Τετάρτη, 30 Σεπτεμβρίου 2015

Ηρωίνη: Το ζεστό, βουβό κλάμα, μιας παγωμένης ευτυχίας






Στο κόσμο της Ζουζούς, της ρούκλάς, του στάφ, του ζαμπόν, της παραμύθας. Τόσα ονόματα για μία ουσία, την ηρωίνη!! 

Ένα βουβό, ζεστό κλάμα παγωμένης ευτυχίας που κυλάει στο στήθος. 

Ένα εσωτερικό δάκρυ που επουλώνει τις πληγές, μεταφέροντας και σκορπώντας την παραμυθένια ευτυχία του θανάτου απλόχερα σε κάθε κύτταρο του οργανισμού, σε κάθε κύτταρο του εγκεφάλου. Και αυτά, τα κύτταρα, παραδίνονται σε αυτή την τρυφερή, παγωμένη υγρασία της ευτυχίας και λυγάν από το βάρος της. 

Έτσι με λυγισμένα γόνατα, με κεφάλι πεσμένο, με πηγούνι που ακουμπάει το στήθος, με μάτια κλειστά, ορμάνε στα λιβάδια του μυαλού όπου όλοι φοράνε τα γιορτινά τους, ορμάνε στα λιβάδια της μαστούρας, στο χώρο και τον χρόνο της νάρκωσης. Εκεί, που το μυαλό προσπαθεί να ξεφύγει από τα δημιουργήματά του, από τους εφιάλτες της καθημερινότητας. Εκεί, που το ίδιο το μυαλό, γίνεται ο εφιάλτης της ζωής του.

Μέσα σε αυτό τον εφιάλτη ο χρήστης είναι πρίγκιπας. Απλωμένος στο θρόνο του θανάτου στο κέντρο της κυκλοφορίας Το ταλαιπωρημένο σαρκίο του με τα αποστήματα κουρνιάζει στην γωνία. Έχει καταλάβει το παιχνίδι του, έχει καταλάβει πως μπορεί να νιώθει σαν πρίγκιπας, παντοδύναμος ενώ είναι ένα σαρκίο με την βία να βροντοφωνάζει επάνω του σκορπώντας το φόβο. 
 
Η αποσύνθεση κόβει βόλτες στο πεζοδρόμιο. Μέσα της το δάκρυ της ζεστής ευτυχίας, απ’ έξω η κραυγή της αρρωστημένης σάρκας σκεπάζεται από το θόρυβο της κυκλοφορίας. Ο θόρυβος δεν ενοχλεί διότι, είναι μια κραυγή που ακούγεται από τα μάτια. Είναι μια κραυγή που φαίνεται. Όλα τα κύτταρα φωνάζουν, κραυγάζουν, κλαίνε και γελάνε, για την παρουσία της.

Οι χρήστες, ελεύθεροι πολιορκημένοι εσωτερικά και εξωτερικά, ορφανοί και τελείως μόνοι στις κοιλάδες της μαστούρας, στις κοιλάδες της βρόμικης πόλης. Δεν συναντάνε κανένα και ας κυκλοφορούν καθημερινά στο κέντρο της. Εκεί μπορείς να τους συναντήσεις να τους δεις. Γυμνοί πρίγκιπες καθαρίζουν τα βρώμικα πεζοδρόμια. Ορφανοί πρίγκιπες της απουσίας.

 Μοναχοί άρρωστοι Βασιλιάδες, τρελαμένοι που σέρνονται νομίζοντας πως τους κουβαλάνε πολυτελείς λιμουζίνες ενώ επιβαίνουν σε αχρηστευμένες σακαράκες. Οικογενειακές σακαράκες της αγωνίας που πηγαινοέρχονται μαζί τους ανάμεσα στην ζωή και στον θάνατο. 

Οι Πρίγκιπες κουβαλάνε την γύμνια τους, την ηθελημένη ορφάνια τους μέσα στην οικογένεια, την πετάνε πάνω στην πολυθρόνα του σαλονιού και κανείς δεν μπορεί να τους μετακινήσει από εκεί. Μένει στο κέντρο, φωσφορίζοντας την βία, μολύνοντας το περιβάλλον το οποίο ήταν ήδη μολυσμένο από ένα σωρό προσωπικές αλλά και κοινές απώλειες, φόβους, αγωνίες, βία...
 
Βία παντού σε κανονικές,  ή σε υπερβολικές δόσεις.
Ορφανοί, καθημερινοί χρήστες της μιζέριας, ορφανές οικογένειες που τους ακολουθούν, τρελές οικογένειες που δεν ξέρουν που πηγαίνουν. Εξαρτημένες οικογένειες με ναρκωτικό τον φόβο του θανάτου. 

Όπως και ο χρήστης, έτσι και αυτές σουτάρουν τον φόβο μέρα νύχτα. Τρέφονται με την αγωνία και εκλιπαρούν τον θάνατο να μην έρθει ποτέ, ενώ άλλες φορές τον σκέπτονται σαν λυτρωτή των πάντων. 

Μια πληγωμένη αγκαλιά που αιμορραγεί εκπέμποντας το βουβό ζεστό κλάμα της παγωμένης ευτυχίας, κυλάει από τους τοίχους της οικογενειακής θαλπωρής της. 

Ιστορίες που κρύβονται μέσα σε δωμάτια του πόνου, ιστορίες ατομικές, οικογενειακές ιστορίες. Ιστορίες που η μια εξαρτάται από την άλλη, η μια επηρεάζει την άλλη.

Το κουφάρι του λαβύρινθου μπροστά στα μάτια του ανώνυμου πλήθους. Οι πρίγκιπες δεν ενδιαφέρονται να βγούνε από το λαβύρινθο, είναι χαμένοι. Δεν θέλουν τίποτα άλλο από αυτό το χάσιμο. 
 
Χάσιμο, κόλλημα, κολλημένο κορμί, κολλημένη σκέψη, κολλημένη αγάπη, πάθος μοναδικό και ανεκπλήρωτο. Όλη η ζωή σε δύο τρεις κινήσεις, αυτές μόνο φθάνουν, για να δημιουργήσουν την ζεστή θαλπωρή του κολλήματος, την αποσύνθεση. 

Η αγάπη της αποσύνθεσης, η αποσύνθεση της αγάπης!!

Βήματα δίπλα από την αποσύνθεση της ζωής σε όλες της τις εκφράσεις. Τρομαχτικό αλλά αληθινό. Βήματα δίπλα από την καταστροφή της σκέψης, την καταστροφή της γλώσσας. Η σιωπή το χουζούριασμα μέσα στο βουβό. ζεστό κλάμα της παγωμένης ευτυχίας που κυλάει από τα τοιχώματα του μυαλού και κρύβει την στέρηση.

Η ηρωίνη περιμένει την εφηβεία σε κάθε γωνιά της πόλης. Η πολιτική της είναι ιμπεριαλιστική. Θέλει φλέβες, φλέβες νεανικές για να κυλήσει το ζεστό δάκρυ της παγωμένης ευτυχίας. Νεανικά κορμιά για να τα μολύνει με τον παραμυθένιο κόσμο της αφασίας της. 


Η Δήθεν παρανομίας της δεν είναι παρά ένα κομμάτι της πολιτικής της. Όσο πιο παράνομη είναι τόσο πιο εύκολα μπορεί να κυκλοφορεί, τόσο πιο εύκολα μπορεί να βρεθεί.

Εκτός από το ιστορικό κέντρο της Αθήνας που είναι ο πυθμένας της εξάρτησης, της εξαθλίωση, που είναι η κραυγή της αποσύνθεσης, ατελείωτα παράνομα δίκτυα κρυφά, απλώνονται στα προάστια, στους δρόμους, στις γειτονιές στις επαρχίες.. Ατελείωτοι τεκέδες γεμίζουν από τις αναθυμιάσεις του θανάτου. 

