Δευτέρα, 29 Δεκεμβρίου 2014

Περί Συκοφαντίας



    ...Το να ενδώσουμε στην ευκολία μιας συγκριτικής ιστορικής εξέτασης της συκοφαντίας υπήρξε δελεαστικό. Τα παραδείγματα δεν λείπουν΄ είναι τόσο πολλά, που θα δυσκολευόμασταν τελικά να διαλέξουμε.
   Η χριστιανική κουλτούρα καθιστά την συκοφαντία το πιο παλιό επάγγελμα του κόσμου. Πρώτος καταδότης είναι, ούτε λίγο ούτε πολύ, ο πρωτόπλαστος: Ο Αδάμ γεύεται τον απαγορευμένο καρπό του δένδρου της γνώσης και καταδίδει την Εύα στον Θεό. Ο Ιούδας προδίδει τον Ιησού καταδίδοντάς τον.
    Κατά τον Μεσαίωνα η Ιερά Εξέταση, για να καταστείλει τις αιρέσεις, καθιστά την κατάδοση θρησκευτικό καθήκον και προστατεύει τον μάρτυρα κατηγορίας. Στην Βενετία ανάμεσα στον δέκατο έκτο και το δέκατο όγδοο αιώνα οι πολίτες αποθέτουν ανώνυμα σημειώματα στα “στόματα καταγγελίας” των γλυπτών λιονταριών.
    Η Γαλλική Επανάσταση αποκαθιστά τον καταγγέλλοντα πατριώτη, τον κατάσκοπο του Παρισιού, τον ωτακουστή, φράσεις που αποτελούν ισάριθμους τίτλους εφημερίδων εκδοθεισών κατά την περίοδο 1789-1791.1 Ο Ανρι-Ζορζ Κλουζό στην ταινία του Το Κοράκι παρουσιάζει άτομα να καταδίδουν τους γείτονές τους με ανώνυμα γράμματα υπό το δοσολογικό καθεστώς του Βισί.
   Η χρήση της κατάδοσης από τα ολοκληρωτικά καθεστώτα συντελεί σε αυτό που η Χάνα Άρεντ αποκαλεί “ ατομοποίηση της κοινωνίας”2 Στις ΗΠΑ η κατάδοση παίρνει πραγματικού “κυνηγιού μαγισσών” την εποχή του μακαρθισμού, όπως την απεικονίζει ο Αμερικάνος δραματουργός Άρθουρ Μίλερ στο έργο του Οι μάγισσες του Σάλεμ. 
 Ο σκηνοθέτης κινηματογράφου Ηλίας Καζαν μεταμελείται το κομμουνιστικό παρελθόν του ενώπιον της περιβόητης Επιτροπής Αμερικανικών Δραστηριοτήτων και δε διστάζει να καταδώσει έντεκα πρώην συντρόφους του για να αποδείξει την ειλικρίνεια και τον πατριωτισμό του . 
   Ο Τζορτζ Όργουελ στο προφητικό του έργο 1984 περιγράφει ένα κόσμο απάνθρωπο και παγερό όπου τα "παιδιά-ήρωες" γίνονται καταδότες...
Απόσπασμα από τα προλεγόμενα της συγγραφέως
CARINE DOGANIS
από το βιβλίο της
ΣΤΙΣ ΑΠΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΔΙΑΦΘΟΡΑΣ
Δημοκρατία και κατάδοση στην αρχαία Ελλάδα
πίνακας: Claude Cahun

1J.F Gayraud La denotiation, Παρίσι PUF 1995
2H. Arendt, Les origines du totalitarisme. Le systeme totalitaire Παρίσι Suil 1995

Τρίτη, 23 Δεκεμβρίου 2014

Περί φιλίας



Συμπεράσματα.
Η ανάλυση που μας άφησε ο Αριστοτέλης για την φιλία μέχρι σήμερα αποτελεί σημείο αναφοράς και έμπνευσης. Τα ίδια κίνητρα και ωφέλη συνεχίζουν να καθορίζουν και της φιλίες των σύγχρονων ανθρώπων. Τα βασικά κίνητρα κατά τον Αριστοτέλη είναι η χρησιμότητα και η ευχαρίστηση από την μια και η αρετή από την άλλη. Η γνήσια φιλία πρέπει να στηρίζεται στην ειλικρίνεια, στην αφιλοκέρδεια και στην προθυμία, Για να αναπτυχθεί η τέλεια φιλία υποστήριζε, πρέπει πρώτα να υπάρχει ισότητα ή αναλογία ανάμεσα στους φίλους. Αλλά και ανάμεσα στους ίσους κατά την θέση χρειάζονται ομοιότητες στο χαρακτήρα, τις κλίσεις κι τις ιδέες.
Όσο και αν οι ηθικοί λόγοι συνηγορούν υπέρ της φιλίας αρετής, ο ρεαλισμός υπαγορεύει ότι το ξεκίνημα τους οι φιλίες έχουν συνήθως ωφελιμιστικά χαρακτηριστικά. Ειδικότερα οι Επικούρειοι έθεταν ως πρώτο κίνητρο της φιλίας την ασφάλεια η οποία απασχολούσε έντονα τους ανθρώπους τότε. Πρόσθεταν όμως ότι για να διατηρηθούν οι φιλίες πρέπει να αγαπάμε τον φίλο μας όπως τον Εαυτό μας. Η αμοιβαιότητα της αγάπης μας κάνει να χαιρόμαστε για την χαρά των φίλων, όσο για την δικιά μας και να υποφέρουμε στον ίδιο βαθμό για τις στεναχώριες τους. 

