ΤΟ ΤΡΑΠΕΖΙ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ



 
 


Λίγες δεκάδες χρόνια πριν όσες δουλειές κι αν είχαν τα μέλη μιας οικογένειας, όσο παράξενα ωράρια κι αν υπήρχαν στον καθένα χωριστά, το τραπέζι της Κυριακής ήταν ιερό. Προαποφασιζόταν το μενού από το Σάββατο, γινόντουσαν τα ανάλογα ψώνια και η προετοιμασία ξεκίναγε από νωρίς την Κυριακή. Το αρνί όπως και σήμερα έπαιζε κυρίαρχο ρόλο στο τραπέζι της Κυριακής. Τη μια γινόταν με πατατούλες και λαδορίγανη και την άλλη γιουβετσάδα με μπόλικη ντομάτα και κριθαράκι. Φυσικά το φαγητό δεν ερχόταν ξερό στο τραπέζι, αλλά συνοδευότανε από τις ανάλογες σαλάτες, οπωσδήποτε τυράκι στην τυριέρα και κρύα ρετσίνα από το ψυγείο αγορασμένη χύμα από τη μάντρα της γειτονιάς. Ενίοτε εάν υπήρχαν συγγενείς προς τη μεριά της Νεμέας ένα Αγιωργίτικο γέμιζε τις καράφες.

Κατά δε την προκαταρκτική διαδικασία και μάλιστα όταν υπήρχαν και καλεσμένοι ετοιμαζόταν το ανάλογο ουζάκι. Απλά πράγματα. Σαρδέλα του κουτιού, ψιλοκομμένο σαλαμάκι από τη Λευκάδα, ελίτσες, πικάντικο κεφαλοτύρι κομμένο σε κύβους, ντομάτα γαρίφαλο, αγγουράκια βουτηγμένα στο ξύδι. Από τότε τα παγάκια βρόνταγαν μέσα στα ποτήρια με το γαλακτώδες ποτό.

Η ουσία όμως δεν ήταν το μενού του Κυριακάτικου τραπεζιού, η ουσία ήταν η ιεροτελεστία. Όσο οι άντρες πίναν το ουζάκι και οι γυναίκες ετοίμαζαν το κυρίως φαγητό ξεκίναγαν οι συζητήσεις. Στην αρχή ήταν ανταλλαγή ειδήσεων, μετά τα πράγματα χόντραιναν μπαίναν στις πολιτικές συζητήσεις και τότε οι αντιθέσεις ανάμεσα στη δεξιά και την αριστερά ήταν πιο έντονες. Πολλές φορές άρχιζε να διαφαίνεται ένας έντονος καυγάς, ένας πρόσθετος μεζές, μια γυναικεία παρέμβαση έστρωνε τα πράγματα. Κανένας δεν μισούσε κανέναν. Όταν όμως όλος ο κόσμος καθόταν στο τραπέζι μαζί με τα παιδιά τότε όλα γλύκαιναν. 

Στον έναν άρεσε το φαγητό, στον άλλον όχι, ο ένας ήθελε άπαχο το κρέας, ο άλλος με πολύ λίπος,. Ακουγόντουσαν έπαινοι για τα παιδιά, μαλώματα, οικογενειακές υποθέσεις ξετυλίγονταν, το κρασί ζέσταινε τα πνεύματα, αδιέξοδα γκρεμιζόντουσαν, λύσεις δινόντουσαν και δεν υπήρχε γλυκό στο τέλος, ίσως που και που κανένας χαλβάς . Κανένα μήλο καθαριζότανε και ή το βουτάγαν μέσα στη ρετσίνα ή το πασπαλίζανε με λίγη κανέλα. Σαν γλυκό ήταν και αυτό. 

Ήταν όμορφο το τραπέζι της Κυριακής και κει πάνω στα τελειώματα το ραδιόφωνο άρχιζε να μεταδίδει τον ποδοσφαιρικό αγώνα της Κυριακής. Με ιερή προσήλωση και απόλυτη προσοχή άκουγαν τις φάσεις του αγώνα και ή βλαστημάγανε την ήττα ή επευφημούσαν την νίκη την κατάλληλη στιγμή. Οι γυναίκες είχαν πιει ήδη τον καφέ τους και διάβαζαν το φλιτζάνι στο διπλανό δωμάτιο. Μεγάλες πόρτες διάβαιναν, σκαλιά της εκκλησίας ανέβαιναν, όμορφους άντρες παντρευόντουσαν και πέριξ του ραδιοφώνου οι άντρες χαλάρωναν τις γραβάτες, λάσκαραν τη ζώνη κατά μια τρύπα, κάπνιζαν αρειμανίως και ρουφούσαν το καϊμάκι του καφέ. Όμορφες εικόνες, όμορφες γεύσεις, όμορφες σχέσεις. Τέτοια τραπέζια δεν γίνονται πια συχνά. 

Την Κυριακή τα παιδιά ξυπνάνε μετά τις 14.00 εξαιτίας του ξενυχτιού του Σαββάτου, η μαμά χουχουλιάζει στο κρεβάτι εξαντλημένη από όλη την εβδομάδα μια και είναι και αυτή εργαζόμενη και ο μπαμπάς με την ολοκαίνουργια αθλητική φόρμα που δεν την έχει ιδρώσει ποτέ πάει για καφέ με τους φίλους του. Που να φάνε όλοι αυτοί οι άνθρωποι μαζί.
Μόνο εάν πάνε όλοι μαζί διακοπές και φάνε όλοι μαζί σε ένα εστιατόριο που και αυτό δύσκολο το βλέπω. 

