Αναρτήσεις

Η ψυχολογία του ναζισμού Έριχ Φρομ

Εικόνα
(μέρος πρώτο) […] Εξετάζοντας την ψυχολογία του ναζισμού πρέπει πρώτα να θεωρήσουμε σαν εισαγωγή το θέμα της δυνατότητας εφαρμογής των ψυχολογικών παραγόντων στην κατανόηση του ναζισμού. Κατά την επιστήμη και ακόμη περισσότερο κατά την εκλαϊκευτική εξέταση του ναζισμού προβάλλονται συνήθως δύο αντίθετες απόψεις: σύμφωνα με την πρώτη, η ψυχολογία δεν είναι ικανή να εξηγήσει ένα οικονομικό και πολιτικό φαινόμενο όπως ο φασισμός και σύμφωνα με τη δεύτερη, ο φασισμός αποτελεί σήμερα πέρα για πέρα ψυχολογικό πρόβλημα. Η πρώτη άποψη θεωρεί το ναζισμό είτε σαν αποτέλεσμα ενός αποκλειστικά οικονομικού δυναμισμού –των επεκτατικών τάσεων του γερμανικού ιμπεριαλισμού- είτε σαν ουσιαστικά πολιτικό φαινόμενο –της κατάκτησης του κρατικού μηχανισμού από ένα πολιτικό κόμμα υποστηριζόμενο από τους βιομηχάνους και τους Γιούνγκερς. Με δύο λόγια, η νίκη του ναζισμού θεωρείται σαν αποτέλεσμα της εξαπάτησης και του εκβιασμού της πλειοψηφίας του πληθυσμού από μια μειοψη...

Η εθελοδουλία

Εικόνα
Η ύπαρξη της ελευθερίας όπως αποδεικνύεται μέσα από την αποποίηση της .- Ο Λα Μποεσί (1530-1563) στην Πραγματεία περί εθελοδουλίας, η εναντίον ενός ( 1548) φέρνει στο φως το παράδοξο της εγκατάλειψης της ελευθερίας από μεγάλο αριθμό ατόμων προς όφελος των ολίγων. Δίχως να μπορεί να εξηγηθεί από την σχέση ισχύος, η πλειοψηφία παραδίδεται στην τυραννία που ασκεί μια μειοψηφία. Τούτο το παράξενο γεγονός είναι ορατό: το ανέφικτο είναι μια τρέχουσα πραγματικότητα! Ενώ και τα ζώα ακόμα αντιστέκονται όταν τα αιχμαλωτίζουν, ο άνθρωπος γίνεται συνένοχος στην ίδια του την αιχμαλωσία. Θαρρεί και νιώθει ευχαρίστηση να τον αλυσοδένουν. Η μόνη δυνατή εξήγηση είναι η ευκολία: ο άνθρωπος είναι οκνηρός¨ προτιμάει την βολή του από την προσπάθεια να κυβερνήσει τον εαυτό του. Προτιμάει να αποποιηθεί την επικυριαρχία στον εαυτό του παρά να μπει στον κόπο να διεκδικήσει την ελευθερία του. Η συνήθεια του γίνεται δεύτερη φύση¨ έτσι όμως, διαλύεται η ιδέα ότι τα πράγματα θα μπορούσαν να εί...