Η Φιλία μας βοηθά να αξιολογήσουμε την ποιότητα της ζωής μας, καθώς ο φίλος λειτουργεί σαν καθρέφτης του Εαυτού μας. Επίσης είναι απαραίτητα για να πετυχαίνουμε τους στόχους μας, να συμμετέχουμε σε κοινές δραστηριότητες, να εντασσόμαστε στην δημόσια ζωή, να αντλούμε δυνάμεις σε δύσκολες περιόδους της ζωής, να αποκτάμε συναισθηματική υποστήριξη και να διαμορφώνουμε την προσωπικής μας ταυτότητα.
Η φιλία στις σύγχρονες κοινωνίες είναι περιορισμένη και αυτός είναι ένας από τους λόγους, που παρά την οικονομική ευμάρεια, πολλοί άνθρωποι θεωρούν τους Εαυτούς τους δυστυχείς. Έτσι οι έρευνες μας προτρέπουν να αλλάξουμε προτεραιότητες και να τοποθετήσουμε την συντροφικότητα, στην οποία περιλαμβάνεται η οικογενειακή αλληλεγγύη , η φιλία και κοινωνική υποστήριξη πάνω από το εισόδημα.
Απόσπασμα (συμπεράσματα)
του κεφαλαίου “Η φιλία”
από το βιβλίο
του Χάρη Δημητριάδη
ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ Αναζητώντας την ευτυχία στην καθημερινότητα
πίνακας :Jules Romains


Πέμπτη, 18 Δεκεμβρίου 2014

Νευρώσεις και Ψυχώσεις





Οι νευρώσεις και οι ψυχώσεις αποτελούν δυο μεγάλες ομάδες ψυχιατρικών ασθενειών, με τις υποδιαιρέσεις τους. Αυτές είναι αποτέλεσμα της προσπάθειας της ψυχιατρικής επιστήμης  να ερμηνεύσει και να κατατάξει τις διαταραχές του συναισθήματος του ανθρώπου, οι οποίες επηρεάζουν με την σειρά τους, τόσο την σκέψη όσο και το σώμα, για να βοηθήσει στην θεραπεία τους

Σύμφωνα με τον Φρόιντ, το ψυχικό όργανο χωρίζεται σε τρία μέρη το “Εκείνο”, το “Εγώ” και το “Υπέρ-εγώ”.

Το “Εκείνο” αντιπροσωπεύει τα ένστικτα , τις παρορμήσεις του ατόμου.

Το “Υπέρ-εγώ” αντιπροσωπεύει την κοινωνία και τις απαγορεύσεις της.

Το “Εγώ” είναι το συμβιβαστικό όργανο ανάμεσα στα δύο.

Το “Εγώ” λοιπόν λειτουργεί σαν ρυθμιστής ανάμεσα στο “Εκείνο” δηλαδή τις συνειδητές και ασυνείδητες επιθυμίες του ατόμου, και στο “Υπέρ-εγώ” που περιλαμβάνει τις απαιτήσεις τις κοινωνίας και τις απαγορεύσεις της.

Με αυτό το τρόπο το “Εγώ” μεριμνά ώστε να υπάρχει μια ισορροπία και το άτομο να μπορεί να ζει ευτυχισμένα μέσα στο στενό, αλλά και ευρύτερο κοινωνικό περιβάλλον.

Νευρώσεις

Από την στιγμή που οι απαιτήσεις του στενού οικογενειακού και ευρύτερου περιβάλλοντος είναι υπερβολικά πιεστικές και το άτομο δεν μπορεί να απαντήσει σε αυτές, τότε παράγεται το άγχος, το στρες, του οποίου η ένταση είναι ανάλογη με την πίεση που υφίσταται.

Δηλαδή όταν το “Υπέρ-εγώ”, η κοινωνία και οι θεσμικοί της αντιπρόσωποί, όπως είναι οι γονείς, καθηγητές, εργοδότες, κ.λ.π., με λίγα λόγια πρόσωπα και θεσμοί που ασκούν μια εξουσία απέναντι στο άτομο το πιέζουν, δηλαδή πιέζουν το “Εγώ” περισσότερο από όσο πρέπει, καταπιέζουν συγχρόνως και το “Εκείνο” ( επιθυμίες συνειδητές και ασυνείδητες).

Το άτομο, για να αποφύγει αυτή την πίεση, αναπτύσσει διάφορες μορφές αντίδρασης. Με αυτό τον τρόπο προσπαθεί να διοχετεύσει το παραγόμενο άγχος με στόχο να φανεί επαρκή απέναντι στις απαιτήσεις των άλλων. Αυτές οι αντιδράσεις μπορούν να πάρουν πολλές μορφές και συγκαταλέγονται στις νευρώσεις. Όπως ιδεοψυχαναγκαστική, ιδεοληπτική, φοβική νεύρωση, Υποχονδριακές διαταραχές, Πανικός, Ψυχοσωματικές διαταραχές κ.λ.π.

Ψυχώσεις

Όταν το “Εκείνο” δηλαδή οι συνειδητές και ασυνείδητες επιθυμίες του ατόμου, ξεπερνούν τα όρια, τότε το “Εγώ” δεν μπορεί να ανταποκριθεί στον συμβιβαστικό του ρόλο. Οι συνειδητές και ασυνείδητες επιθυμίες του βγαίνουν στην επιφάνεια καταργώντας τα κοινωνικά “απαγορεύεται” και τα “πρέπει” που θέτει το “Υπέρ-εγώ”

Τότε έχουμε να κάνουμε με τις ψυχώσεις, δηλαδή τη σχιζοφρένεια και τις διάφορες εκδηλώσεις της, όπως ψευδαισθήσεις, ιδέες επίδρασης της σκέψης, ηχολαλία, εκρήξεις θυμού, αρνητισμός , αυτισμό, παραλήρημα κ.λ.π.

