Αναρτήσεις

Προβολή αναρτήσεων από 2019

Υποκείμενο: Υποταγή, ή Συμμετοχή

Εικόνα
Η υποταγή...
Ο άνθρωπος σαν υποκείμενο μέσα στην ιστορία διαμορφώθηκε από την παρουσία πάντα μιας εξουσίας. Η κατασκευή του εμφανίζεται φυλογενετικά και ιστορικά σαν αντικείμενο πρωτίστως της θρησκείας και μετά της πολιτικής. Σε αυτή την περίπτωση, η οικογένεια σαν θεσμός έρχεται να βοηθήσει εφαρμόζοντας, αναπαράγοντας και σταθεροποιώντας τις επιταγές και των δύο.
Όπως λέει ο Μπολιμπαρ1. ανάμεσα στην υποταγή και την αναγκαιότητα υπάρχει μια σημαντική διαφορά. Σε κοινωνικό επίπεδο η επίγεια εξουσία για να λειτουργήσει αποτελεσματικά έπρεπε να επικαλεστεί την κατευθείαν σχέση της με το θείο. Έπρεπε να εμφανιστεί σαν υποκατάστατο της θεϊκής εξουσίας, σαν θέλημα θεού. Έτσι η υποταγή φαίνεται ότι εμπεριέχει και επενδύει την εξουσία με μια μορφή μεγαλείου. Μ' ένα θαυμασμό του υποκειμένου γι' αυτή. Με ένα δέος, κάτι που ξεπερνά την επίγεια καθημερινότητα αποδίδοντας της υπερφυσικές δυνάμεις. Δυνάμεις που ξεπερνούν την λογική προσέγγιση των καταστάσεων.
Έτσι στην αναγκαστικότητα, η …

Η θέση της ΜΑΝΑΣ

Εικόνα
«Αποτεφρωμένη ΄σάρκα μυρίζει στο δωμάτιο, στοκαθρέφτη προσπαθώ να κρύψω το πέρασμά του. Οι γονικές φιγούρες αλληλοκοιτιούνται η μία απέναντι στην άλλη. Οι κινήσεις τους μπερδεμένες από την χρόνια καταπίεση της επιθυμίας και την προσπάθεια επικράτησης μια πλασματικής εφορείας που φρόντιζε να κρατά την πραγματικότητα μου δέσμια της δικής τους σχέσης. Με τον πατέραείχα μια σχέση ανταγωνιστικότητας από παλιά, την οποία καταλάβαινα ότι αυτός την έβαζε ανάμεσα μας με αυτά που έλεγε. Πάντα είχε να μου κάνει μια παρατήρηση, αλλά στην σχέση με την μητέρα πάντα δεχόταν παρατηρήσεις από αυτή.Όσες φορές αντιτάχθηκα στην ξεκάθαρη προσπάθεια να με συγκρίνει με την αποτυχημένη του πορεία μέσα στην σχέση με την μάνα μου, η μάνα μου, ερχόταν να τον δικαιολογήσει, λέγοντας μου ότι έχω δίκιο, αλλά να μην του πηγαίνω τόσο κόντρα διότι δεν το αντέχει. Είναι ευαίσθητος έλεγε…Σαν αυτό που γινόταν να το έριχνε επάνω μου, ενώ από την άλλη χαιρόταν για αυτά που σκεπτόμουν, τα οποία είχα μάθει να της εμπιστεύομ…

Υπάρχουν στιγμές…

Εικόνα
Υπάρχουν στιγμές που αίσθηση των ορίων περιπλέκεται.  Χάνεται το διαχωριστικό ανάμεσα στους άλλους και σε εμάς.  Ένα βιασμένο χαμόγελο παίρνει την θέση του εαυτού.  Την θέση του προσώπου εναλλασσόμενες μορφές που ζητάν να επιβιώσουν μέσα από εμάς.
Η ιστορικότητα της οικογένειας σβήνει το προσωπικό χρόνο,  καλύπτει την ιδιωτικότητα μας.
Υπάρχουν στιγμές που η μαζική αντιμετώπιση της παρουσίας, μας κλειδώνει στο δωμάτιο των οικογενειακών ποινών και ανταμοιβών.  Που χάνεται και η αίσθηση των ορίων του σώματος.