Διαμερίσματα χαμένα στο πάτο της πόλης περιμένουν την αυτοκτονία να πάρει σάρκα και οστά, με μια κίνηση οργασμικής ανακούφισης του κενού. Το εμπόριο του κενού, της παραίτησης, της άλλης όχθης της ζωής, της αντί-ζωής, περιμένει ανθίζοντας χειμώνα καλοκαίρι σε κάθε γωνιά της οικουμένης.

Η στέρηση, η εξάρτηση, η εξουσία, ο εκβιασμός, η βία, η παραίτηση, η ενοχή, η ηδονή, η αγάπη, ο φόβος, ο πόνος, η ψυχική ασθένεια, όλα είναι κομμάτια τα οποία συγκροτούν το φαινόμενο της τοξικομανίας και καθορίζουν το περιεχόμενο της σχέσης του ατόμου με το εκάστοτε περιβάλλον του, οικογενειακό, η κοινωνικό. 
 
Κερεντζής Λάμπρος
πίνακας: Mounat Charrat

Τρίτη, 29 Σεπτεμβρίου 2015

ΠΑΡΑΒΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΕΓΚΛΗΜΑΤΙΚΗ ΣΥΜΕΡΙΦΟΡΑ


Οι David Farrington και Dοnald West Cambridge και οι συνεργάτες τους από το ινστιτούτο Εγκληματολογίας του Cambridge διεξήγαγαν μια πρωτότυπη έρευνα για την ανάπτυξη με περισσότερα από 400 αγόρια που μεγάλωσαν σε μια αγροτική περιοχή του Λονδίνου (1990). Έγινε μια πρώτη αξιολόγηση των οικογενειών όταν τα παιδιά ήταν οκτώ χρονών και οι ερευνητές κατάφεραν να παρακολουθήσουν το 95% περίπου του δείγματος μέχρι την ηλικία των 32 χρονών.
Το ένα πέμπτο του δείγματος καταδικάστηκαν όσο ήταν ανήλικοι
το ένα τρίτο μέχρι την ηλικία των 25 χρονών
το 6% εγιναν χρόνιοι παραβάτες.
Στην διάρκεια της μελέτης γίνονταν συχνά αξιολογήσεις, μεταξύ των οποίων αναφορές από τα ίδια τα παιδιά, τους συνομηλίκους στο δημοτικό, τους δασκάλους και τους γονείς τους.
Ένα από τα πιο έξυπνα ευρήματα αυτής της μελέτης ήταν ότι, ακόμα και στο εσωτερικό αυτού του ομοιογενούς πληθυσμού, οι χειρότεροι παραβάτες διέφεραν από τους υπολοίπους από την πρώιμη ηλικία ως προς όλες σχεδόν τις μεταβλητές που μετρήθηκαν.
Τέσσερις ήταν οι κύριοι παράγοντες που επηρέασαν τα αποτελέσματα:
ο πρώτος ήταν οικονομικός- οι ενδεχόμενοι παραβάτες ήταν παιδιά που μεγάλωσαν σε φτωχές, πολύτεκνες οικογένειες, ζούσαν σε κακά σπίτια με άνεργους πατέρες.΄
δεύτερον, ήδη από την ηλικία των οκτώ ετών είχαν διαπιστώσει προβλήματα στο σχολείο: οι ενδεχόμενοι παραβάτες χαρακτηρίζονταν ταραξίες και υπερκινητικοί, με έλλειψη συγκέντρωσης, χαμηλό δείκτη νοημοσύνης και χαμηλές σχολικές επιδόσεις με χαμηλές'
τρίτον, το παραβατικό ή εγκληματικό αποτέλεσμα συνδέονται με ανεπαρκή οικογενειακή φροντίδα και, συγκεκριμένα με ένα βαθμό παραμέλησης ( τόσο υλικής όσο και υπό την έννοια της ανεπαρκούς επίβλεψης) και τιμωρητικής, σκληρής αλλά και ταυτόχρονα αλλοπρόσαλλης πειθαρχίας
τέλος, σημαντικός παράγοντας ήταν η κουλτούρα εγκληματικής συμπεριφοράς στην οικογένειας
Αυτοί οι παράγοντες σε συνδυασμό, δημιούργησαν μια αιτιατή αλληλουχία, όπου η κακή αντιμετώπιση του παιδιού από τους γονείς στο πλαίσιο της φτώχειας και της ανασφάλειας συσχετιζόταν τις κακές σχολικές επιδόσεις, αργότερα με σκασιαρχείο, στην συνέχεια με ελάχιστες ή μη σταθερές προοπτικές εργασίας και, τέλος, με εγκλήματα στην ενήλικη ζωή.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η ιδιαίτερη μορφή ελλιπούς γονεϊκής φροντίδας που διαπίστωσε ο Etzioni ( δηλαδή η απουσία λόγω εργασίας) δεν ήταν καθοριστικός παράγοντας , η ανεργία από την μεριά του πατέρα είχε περισσότερο προγνωστική σημασία, ενώ η εργασία της μητέρας έξω από το σπίτι δεν συσχετίζονται με τα παραπάνω προβλήματα
Απόσπασμα από
το βιβλίο
ΠΕΡΙ ΤΟΥ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΟΥ ΔΕΣΜΟΥ
Πολιτικές για μια ασφαλή κοινωνία.
Πίνακας: http://artbots.artblog.fr/57/


Κυριακή, 27 Σεπτεμβρίου 2015

Η εμπιστοσύνη 2 (Στην Οικογένεια)



