Παρασκευή, 6 Ιουνίου 2014

Μεταψυχιατρική: μία νέα κατεύθυνση γιά τήν ψυχική ὑγεία




Ο κυβερνητικές πολιτικές χουν ρχίσει νά λλάζουν τό θος τν πηρεσιν ψυχικς γείας στή Βρεταννία, καθώς νέα δέσμευση γιά τήν ντιμετώπιση τς λληλεπίδρασης μεταξύ τς φτώχιας, τς νεργίας, καί τς ψυχικς νόσου χει δηγήσει σέ πολιτικές πού στιάζουν στή μειονεξία καί τόν κοινωνικό ποκλεισμό. Ο πολιτικές ατές δίνουν μφαση στή σημασία τν πλαισίων, τν ξιν, καί τν συνεταιρισμν. Τό θνικό πλαίσιο πηρεσιν ψυχικς γείας φέρνει στήν μερήσια διάταξη μία θεματική πού ρχεται σέ ντιπαράθεση μέ τή βιοϊατρική ψυχιατρική, δείχνοντας πώς κυβέρνηση ατή (καί κοινωνία πού κπροσωπε) ναζητ να πολύ διαφορετικό εδος ψυχιατρικς καί να νέο εδος σχέσης καί ποικοινωνίας μεταξύ τν παγγελματιν γείας καί τν χρηστν πηρεσιν ψυχικς γείας.
Σύμφωνα μέ τόν Muir Gray, « μεταμοντέρνα γεία καλεται νά νταποκριθε στίς προτεραιότητες τς μεταμοντέρνας κοινωνίας, δηλαδή: τό νδιαφέρον, τόσο γιά τίς ξίες, σο καί γιά τήν τεκμηρίωση τν πιστημονικν πόψεων, τήν νησυχία γιά τούς κινδύνους τς πιστήμης ντί γιά τά φέλη της καί τήν νάδειξη το καλς νημερωμένου σθενος». Τά νεωτερικά πιτεύγματα τς ψυχιατρικς μφισβητονται, καθώς κόμη καί ννοια τς ψυχικς νόσου χει περιγραφε ς μύθος. ντιψυχιατρική καί κριτική ψυχιατρική εναι κινήματα καλς δραιωμένα. ψυχιατρική χει ντιδράσει μυντικά στίς προκλήσεις ατές καί σέ λη τή διάρκεια το 20ου αώνα διαβεβαιώνει τούς πάντες γιά τήν ατρική της ταυτότητα.

Ο ρίζες τς μοντέρνας ψυχιατρικς
Κατά γενική μολογία, ψυχιατρική εναι προϊόν το Ερωπαϊκο Διαφωτισμο καί τς νασχόλησής του μέ τή λογική καί τό τομο. νασχόληση τοΔιαφωτισμο μέ τή λογική καί τήν τάξη γέννησε μία ποχή στήν ποία κοινωνία προσπθησε νά παλλαγε πό τά «παράλογα» στοιχεα της. Σύμφωνα μέ τόν Foucault, μφάνιση μεγάλων δρυμάτων, που στεγάζονταν «παράλογοι» νθρωποι δέν ταν να προοδευτικό ατρικό γχείρημα, λλά μία νέργεια κοινωνικο ποκλεισμο, τς ποίας ψυχιατρική πρξε τό μεσο πακόλουθο. Σέ να λλο πίπεδο, ἡ ἐνασχόληση μέ τή λογική δήγησε πίσης στήν πεποίθηση τι να μοντέλο προερχόμενο πό τήν ατρική πιστήμη ταν καλύτερος τρόπος νασχόλησης μέ τήν τρέλα. πό τόν Descartes καί μετά, Διαφωτισμός σχολήθηκε πίσης μέ τή διερεύνηση το τόμου. Τελικς, ατό δήγησε στήν μφάνιση τς φαινομενολογίας καί τς ψυχανάλυσης. θέση μας εναι τι ψυχιατρική το 20ου αώνα βασίστηκε σέ μία κριτη ποδοχή ατς τς νεωτερικς μφασης στή λογική καί τό τομο. Μπορομε νά ντοπίσουμε τρες κύριες συνέπειες τς ξέλιξης ατς.

Ο συνέπειες τς νεωτερικς μφασης
τρέλα εναι σωτερική: Τό ψυχιατρικό κείμενο μέ τή μεγαλύτερη πιρροή τόν 20ο αώνα εναι σως «Γενική Ψυχοπαθολογία» το Karl Jaspers, ποος δούλεψε στό πλαίσιο τς φαινομενολογικς ψυχολογίας τοEdmund Husserl. Σ’ ατή τή θεωρητική παράδοση, νος γίνεται ντιληπτός ς σωτερικός καί ξεχωριστός πό τόν κόσμο γύρω του. ψυχιατρική ξακολουθενά διαχωρίζει τά ψυχικά φαινόμενα πό τά πλαίσια στά ποα πισυμβαίνουν. ψυxική διαταραχή ρίζεται μέ ρους διαταραγμένης τομικς μπειρίας ν ο κοινωνικοί καί πολιτιστικοί παράγοντες εναι δευτερεύοντες.