Αυτά τα λίγα.

Κερεντζής Λάμπρος
Πίνακας: Marie Granger

Δευτέρα, 15 Δεκεμβρίου 2014

“Το μητρικό ένστικτο”






Στην σύγχρονη εποχή θεωρούμε την αγάπη των μανάδων για τα παιδιά τους σαν μια ουσιαστική πλευρά της ανθρώπινης φύσης, κάτι που θυμίζει την πίστη μας σε μια γενετική βάση του συναισθήματος. Όταν μια μητέρα αποτυγχάνει να επιδείξει αγάπη για τα παιδιά της – για παράδειγμα πουλώντας τα, ή, εγκαταλείποντας τα – φαίνεται σαν κάτι λιγότερο από ανθρώπινο ον. ( Ενδιαφέρον όμως παρουσιάζει το γεγονός ότι αν ένας άντρας εγκαταλείψει την σύζυγο και τα παιδιά του, σε γενικές γραμμές δεν το βλέπουμε σαν κάτι “αφύσικο”.) Όπως προτείνει η Γαλλίδα ιστορικός Elisabeth Badinter το πράγμα δεν ήταν πάντα έτσι.1 Στην Γαλλία και στην Αγγλία του δέκατου εβδόμου και δέκατου ΄'όγδοου αιώνα, το παιδί ζούσε σε μια οριακή κατάσταση.

Γραπτά της εποχής εκφράζουν μια διάχυτη αντιπάθεια για το βρέφος που γεννήθηκε μέσα στην αμαρτία και αντιμετωπίζονταν συχνά σαν μια φορτική ενόχληση και στην καλύτερη περίπτωση σαν άθυρμα, ή, πιθανός εργάτης. Για τους φτωχούς το να εγκαταλείψουν ένα παιδί ήταν κάτι συνηθισμένο, μια και τα μέσα που διέθεταν για έλεγχο των γεννήσεων, ή, για να κάνουν έκτρωση ήταν πενιχρά. Η έννοια του “μητρικού ενστίκτου” θα φαινόταν σίγουρα σαν ξένο.

Πράγματι σε πολλούς κοινωνικούς κύκλους ακόμα και ο θηλασμός θεωρούταν χαμένος χρόνος για την μητέρα. Αν η οικογένεια ήταν αρκετά πλούσια, έστελνα το παιδιά στην ύπαιθρο, όπου μια συναισθηματική, πλαδαρή παραμάνα αναλάμβανε την φροντίδα του. Εξαιτίας της κακής φροντίδας και της ανεπάρκειας της πλαδαρής τροφού σε γάλα, η παιδικά θνησιμότητα ήταν συνηθισμένη.

Τέτοιοι θάνατοι αποτελούσαν ρουτίνα και το χαμένο παιδί μπορούσε να αντικατασταθεί αργότερα. Τα οικογενειακά ημερολόγια δείχνουν για το θάνατο ενός παιδιού λίγο περισσότερο ενδιαφέρον για τον θάνατο ενός γείτονα, ή, για τις ημερήσιες δοσοληψίες της οικογένειας. Η Badinter μνημονεύει τον Montaigne “Έχασα δύο, ή, τρία παιδιά με αυτή την συναισθηματική παραμάνα – όχι ότι λυπήθηκα – προς θεού – δεν ένιωσα πάντως τρομερή ανησυχία”

Η ιδέα της ενστικτώδους μητρικής αγάπης για το παιδί, συμπεραίνει η Badinter, είναι πρόσφατο επίτευγμα στην Δυτική ιστορία.


1.Elisabeth Badinter Mother: Love Myth and reality


Απόσπασμα από το βιβλίο
του
Kenneth J. Gergen
Ο ΚΟΡΕΣΜΕΝΟΣ ΕΥΑΤΟΣ


πίνακας:
http://catalogue.drouot.com/ref-drouot/lot-ventes-aux-encheres-drouot.jsp?id=2637030

Σάββατο, 13 Δεκεμβρίου 2014

Η διεκδίκηση του εαυτού.




Οι κοινωνικές σχέσεις

Η σχέση του ατόμου με το περιβάλλον καθορίζεται από την μορφή των αλληλεπιδράσεων με αυτό. Η αλληλεπίδραση ορίζεται σαν ανταλλαγή λεκτική, συμπεριφοριστική, διανοητική που υφίσταται ανάμεσα σε δύο ή και περισσότερα άτομα και επηρεάσει την συμπεριφορά τους. Οι αλληλεπιδράσεις αποτελούν το περιεχόμενο των σχέσεων και σύμφωνα με αυτές καθορίζεται η μορφή τους. Με αυτό τον τρόπο, η σχέση με τους άλλους επηρεάζει το άτομο καθορίζοντας την σχέση με τον εαυτό, καθώς και την διαμόρφωση τη ταυτότητας του.