1. Στην Οικογένεια.
1.1 Ο γονιός, το παιδί και η εμπιστοσύνη
Όπως είπαμε το θέμα της εμπιστοσύνης είναι ένα μεγάλο θέμα το οποίο ακουμπάει το άτομο, την οικογένεια , την ομάδα, αλλά και την κοινωνία ολόκληρη. Παντού όπου αναφερθούμε η εμπιστοσύνη παρουσιάζεται με διαφορετικές μορφές και διαφορετικούς τρόπους για να βοηθήσει ή για να εμποδίσει την εξέλιξη των προσώπων και των σχέσεων.
Με τον ερχομό του παιδιού στην ζωή, η εμπιστοσύνη αποτελεί το βασικό συστατικό στην συνκατασκευή της σχέσης με τους γονείς και ειδικά με την μητέρα. Η σχέση αυτή του επιτρέπει κυριολεκτικά να ζήσει και να αναπτυχθεί.
Ουσιαστικά η σχέση ξεκινάει από το πρωταρχικό κάλεσμα του παιδιού και την απάντηση του γονέα σε αυτό. Το πρωταρχικό αυτό κάλεσμα είναι το κλάμα του παιδιού. Το κλάμα εκφράσει την αναζήτηση της μητρικής παρουσίας, η οποία εμπεριέχει την εμπιστοσύνη, σαν στοιχείο στην πρωταρχική προσπάθεια του βρέφους να ορίσει το μέλλον του, ορίζοντας το περιβάλλον του.
Άρα, πρέπει να δούμε την εμπιστοσύνη σαν το πιο βασικό στοιχείο για την υγιή ανάπτυξης του ανθρώπου. Σαν ιδιότητα που καθορίζει το περιβάλλον και τον διαμορφώνει δίνοντας του την δυνατότητα να το διαμορφώσει με την σειρά του, ώστε να εξασφαλίσει την επιβίωση του. Χωρίς την ικανότητα διαμόρφωσης του περιβάλλοντος από τον ίδιο η επιβίωση θα είναι δύσκολη.
Οι έρευνες της αναπτυξιακής ψυχολογίας, μας δείξανε ότι το παιδί από την αρχή της γέννησης του, παίρνει την θέση του απέναντι στον γονέα. Είναι ένα ενεργητικό υποκείμενο το οποίο εκφράζεται και μάλιστα παίρνει πρωτοβουλίες όσον αφορά τις αλληλεπιδράσεις με το περιβάλλον, στην προσπάθεια για μια εναρμονισμένη σωματική και συγκινησιακή επικοινωνίας μαζί του. Έχει παρατηρηθεί επίσης, η τάση του να συλλέγει πληροφορίες με στόχο να προβλέψει τις ενέργειες του άλλου, με απώτερο σκοπό να ελέγξει το περιβάλλον. Τα βρέφη δείχνουν προτίμηση σε συγκεκριμένα ερεθίσματα μέσω των οποίων οι πληροφορίες είναι πλούσιες, όπως είναι το πρόσωπο της μητέρας και όπως λένε οι έρευνες ιδιαίτερα τα μάτια της.
Εκείνο όμως το οποίο είναι σημαντικό να προσέξουμε είναι ότι το βρέφος είναι ευαίσθητο στην θετική η αρνητική συμπεριφορά του άλλου και ανάλογα συμπεριφέρεται και αυτό. Δηλαδή στην αρνητική συμπεριφορά, όταν οι επικοινωνιακές προσδοκίες του δεν ικανοποιούνται, όπως μπροστά σε ένα ανέκφραστο πρόσωπο μητέρας, το παιδί αισθάνεται δυστυχισμένο και μόνο. Ενώ στην αρχή κάνει προσπάθειες κοιτώντας την για να της τραβήξει την προσοχή, η στάση της αδιαφορίας μπορεί να το οδηγεί σε απόσυρση και κλείσιμο στον εαυτό του.
Αλλά και από την μεριά της μητέρας και των γονιών έχει παρατηρηθεί ότι, εάν στην προσπάθεια τους να αναπτύξουν συναισθηματική επικοινωνία με το παιδί τους δεν τα καταφέρουν, λόγο ασθένειας, ή άλλων προβλημάτων ανάπτυξης, εκνευρίζονται, θλίβονται και αποθαρρύνονται σε βαθμό που πολλές φορές μπορεί να χρειαστεί ψυχολογική υποστήριξη για να μπορέσουν να αντεπεξέλθουν την ματαίωση που βιώνουν.
Αυτό λοιπόν που δεν πρέπει να ξεχνάμε είναι ότι, η εμπιστοσύνη γεννιέται, αναπτύσσεται και εκφράζεται στην οικογένεια. Είναι προϊόν, αρχικά των οικογενειακών σχέσεων και μετά των κοινωνικών. Αυτή χρωματίσει τις αλληλεπιδράσεις, ανάμεσα στα μέλη της. Τόσο για τους γονείς όσο και για τα παιδιά, ότι συμβαίνει, στο χωρόχρονο της οικογένειας, συμβαίνει γύρω από εκείνη και για εκείνη. Αυτή αποτελεί την βάση πάνω στην οποία θα αναπτυχθεί η σχέση τους, οποία θα βοηθήσει με την σειρά της στην ανάπτυξη και των δύο.
Με άλλα λόγια η εμπιστοσύνη με τον ίδιο τρόπο που αφορά τα παιδιά , αφορά και τους γονείς. Πάνω σε αυτή κτίζεται ο εαυτός και των δύο, διότι δεν είναι μόνο το παιδί το οποίο έχει ανάγκη την εμπιστοσύνη του γονιού του, αλλά και ο γονέας την ανάγκη της εμπιστοσύνης του παιδιού του
Η ύπαρξη του παιδιού για τους γονείς, ορίζει ένα καινούργιο πλαίσιο έκφρασης, λειτουργίας και γενικά ύπαρξης του, όπου η εμπιστοσύνη, όπως και για το παιδί, έτσι και για τον ίδιο, κρατάει το βασικό ρόλο. Δηλαδή με τον ίδιο τρόπο που το παιδί έχει ανάγκη την εμπιστοσύνη για την ανάπτυξή του, έτσι και ο γονέας την έχει ανάγκη για την δική του.
Ο γονέας από την βρεφική του ηλικία του παιδιού, βρίσκεται αντιμέτωπος με το θέμα της εμπιστοσύνης προς τον εαυτό του και προς τους άλλους. Διότι μέσω του βρέφους που κρατάει στα χέρια του νιώθει ότι, ότι ήξερε για αυτόν μέχρι τώρα πρέπει να επαναπροσδιοριστεί. 'Όσο και να έχει η όχι εμπιστοσύνη στον εαυτό του, η παρουσία του παιδιού έρχεται να τον ακουμπήσει σε ευαίσθητα σημεία του ψυχισμού και ανοίγει ένα καινούργιο χώρο και χρόνο άγνωστο σε αυτόν μέχρι τώρα, στον οποίον καλείται να απαντήσει με τρόπους που πρέπει να ξαναανακαλύπτει, μέσα από την σχέση με το παιδί του.
¨Άρα, η εμπιστοσύνη αποτελεί μια κατάσταση στην οποία εκτίθενται και οι δύο αλλά από διαφορετική θέση. Τόσο ο γονέας όσο και το παιδί χρειάζονται ο καθένας για δικούς του λόγους την εμπιστοσύνη του άλλου για να μπορέσει να αισθανθεί ικανοποιημένος από τον εαυτό του, αλλά και από τον άλλον.
Η ικανοποίηση έχει να κάνει με την αίσθηση της παρουσίας του άλλου και την αλληλο-αποδοχή. Τόσο για τους γονείς όσο και για τα παιδιά, η σχέση τους αποτελεί ένας χωρόχρονο ανάπτυξης και των δύο. Μέσω της επικοινωνίας και των αλληλεπιδράσεων εκφράζεται η αποδοχή του ενός προς τον άλλον, και συγχρόνως κατασκευάζεται η αίσθηση του υπάρχω και των δύο, αλλά και της ίδιας της σχέσης.
Κερεντζής Λάμπρος.
Πίνακας: Roger Scheltien

Τρίτη, 22 Σεπτεμβρίου 2015

Η Μυρτώ Τάσιου και ο Σπόρος του Θανάτου





Μετά από την αναγγελία του θανάτου της κόρης της Κατερίνας Γώγου Μυρτώς , μια σκέψη κυριάρχησε στο μυαλό μου:
H οικογένεια μπορεί να σκοτώνει ακόμα και όταν έχει διαλυθεί, ακόμα όταν τα μέλη της έχουν πεθάνει και τα νέα έχουν καταλάβει τους παλιούς τους ρόλους. Ακόμα και τότε κρατά την δύναμη του θανάτου που έχει μεταλαμπαδεύσει στις επερχόμενες γενεές και φανερώνει ότι η καταστροφική της φύση λειτουργεί διαχρονικά.

Η ποιήτρια Κατερίνα Γώγου, είναι αυτή που εξέφρασε όλη την καταπίεση που δέχτηκε η γενιά της και γενικά οι διάφορες γενιές πριν από αυτή και μετά, από ένα πολιτικό-κοινωνικό κατεστημένο που η αυταρχικότητα του δεν επιτρέπει την ελευθερία και την αυτονόμηση του ατόμου αλλά επιβάλλει την σιωπή και την υποταγή του. Είναι αυτή η φωνή η οποία διαχρονικά έρχεται σαν μαρτυρία πάνω στην λουστραρισμένη πραγματικότητα να χαράξει την κραυγή της ελευθερίας.

Όμως η αναρχική ποιήτρια των Εξαρχείων ξέχωρα από την πολιτική διάσταση του έργου της, δεν παύει η ίδια να είναι ένα κακοποιημένο παιδί. Ένα παιδί που υπέστη την βία σε διαφορετικές μορφές, είτε αυτή του ξυλοδαρμού, είτε του εγκλεισμού, είτε του ψυχολογικού εκβιασμού το οποίο εκφράζεται επίσης μέσα από το έργο της.