Μια ατελείωτη μοναξιά μέσα σε ένα ατελείωτα μοναχικό πλήθος

Εικόνα
Σήμερα σε μια βόλτα που έκανε στην Αθήνα, σε κάθε στροφή του δρόμου από την Ομόνοια στην Κάνιγγος, και από εκεί μέχρι τη Βουλής, σε όποιο σημείο και αν κοίταγε συναντούσε ένα χέρι με ένα κυπελλάκι παρατεταμένο. Χέρι μαύρο, χέρι λευκό, χέρι μελαψό, χέρι γέρικο, χέρι νεανικό, πάντα ένα χέρι σε ικεσία. Περνώντας από μπροστά του κάθε φορά το μυαλό του πήγαινε να βάλει το χέρι στην τσέπη, αλλά δεν προλάβαινε. Δεν ήθελε να σταθεί μπροστά του και να ψάχνει το πορτοφόλι του. Έπρεπε να έχει κάτι στο χέρι και να το δώσει χωρίς να σταθεί. Το να σταθεί μπροστά του του έφερνε μια δυσφορία. Δυσφορία, ντροπή, δεν ήθελε από ντροπή. Αυτή η κίνηση όσο χριστιανική και αν φαινόταν ντρόπιαζε και τους δυο και εκείνο και τον επαίτη. Τις περισσότερες φορές περνούσε χωρίς να δίνει τίποτα μόνο σε όποιο προλάβαινε, δηλαδή άφηνε τον οβολό του σε ένα άντε δύο κυπελλάκια, μετά περνούσε με μια στεναχώρια μέσα του. Ένοιωθε τον πόνο της φτώχειας να τον ακολουθεί εσωτερικά και ...

Μόνη φεύγει η Στέλλα.

Εικόνα
Μόνη φεύγει η Στέλλα. Αφήνει το σπίτι του πατέρα της που βρικολάκιασε η νεότητα της. Το σπίτι που τίποτα δεν της ανήκε από τότε που γεννήθηκε. Δεμένη πισθάγκωνα πέρασε την παιδική της ηλικία. Εξόριστη ένιωθε σε αυτό το σπίτι. Στην εφηβεία έφυγε. Πλανήθηκε στην πόλη, πλανήθηκε σε εφήμερες σχέσεις, πλανήθηκε μέσα στην νύχτα, πέρασε από τα στενά κατατόπια της ψυχής της, αρπάχτηκε από τις τεχνητές ευημερίες του μυαλού της. Χάθηκε στον κάμπο των εξόριστων συνειδήσεων Τον μοναχικών υπάρξεων της πολυκοσμίας Εξαρτήθηκε, σύρθηκε στα πεζοδρόμια και μετά ξανασηκώθηκε. Και επανήλθε μετά από δέκα χρόνια. Εμφανίστηκε Χρωματιστή, γεμάτη ζωή, ολόκληρη γυναίκα. Καθαρή φλερτάριζε με την άνοιξη που την συναντούσε σε κάθε χρωματισμό του βήματος της. Τηλέφωνα κτυπούσαν, άνθρωποι που την περιμένανε να την πάνε βόλτα. Όμως όσες προσπάθειες και αν έκανε με τους ανθρώπους δεν κατάφερε να στεριώσει με κανένα. Μόνη γυρνούσε 27 χρόνια ενώ ποτέ δεν είχε μείνει μόνη, όπως στο σπίτι του πατέρα τ...

Η άρνηση και ενοχή στα πλαίσια της οικογένειας

Εικόνα
Η ενοχή Η ενοχή είναι ένα συναίσθημα αναγκαίο στο βαθμό που αποτελεί ένα συναίσθημα όπως τα άλλα, και δεν κατακλείσει τον εαυτό και δεν αποτελεί το βασικό συναίσθημα γύρω από το οποίο κτίζει ο άνθρωπος τον εαυτό του. Άρα ως ένα βαθμό η ενοχή μας βοηθάει να διορθώσουμε την σχέση μας με τους άλλους. Είναι μια φωνή από την μεριά της συνείδησης που καλά κάνει και υπάρχει σε αυτή την μορφή. Από την στιγμή που αυτή η φωνή γίνει κραυγή τότε η ενοχή αποτελεί ένα πολύ δυσάρεστο συναίσθημα που το χαρακτηρίζει μια συνεχής ένταση για κάτι που έκανε το άτομο και δεν έπρεπε να το κάνει, ή για κάτι που δεν έκανε αλλά έπρεπε να το κάνει Όταν ένα άτομο δεν αισθάνεται ικανό να καταφέρει κάτι, αισθάνεται ένοχο. Στην συνέχεια όσο αισθάνεται ένοχο τόσο αισθάνεται ανίκανο να αντιδράσει Η ενοχή λοιπόν καταδεικνύει την αίσθηση ανεπάρκειας του ατόμου, καταδεικνύει ότι δεν στέκεται στο ύψος των περιστάσεων. Η καλλιέργεια της ενοχής ξεκινάει από πολύ μικρή ηλικία και μπορεί να εξελίσσεται...