Τεχνική ξήγηση τς τρέλλας:
Διαφωτισμός ποσχέθηκε τι νθρώπινη δυστυχία θά ποχωροσε μπροστά στόν ρθολογισμό καί τήν πιστήμη. πό τήν πλευρά της, ψυχιατρική ναζήτησε τήν ντικατάσταση τν πνευματικν, θικν, πολιτικν καί λαϊκν ξηγήσεων τς τρέλας μέ τό τεχνολογικό πλαίσιο τς ψυχοπαθολογίας καί τς νευρολογίας. ποκορύφωμα πρξε πρόσφατη «δεκαετία το γκεφάλου» καί σχυρισμός, τι τρέλα προκαλεται πό νευρολογικές βλάβες, ο ποες μπορον νά  θεραπευθον μέ φάρμακα. μφισβήτηση ατο το μοντέλου θεωρεται πλέον, σχεδόν, αρετική.
ξαναναγκασμός (Coersion) καί ψυχιατρική: Ο δεσμοί μεταξύ κοινωνικο ποκλεισμο, κάθειρξης καί ψυχιατρικς σφυρηλατήθηκαν τήν ποχή το Διαφωτισμο. Τόν 20ο αώνα, πόσχεση τς ψυχιατρικς νά λέγξει τήν τρέλα μέσω τς ατρικς πιστήμης δωσε στούς ψυχιάτρους τό δικαίωμα νά περιορίζουν τούς σθενες καί νά τούς πιβάλλουν τή λήψη σχυρν φαρμάκων τήν λεκτροθεραπεία (λεκτροσόκ). παραγνώριση τς καταναγκαστικς διάστασης τς ψυχιατρικς δέν βοηθ στήν ξιοπιστία της, οτε λαφρύνει τό στίγμα τς ψυχικς νόσου. Ο σθενες καί τό κοινό γνωρίζουν, τι μία διάγνωση διαβήτη, γιά παράδειγμα, σέ ντίθεση μέ ατή τς σχιζοφρένειας, δέν δηγε σέ κούσια νοσηλεία.

Μία νέα κατεύθυνση γιά τήν ψυχική γεία
κριτική μας μπορε νά διατυπωθε ς μία σειρά ρωτημάτων: (1) άν ψυχιατρική ποτελε προϊόν το δρύματος, ποιά κανότητά της νά καθορίσει τή φύση τς μεταϊδρυματικς φροντίδας; (2) Μπορομε νά φανταστομε μία σχέση μεταξύ ατρικς καί τρέλας διαφορετική πό ατήν πού χει σφυρηλατηθεστά συλα μις περασμένης ποχς; (3) άν ψυχιατρική εναι τό προϊόν νός πολιτισμο πού σχολεται μέ τόν ρθολογισμό καί τό τομο, τί εδους πηρεσίες ψυχικς γείας ρμόζουν στόν μεταμοντέρνο κόσμο που ατά τά νδιαφέροντα φθίνουν; (4) Πόσο ταιριάζει Δυτική ψυχιατρική σέ πολιτισμικές μάδες πού ποδίδουν διαίτερη σημασία στόν πνευματισμό καί τήν θική διάσταση τς σημασίας τς οκογένειας καί τς κοινότητας; (5) Πς μπορον νά πεμπλακον οἱ ὑπηρεσίες ψυχικς γείας πό τή θεματική το κοινωνικο ποκλεισμο καί το καταναγκασμο μέ τήν ποία χουν συνδεθε;