Σύμφωνα με Αντόνιο Γκράμσι ο άνθρωπος κατασκευάζει και κατασκευάζεται και η ιστορία του είναι το αποτέλεσμα των πράξεων του. Ο κονστρουκτιβισμός επίσης, δεν θεωρεί τον εαυτό μόνο σαν το αποτέλεσμα των κοινωνικών καταστάσεων, αλλά συγχρόνως και σαν κατασκευαστή και δημιουργό τους. Σύμφωνα με τις παραπάνω θέσεις το άτομο δεν είναι μόνο ο αποδέκτης των κοινωνικών αλλαγών και των μεταλλάξεων, αλλά και ενεργός παράγοντας και δημιουργός τους. Οι ενέργειές του καθορίζουν τον ίδιο και το περιβάλλον του. Με λίγα λόγια διαμορφώνει το περιβάλλον, διαμορφώνοντας τον εαυτό του και το αντίθετο.

Οι κοινωνικές σχέσεις, είτε είναι οικογενειακές, είτε φιλικές, είτε επαγγελματικές αποτελούν το ιστορικό περιεχόμενο της ανάπτυξής του ατόμου. Αποτελούν το εργοτάξιο θα λέγαμε της κατασκευής του εαυτού. Είναι πράξεις αυτό-εκπλήρωσης παρέχοντας στο άτομο την δυνατότητα να γνωρίσει, και να δημιουργήσει αυτό που φαντάζεται για τον ίδιο μέσα από την σχέση με τον άλλον.

Η διεκδίκηση

Η ανάπτυξη του ατόμου δεν είναι μια μοναχική πορεία μέσα στον κόσμο αλλά μια κοινωνική. Είναι μια πορεία μαζί με τους άλλους που τον περιβάλλουν, διεκδικώντας πάντα την "ελευθερίας του", από αυτούς. Με αυτό τον τρόπο η ίδια αλληλεπίδραση αποτελεί μια μορφή διεκδίκησης, δηλαδή απόκτησης αυτού που δικαιούται μέσα στην σχέση. 

Η άρνηση του ατόμου να αποδεχτεί τους όρους που θέτει το περιβάλλον, διαμορφώνει τις αλληλεπιδράσεις ανάλογα με τις συνθήκες που επικρατούν, σε μορφές διεκδίκησης. Η έννοια της διεκδίκησης έρχεται επίσης, να δώσει  μια άλλη μορφή στην κοινωνική πράξη του ατόμου, στο βαθμό που μέσω αυτής εκφράζει την επιθυμία και παίρνει το δικαίωμα να επηρεάσει το περιβάλλον και να ορίσει τους όρους της συνκατασκευής του εαυτού του.

Η διεκδίκηση δεν αποτελεί μόνο ένα στόχο για το άτομο, αλλά και μέσον για να μπορεί να αναπτυχθεί. Γίνεται πράξη του εαυτού και σαν πράξη τον διαμορφώνει. Μέσα από την αυτήν γνωρίζει τα όρια καθώς και τα όρια του περιβάλλοντος. Μέσω αυτής μαθαίνει να υπερασπίζεται τις ιδέες, τις πεποιθήσεις και τις στάσεις ζωής του.  Μαθαίνει να παίρνει πρωτοβουλίες που τον αφορούν και αναπαράγουν το πεδίο της ελευθερίας του. Έτσι εκφράζει την τάση για ενεργή συμμετοχή σε αυτό που συμβαίνει μέσα και έξω από αυτόν. Δηλαδή στην διαχείριση της σχέσης του με το περιβάλλον και στις αποφάσεις που τον αφορούν.
Μέσα από την διεκδίκηση το άτομο υπάρχει, σαν ξεχωριστή οντότητα ανάμεσα στους άλλους

Η κατασκευή του εαυτού λοιπόν είναι μια συνεχής διεκδίκηση.

 
Κερεντζής Λάμπρος

Πίνακας:
Teemu Mäki 

Τετάρτη, 10 Δεκεμβρίου 2014

Alice Miller | Οι πολιτικές συνέπειες της κακοποίησης των παιδιών







«…Τα ευρηματα των Bowlby και Spitz πριν απο δεκαετιες, ενισχυονται απο νεωτερες νευροβιολογικες ερευνες. Το συμπερασμα ειναι οτι οχι μονο η αμεση κακοποιηση, αλλα και η απουσια συναισθηματικης επαφης μεταξυ γονιων-παιδιου προκαλει ατροφια συγκεκριμενων τμηματων του εγκεφαλου που συνδεονται με τα συναισθηματα… Μεσω της συγχρονης νευροβιολογικης ερευνας κατανοουμε καλυτερα πώς λειτουργουσαν τυποι οπως ο Eichmann, ο Himmler, ο Höss. Η αυστηρη αγωγη πειθαρχησης στην οποια υποβληθηκαν απο τη βρεφικη τους ηλικια, ανεστειλε τη συναισθηματικη τους αναπτυξη, τους εκανε ανικανους να βιωσουν ανθρωπινα συναισθηματα συμπονιας για τη δυστυχια των αλλων· τετοια συναισθηματα τους ηταν απολυτως ξενα. Λογω της συναισθηματικης τους νεκρωσης, οι δραστες των πιο ειδεχθων εγκληματων ηταν ικανοι, μετα τον πολεμο, να λειτουργουν ως “κανονικοι”, χωρις την παραμικρη ενδειξη μεταμελειας, και να εντυπωσιαζουν το περιβαλλον τους με τις ικανοτητες τους. Ο dr. Mengele στο Αουσβιτς χρησιμοποιησε με τον πιο απανθρωπο τροπο μικρα παιδια ως πειραματοζωα, και μετα τον πολεμο εζησε 30 χρονια ως “κανονικος”, ευυποληπτος ανθρωπος.
 