Έφτιαχνε τις σχέσεις το Κυριακάτικο τραπέζι, έδινε λύσεις το Κυριακάτικο τραπέζι, είχες κάπου να μοιραστείς τις σκέψεις σου , τη χαρά σου και τη λύπη σου. Έβαζες τα παιδιά σου συμμέτοχους στην εξέλιξη της ζωής. Γι’ αυτό και εγώ θέλω να φτιάξω ένα μεγάλο Κυριακάτικο τραπέζι. Είναι σχεδόν αδύνατον να γίνει στην πραγματικότητα, αλλά ας το κάνουμε στα όνειρά μας. Η διαδικασία είναι απλή. Θα διαλέξω μια μεγάλη πλατεία στην πιο κακόφημη γειτονιά της Αθήνας. Θα πάρω άδεια από το Δήμο Αθηναίων να μου παραχωρήσει την πλατεία για το τραπέζι. Θα το ανακοινώσω στο internet. Ελάτε κόσμε να φάμε όλοι μαζί. Φέρτε ότι μπορείτε από ένα τραπεζάκι έως μια καρέκλα, ένα ταψάκι σπανακόπιτα, έως μια μακαρονάδα βουτύρου, κρασάκι χύμα της γιαγιάς σας, μπυρόνια από τον ψιλικατζή της γειτονιάς. Και θα καλούσα μουσικάντηδες λαϊκούς και έντεχνους και θα πήγαινα πρώτος από τις 08.00 το πρωί. Θα είχα μαζί μου όλη τη συμμορία. Θα έστηνα ένα τραπέζι να γίνει η αρχή, θα έβαζα πάνω τις νταμιτζάνες με το κρασί, θα έβαζα επάνω το γιουβέτσι που το μαγειρεύω καλά να μελώνει και να γίνει μαστιχωτό, δυο μεγάλα μπολ ρώσικη σαλάτα από το σπίτι και λουκανικόπιτες με λουκάνικο Τρικάλων που τις κάνω καλά. Και όταν έσκαγε μύτη ο επόμενος καλεσμένος θα έβαζα το τραπεζάκι του δίπλα στο δικό μου και πάνω του το σπανακόρυζο που έφερε από το σπίτι και πιο δίπλα τη ρετσίνα του τρίτου. Και σε δυο ώρες μέσα θα είχε γεμίσει η πλατεία τραπέζια. Θα είχα μοιράσει τον κόσμο σε ομάδες, άλλοι σερβιτόροι, άλλοι μπουφεντζήδες, άλλοι περιφρούρηση, άλλοι στο κρασί. Και όταν θα ερχόντουσαν οι μουσικοί θα αρχίζαμε και τα τραγούδια, αυτά τα πολυφωνικά που τραγουδάνε πολλοί μαζί που κάνουν το άγχος να φεύγει από μέσα σου και που κάνουν τη χαρά να μπαίνει. Και δεν θα ξεχνούσε κανένας αυτό το τραπέζι, μα κανένας. Και το απογευματάκι που θα είχαμε φάει καλά και θα είχαμε πιει καλύτερα και οι ψυχές μας θα ήταν γεμάτες με χαρά και αγάπη, θα ξεστρώναμε το τραπέζι, θα πετάγαμε τα σκουπίδια στους κάδους και θα αφήναμε την πλατεία καλύτερα από πριν. Και την επόμενη Κυριακή σε άλλη πλατεία θα πηγαίναμε με τα ίδια φαγητά, αλλά με καινούργιους ανθρώπους. 

Όλη η Αθήνα ένα τραπέζι. Κοινοκτημοσύνη φίλες και φίλοι και από την Αθήνα στην Θεσσαλονίκη και από την Θεσσαλονίκη στα Τρίκαλα και από τα Τρίκαλα στο Ηράκλειο και από το Ηράκλειο στην Καλαμάτα και πάει λέγοντας. Και τότε όλη η Ελλάδα θα γινόταν ένα τραπέζι.
Δεν είναι εύκολο να ξανακάνετε το Κυριακάτικο τραπέζι σπίτι σας. Θα έχετε και διαρροές και απώλειες και θα στεναχωρηθείτε.
Αλλά εάν κάποια στιγμή κατορθώσετε να τους μαζέψετε θα είναι από τις καλύτερες στιγμές του σπιτιού σας.
Καλή όρεξη να έχετε, αλλά και καλή χώνεψη. 
Του 
Ηλία Μαμαλάκη
http://www.eliasmamalakis.gr/

Στην εφημερίδα «Δημοκρατία» Ιανουάριος 2013
 
φωτό:

Σχόλια

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Η Τραγικότητα της Ελληνικής Οικογένειας

Μια Πόρσε στην Εθνική οδό, ή... Μια οικογενειακή κατασκευή του θανάτου

Ο “Μαμάκιας”: Μια δυσλειτουργία του πατρικού ρόλου.