Υπάρχει λοιπόν από την μια πλευρά η πολιτική διάσταση, η οποία έχει να κάνει με το πολιτικό αυταρχισμό σαν μηχανισμό καταπίεσης και αλλοτρίωσης και από την άλλη η προσωπική, η οποία έχει να κάνει με την οικογένεια, η οποία είναι επίσης, ένας μηχανισμός καταπίεσης και αλλοτρίωσης. Στο έργο της βλέπουμε πολύ καθαρά αυτούς τους δύο μηχανισμούς να λειτουργούν μαζί . Διακρίνουμε τον ένα να βοηθά τον άλλο.

Η οικογένεια της όπως και κάθε οικογένεια, που την απαρτίζουν γονείς εγκλωβισμένοι στο ναρκισσιστικό, εγωιστικό υπάρχω, τσακίζει τα παιδιά της. Tα συντρίβει μπροστά στον αυταρχισμό του παραλόγου.  Tα κάνει να βλέπουν τον εαυτό τους σαν μιαρό κατάλοιπο, ή σαν έκκριμα από μια γονεϊκή πληγή που ο ίδιος ο γονιός δεν είχε αντιληφθεί την ύπαρξή της. Η οικογένεια είναι η πρώτη μορφή αυταρχισμού που συναντάει το παιδί πριν γνωρίσει την κοινωνική της μορφή.

Έτσι με την συμπεριφορά τους οι γονείς της Κατερίνας ανοίγουν τον δρόμο του θανάτου που κουβαλάν μέσα τους και το δωρίζουν στα παιδιά τους, όπως κάνει ο πατέρα της, για τον οποίον γράφει....
Εσύ που ξέρεις τόσα, μα τόσα πολλά, πήρα το κώνειον, έφαγα όλο το φαί, όλα μου τα χάπια. Ερχόμουνα όπως με είχες εκπαιδεύσει στη Βία, να σε βρω στο καφενείο, στου Μακρυγιάννη, που έπαιζες πρέφα, να σου θυμίσω να με δείρεις, αλλά δεν είχε τελειώσει η παρτίδα καιμου'λεγες :"Ξανάλα σε μια ώρα",κι εγώ ερχόμουν ξανά και ξανά,μέχρι να αισθανθώ τη βία σαν λύτρωση, μαθαίνοντας να προσεύχομαι σ' αυτό που δεν ήξερα, στο Θεό, να με δείρεις με την πέτσινη λούρα σου, να με χτυπάς στα γόνατά και στα καλάμια με τα μυτερά σου καφετιά παπούτσια, ν' ανοίγεις το ραδιόφωνο, το αρχαίο, πολύ δυνατά, μήπως κλαίω πολύ δυνατά κι έρθει ο διπλανός οδοντογιατρός, που ήταν κι αυτός κομουνιστής, κι εσύ διευθυντής στο υπουργείο Γεωργίας,στο Δημόσιο, και γίνεις ρεζίλι.
Και βέβαια σ' αγάπαγα κι ακόμα σ' αγαπώ, ήθελα να' σουν γαλήνιος, να μην πονάς τόσο πολύ. Ήθελα να σε μάθω: ΑΓΑΠΑΩ

Σε αυτό το κείμενο φανερώνεται ο σπόρος του θανάτου υπό μορφή ενός μίγματος αγάπης και πόνου που την συνδέει με τον πατέρα της. Μια σαδομαζοχιστική σχέση όπου γίνεται ολοφάνερη η ψυχολογική και σωματική κακοποίηση της.

Κάπου αλλού διαβάζουμε... “Εδώ θα σταματήσω αυτή την κουβέντα μας, όμως θα τα ξαναπούμε,γιατί αισθάνομαι βαθιά πως κάτι δεν ξέρω. Και ίσως μέσα απ' αυτό το γραπτό βρω κάποια ίαση στη ψυχή μου, γιατί εγώ ,μπαμπά, πονάω αιώνια πολύ...
...Δεν ξέρω αν είμαι σε θέση να σου δώσω συγχώρεση όμως σ' αγαπάω πολύ”.

Μαθαίνουμε ότι το είχε σκάσει αρκετές φορές από το σπίτι, και ότι και η μητέρα της δεν έπαιρνε το μέρος της, αλλά συνεργαζόταν με τον πατέρα της και με την αστυνομία.

Μέσα από τέτοιες διαδικασίες η οικογένεια της Κατερίνας, είχε σπείρει το σπόρο του θανάτου, αντί της ζωής στα μέλη της, του οποίου την συγκομιδή την έκανε πρώτα η Κατερίνα και μετά η κόρη της. Δηλαδή ενώ η Κατερίνα γίνεται το “είδωλο” μιας αναρχικής κουλτούρας των Εξαρχείων, κουβαλάει το κορμί της διάτρητο από το θάνατο που έχει “φυτευτεί” μέσα της από πολύ μικρή από τον πατέρα της και τον οποίον η ίδια “φύτεψε” στην κόρη της.

Διότι και εκείνη με την σειρά της αρχίζει να συμπεριφέρεται περίεργα με την Μυρτώ. Διότι και εκείνη γίνεται ένας μηχανισμός καταπίεσης και αλλοτρίωσης για το παιδί της. Αναλαμβάνει σε οικογενειακό επίπεδο να συνεχίσει αυτό που έκανε ο πατέρας της και η οικογένεια της στον εαυτό της και κατ' επέκταση στο παιδί της.

Γίνεται και αυτή χωρίς να το θέλει μια μηχανή καταπίεσης και αλλοτρίωσης για το παιδί της!!

Στο ποίημα της “9 χρονών” γράφει:

"Όταν ξυπνήσεις το πρωί
και δεν θα βρεις στο πάτωμα
χαπάκια πουλόβερ και σουτιέν
και χτυπήσεις με δύναμη την πόρτα
χωρίς ν'ακούσεις πίσω σου το υστερικό μου "σκασμός"
μη βάλεις τα κλάματα και πας για να με βρεις
στην παιδική μου φωτογραφία που σε κοιτάει. Ποτέ δεν έβλεπα” ...

Πόσο οδυνηρή και βίαιη είναι αυτή η εικόνα για ένα παιδί. Τα χαπάκια, το σουτιέν και το πουλόβερ που βρίσκει πεταμένα. Ένα παιδί έξω από την κλειστή πόρτα της μητέρας του που αγωνιά, που βιώνει την απόρριψη, το φόβο για την κατάστασή της και τον φόβο για την δική του κατάσταση. Που βιώνει την βία της αυτοκαταστροφής που εκπέμπει η παρουσία της μάνας της. Η προσπάθεια να την πλησιάσει, να πάει κοντά της κτυπώντας την πόρτα της, και από μέσα ακούγεται ένα “σκασμός”.

Στους δε, δυο πάρα κάτω στοίχους, 
μη βάλεις τα κλάματα και πας για να με βρεις
στην παιδική μου φωτογραφία που σε κοιτάει Ποτέ δεν έβλεπα
εκφράζεται η τραγικότητα της παιδικής ηλικίας και των δύο. 

Σε αυτούς τους στοίχους η μικρή Κατερίνα και μικρή Μυρτώ συναντιόνται στην απόγνωση και τον πόνο, στην βία και την απελπισία. Μάνα και κόρη στην ίδια μοίρα. Όμως ούτε η μία ούτε η άλλη μπορεί να βοηθήσει και να βοηθηθεί, αλλά θα υποστούν την βία η οποία δεν μπορεί να περιοριστεί από καμιά τους.