 Αν δεν υπαρχουν θετικοι παραγοντες οπως η στοργη αλλων ατομων, το κακοποιημενο νηπιο θα αρνηθει απολυτα [θα σπρωξει στο υποσυνειδητο] την προσωπικη του τραγωδια, και θα εξιδανικευσει την αγριοτητα με καταστροφικες μελλοντικες συνεπειες. Η υπερβολικα ταπεινωτικη, τραυματικη ανατροφη του στο προγλωσσικο σταδιο, θα εμβολιασει στο θυμα το θαυμασμο για την απανθρωπια, αν δεν υπαρχουν αντισταθμιστικες εμπειριες συναισθηματικης επαφης με αλλα ατομα, αν δεν υπαρχει στο περιβαλλον του παιδιου καποιος να αμφισβητησει αυτες τις μεθοδους και να εκπροσωπησει ανθρωπινες αξιες.

Πολλοι ανθρωποι που κακοποιηθηκαν στην παιδικη τους ηλικια, επιμενουν σε ολη τους τη ζωη οτι η κακοποιηση ειναι αβλαβης και οτι η σωματικη τιμωρια ειναι ωφελιμη, εναντια σε ολες τις κραυγαλεες αποδειξεις για το αντιθετο. Αντιστροφως, οταν ενα νηπιο βιωσει απο την αρχη την προστατευτικη ασφαλεια, την αγαπη και την αποδοχη, θα αναπτυχθει ευτυχισμενο και θα αναπαραγει αυτες τις εμπειριες σε ολη του τη ζωη.

Ο Binjamin Wilkomirski… μου μιλησε για τις εμπειριες του ως παιδι σε στρατοπεδο συγκεντρωσης, ιδιαιτερα για τη συμπεριφορα των γυναικων δεσμοφυλάκων… Χρειαστηκε 50 χρονια ερευνας για να μαθει ποιες ηταν αυτες οι “μπλοκοβας”, που απροκαλυπτα απολαμβαναν να ταπεινωνουν και να βασανιζουν με καθε δυνατο τροπο μικρα εβραιοπουλα.

Ερευνωντας τα δικαστικα αρχεια βρηκε οτι οι περισσοτερες ηταν 19-21 ετων, στο παρελθον εργαζομενες σε κανονικες δουλειες οπως εμποροϋπαλληλοι ή μοδιστρες, και τιποτα παραξενο δεν υπηρχε στα βιογραφικα τους. Στις δίκες, ολες τους υποστηριζαν οτι δεν ηξεραν οτι τα παιδια των Εβραιων ηταν ανθρωποι. Το ευκολο συμπερασμα οπου καταληγει κανεις ειναι οτι η προπαγανδα και η χειραγωγηση αρκουν για να μεταμορφωσουν τους ανθρωπους σε σαδιστες βασανιστες και μαζικους δολοφονους.

Αντιθετα, το δικο μου συμπερασμα ειναι οτι μονο ανθρωποι με βιωματα σωματικης και ψυχολογικης κακοποιησης και πληρη απουσια στοργης, κατα τις πρωτες εβδομαδες και μηνες της ζωης τους, ειναι δυνατον να γινουν προθυμοι δημιοι. Οπως δειχνει το υλικο που συγκεντρωσε ο Goldhagen, ελαχιστη ιδεολογικη κατηχηση χρειαζονταν για να επιδοθουν στην αγριοτητα, επειδη το σωμα τους ηξερε ακριβως τι ηθελε να κανει οταν του επιτρεποταν να ακολουθησει τις κλισεις του. Αυτες οι κλισεις αφεθηκαν ελευθερες και ανεμποδιστες απο τη στιγμη που το κρατος χαρακτηρισε μη-προσωπα τους Εβραιους, νεους ή γερους.

Μονη η κατηχηση, σχολικη ή αλλη, οπουδηποτε βαθμου και εντασης, δεν ειναι ικανη να εμβολιασει το μισος στην ψυχη ενος ατομου που δεν εχει προδιαθεση μισους απο το παρελθον. Ειναι γνωστο οτι υπηρξαν αλλοι Γερμανοι, οπως ο Karl Jaspers, ο Hermann Hesse και ο Thomas Mann, που αντιληφθηκαν αμεσως τί σηματοδοτουσε η ανακηρυξη των Εβραιων σε μη-προσωπα. Ηταν το σκοπιμο σημα εναρξης της κανιβαλικης φρενιτιδας.

Για ατομα σαν αυτες τις “μπλοκοβας”, ψυχικα ακρωτηριασμενες κατα τη νηπιακη τους ηλικια, η υποδειξη νομιμων θηραματων ηταν βολικη και δελεαστικη… Αυτες οι νεες γυναικες χρησιμοποιουσαν τα παιδια για να αισθανθουν ισχυρες και να εκτονωσουν πανω στα θυματα τους την παλια υποσυνειδητη οργη που τις στοιχειωνε.

Παρολη την απανθρωπια της ανατροφης τους, αυτα τα ατομα δεν δειχνουν κανενα εξωτερικο σημαδι της ψυχικης τους βλαβης. Αντιθετα, συμπεριφερονται ως κανονικοι και προσαρμοσμενοι. Αργα ή γρηγορα ομως, συνηθως μια γενια αργοτερα, οταν τα κακοποιημενα παιδια γινονται τα ιδια γονεις, επιβαλλουν στα παιδια τους τα μαρτυρια που υπεφεραν οι ιδιοι, χωρις κανενα αισθημα ενοχης. Ειναι ο μονος τροπος συμπεριφορας που ξερουν, εφοσον εχουν απωθησει στο υποσυνειδητο, εχουν αρνηθει και διαγραψει απο τη συνειδηση την προσωπικη τους τραγωδια.
Μελετωντας την παιδικη κακοποιηση βλεπουμε τους γονεις να επιβαλλουν στα παιδια τους την ιδια μορφη τιμωριας ή απορριψης που βιωσαν και οι ιδιοι ως νηπια, χωρις να εχουν καμια αναμνηση των προσωπικων τους τραυματων.

Σε περιπτωσεις σεξουαλικης κακοποιησης παιδιων, συνηθως οι δραστες δεν εχουν συνειδητη αναμνηση βιασμου τους οταν ηταν παιδια, ή οταν εχουν αναμνηση, αυτη ειναι τελειως κενη απο συναισθηματα. Μονο αν δεχθουν ψυχαναλυση αντιλαμβανονται σε συνειδητο επιπεδο οτι η αναγκη τους να βιαζουν παιδια ειναι η υποσυνειδητη αναγκη εκδραματισης, αναπαραστασης των δικων τους τραυματικων εμπειριων.

[ …Με την εκδραμάτιση το ασυνείδητα αγχωμένο άτομο μετατρέπει την παθητική συμπεριφορά σε ενεργητική, μετασχηματίζοντας την αίσθηση της ανημπόριας και ευαλωτότητας σε μια εμπειρία δύναμης και ισχύος, ανεξάρτητα από το πόσο αρνητικό είναι το δράμα που παίζεται. Η ουσία της εκδραμάτισης δεν είναι η καλή ή η κακή φύση των πράξεων του ατόμου, αλλά η ασυνείδητη και τρομακτική φύση των παρορμήσεων που προτρέπουν το άτομο σε δράση, καθώς και ο αυτόματος ψυχαναγκαστικός τρόπος με τον οποίο πραγματοποιείται η εκδραματιζόμενη συμπεριφορά… http://is.gd/QbweIu ]
Η μονη εξηγηση που μπορω να δωσω ειναι οτι η ψυχικη οδυνη των τραυματικων νηπιακων εμπειριων καταχωριζεται στον εγκεφαλο με τη μορφη υποσυνειδητων αναμνησεων. Για ενα παιδι, η συνειδητη επεξεργασια τετοιων καταστασεων ειναι αδυνατη. Για να μην καταρρευσει απολυτα απο τον πονο και τον τρομο, πρεπει να απωθησει την επιγνωση. [Ακριβως επειδη η επιγνωση απωθηθηκε, θαφτηκε στο υποσυνειδητο,] οι υποσυνειδητες αναμνησεις κακοποιησης γινονται ψυχαναγκασμοι, προκαλουν παρορμησεις συχνης επαναλαμβανομενης αναπαραστασης των τραυματικων βιωματων με την ψευδη ελπιδα απελευθερωσης απο την οδυνη, τον τρομο [που εχει θαφτει στο υποσυνειδητο και βασανιζει αδιακοπα το ατομο]. Το θυμα θα δημιουργει, θα σκηνοθετει καταστασεις οπου θα κρατα τον ενεργητικο ρολο του θυτη, προσπαθωντας να απαλλαγει απο το αισθημα απολυτης αδυναμιας και τρομου.

Ομως αυτη η απαλλαγη ειναι αυταπατη, οι επιπτωσεις των τραυματικων βιωματων παραμενουν ισχυρες, ακριβως επειδη τα βιωματα ειναι θαμμενα στο υποσυνειδητο. Το παλαιο θυμα ειναι τωρα θυτης, ψαχνει αδιακοπα για νεα θυματα, και οσο προβαλλει το μισος και το φοβο του πανω σε αποδιοπομπαιους τραγους, ειναι αδυνατο ν’απαλλαγει απο τους εφιαλτες του. Μονο αν αντικρυσει και αναγνωρισει τις πραγματικες αιτιες της καταστασης του [αν επαναφερει στη συνειδηση τις αναμνησεις και την οδυνη που εμπεριεχουν] θα καταφερει να εξαλειψει το τυφλο του μισος. [Το μισος λειτουργει ως μασκα των απωθημενων, τα συντηρει θαμμενα στο υποσυνειδητο. Αν ο θαμμενος τρομος των τραυματων αναδυθει στη συνειδηση και υπαρξει επιγνωση, το μισος χανει τη λειτουργια του και δεν εχει λογο υπαρξης.]

Σεξουαλικοι εγκληματιες που αναβιωνουν τα τραυματα τους με ψυχαναλυση και τα συνειδητοποιουν, περιοριζουν τον κινδυνο να δημιουργησουν σκηνοθετημενες επαναληψεις των τραυματων τους σε βαρος αθωων θυματων.

Τί ειναι μισος; Ειναι η συνεπεια της οργης και της απελπισιας που η κακοποιηση και η εγκαταλειψη προκαλεσε σε ενα νηπιο, πριν ακομα αυτο αποκτησει ικανοτητα ομιλιας. Οργη και απελπισια που ενα νηπιο δεν μπορει να βιωσει συνειδητα. Ειναι αδυνατο να εξαλειφθει οσο παραμενει υποσυνειδητη η οργη η στρεφομενη εναντιον ενος γονεα (ή αν το υποκειμενο αρνειται να την παραδεχτει). Μπορει μονο να εκτονωθει προσωρινα στρεφομενη κατα του εαυτου ή κατα αποδιοπομπαιων τραγων, υποτιθεμενων εχθρων ― συνηθως το θυμα εκτονωνει την οργη του πανω στα παιδια του… Το μισος λειτουργει ως εσχατο μεσο αμυνας εναντια σε απελπιστικες καταστασεις απολυτης αδυναμιας…»