 Νιώθουμε ότι είμαστε το ίδιο το δωμάτιο, και ότι ο τοίχος γίνεται ένα ζαρωμένο μέτωπο από γδαρμένο σοβά που ματώνει αλλά δεν το βλέπει κανείς…
Κερεντζής Λάμπρος

Πίνακας: Aneta Solecka

Η παιδοφιλία είναι μια λεηλασία

Εικόνα
Η πράξη της παιδοφιλίας
Η πράξη της παιδοφιλίας σε πολιτικό επίπεδο, μπορεί να ταυτιστεί με το φασισμό. Αποτελεί μια πράξη παραβίασης των σωματικών και ψυχικών ορίων του θύματος και απαίτησης τυφλής υποταγής στην εξουσία του παιδόφιλου. Δηλαδή συνιστά μια πράξη ολοκληρωτικής απογύμνωση του θύματος σε πραγματικό αλλά και συμβολικό επίπεδο.
Το σημαντικότερο όμως που εμπεριέχει αυτή η πράξη και γι’ αυτό, μπορούμε να ισχυριστούμε ότι ξεπερνά σε σοβαρότητα και τον ίδιο το φασισμό, είναι η ενοχοποίηση του θύματος. Δηλαδή η εγχάραξη της ιδέας στο θύμα – παιδί, ότι μπορεί, αυτό που συνέβη, να συνέβη με την δική του επιθυμία.
Με αυτό τον τρόπο επιτυγχάνει την πρόκληση της ενοχής και της ντροπής οι οποίες δεν επιτρέπουν την αντίσταση του θύματος, αντίθετα το καθιστούν συμμέτοχο της πράξης. Μέσα από αυτή την διαδικασία ο θύτης απαιτεί από το θύμα η πράξη να κρατηθεί κρυφή και τις περισσότερες φορές το πετυχαίνει.
Για τους πάρα πάνω λόγους η πράξη της παιδοφιλίας θ’ ακολουθεί το θύμα σε όλη του την …

Gregory Bateson και… η πορεία για την Ψύχωση

Εικόνα
Ο Gregory Bateson στην εισαγωγή που έκανε το 1961 σε μια αυτοβιογραφική έκθεση σχιζοφρένειας του 19ου αιώναμε τίτλο "Η Αφήγηση του Πέρσεβαλ", σε μια έκθεση για την Ψύχωσή ενός Ασθενούς,  γράφει τα εξής: 
«Θα έλεγε κανείς πως όταν ο ασθενής έχει μπει στο στάδιο της ψύχωσης, έχει να διανύσει κάποια πορεία. Έχει κατά κάποιο τρόπο ξεκινήσει για ένα εξερευνητικό ταξίδι που θα ολοκληρωθεί μόνο με την επιστροφή του στο φυσιολογικό κόσμο, στον οποίο έρχεται πια έχοντας διαφορετικές αντιλήψεις από τους άλλους κατοίκους του, που δεν ξεκίνησαν ποτέ για ένα τέτοιο ταξίδι. 
Εφόσον αρχίσει, το σχιζοφρενικό επεισόδιο φαίνεται πως έχει μία συγκεκριμένη πορεία, όπως έχει και μία ιεροτελεστία μύησης – θάνατο και αναγέννηση – στην οποία ο αρχάριος μπορεί να έχει φτάσει σπρωγμένος από την οικογενειακή του ζωή ή από τυχαίες περιστάσεις, αλλά η οποία στη συνέχεια προσδιορίζεται κατά πολύ από μία ενδογενή διαδικασία. 
Σύμφωνα με αυτά, η αυθόρμητη αποκατάσταση δεν αποτελεί πρόβλημα. Αντίθετα, είναι η …

Τα ΜΜΕ… και ο χρήστης

Εικόνα
…Τα ΜΜΕ εκπονούν το προφίλ του χρήστη (ναρκωτικών) ως ιδιαίτερης προσωπικότητας, μιλάνε για αίτια, για ευπαθής ομάδες κ.λπ. και ορίζουν το ερμηνευτικό πλαίσιο με ένα συντηρητικό, ηθικοπλαστικό, κανονιστικό λόγο, ο οποίος αναπαράγει κυρίαρχους λόγους όχι μόνο για τους χρήστες αλλά γενικότερα για την ομαλότητα και την παρέκκλιση. 
Δηλαδή αναπαράγει ορισμούς, ερμηνείες, αντιλήψεις που επιβάλλονται στο κοινό ασυνείδητα και μέσα από την επανάληψή τους, διαβρώνουν τον καθημερινό λόγο με την μορφή της κοινής λογικής του κοινού νου. Με δύο λόγια τα ΜΜΕ δεν κατασκευάζουν πρωταρχικά κυρίαρχους λόγους αλλά δεν τους υπονομεύουν, δεν τους αμφισβητούν τους αναπαράγουν…
Απόσπασμα από το άρθρο της  Αφροδίτης Κουκουτσάκη με τίτλο: "Η εικόνα των ναρκωτικών μέσα από την ποινική τους διαχείριση"
πηγήΤετράδια Ψυχιατρικής 2016