Η σκηνή που περιγράφει το ποίημα δείχνει το εύρος της οικογενειακής τραγικότητας που έζησε η Μυρτώ, δίπλα στη Κατερίνα, το οποίο μοιάζει με την τραγικότητα του οικογενειακού σκηνικού που έζησε η Κατερίνα δίπλα στον πατέρα της.

Η επανάληψη των βίαιων καταστάσεων με άλλη μορφή παίρνουν την θέση τους μέσα στο χρόνο έτσι που να νομίζει κανείς ότι τίποτα δεν κινείται παρά μόνο ο θάνατος. Ο θάνατος, αυτός ο γνωστός φίλος βρίσκει την Μυρτώ, μετά από την μητέρα της, στην ίδια περίπου ηλικία και με τον ίδιο σχεδόν τρόπο.

Γι αυτό λέω ότι η οικογένεια μπορεί να σκοτώνει ακόμα και όταν τα μέλη της έχουν πεθάνει και τα νέα έχουν καταλάβει τους παλιούς τους ρόλους. Ακόμα και τότε κρατά την δύναμη του θανάτου που έχει μεταλαμπαδεύσει στις επερχόμενες γενεές και φανερώνει ότι η καταστροφική της φύση λειτουργεί διαχρονικά.

Κερεντζής Λάμπρος

Σάββατο, 19 Σεπτεμβρίου 2015

Ατομική Ψυχοθεραπεία.




Το άτομο υπάρχει μέσα από τους “άλλους” και οι “άλλοι” μέσα από αυτό. Οι σχέσεις λοιπόν αποτελούν ένα εργαστήρι κατασκευής του ατόμου.

Από την γέννηση μέχρι τον θάνατό μας, οι σχέσεις με τους “άλλους”είναι αυτές που μας ορίζουν, μας καθορίζουν και μας βοηθάνε να κατασκευάσουμε την ταυτότητα μας. Άτομο και σχέσεις αποτελούν ένα δίπολο γύρω από το οποίο περιστρέφεται ολόκληρη η ζωή μας. Οι σχέσεις είναι η ίδια μας η ζωή.

Για πολλούς λόγους οι σχέσεις με τους “άλλους” μπορούν να πάρουν καταπιεστική μορφή. Μπορεί μέσα από τις σχέσεις το άτομο, να αποδεχτεί την απάρνηση πολλών επιθυμιών του, η οποία μπορεί να τον οδηγήσει στην απάρνηση του ίδιου του εαυτού. Σε αυτή την περίπτωση εμφανίζεται μια αίσθηση κενού. Νιώθει ότι δεν είναι ο εαυτός του, ότι δεν μπορεί να κάνει αυτά που σκεπτόταν και επιθυμούσε και ότι αναγκάζεται να συμμορφωθεί στις επιθυμίες των άλλων! Εμφανίζεται λοιπόν μια αποσταθεροποίηση, μια ανισορροπία, άγχος, συναισθήματα απαξίωσης, μελαγχολία, ή αντίθετα επιθετικότης εκνευρισμός, βία...

Σε αυτές τις περιπτώσεις αλλά και σε πολλές άλλες χρειάζεται η ψυχοθεραπεία! Δηλαδή η ψυχοθεραπεία χρειάζεται τις στιγμές που το άτομο αντιλαμβάνεται την έλλειψη ελέγχου και ισορροπίας ανάμεσα σε αυτό και το περιβάλλον του.

Η ατομική ψυχοθεραπεία, δεν πρέπει να το κρύψουμε, είναι μια δύσκολη προσπάθεια όχι όμως μόνο συνένωσης, αλλά και διαχωρισμού. Συνένωση του εαυτού και διαχωρισμού από τους άλλους.


Ο Κορνήλιος Καστοριάδης έλεγε πως η πραγματική ψυχοθεραπεία, για να είναι ο εαυτός της, πρέπει να στοχεύει πάντα στην αυτονόμηση του ατόμου.

Η αυτονόμηση του ατόμου απαιτεί την ενεργητική του στάση μέσω της οποίας η λειτουργία του μέσα στο σύνολο γίνεται πιο ξεκάθαρη για τον ίδιο, αλλά και για τους άλλους που τον περιβάλλουν.

Η ατομική ψυχοθεραπεία λοιπόν βασίζεται στο συναίσθημα που απορρέει από την σχέση του ατόμου με τον εαυτό του, η οποία εξαρτάται από τις σχέσεις του με τον κόσμο που το περιβάλλει.

Έτσι η ψυχοθεραπεία είναι μια επίπονη προσπάθεια η οποία απαιτεί από το άτομο να "σκάψει" μέσα του, να ψάξει, να καταλάβει, και να κατανοήσει την λειτουργία του μέσα στην οικογενειακή ομάδα στην οποία ανήκει για να συνειδητοποιήσει τον ίδιο του τον εαυτό.

Να μπορέσει να θέσει ένα νέο πλαίσιο αντίληψης της θέσης του μέσα σε αυτή όχι μόνο σαν δημιουργός, αλλά συνειδητοποιήσει ότι είναι συνκατασκεαστής της μέχρις τώρα πορείας του και πορείας της.

Αυτή η αίσθηση της συνκατασκευής θα λέγαμε καλύτερα, θα τον βοηθήσει:

α) Να αντιληφθεί πιο ξεκάθαρα την μορφή παρουσίας των άλλων στην ζωή του και του ίδιου στην ζωή τους.

β) Να συνειδητοποιήσει τον τρόπο λειτουργίας του και της λειτουργίας τους. 
 
γ) Να καταλάβει με ποιο τρόπο τον επηρεάζουν και τους επηρεάζει.

δ) Να απενοχοποιήσει τον εαυτό του από την ευθύνη που αποδίδει στον εαυτό του. ή του αποδίδουν οι άλλοι και αποδίδει με την σειρά του...και αυτός σε αυτούς.

ε) Να επανακαθορίσει και να επαναδιαπραγματευθεί τα όρια ανάμεσα τους.

Επίσης η θεραπεία θα τον βοηθήσει:

α) Να “κατανοήσει”, το τρόπο που μιλάει για τις καταστάσεις που βιώνει και σε ποια “θέση” βάζει τον εαυτό του.

β) Να συνειδητοποιήσει τα νοήματα με τα οποία ντύνει, δηλαδή δίνει μορφή στην πραγματικότητα του.

γ) Να εκφράσει τον “εσωτερικό διάλογο” με τον εαυτό του όχι σαν κάτι κρυφό, αλλά σαν σημαντικό παράγοντα διαμόρφωσης της γνώμης του και των αποφάσεων που μπορεί να πάρει για τις καταστάσεις που τον αφορούν.

Ο στόχος της ατομικής ψυχοθεραπείας είναι η αλλαγή. Η αλλαγή επέρχεται με τη υιοθέτηση μιας άλλης λειτουργίας που ταιριάζει περισσότερο με τις επιθυμίες και τις προσδοκίες του ατόμου, δηλαδή με την συνειδητοποίηση του δικαιώματος του να “υπάρχει” έτσι όπως αυτό, θέλει να “υπάρχει” και όχι, να “υπάρχει” όπως θέλουν οι “άλλοι”.

Και να μην ξεχνάμε ότι:

Η ψυχοθεραπεία, δεν απευθύνεται μόνο σε άτομα τα οποία θεωρούνται “ψυχικά ασθενείς”. Η Ψυχοθεραπεία, απευθύνεται σε κάθε άτομο το οποίο αναζητάει την ισορροπία ανάμεσα στον εαυτό του και τους άλλους.

Κερεντζής Λάμπρος

πίνακας: Brigitte Wagner

Πέμπτη, 17 Σεπτεμβρίου 2015

ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ ΤΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ




Για την προστασία των δικαιωμάτων του παιδιού έχουν θεσπιστεί η Διακήρυξη και η Σύμβαση των Δικαιωμάτων του Παιδιού.

H Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του παιδιού

Τα δικαιώματα του παιδιού προστατεύονται από την διεθνή Σύμβαση για τα Δικαιώματα του παιδιού. Εκτός όμως αυτής της Σύμβασης η οποία ισχύει έως και σήμερα είχε γίνει και παλαιοτέρα αντίστοιχη προσπάθεια με σκοπό την προστασία αυτών των δικαιωμάτων με την Διακήρυξη δικαιωμάτων του παιδιού από των Ο.Η.Ε, στις 20 Νοέμβριου του 1959 ( Απόφαση 1386)

Συμφωνά με αυτή την Διακήρυξη η Γενική Συνέλευση, προκηρύσσει αυτή τη Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Παιδιού, που αποσκοπεί στο να μπορεί να έχει μια ευτυχή παιδική ηλικία και ν ‘απολαμβάνει, για το καλό το δικό του και της κοινωνίας, τα δικαιώματα και τις ελευθερίες που μ΄αυτή (τη διακήρυξη) θεσπίζονται και καλεί τους γονείς, τους άνδρες και τις γυναίκες ως άτομα, και τους οργανισμούς εθελοντών, τις τοπικές αρχές και τις εθνικές Κυβερνήσεις να αναγνωρίσουν αυτά τα δικαιώματα και να αγωνιστούν για την εφαρμογή τους με νομοθετικά και άλλα μέτρα που παίρνονται προοδευτικά, σύμφωνα με τις ακόλουθες αρχές:

Αρχή 1
 Το παιδί θα απολαμβάνει όλα τα δικαιώματα που εκτίθενται σε αυτή τη Διακήρυξη. Κάθε παιδί χωρίς καμιά εξαίρεση, θα έχει αυτά τα δικαιώματα, χωρίς διάκριση ή διαχωρισμό λόγω φυλής, χρώματος, φύλου, γλώσσας, θρησκείας, πολιτικής ή άλλης γνώμης, εθνικής ή κοινωνικής καταγωγής, φτώχειας, γέννησης ή άλλης κατάστασης δικής του ή της οικογένειάς του.

Αρχή 2. 
Το παιδί θα απολαμβάνει τα αγαθά της κοινωνικής ασφάλισης. Θα έχει το δικαίωμα να μεγαλώνει και να αναπτύσσεται υγιεινά γι ‘ αυτό θα παρέχεται ειδική φροντίδα και προστασία και σ ‘ αυτό και στη μητέρα του, περιλαμβάνουσα επαρκή προγεννητική και μεταγεννητική φροντίδα. Το παιδί θα ‘ χει το δικαίωμα για επαρκή διατροφή, στέγαση, ψυχαγωγία και ιατρική βοήθεια.

Αρχή 3. 
Στο παιδί που είναι σωματικά, πνευματικά ‘η κοινωνικά μειονεκτικό θα παρέχεται ειδική μεταχείριση, εκπαίδευση και φροντίδα που απαιτείται από την ιδιαίτερη κατάσταση του.

Αρχή 4
Το παιδί, για την πλήρη και αρμονική ανάπτυξη της προσωπικότητάς του, χρειάζεται αγάπη και κατανόηση. Θα μεγαλώνει, όπου είναι δυνατό, με τη φροντίδα και την ευθύνη των γονέων του και, «εν πάση περιπτώσει», σε μια ατμόσφαιρα στοργής και ηθικής και σωματικής (υλικής) ασφάλειας ένα παιδί τρυφερής ηλικίας δε θα αποχωρίζεται από τη μητέρα του, εκτός από εξαιρετικές περιπτώσεις. Η κοινωνία και οι δημόσιες αρχές θα χουν καθήκον να προσφέρουν ιδιαίτερη φροντίδα σε παιδιά χωρίς οικογένεια και σ ‘ αυτά που δεν έχουν επαρκή μέσα υποστήριξης. Κρατική επιχορήγηση και άλλη βοήθεια για την υποστήριξη των παιδιών μεγάλων οικογενειών, είναι επιθυμητή.

Αρχή 5. 
Το παιδί σ΄ όλες τις περιπτώσεις θα είναι μεταξύ των πρώτων που θα απολαμβάνουν προστασία και περίθαλψη.

Αρχή 9.  
Το παιδί θα προστατεύεται από κάθε μορφή αμέλειας, σκληρότητας και εκμετάλλευσης και δε θα είναι το υποκείμενο οποιασδήποτε δοσοληψίας. Το παιδί δε θα επιτρέπεται να εργάζεται πριν από κάποια ελάχιστη ηλικία σε καμιά περίπτωση δε θα γίνεται αιτία ή θα του επιτρέπεται να ασχολείται σε οποιοδήποτε επάγγελμα ή εργοδοσία, που θα ζημίωνε την υγεία του ή την εκπαίδευσή του ή θα ερχόταν σε σύγκρουση με τη σωματική, πνευματική η ηθική του ανάπτυξη.

Αρχή 10. 
Το παιδί θα προστατεύεται από δραστηριότητες που θα μπορούσαν να δυναμώσουν φυλετική, θρησκευτική και κάθε άλλης μορφής διάκριση. Θα ανατρέφεται σ‘ ένα πνεύμα κατανόησης, ανεκτικότητας, φιλίας ανάμεσα στους λαούς, ειρήνης και παγκόσμιας αδελφοσύνης, και με πλήρη συνείδηση ότι η ενεργητικότητα και το ταλέντο του θα αφιερώνονται στην εξυπηρέτηση των συνανθρώπων του.



Πηγή: Α Λύκειον “ Ερευνητικές εργασίες”
σχολικό έτος 2011-2012 Α υετρέμηνο.

Εργασία στο αντικείμενο διδασκαλίας
"Τα Δικαιώματα του Παιδιού”
με θέμα
«Παιδική Κακοποίηση και ΜΜΕ.»
των
Ελένη Βλάχου
Στέλλα Βλάχου
Χρυσόφη Κατσάμπουλα
Εφραιμία Χατζηκυριάκου

Τετάρτη, 9 Σεπτεμβρίου 2015

Το ρίσκο της Ψυχοθεραπείας




Η Ατομική θεραπεία και γενικά η ψυχοθεραπεία έρχεται να “ανασκευάσει” το παρελθόν με στόχο την “κατασκευή” του μέλλοντος. 

Έρχεται να ρίξει ένα καινούργιο βλέμμα στα διαδραματισθέντα μέχρι σήμερα γεγονότα ζωής, με αποτέλεσμα αυτά που έχουν συμβεί, να πάρουν μια καινούργια διάσταση μέσα μας, με τρόπο τέτοιο ώστε να μην αποτελούν εμπόδιο, αλλά βοήθεια για την εξέλιξη και την ανάπτυξη μας.
 
Πιστεύω ότι τις λύσεις στα προβλήματα, τις έχει ο καθένας μέσα του, απλά δεν είναι τόσο σίγουρος να τις πραγματοποιήσει. Δεν παίρνει το ρίσκο του εαυτού του. 

Μόνο μέσα από το ρίσκο επέρχεται η γνωριμία με το άγνωστο, τόσο όσο αφορά τον κόσμο όσο και τον εαυτό. Μόνο μέσα από το ρίσκο αποκτάται η αυτονομία.

Αυτός που δεν παίρνει ρίσκο,

προτιμά να βουτήξει μέσα στην στειρότητα του οικογενειακού και κοινωνικού περιβάλλοντος, που γίνεται δική του στειρότητα. 

Προτιμά την εξάρτηση από φόβους και αγωνίες, των άλλων, που γίνονται δικοί του φόβοι και αγωνίες. 