Δες:
Alice Miller | Μαυρη Παιδαγωγικη – http://wp.me/PoVML-1nl
Ψυχοϊστορια. Οι πολιτισμοι του θανατου | Lloyd deMause
http://wp.me/P1lvWO-Q6

 πηγή:http://www.psychohistory.com/htm/06_politic.html
http://isotita.wordpress.com/2014/10/13/5781/#respond

Σάββατο, 6 Δεκεμβρίου 2014

“Ασθενής” ή “Πελάτης”





Ασθενής” ή “πελάτης”, είναι ένα ζήτημα το οποίο έχει ανακύψει από παλιά στις τάξεις των επαγγελμάτων υγείας. Αυτός ο διάλογος θα τον έλεγα, ακόμα και σήμερα απασχολεί την ιατρική κοινότητα. Μεγάλα νοσοκομεία στο εξωτερικό προβληματίζονται στο πως πρέπει να ονομάσουν τους ανθρώπους που πάσχουν έχουν ανάγκη τις υπηρεσίες τους. Προτείνουν όχι μόνο αυτές τις δύο ονομασίες δηλαδή “ασθενής”, ή “πελάτης” αλλά και την ονομασία του “χρήστη”

Περισσότερο αυτό το δίλημμα το συναντάμε στα επαγγέλματα που αντικείμενό τους είναι η ψυχική υγεία, και η δυσκολία γίνεται μεγαλύτερη όσον αφορά την προσφώνηση και την ονομασία που θα αποδώσουμε στο άτομο ή τα άτομα που απευθύνονται σε εμάς, τους ψυχολόγους και ειδικά τους ψυχοθεραπευτές.

Η ονομασία “ασθενής”, δείχνει το άτομο του οποίου η υγεία βρίσκεται σε κατάσταση ανησυχίας. Το ότι συναντά όμως ένα γιατρό δεν σημαίνει ότι είναι άρρωστος, αλλά από την στιγμή που υπάρχει μια ιατρική γνωμάτευση, τότε μπορούμε να τον ονομάσουμε “ασθενή”.

Η ονομασία ”πελάτης”, αναφέρεται στο άτομο το οποίο ενδιαφέρεται για να “αγοράσει” προϊόντα ή και υπηρεσίες. Γι αυτό μάλλον τον λόγο οι φαρμακοποιοί μιλούν για τους “πελάτες” τους, όπως και άλλα επαγγέλματα υγείας. Βέβαια η ονομασία “πελάτης” είναι δανική από τον κόσμο της αγορά και του μάρκετινγκ και αυτό δεν αρέσει σε πολλούς επιστήμονες διότι, και πολύ σωστά το θέτουν, οι υπηρεσίες προς τον άνθρωπο δεν είναι σωστό να εξ ισούνται με διαδικασίες που έχουν σχέση με το εμπόριο.

Η ονομασία “χρήστης” αναφέρεται σε εκείνο το άτομο που μπορεί να “κάνει χρήση” ενός πακέτου ιατρικής περίθαλψις στο οποίο δεν περιλαμβάνεται μόνο η καθαρή ιατρική υπηρεσία, αλλά και άλλες. Αυτές οι υπηρεσίες εκτός των ιατρικών προσεγγίσεων στο προβλήματος υγείας που έχει παρουσιαστεί, ασχολούνται με την κοινωνική του διάσταση της ασθένειας και τις επιπτώσεις και αλλαγές που έχει φέρει, ή μπορεί να φέρει στον ασθενή αλλά και στο του κοντινό περιβάλλον.

Η κάθε μια λοιπόν από αυτές τις ονομασίες περιλαμβάνει και μια διαφορετική προσέγγιση της ασθένειας, δηλαδή μια άλλη πολιτική και φιλοσοφία απέναντι σε αυτόν που “πάσχει”.

Στην δική μας περίπτωση, αυτή του ψυχολόγου αλλά και του ψυχοθεραπευτή οι έννοιες “ασθενής” και “πελάτης” διατηρούν επίσης μια διαφορετική προσέγγιση του ατόμου που εκδηλώνει την ανάγκη να μας συναντήσει. Το να το ονομάσουμε “ασθενή”, το άτομο που ζητά την βοήθειά μας παραπέμπει στο νόσημα, δηλαδή ότι τον βλέπουμε σαν άρρωστο, που σημαίνει ότι η στάση μας απέναντι του θα διαμορφωθεί σύμφωνα με αυτό το βλέμμα.

Πρέπει όμως να αναρωτηθούμε κατά πόσον ένα ψυχολογικό πρόβλημα μπορεί να χαρακτηριστεί σαν νόσημα ή όχι. Αυτό δηλαδή που η ψυχιατρική επιστήμη θεωρεί και καθορίζει σαν ψυχικό νόσημα, στην δική μας περίπτωση δεν μπορεί να υποστηριχθεί σαν κάτι τέτοιο, διότι το ψυχολογικό πρόβλημα δεν έχει τα χαρακτηριστικά, του ψυχιατρικού ακόμα και αν μερικές φορές, χρειασθεί το άτομο που απευθύνεται σε εμάς να καταφύγει σε φαρμακευτική βοήθεια. Έτσι ο χαρακτηρισμός “ασθενής” περιορίσει και ορίζει την θεραπευτική σχέση σε μια βάση που, κατά την γνώμη μου, θέτει το άτομο σε μειονεκτική θέση απέναντί μας, και αδικεί και εμάς σαν ειδικούς.

