Αμοιβή ή Τιμωρία




Πείραμα
Το πείραμα του A. W. Steets ψυχολόγου της συμπεριφοράς το οποίο παρουσιάζουμε εδώ, έχει να κάνει με αρουραίους σε μια πειραματική κατάσταση μάθησης.
Υπάρχουν δύο πειραματικές συνθήκες:

Η πρώτη συνθήκη βασίζεται στην αναζήτηση μιας ανταμοιβής και η δεύτερη στην αποφυγή μιας ποινής. Οι μισοί από τους αρουραίους βρίσκονται στην πρώτη συνθήκη και οι άλλοι μισοί στην δεύτερη. Και παρατηρούμε τις διαφορές
Όποια και αν είναι η συνθήκη του πειράματος οι αρουραίοι είναι κλεισμένοι μέσα σε ένα κουτί το οποίο έχει προσαρμοσμένο ένα μοχλό. Στην πρώτη περίπτωση, στην περίπτωση της ανταμοιβής οι αρουραίοι όταν πατάνε το μοχλό παίρνουν ένα γλύκισμα. Στην δεύτερη περίπτωση, στην περίπτωση της τιμωρίας, οι αρουραίοι όταν πατούν το μοχλό δέχονται μια ηλεκτρική εκκένωση που προκαλεί μια δυσάρεστη αίσθηση η οποία διατηρήται, διότι το πάστωμα αλλά και το συρματόπλεγμα του κουτιού είναι και αυτά ελαφρώς ηλεκτρισμένα.
Σε αυτό το στάδιο του πειράματος ο παρατηρητής διαπιστώνει ότι οι φορές που οι αρουραίοι πάτησαν το μοχλό δεν διαφέρει από την μια συνθήκη στην άλλη. Και οι δύο ομάδες των αρουραίων μάθανε με τον ίδιο τρόπο.
Αντιθέτως οι μεγάλες διαφορές παρουσιάζονται μετά. Όταν οι αρουραίοι τοποθετούνται σε μια καινούργια κατάσταση με την δυνατότητα να εξερευνήσουν έναν άγνωστο χώρο (π.χ.) Εκεί παρουσιάζουν μια διαφορετική συμπεριφορά σύμφωνα με τις συνθήκες που ζήσανε στο προηγούμενο πείρμα.
Τους αρουραίους της πρώτης συνθήκης, (αναζήτηση μιας ανταμοιβής),τους μετονομάζουμε ομάδα σε συνθήκη προσέγγισης, οι οποίοι φαίνεται ότι δεν έχουν να χάσουν ή να κερδίσουν τίποτα στον καινούργιο χώρο.. Συναισθηματικά είναι θετικοί και εξερευνούν το χώρο ψάχνοντας να βρουν και να κερδίσουν κάτι σε όλες τις γωνιές άφοβα..
Τούς αρουραίους της δεύτερης συνθήκης, (αποφυγή μιας ποινής), τους μετονομάζουμε ομάδα σε συνθήκη αποφυγής, οι οποίοι δεν έχουν την ίδια συμπεριφορά και δεν εκφράζουν το ίδιο συναίσθημα. Είναι λιγότερο αποτελεσματικοί, λιγότερο περίεργοι, εξερευνούν λιγότερο το χώρο, και κάθε φορά βιάζονται να γυρίσουν φοβισμένοι στην γωνιά τους.

Αυτοί οι αρουραίοι έμαθαν να αποφεύγουν την τιμωρία και η ζωή για αυτούς σημαίνει, πάνω από όλα, την αποφυγή προβλημάτων.


Σε προέκταση, η αναλογία αυτού του πειράματος στον άνθρωπο, νομίζω ότι είναι ξεκάθαρη. Καλύτερα λοιπόν οι γονείς να επιβραβεύουν με συνέπεια, π.χ. τους καλούς βαθμούς των παιδιών τους, παρά να παραμένουν βουβοί και να τα τιμωρούν όταν έχουν κακούς βαθμούς. Καλύτερα να επιβραβεύουν τις καλές πράξεις, διότι με αυτόν τον τρόπο τους ανοίγουν τον κόσμο και τον σηματοδοτούν σαν φορέα ανταμοιβών, παρά να εφαρμόσουν μια παιδαγωγική που στηρίζεται σε αρνητικές κυρώσεις και στην τιμωρία η οποία αναπτύσσει ένα όραμα του κόσμου περιστοιχισμένο από τιμωριτικές καταστάσεις τις οποίες πρέπει να αποφύγουν.


Σχόλια

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Η Τραγικότητα της Ελληνικής Οικογένειας

Ο “Μαμάκιας”: Μια δυσλειτουργία του πατρικού ρόλου.

Μια Πόρσε στην Εθνική οδό, ή... Μια οικογενειακή κατασκευή του θανάτου