Προτιμά να ξανά χωθεί στο λευκό οικογενειακό κουκούλι το οποίο παρείχε ασφάλεια και ζεστασιά, και να ξανακυλήσει το ζεστό κλάμα μιας χαμένης ευτυχίας, που πεθαίνει μέσα του.

Η ψυχοθεραπεία λοιπόν αποτελεί ένα ρίσκο!

Το ρίσκο της διαφοροποίησης.  

 Το ρίσκο της γνώσης.

Το ρίσκο της αυτονόμησης. 

Η ψυχοθεραπεία στοχεύει την γνώση καθώς και την αποδοχή του εαυτού, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις της από-ενοχοποίησης του.

Η από-ενοχοποίηση αποτελεί το βασικό στοιχείο της απεξάρτησης από το παρελθόν και της προβολής του στο μέλλον. 


Η ψυχοθεραπεία,
κατοικώντας στο παρόν,
 στοχεύει στο μέλλον, 
προσπαθώντας να ξεμπερδέψει το παρελθόν. 
 
Κερεντζής Λάμπρος

πίνακας: Antoni Taule
 

Τρίτη, 8 Σεπτεμβρίου 2015

Για την Εμπιστοσύνη 1:


Γενικά...
Η εμπιστοσύνη είναι μια αίσθηση που αναπτύσσεται μαζί με το άτομο και εκφράζει την συσσώρευση εμπειρίας του μέσα από την οποία αντλεί την ύπαρξή της.
Είτε βρίσκεται στην παιδική ηλικία, την εφηβική, την νεότητα, ή την ενηλικίωση, η εμπιστοσύνη είναι η αίσθηση εκείνη που η παρουσία, ή απουσία της καθορίζει την ανάπτυξή του.
Μιλώντας για την εμπιστοσύνη, αναφερόμαστε στην αίσθηση κάθε ατόμου από τη σχέση με τον εαυτό του, ή οποία είναι απόρροια της σχέσης του με το περιβάλλον.
Άρα η εμπιστοσύνη αναπτύσσεται σε δύο διαφορετικά αλληλοεξαρτώμενα πλαίσια που είναι, αυτό της σχέση με το εαυτό και της σχέσης με τους άλλους. Δηλαδή η σχέση με το περιβάλλον έρχεται να ενισχύσει, ή να αποδυναμώσει την σχέση με τον εαυτό.
Έτσι η πίστη στον εαυτό και η ασφάλεια την οποία μπορεί να αποκομίσει για το μέλλον, εξαρτάται από τις συνθήκες του περιβάλλοντος και την στάση του ατόμου απέναντι σε αυτές.
Τις συνθήκες του περιβάλλοντος τις καθορίζουν άλλα άτομα. Με ίδιο τρόπο ώστε και το ίδιο το άτομο είναι μια συνθήκη για τους άλλους. Η εμπιστοσύνη στην σχέση μαζί τους όπως και στη σχέση με τον εαυτό, καθορίζεται από την μορφή και τον τρόπο λειτουργίας της σχέσης που αναπτύσσεται ανάμεσά τους.
Ο συνθήκες και το άτομο είναι σε μια συνεχή σχέση αντιπαράθεσης στο βαθμό που αυτό θέλει να αποκτήσει τον έλεγχό τους. Ο έλεγχος των συνθηκών ανάπτυξης, του επιτρέπει να κατασκευάσει την εμπιστοσύνη και πιο γενικά τον εαυτό του, σαν βασικός παράγοντας της σχέση με το περιβάλλον.
Εμπιστοσύνη αναπτύσσεται περισσότερο μέσω της αντιπαράθεσης, της άρνησης η οποία επιτρέπει την έκφραση και την υπεράσπιση της γνώμης του ατόμου στην σχέση με τους άλλους, με στόχο την διαμόρφωση των συνθηκών της σχέσης, παρά μέσω της σιωπηλής αποδοχής, δηλαδή της υποταγής και της εκβιαστικής συμφωνίας μαζί τους.
Στην πρώτη περίπτωση καλλιεργείται η εμπιστοσύνη στον εαυτό, στην δεύτερη η εμπιστοσύνη στους άλλους.
Η αβεβαιότητα ήταν πάντα το περιεχόμενο του περιβάλλοντος για το άτομο. Η ζωή του καταναλώνεται στην προσπάθεια να μετατρέψει αυτή την αβεβαιότητα σε βεβαιότητα μέσα από την δική του προσπάθεια και όχι από την προσπάθεια των άλλων.
Όσο λοιπόν το περιβάλλον φαίνεται φιλικό και δημιουργεί την ευκολία για το άτομο τόσο καλλιεργεί την αβεβαιότητα του εαυτού και το αντίθετο. Για τον απλούστατο λόγο ότι δεν του επιτρέπει να μετρηθεί με την αβεβαιότητα αλλά του δημιουργεί μια βεβαιότητα έτοιμη, αλλά “ξένη” προς αυτό.
Η αβεβαιότητα λοιπόν είναι η αίσθηση που πυροδοτεί το άτομο στην αναζήτηση της ασφάλεια απέναντι στις συνθήκες που το περιβάλλουν και κάθε ενέργεια για την αναζήτησή της, δημιουργεί το υπόβαθρο κατασκευής της εμπιστοσύνης και του εαυτού.
Άρα δεν υπάρχει εμπιστοσύνη χωρίς την ύπαρξη μιας αβεβαιότητας και της προσπάθεια ξεπεράσματος της, δηλαδή μετατροπής της σε βεβαιότητα. Η εμπιστοσύνη είναι το αποτέλεσμα μιας συνεχούς συσσώρευσης εμπειρίας που δημιουργεί την βεβαιότητα ενάντια στην αβεβαιότητα.
Η εμπιστοσύνη, ξέχωρα από το ότι είναι μια αίσθηση, στην ουσία είναι το αποτέλεσμα μιας πράξη ξεπεράσματος του ίδιου του εαυτού. Κατακτάται συνεχώς μέσα από την πράξη. Μια πράξη δημιουργίας του εαυτού και εξασφάλισης της συνέχειας του και αυτή εκφράζεται κάθε στιγμή και σε κάθε κατάσταση. Χωρίς αυτή, η εμπιστοσύνη εγκαταλείπει τον εαυτό σε μια παθητικότητα που προετοιμάζει τον θάνατό της. Η παθητικότητα λοιπόν είναι το φέρετρο της εμπιστοσύνης.
Στην εμπιστοσύνη δεν έχει σχέση το αποτέλεσμα όσο η πρόβλεψη η οποία σπρώχνει την εξέλιξη των καταστάσεων. Έχει σχέση η στρατηγική που το άτομο υιοθετεί για να φθάσει σε ένα αποτέλεσμα και όχι το αποτέλεσμα αυτό καθεαυτό. Η πρόβλεψη λοιπόν, και η στρατηγική για το επερχόμενο αποτελεί το βασικό στοιχείο της εμπιστοσύνη.
Έτσι η εμπιστοσύνη προς τους άλλους εμπεριέχει την γνώση της συμπεριφοράς τους και την ικανότητα του ατόμου να προβλέψει τις ενέργειες τους. Το άτομο λοιπόν έχει περισσότερο εμπιστοσύνη σε άτομα που γνωρίζει, και τα οποία το γνωρίζουν ώστε να του έχουν εμπιστοσύνη και αυτά, δημιουργώντας ένα κύκλο γνωριμιών που απομακρύνουν την αβεβαιότητα και τον περικλείουν σε ένα πλαίσιο βεβαιότητας όπου μπορεί να αναπτυχθεί με ασφάλεια. Τέτοια πλαίσια είναι η οικογένεια, οι φίλοι, οι συνάδελφοι στην εργασία του κ.λ.π. . .
Ίσως έχουμε την εντύπωση ότι, το να έχουμε εμπιστοσύνη στον άλλον είναι πιο σημαντικό από το να μας έχουν, όμως, η εμπιστοσύνη προς τον εαυτό κατασκευάζεται περισσότερο μέσα από την εμπιστοσύνη που δείχνουν οι άλλοι προς το πρόσωπό μας, παρά από την εμπιστοσύνη που δείχνουμε εμείς προς αυτούς.
Και κάτι τελευταίο...Η εμπιστοσύνη έχει τις ρίζες της στο παρελθόν, κατασκευάζεται στο παρόν και προσπαθεί, όσο το δυνατόν καλύτερα, να προσδιορίσει το μέλλον.
Κερεντζής Λάμπρος
Στο επόμενο: Η εμπιστοσύνη στην Οικογένεια.
πίνακας: nadine prunier http://www.galerie-creation.com/artiste-nadine-prunier-m-1083.html


Κυριακή, 6 Σεπτεμβρίου 2015

Η αρετή στους αρχαίους Έλληνες





Νοησιαρχία είναι η άποψη που δίνει το προβάδισμα στη νόηση και όχι στο συναίσθημα ή τη βούληση ( αλλά ούτε στη διαίσθηση ή την ενόραση). Η σημασία της πλησιάζει ή και ταυτίζεται με τη σημασία του ορθολογισμού. 

Νοησιαρχικός ήταν ο Αριστοτέλης αλλά και ο Σωκράτης, που δίδασκε ότι η αρετή είναι κάτι το διδακτόν. Επομένως και η ηθική διδάσκεται και αφομοιώνεται από τον άνθρωπο.

 Ο νοησιαρχικός χαρακτήρας της αρχαίας ελληνικής ηθικής φανερώνεται ιδιαίτερα στην έννοια που έχει η <<φρόνηση>> (κυρίως στον Αριστοτέλη, τον Σωκράτη, τους στωϊκούς και τους κυνικούς), η οποία ταυτίζεται γενικά με τη <<σοφία>>, δηλαδή τη γνώση του ηθικού κριτηρίου, για παράδειγμα της ιδέας της δικαιοσύνης, αλλά και με το ηθικό σθένος (:ανδρεία). 

Η σοφία και η γνώση αυτή που κάνει τον άνθρωπο να έχει φρόνηση επεκτείνεται από τον ηθικό χώρο και στην ουδέτερη πρακτική δραστηριότητα, έτσι που σωστός και φρόνιμος είναι αυτός που δε σφάλει (δεν αμαρτάνει) στον πρακτικό του βίο. 
 
Με αυτόν τον τρόπο το ήθος δένεται με τη γνώση και την αντίληψη και στερεώνεται με την ευφυΐα και τη σοφία. Η <<έλλογη αρετή>> είναι δώρο της Ελλάδας στην ανθρωπότητα, δεδομένου ότι η λέξη <<αρετή>> σήμαινε για τους Έλληνες μια ιδιαίτερη επάρκεια και ικανότητα προς κάποιο συγκεκριμένο επάγγελμα που απαιτούσε γνώση, νοημοσύνη, κατανόηση. Κατ' επέκταση αρετή σήμαινε ήθος και χρηστότητα αλλά και ομορφιά σωματική.

Κατά τον Αριστοτέλη ο νους του ανθρώπου είναι ο σπινθήρας του θεού μέσα του και η πνευματική του ζωή που ανταποκρίνεται προς το νου είναι ζωή θεία - σε σχέση με τη σωματική ζωή των αισθήσεων. 

Η έρευνα της αλήθειας πλησιάζει και εξομοιώνει τον άνθρωπο προς τη θεότητα. Δεν πρέπει, λοιπόν, να ακούμε αυτούς που μας συμβουλεύουν να μας ενδιαφέρουν ως ανθρώπους τα ανθρώπινα και ως θνητούς τα θνητά, αλλά απεναντίας να προσπαθούμε να γίνουμε αθάνατοι και να ζούμε σύμφωνα με το πολυτιμότερο μέρος του εαυτού μας που είναι ο Λόγος. 

Γιατί αυτή η θεία αρχή μέσα μας, ο νους, όσο και αν είναι μικρή ως προς τον όγκο της είναι υπέρτερη και μάλιστα πολύ υπέρτερη ως προς τη δύναμη και την αξία από οτιδήποτε άλλο. Και ακόμα φαίνεται πως αυτό το θείο στοιχείο είναι η κατεξοχήν ουσία του ανθρώπου, αφού είναι το κυριότερο και το πιο υπέροχο. Και η ζωή σύμφωνα με το νου είναι η πλέον άριστη και η πλέον ευδαίμονα.

Ο Πλάτων στο διάλογό του <<Πρωταγόρας>> αποφαίνεται ότι η αρετή είναι γνώση και πρακτική ικανότητα για τη ζωή στην κοινωνία· άρα διδάσκεται. Επισημαίνει λοιπόν:
  • Η αρετή είναι διδακτή. << Ου φύσει ουδέ από αυτομάτου, αλλά διδακτή και εξ επιμελείας παραγίγνεται>>
  • Η σοφία είναι το <<μέγιστον των μορίων>> της αρετής
  • Είναι αισχρό να μη παραδέχεται κανείς ότι η σοφία και η επιστήμη είναι το κράτιστο των πραγμάτων από όσα μπορεί να διαθέσει ο άνθρωπος.
  • ην επιστήμη τη νικούν τα πάθη μόνον εκεί όπου υπάρχει έλλειψη επιστήμης.
  • Η πιο μεγάλη αμάθεια είναι να ηττάται κανείς από τα πάθη του.
  • Είναι αμάθεια να είναι κανείς κατώτερος του εαυτού του.

Τόσον ο Πλάτων όσο και ο Αριστοτέλης διακρίνουν δύο γενετικά είδη αρετής: τη διανοητική και την ηθική. Ο αρχαίος ελληνικός κόσμος έχει προβάλλει ιδιαίτερα την πολιτική αρετή σα σκέψη και δράση, σαν έκφραση της ώριμης ανθρωπιστικής και κοινωνικής συνείδησης και σαν ταυτότητα πολιτιστική.

Επειδή το << ηθικώς δέον ή το αγαθόν>>, που αποτελεί την ιδεολογική δομή της αρχαίας ελληνικής ηθικής, μπορεί να το πραγματοποιήσει ο άνθρωπος που είναι ελεύθερος και όχι δούλος, αυτός που είναι προικισμένος με γνώση, με δύναμη, με ομορφιά, με οικογενειακές περγαμηνές και κοινωνική αναγνώριση, η ηθική αυτή κατηγορήθηκε για αριστοκρατική. Είναι δύσκολο να σταθεί ψηλά στον ηθικό χώρο ένας δούλος, ένας φτωχός, ένας απαίδευτος. 

Η μετασωκρατική, όμως, φιλοσοφία επειδή στράφηκε στον εσωτερικό πλούτο της ψυχής, άρχισε να παραμερίζει το αριστοκρατικό στοιχείο και πολύ αργότερα στα χρόνια της Αναγέννησης και του Διαφωτισμού έχουμε την ανάπτυξη μιας παιδείας σε ευρύτερα κοινωνικά στρώματα, γεγονός που συνετέλεσε στη μεγαλειώδη ανάπτυξη του πολιτισμού.

Τσιράνοβιτς Χρήστος
Φυσικός Ραδιοηλεκτρολόγος
καθηγητής 1ου ΕΠΑ.Λ. Αγρινίου


πηγή: http://www.tetradio.gr/html/modules/pico1/index.php?content_id=57#top_of_pico_body

ΦΩΤΟ: Graffiti του καλλιτέχνη C215