Η Γυναίκα στην αφάνεια

Εικόνα
Στη σημερινή επιχειρηματική πραγματικότητα, τα όρια μεταξύ εργασίας και προσωπικήςζωήςγίνονταιόλοκαιπιοδυσδιάκριτα,δημιουργώντας προβλήματασυγκρούσεωνμεταξύτωνρόλωνπουεπηρεάζουντους εργαζόμενους.
 Οι εταιρείες και γενικότερα έχουν αρχίσει να κατανοούν όλο καικαλύτεραταπροβλήματα πουπροκύπτουναπότιςσυγκρούσειςαυτές, καθώς μεταξύ άλλων επηρεάζουν αρνητικά την εργασιακή ικανοποίηση.
Τα προβλήματαπουπροκύπτουναπότηνπροστριβήτων αλληλοσυγκρουόμενων απαιτήσεων μεταξύ τωνρόλων, θεωρείταιότι είναι σοβαρότερα για τις γυναίκες σε σχέση με τους άνδρες.,καθώςορόλος που διαδραματίζουνοιγυναίκεςστηνοικογενειακήτουςζωήείναιθεμελιώδης.
Για παράδειγμα, οι γυναίκες αρκετά συχνά αναγκάζονται να ακολουθήσουν διαφορετικάμονοπάτιακαριέραςγιατίείναιυποχρεωμένεςνα προσαρμόζουντηνκαριέρατουςσεαυτή των συντρόφωντους.
Τέλος υπάρχουνπολύλίγεςμελέτεςγύρωαπόταμονοπάτιακαριέραςπου ενσωματώνουντιςιδιαίτερεςπτυχέςτηςζωήςτωνγυναικών,ανκαιτο πρόβλημααυτόέχειαρκετάμεγάλεςδιαστάσεις.Τοσημαντικότεροόμως είναιότιηκληρονομιάτ…

Η σιωπή σαν μέσον επιβολής

Εικόνα
Ο λόγος αποτελεί στοιχείο έκφρασης της παρουσίας του υποκειμένουαλλά εξαρτάται από την μορφή που θα πάρει στην εκφορά του. Φαίνεται ότι πρέπει να ελεγχθεί και να κατηγοριοποιηθεί σύμφωνα με τις απαιτήσεις των άλλων. Δηλαδή, από την ένταση και την χρεία του θα εκληφθεί σαν δείγμα καλής,ή όχι συμπεριφοράς. 
Πάντα ενεδρεύει ο φόβος, ο λόγος να πάρει διαστάσεις αντίλογου, αντίθεσης, άρνησης, ακόμα και επιθετικής διάθεσης. Έτσι από ανέκαθεν έπρεπε να οριοθετηθεί σε πλαίσια που θεωρούνται κόσμια και επιτρεπόμενα από το εκάστοτε κοινωνικό περιβάλλον. Αντίθετα η σιωπή, φαίνεται ότι προβάλει την ευγένεια του χαρακτήρα του υποκειμένου, την εκδήλωση του σεβασμού προς τους άλλους, την προσαρμογή και την μετρημένη παρουσία του, όπως αρμόζει στις επιθυμίες τους.
Η σιωπή σαν βασικό παιδαγωγικό εργαλείο, έκτισε ένα κόσμο στα μέτρα της εξουσίας εδώ και αιώνες. Επέβαλε την απαγόρευσης της ελεύθερης έκφρασης για διάφορους λόγους και κατασκεύασε ένα κόσμο βουβών συναισθημάτων, χαμένων εσωτερικών διαλόγων, …

Το συναίσθημα στο ζευγάρι

Εικόνα
Οι μορφές συναισθήματος που αναγεννιούνται  στο ζευγάρι, συγκροτούν ένα μεγάλο φάσμα το οποίο, με αφετηρία την έλξη και τον έρωτα, μπορεί να πάρει δυο μορφές.
Η πρώτη, με κατεύθυνση την συντροφικότητα που καταλήγει στην αγάπη. Και η δεύτερη με κατεύθυνση τον αποχωρισμό, που περνά στην αδιαφορία, ή… καταλήγει σε μίσος.
Ο χρόνος αυτής της διαδικασίας είναι η ίδια η ζωή. Οι παράγοντες που επενεργούν, είναι σαν το ανεξερεύνητο σύμπαν που όσο το κατακτάς, τόσο αντιλαμβάνεσαι  ότι είσαι στην αρχή.
Κερεντζής Λάμπρος
Φωτό: το φίλμ Amourτου Michael Haneke (2012)

