Αναρτήσεις

Η επιθυμία... του “ΟΧΙ”

Εικόνα
Η βούληση, η επιθυμία γεννιέται μέσα από την δύναμη του υποκείμενου να εκφράζει το “όχι” ή το “ναι”. Δηλαδή μέσω της δυνατότητας επιλογής και απόφασης, η οποία σημαίνει δέσμευση και ανάληψη της ευθύνης.
Εάν σκεφτούμε όμως ότι το “ναι” είναι μια “αναίμακτη” θα λέγαμε κατάσταση, το οποίο δηλώνει ταύτιση των ατομικών αναγκών με των κοινωνικών, τότε η “ικανοποίηση” του υποκειμένου είναι πιο εφικτή μέσα από το “ναι”, δηλαδή την συμφωνία με την επιθυμία του εκάστοτε κοινωνικού πλαισίου που ανήκει και εκφράζεται.
Αντιθέτως το “όχι” έρχεται να δηλώσει την διαφοροποίηση και την ασυμφωνία στην μορφή ικανοποίησης που επιβάλει το κοινωνικό πλαίσιο. Δηλώνει μια περαιτέρω αναζήτηση της ικανοποίησης του υποκειμένου από αυτή που του προσφέρεται, η οποία σημαίνει και αναζήτηση και γνωριμία με τον ίδιο τον εαυτό.
Επίσης δηλώνει μια προσπάθεια επαναπροσδιορισμού του πλαισίου αναφοράς της ομάδας που ανήκει, μέσα από την αναγνώριση της διαφορετικότητας του. Η προσπάθεια επαναπροσδιορισμού οδηγεί σ΄ ένα…

Η πολυφωνική ταυτότητα

Εικόνα
Οι «άλλοι», οι σημαντικοί και ασήμαντοι «άλλοι», κρυμμένοι καλά μέσα μου, τόσο που να μην καταλαβαίνω ότι είναι εδώ. Ότι είναι καθισμένοι στην παλιά τους θέση και συνεχίζουν να κατέχουν κομμάτια του εαυτού μου. Συνεχίζουν να αντιπροσωπεύουν περιόδους της ζωής μου, όπου μέσα από το βλέμμα τους, από τα λόγια τους σχηματιζόταν αυτό που ήμουν και αυτό που ήθελα να γίνω. Συνεχίζω να κρατώ την εικόνα που είχαν για εμένα… ακόμα.
Αποφεύγω να φανερώνω την παρουσία τους. Όμως... μιλάω καθημερινά μαζί τους. Υπάρχει ένας διάλογος που δεν ξέρω αν εγώ τον ορίζω ή… αυτοί. Ακόμα και μετά τον «θάνατό» τους, ή, την απομάκρυνση από την ζωή μου, συνεχίζει ο ήχος να ηχεί της φωνή τους, ο οποίος πολλές φορές κατέγραφε τις ηρωικές μου ενέργειες σαν στοιχεία παράταιρα με το υφάδι των ματιών τους.
Συνεχίζει να ηχεί μέσα μου, με εκφράσεις σφυρηλατημένες από το χρόνο πάνω στο μάρμαρο της ψυχής μου. Εκφράσεις που διατηρούν την αναλλοίωτη προσπάθεια να ντύσω την ζωή μου και να συγκρατήσω τη ταυτότητα μου πάντα σε …

Το ήθος των νεκρών στην χειριστικότητα των ζωντανών

Εικόνα
Κάθε φορά που η πολιτική ηθική επιτρέπει την χρησιμοποίηση του θανάτου για να « ανέβει» στην εξουσία, στην ουσία…συμβάλει στο θάνατο της κοινωνικής ηθικής.
Χρησιμοποιώντας την οδύνη από την απώλεια και υιοθετώντας τη σαν στοιχείο της ηθικής της, συχνά της προσδίδει διαστάσεις και χαρακτηριστικά τα οποία δεν έχουν να κάνουν με την οδύνη αυτή καθεαυτή, αλλά μόνο με την ανάγκη εξασφάλισης της πολιτικής υπεροχής της.
Με αυτό τον τρόπο καταφέρνει να αφαιρέσει από την οδύνη την ουσιαστική λειτουργία της και να την επιφορτίσει μ’ ένα στόχο που δεν έχει σχέση με τους νεκρούς, αλλά με την χειριστικότητα από τους ζωντανούς, δηλαδή την δική της χειριστικότητα. Σε αυτό το στόχο επιστρατεύει το κάθε τι ξεπερνώντας τα όρια της κοινωνικής ηθικής αποδίδοντας την ευθύνη της ανηθικότητας της, στους αντιπάλους της.
Το πένθος για εκείνη δεν αποτελεί παρά ένα στοιχείο που ενισχύει την θέση της. Η απόδοση ευθυνών η οποία αποτελεί και το σημαντικό «όπλο» απέναντι στον αντίπαλο έρχεται να καλύψει το πένθος, …

Εγκατάλειψη και Κρατική φροντίδα

Εικόνα
Στην μικρή μας χώρα, η διαταραγμένη διαχρονικά σχέση που φαίνεται ότι υπάρχει με τους κοινωνικούς θεσμούς και ιδίως οι σχέσεις εξουσίας που αναπτύσσονται με τους εκάστοτε κρατικούς φορείς, διαμορφώνουν την απεραντοσύνη της ανασφάλειας που νιώθει ο πολίτης, τον φόβο του μέλλοντος που τον κυριεύει, την ανικανότητα ελέγχου της ζωή που τον διαπερνά, την έλλειψη εμπιστοσύνης προς τον άλλον και τις προθέσεις του.
Η κατάσταση αυτή του δημιουργεί ψυχικά: έλλειψη συναισθηματικής σταθερότητας, συνεχιζόμενη ανασφάλεια και αδυναμία καταπολέμησης της. Διαταραχή στην αντίληψη της πραγματικότητας όπου μπορεί εύκολα να επικρατήσει η απουσία ρεαλιστικής αποδοχής της και η ανάγκη διαφυγής σε μύθους και μαγικές σκέψεις για κατευνασμού του άγχους και της αγωνίας ενός αβέβαιου μέλλοντος.
Το βασικό λοιπόν συναίσθημα στην σχέση του πολίτη και του κράτους το οποίο εκφράζεται περισσότερο σε καταστάσεις κρίσης, είναι αυτό της ΕΓΚΑΤΑΛΕΙΨΗΣ, η οποία βιώνεται από την αίσθηση απουσίας φροντίδας και πρόληψης. Μια αί…

Το bullying είναι μια πράξη πολιτικής βίας.

Εικόνα
Μετά το άρθρο μου με τίτλο «Η αυτοχειρία ενός 14χρονου» σκέφτηκα ότι οι λέξεις που χρησιμοποιούμε για να περιγράψουμε μια πραγματικότητα καθορίζουν την αντίληψη μας πάνω σε αυτή. Πολλές φορές δεν μας επιτρέπουν να κατανοήσουμε την σοβαρότητα των συμβάντων, αποδίδοντας τους μια σημασία η οποία καταστεί τα γεγονότα απομονωμένα από την ιστορία με την οποία συνδέονται, σύμφωνα με την υφή και τον χαρακτήρα τους.Το bullying παραδείγματος χάριν ορίζεται από την Εταιρεία Ψυχοκοινωνικής Υγείας του Παιδιού και του Εφήβου (ΕΨΥΠΕ),  «ως σχολικός εκφοβισμός και εκφράζει την εσκεμμένη και επαναλαμβανόμενη βία και επιθετική συμπεριφορά με σκοπό την πρόκληση σωματικού ή και ψυχικού πόνου σε μαθητές από συμμαθητές τους, εντός και εκτός σχολείου» .
Το bullying λοιπόν φανερώνει μια πραγματικότητα την οποία μπορούμε να προσεγγίσουμε τόσο από ανθρωπολογικής πλευράς όσο και από πολιτικής. Δηλαδή να ενώσουμε την πράξη με το ιστορικό, ανθρωπολογικό και εθνολογικό υπόβαθρο για να κατανοήσουμε την σημασία της σ…

Η αυτοχειρία ενός 14χρονου

Εικόνα
Η αυτοχειρία, είναι ότι ότι χειρότερο μπορεί να στείλει σαν μήνυμα, ένας 14χρονος «καταδιωκόμενος» από συνομηλίκους του, οι οποίοι επάνω του ασκούσαν την βία που η κοινωνία τους διδάσκει καθημερινά και με εξαίρετη φροντίδα. Η αυτοχειρία, είναι ένα μήνυμα προς την κοινωνία, προς την εκπαίδευση, προς την οικογένεια, προς τους πάντες. Δηλώνει ότι ο αυτόχειρας ήταν θεσμικά απροστάτευτος. Ότι ούτε η κοινωνία, ούτε το σχολείο, αλλά ούτε και η οικογένεια μπόρεσε να τον προστατεύσει.
Η αυτοχειρία έρχεται να ξεδιαλύνει τους μύθους που η κοινωνία έχει φτιάξει για τον εαυτό της. Έρχεται να δηλώσει με το πιο χειρότερο τρόπο, την ύπαρξη της μοναξιάς, του φόβου, της καταπίεσης της παιδικής και εφηβικής ηλικίας. Μια καταπίεση που υφίσταται όχι μόνο από τους ενήλικες, αλλά και από τους συνομήλικες τους. Η αυτοχειρία ενός 14χρονου έρχεται να δηλώσει την ύπαρξη σωματικής και ψυχολογικής βίας, την ύπαρξη βασανιστηρίων που μπορεί να υποστεί ένα «παιδί» από τα άλλα. Έρχεται να δηλώσει επίσης ότι κανένας δε…

Μελαγχολία και κατάθλιψη: κοινά και αποκλίσεις

Εικόνα
Μελαγχολία και κατάθλιψη: κοινά και αποκλίσεις14
Η σχέση ανάµεσα στη σηµερινή µορφή της κατάθλιψης και στην παλιότερη µορφή της µελαγχολίας είναι αλληλένδετη, αλλά και προβληµατική. Οι περιγραφές ανάµεσα στην κατάθλιψη, όπως εµφανίστηκε στον εικοστό αιώνα, και στη µελαγχολία που ίσχυε µέχρι τον δέκατο ένατο αιώνα, δείχνουν οµοιότητες, αλλά και σηµαντικές διαφορές. Και όµως, µία εξίσωση ανάµεσα στους δύο όρους ήταν πάντα δεδοµένη. Στο παρόν κεφάλαιο θα εξεταστεί η µελαγχολία, και η κατάθλιψη ως µέρος της µελαγχολίας, που σήµερα θεωρείται πιο γενικός όρος.
Μία σύγκριση ανάµεσα στη µελαγχολία και τη σηµερινή κατάθλιψη δείχνει τουλάχιστον τέσσερις σηµαντικές οµοιότητες. Πρώτον, το σύµπλεγµα των συµπτωµάτων λύπης, αθυµίας και απελπισίας ταυτίζεται µε αυτό των συµπτωµάτων άγχους και φόβου. Από τους Έλληνες φυσικούς και φιλοσόφους και από εκεί στην Αναγέννηση µέχρι και τον πρώιµο µοντερνισµό, η συστάδα των χαρακτηριστικών που κινούνται γύρω από τους πόλους της λύπης και του φόβου έχουν µια πρ…