Από την άλλη μεριά, το να τον ονομάσουμε “πελάτη” μας οδηγεί στην αντιμετώπιση του σαν κάποιον που “αγοράζει” ένα προϊόν. Πολλοί θεωρούν, όπως ανάφερα πάρα πάνω, ότι οι υπηρεσίες που προσφέρουμε δεν είναι προϊόντα με την στενή έννοια του όρου. Δεν συμφωνούν ισχυριζόμενοι ότι μειώνεται η “προσφορά” μας, η λειτουργία μας, στο επίπεδο του “εμπορικού προϊόντος”. Εδώ θα μπορούσαμε να ανοίξουμε ολόκληρο διάλογο σε σχέση με την εμπορευματοποίηση της ίδιας της ζωής, αλλά δεν είναι επί του παρόντος.

Το να ονομάζουμε το άτομο που απευθύνεται σε εμάς “πελάτη” δηλαδή σαν κάποιον ο οποίος “ αγοράζει”, σημαίνει ότι του αποδίδουμε μια ενέργεια που εμπεριέχει την επιλογή, την θέληση, την αποφασιστικότητα, και την ικανότητα να ελέγξει αυτό που του συμβαίνει μέσα από αυτή την “αγορά” των υπηρεσιών μας. Από αυτή την άποψη ο”πελάτης” εμφανίζεται σαν κάποιος ο οποίος δεν έχει απολέσει τις παραπάνω ιδιότητες, όπως θα μπορούσαμε να ισχυριστούμε για κάποιον που πάσχει από ψυχικό νόσημα, αλλά διατηρεί την αίσθηση του εαυτού του με το να αποφασίζει τι είναι για αυτόν το καλύτερο.

Ακόμα η σχέση με τον “ πελάτη” διαμορφώνεται σε ένα επίπεδο που δεν υποβιβάζει ούτε τον ίδιο, αλλά ούτε και την υπηρεσία που του προσφέρουμε. Δηλαδή σαν “πελάτης” μέσα στη θεραπευτική σχέση κρατά το κύρος του “πελάτη” και ότι αυτό σημαίνει κοινωνικά. Επίσης και το δικό μας κύρος παραμένει το ίδιο, δεν υποτιμάται, διότι είμαστε αυτοί που “γνωρίζουν” και “πουλάν” αυτή την γνώση και εκείνος, είναι αυτός που την “ιδιοποιείται” μέσα από την “αγορά” που κάνει.

Με λίγα λόγια εγώ προτιμώ να μιλώ για “ πελάτες” παρά για “ασθενείς”.

Κερεντζής Λάμπρος

Πίνακας Derek Gores
http://www.greenlaunches.com/category/recycle/page/14/

Τρίτη, 2 Δεκεμβρίου 2014

H κοινωνική ευθύνη




Η χρήση του όρου κοινωνική ευθύνη σχετίζεται θεμελιακά με την αναπτυξιακή πορεία της συγκεκριμένης ικανότητας να συνδέει κανείς την προσωπική αίσθηση του εγώ με το ευ ζην του συνόλου.

Στην μελέτη Common Fire, όπου εξετάστηκε η ζωή εκατό κοινωνικά υπεύθυνων ατόμων ( Daloz, Keen, Parks 1996), αναζητήσαμε άτομα τα οποία είχε επιδείξει σε μακροχρόνιο ορίζοντα μεγαλύτερη δέσμευση προς το κοινό καλό σε σύγκριση με την προσωπική ευημερία.

Αυτός ο τύπος δέσμευσης μπορεί να παραλληλιστεί με την έννοια των κοινών πλατιών, δηλαδή των τόπων όπου όλη η κοινότητα συναθροίζεται για λόγους επαγγελματικούς ή εορταστικούς και γίνεται φανερή η αλληλεξάρτηση. Εξ ορισμού οι κοινόχρηστες πλατείες δεν ανήκουν σε ένα άτομο και παρά το γεγονός ότι έχουν και την σκοτεινή πλευρά τους - αφού ήταν επίσης χώροι δουλεμπορίου και εκτέλεσης αντιφρονούντων - κατά κύριο λόγο αποτελούν μέρη κοινής ιδιοκτησίας όπου η κοινότητα συνεργάζεται για να πραγματώσει το πεπρωμένο της συνεχώς και αδιάλυτα, κάθε φορά με ατέλειες αλλά με στόχο το κοινό καλό.

Ανάλογα, η δέσμευση για το κοινό καλό γίνεται κατανοητή όχι ως ένα τελικό στάδιο, μια οριστική κατάσταση, αλλά ως μια στάση ειλικρινούς διάθεσης για ένα απαραίτητο και συνεχές διάλογο με αυτούς που διαφέρουν ή που δεν είναι ακόμα σε θέση να συμμετάσχουν πλήρως στα κοινά.

Αν η δικαιοσύνη ορίζεται με όρους συμμετοχής ή αποκλεισμού ( Marstin, 1979), τότε η δέσμευση για το κοινό καλό σημαίνει δέσμευση για την δικαιοσύνη. 

Και αυτή [η δέσμευση] είναι μια συνεργασία δίχως τέλος' η δικαιοσύνη δεν “ολοκληρώνεται” και ο διάλογος αποτελεί αυτός καθαυτόν ένα ουσιώδες τμήμα ζωντανής δημοκρατίας ( Chambers, 1995)

Απόσπασμα από το άρθρο
Μετασχιματίζουσα μάθηση για το κοινό καλό
του Lautent A Parks Deloz

Από το βιβλίο
Μετασχιματίζουσα Μάθηση

πίνακας: κολλάζ της Marie-Hélène Horain