Ο στόχοι τς μεταψυχιατρικς
σημασία τν πλαισίων: Τά πλαίσια, δηλαδή ο κοινωνικές, πολιτικές, καί πολιτιστικές συνθκες, θά πρέπει νά εναι πρωταρχικς σημασίας στήν κατανόηση τς τρέλας. Τά γεγονότα, ο ντιδράσεις καί τά κοινωνικά δίκτυα δέν συλλαμβάνονται ς ξεχωριστοί παράγοντες πού μπορον νά ναλυθον καί νά μετρηθον μεμονωμένα, λλά συνδέονται μεταξύ τους μέ δεσμούς πού μπορον νά διερευνηθον καί νά ποσαφηνισθον. Ατό δέν ναιρε τή σημασία μις βιολογικς προσέγγισης λλά ρνεται νά τήν καταστήσει κυρίαρχη καί τήν ντιλαμβάνεται ς βασισμένη σέ κάποιες παραδοχές ο ποες πό μόνες τους πορρέουν πό να συγκεκριμένο πλαίσιο. Πιστεύουμε πίσης τι στό πρακτικό, κλινικό ργο, ο παρεμβάσεις δέν χρειάζεται νά βασίζονται σέ να τομικιστικό πλαίσιο πού στιάζει στήν ατρική διάγνωση καί θεραπεία.
θικός παρά τεχνολογικός προσανατολισμός: κλινική ποτελεσματικότητα – δέα τι πιστήμη πρέπει νά καθοδηγε τήν κλινική πρακτική– κυριαρχεσήμερα στήν ψυχιατρική, ποτιμντας τή σημασία τν ξιν στήν ρευνα καί τήν πρακτική. πειδή ψυχιατρική σχολεται κατ’ ξοχήν μέ πεποιθήσεις, διαθέσεις, σχέσεις καί συμπεριφορές διαπραγμάτευση ατή συνιστ τόν κύριο μέρος τν κλινικν της γχειρημάτων. Ο κίνδυνοι τς παραγνώρισης ατν τν ρωτημάτων, ν καί φορον τό σύνολο τς ψυχικς γείας, ναδεικνύονται περισσότερο στήν προβληματική σχέση μεταξύ τς ψυχιατρικς καί τν μή Ερωπαϊκν πληθυσμν, τόσο στήν Ερώπη σο καί λλο .

πανεξέταση τν πολιτικν καταναγκασμο:
Πολλές μάδες χρηστν μφισβητον τό ατρικό μοντέλο καί εναι ξαγριωμένες πού ατό παρέχει τό πλαίσιο γιά καταναγκαστική νοσηλεία. Ατό δέν σημαίνει τι κοινωνία δέν πρέπει ποτέ νά φαιρετήν λευθερία νός τόμου λόγω τς ψυχικς του διαταραχς. μφισβητντας μως τή νοοτροπία τι ψυχιατρική θεωρία εναι οδέτερη, ντικειμενική καί νυστερόβουλη, μεταψυχιατρική μφισβητε τήν πιχειρηματολογία γιά τόν ατρικό λεγχο τς διαδικασίας. σως ο ατροί θά πρεπε νά χουν τή   δυνατότητα νά ατονται τήν κράτηση (μαζί μέ λλα τομα καί μάδες), λλά χι νά παίρνουν τήν πόφαση τς κράτησης.

Συμπέρασμα: μεταψυχιατρική καί ντιψυχιατρική
μετα-ψυχιατρική πιδιώκει τήν πέρβαση τς σύγκρουσης μεταξύ ψυχιατρικς καί ντιψυχιατρικς. Καί ο δύο βασίζονταν στήν παραδοχή τι μπορε νά πάρξει νας σωστός τρόπος κατανόησης τς τρέλας καί τι λήθεια γιά τήν τρέλα πρεπε, καί μποροσε, νά επωθε. μεταψυχιατρική θέτει τά θέματα ατά σέ διαφορετικό πλαίσιο. Δέν προτείνει νέες θεωρίες γιά τήν τρέλα, λλά δημιουργε χρο στόν ποο καί λλες πόψεις, πού προηγουμένως στερονταν τή δυνατότητα ατή, μπορον νά ποκτήσουν γκυρότητα. Κυρίως θεωρεῖ ὅτι πρέπει πλέον νά ποκτήσουν καθοριστικό λόγο (ρόλο) ο χρστες τν πηρεσιν ψυχικς γείας. ψυχιατρική θά πρέπει νά προσαρμοστε στό «μεταμοντέρνο περιβάλλον» το Muir Gray. μεταψυχιατρική προσπαθε νά κδημοκρατίσει τήν ψυχική γεία, συνδέοντας τήν νάπτυξη προοδευτικν πηρεσιν μέ μία συζήτηση σχετικά μέ τά πλαίσια, τίς ξίες καί τίς συνεργασίες.

Patrick Bracken, Philip Thomas, 2001 “Postpsychiatry: a new direction for mental health” BMJ, 322; 724-727
Μετάφραση, πιμέλεια: Μαρία Δάφνη Χρυσικοπούλου
(Περιοδικό «Ἀντιστίγμα», Τεύχος 2, Ἀπρίλιος-Ἰούνιος 2008, σελ. 10-13)

πηγή: http://www.antistigma.gr/2011/08/04/2011-08-04-10-57-57/

Πίνακας: 798 × 351 - twistedsifter.com
Francis Bacon,

Δεν υπάρχουν σχόλια: