρος του διαβόλου λέει: «Αυτοί (οι ασθενείς) είναι αναγκασμένοι να την παίρνουν. Οι άλλοι το επιλέγουν.»
Όμως και πολλοί διάσημοι την επιλέγουν, αλλά δεν περιθωριοποιούνται, ειδικά αν είναι καλλιτέχνες, στους οποίους επιτρέπονται κάποιες «παρεκτροπές».
-
Ένας ηρωινομανής είναι «βάρος στην κοινωνία» αν δεν είναι αρκετά πλούσιος για να μπορεί να αγοράσει τη δόση του.
Τέλος συζήτησης με το δικήγορο του διαβόλου
-
~~{}~~
-
Το παράδειγμα των βετεράνων του Βιετνάμ και το πείραμα του Αλεξάντερ, δείχνουν ότι η κοινωνική πίεση, οι συνθήκες της ζωής, ο κοινωνικός αποκλεισμός, ίσως και ο συνωστισμός στα αστικά κέντρα, ευνοούν την ανάπτυξη του εθισμού (και τον πλουτισμό των εμπόρων).
Την ίδια στιγμή ο εθισμένος περιθωριοποιείται περισσότερο.
-
Πρόκειται για ένα φαινόμενο θετικής ανάδρασης.
Η περιθωριοποίηση ευνοεί την τοξικομανία και εκείνη με τη σειρά της οδηγεί σε μεγαλύτερη περιθωριοποίηση του χρήστη.
Δείτε  “το σαν ένα παγάκι σε ένα ποτήρι νερό.
Η θερμοκρασία του νερού λιώνει το παγάκι, οπότε αυτό βουλιάζει.
Όσο περισσότερο βουλιάζει, τόσο επιταχύνεται το λιώσιμο, τόσο πιο βαθιά βουλιάζει κοκ.
Αυτή είναι η θετική ανάδραση, αυτό παθαίνει και ο ηρωινομανής: Λιώνει σε μια θάλασσα αποκλεισμού.
-
~~{}~~
-
Το δεύτερο ερώτημα είναι γιατί κάποιοι άνθρωποι παίρνουν ηρωίνη, ενώ κάποιοι άλλοι, οι οποίοι βιώνουν παρόμοια περιθωριοποίηση, την αποφεύγουν.
Αυτή η ερώτηση είναι αδύνατον να απαντηθεί γενικά, αν δεν εστιάσουμε στον κάθε άνθρωπο ξεχωριστά.
-
Οι άνθρωποι δεν είναι αρουραίοι. Ο εγκέφαλος τους είναι πολύ πιο πολύπλοκος, όπως και η ανθρώπινη κοινωνία σε σχέση με εκείνη των αρουραίων.
-
Το να αναρωτιόμαστε γιατί κάποιοι παίρνουν ηρωίνη και κάποιοι άλλοι όχι, είναι σαν να αναρωτιόμαστε γιατί κάποιοι αυτοκτονούν, γιατί κάποιοι γίνονται δολοφόνοι, γιατί κάποιοι παθαίνουν κατάθλιψη και γιατί κάποιοι επαναστατούν (ενάντια σε όλα αυτά που τους ωθούν στην αυτοκτονία, στην κατάθλιψη, στη δολοφονία, στην ηρωίνη).
Δεν μπορείς να εξάγεις ένα ασφαλές συμπέρασμα από τις γενικεύσεις.
-
Κάθε άνθρωπος γεννιέται απόλυτα μοναδικός, παρότι παρόμοιος με όλους τους άλλους.
Οι καταστάσεις που βιώνει είναι επίσης μοναδικές, παρότι παρόμοιες με αυτές που βιώνουν και άλλοι.
-
Ουσιαστικά έχουμε ένα χαοτικό σύστημα (τον εγκέφαλο) που αλληλεπιδρά με ένα εξίσου χαοτικό υπερσύστημα (τον κόσμο).
Τι δημιουργείται αν πολλαπλασιάσεις το χάος με το χάος; Ο άνθρωπος!
Ο κάθε άνθρωπος ως μοναδική και ανεπανάληπτη περίπτωση.
-
~~{}~~
-
Συμπερασματικά: Είναι αδύνατον να προβλέψουμε ποιος άνθρωπος θα πέσει στη θάλασσα της ηρωίνης.
(Ναι, αυτό μπορεί να συμβεί και στο δικό σου παιδί, και τότε θέλω να δω αν θα τον φιλοξενήσεις στο σπίτι σου).
Το βέβαιο είναι ότι όσο αυξάνεται ο συνωστισμός/εξόντωση στα βρώμικα κελιά τόσο θα αυξάνονται και οι χρήστες ηρωίνης (ή άλλων, πιο φτηνών χημικών).
Η ποινικοποίηση της χρήσης ευνοεί την περαιτέρω περιθωριοποίηση των χρηστών, ενώ η κατάρρευση του συστήματος υγείας, πρόληψης και αποκατάστασης, τους αφήνει έρμαια στα νύχια των όρνεων.
-
(Αυτό το κείμενο είναι η μετεξέλιξη ενός παλιότερου.
Περισσότερα για τον Μπρους Αλεξάντερ θα βρείτε στο «Κουτί της Ψυχής», της Lauren Slater, εκδόσεις Οξύ.
Διαβάστε και τα:
 «Trainspotting», Irvine Welsh, εκδόσεις Οξύ
 «Junky», Ουίλλιαμ Μπάροουζ, εκδόσεις Πατάκη
 «Ο άνθρωπος με το χρυσό χέρι», Nelson Algren, εκδόσεις Πατάκη)

πηγή: http://antikleidi.com/2014/03/17/junkies-rat-park/

πίνακας: 490 × 612 - tanger-experience.com

Mounat Charrat,