Ψυχιατρείο: Θεραπεία ή τιμωρία ;

Εικόνα
   Του Γιώργίου Κοκκινάκου Ό,τι μου μοιάζει το δέχομαι. Ό,τι διαφέρει από μένα το διώ- χνω, δεν το θέλω, μου φέρνει άγχος. Προπατορικό το κουσούρι του ανθρώπου. Από τον Θεό το έμαθε. Όλα θέλει να του μοιάζουν, κατ’ εικόνα και ομοίωσή του. Το διαφορετικό, το ενοχλητικό το αποκλείει, το εγκλείει και το περιθωριοποιεί. Έτσι και με την τρέλα. Την περιορίζει σε έναν τόπο και αυτό είναι ισχυρή απόδειξη ότι εδώ που κατοικούμε εμείς οι «λογικοί» δεν υπάρχουν τρελοί. Βέβαια η κοινωνία αυτό το καταφέρνει με τη βοήθεια της επιστήμης: Της ιδρυματικής, της προκρούστειας ψυχιατρικής. Για την οποία επίσης, η βιολογική, φαρμακευτική, κατασταλτική εκδοχή της είναι μια πειστική απόδειξη ότι αποτελεί όντως επιστήμη, αφού η «αποτελεσματικότητα» στην αντιμετώπιση των ψυχικά ασθενών ικανοποιεί την κοινωνία. Άσχετα αν ο χώρος του ψυχιατρείου είναι χώρος μη θεραπείας, χώρος όπου η κάθε διαφορετική συμπεριφορά καταγράφεται ως σύμπτωμα, ως ακατανόητη, ως επικίνδυνη, ως διορθωτέα. Η νοσογραφική ...

Η ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΞΟΥΘΕΝΩΣΗ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ

Εικόνα
    Τα  μέτρα του Υπουργείου Παιδείας …βλάπτουν σοβαρά την υγεία των εκπαιδευτικών Του Χρήστου Κάτσικα  Αν και ο επίσημος κρατικός λόγος χέρι χέρι με τις ηλεκτρονικές μας κουβερνάντες, τα ΜΜΕ και τους παλατιανούς δημοσιογράφους πασχίζουν να πείσουν την κοινή γνώμη ότι οι εκπαιδευτικοί είναι οι «τεμπέληδες της εύφορης κοιλάδας», ότι εργάζονται ελάχιστες ώρες την ημέρα και λίγους μήνες το χρόνο, όλες οι έρευνες, στην Ευρώπη, στην Αμερική και στη χώρα μας αποδεικνύουν εδώ και πολλά χρόνια ότι το επάγγελμα του εκπαιδευτικού κατέχει μια από τις πρώτες θέσεις στον κατάλογο των στρεσογόνων επαγγελμάτων. Οι εκπαιδευτικοί ανήκουν στην ομάδα των επαγγελματιών που είναι ιδιαίτερα επιρρεπείς στο «σύνδρομο επαγγελματικής εξουθένωσης». Η επαγγελματική εξουθένωση είναι ένα σύνδρομο σωματικής και ψυχικής εξάντλησης στα πλαίσια του οποίου ο εκπαιδευτικός κατακλύζεται από έλλειψη ενθουσιασμού και προσδοκιών, απογοήτευση, απάθεια, αδράνεια, χάνει...