Σαν ανυπεράσπιστο παιδάκι…

Εικόνα
Ακόμα μια φορά αναγκάζομαι να μιλήσω για την κοινωνική κατάσταση προσπαθώντας να κατανοήσω την συμβαίνει χρησιμοποιώντας την επαγγελματικές μου γνώσεις σε ένα θέμα που ξεφεύγει των αρμοδιοτήτων μου. Θα ήθελα να έχω την επιείκειά σας…
Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η κοινωνία μας βίωσε και βιώνει δύσκολες κοινωνικές συνθήκες, (μνημόνια) οι οποίες αποδόθηκαν βέβαια σε παράγοντες που δεν έχουν να κάνουν με αυτή, αλλά δεν σημαίνει ότι δεν μεγάλωσαν την αμφισβήτησης των διαφόρων πολιτικών και οικονομικών αποφάσεων  καθώς και των θεσμών που συμμετείχαν σε αυτές,  εγχώριων και αλλοδαπών. Η κοινωνία μας λοιπόν βίωσε την οικονομική απειλή και στο βαθμό που δεν αναγνώρισε την δική της ευθύνη, η απειλή θεωρήθηκε κατευθυνόμενη από αυτούς που μια ζωή επιβουλεύονται την παρουσία της.
Η ύπαρξη μιας νέας απειλής από την συμφωνία των Πρεσπών προκαλεί μια καινούργια κοινωνική αναστάτωση. Πυροδοτεί μέσα μας κάτι το αρχέγονο το οποίο θα έλεγα ότι συνορεύει με το ένστικτο της αυτοσυντήρησης. Το συναίσθημα που απ…

4…Το Πρόβλημα…

Εικόνα
Πολλές φορές η συνειδητοποίηση ορισμένων καταστάσεων μπορεί να δημιουργήσει περαιτέρω προβλήματα στην ζωή μας, οπότε το καλύτερο που έχουμε να κάνουμε είναι να τις… αγνοήσουμε. Βέβαια η αγνόηση μεταθέτει το πρόβλημα… δεν το επιλύει.
Η μετάθεση από την επίλυση ενός προβλήματος διατηρεί την αγωνία της αναμονής, δίνοντας την εντύπωση ότι το πρόβλημα φαίνεται ακόμα πιο σημαντικό από ότι είναι. Έτσι προσφέροντας του μια περίοπτη θέση το κάνει ρυθμιστή της κοινωνικής μας συμπεριφορά.
Διατηρώντας λοιπόν το πρόβλημα και μεταθέτοντας την επίλυση του, διατηρούμε την παρουσία του, πράγμα που δηλώνει ότι το πρόβλημα προσφέρει και όχι ότι εμποδίζει την κοινωνική μας λειτουργία. Ότι αποτελεί και αυτό ένα λειτουργικό στοιχείο το οποίο παρόλο που παρουσιάζεται σαν εμπόδιο στην ουσία μας παρέχει μια διέξοδο… από άλλες προβληματικές καταστάσεις.
Με αυτό τον τρόπο επαληθεύεται ένα βασικό αξίωμα της συστημικής ψυχοθεραπείας όπου ορίζει ότι  «το πρόβλημα δεν είναι παρά η λύση ενός άλλου προβλήματος» .
Φωτό: …

3…Αποχωρισμός

Εικόνα
Μιλώντας για τον αποχωρισμό στην οικογένεια, καταλαβαίνουμε ότι αυτός αποτελεί αναπόσπαστο κεφάλαιο στην ζωή της. Υπάρχει και αναπτύσσεται σαν συστατικό των οικογενειακών σχέσεων. Αναπτύσσεται με τον ίδιο τρόπο που αναπτύσσονται τα «παιδιά» μέσα σε αυτή, και αποτελεί την υλική πραγματικότητα της ικανότητα της να δημιουργεί και να κοινωνικοποιεί ανεξάρτητες οντότητες με επιτυχία. Ο αποχωρισμός πραγματώνεται με την απομάκρυνση των «παιδιών» από την οικογενειακή εστία η οποία επιφέρει την αλλαγή της έννοιας και της μορφής της γονικής σχέσης, εισάγοντας την απόσταση η οποία εμπεριέχει τον πόνο αλλά και την χαρά της αλλαγής, την αναγκαία αντιμετώπιση μιας καινούργιας διάστασης του βίου του γονέα, αλλά και του παιδιού. Η διαφορά είναι ότι το «παιδί» με τον αποχωρισμό ανακαλύπτει συνεπαρμένο, όλο και περισσότερο τις δυνατότητες, τις ικανότητες, τον εαυτό του και κατ’ επέκταση την ζωή που ανοίγεται μπροστά του με τις άπειρες επιλογές του, ενώ ο γονέας βιώνει τον αποχωρισμό σαν ένα περιορισμό …