Ο φόβος και οι φοβίες




Ο φόβος αποτελεί μια φυσιολογική λειτουργία η οποία σκοπό έχει να προφυλάξει το άτομο από επικείμενους κινδύνους. Μπορούμε να πούμε ότι συνδέεται με το ένστικτο της αυτοσυντήρησης και διατήρησης της ζωής. Η έλλειψη φόβου μπορεί να εκθέσει το άτομο σε πολλαπλούς κινδύνους, δηλαδή σε αυτή την περίπτωση έχουμε μια λανθασμένη εκτίμηση της επικινδυνότητας των καταστάσεων. Ενώ αντιθέτως ο υπερβολικός φόβος (φοβίες) εκφράζει μια αντίληψη της επικινδυνότητας των καταστάσεων, πάνω από το φυσιολογικό με αποτέλεσμα να στερεί από το άτομο μια υγιής σχέση με το περιβάλλον του. Και στην μια και στην άλλη πλευρά, ο έλεγχος των καταστάσεων αποτελεί το βασικό κίνητρο αυτών των αντιδράσεων.

Ο φόβος αποτελεί μια ψυχική και οργανική κατάσταση και προκαλεί μια ειδική ψυχική διάθεση. Θεωρητικά κάθε αντικείμενο και κάθε κατάσταση μπορεί να βιωθεί με άγχος από την στιγμή που συνταυτίζεται με μια κατάσταση που προκαλεί ψυχικό, ή σωματικό πόνο. Σύμφωνα με την συμπεριφοριστική θεωρεία, αρκεί ένα άτομο να εκτεθεί μερικές φορές σε μια κατάσταση στρες και φόβου για να δημιουργηθεί φόβος, όχι μόνο για την κατάσταση που βιώνει, άλλα και για κάθε στοιχείο αυτής της κατάστασης, που μπορεί να συναντήσει μεμονωμένα στην ζωή του.

Ο φόβος εκδηλώνεται με διάφορες μορφές σε ψυχολογικό και οργανικό επίπεδο. Σε ψυχολογικό με την εκδήλωση άγχους αγωνίας, πανικού και μια γενική αίσθηση ότι το άτομο απειλείται. Η αντίδραση σε αυτές τις περιπτώσεις είναι η φυγή, ή η επίθεση. Σε οργανικό αλλά και συμπεριφοριστικό επίπεδο όπου η αντίδραση, εκφράζεται με οργανικά συμτώματα όπως, ιδρώτα, τρέμολο, ζαλάδα, λιγοθυμιά, πάγωμα των άκρων, πόνους στο στομάχι, βάρος στο στήθος, αίσθηση πνιξίματος κ. λ. π.

Έτσι μπορούμε να διαχωρίσουμε τον φόβο σε δύο διαφορετικές μορφές:
Στο “πραγματικό φόβο” ο οποίος μας καταλαμβάνει μπροστά σε ένα πραγματικό κίνδυνο και τον “ψυχολογικό φόβο” του οποίου η έκφρασή του δεν έχει να κάνει με ένα πραγματικό γεγονός. Ο ψυχολογικός φόβος λοιπόν δεν έχει να κάνει με ένα φόβο που απορρέει από μια επικίνδυνη πραγματικότητα, αλλά μια “φανταστική” και εκφράζεται με την ανησυχία, τον άγχος, την νευρικότητα. Σε αυτή την περίπτωση έχουμε να κάνουμε με τις “φοβίες”.

Οι φοβίες εκφράζονται με την ανησυχία μήπως συμβεί κάτι και όχι με το τι έχει συμβεί.
Έχει σχέση με το μέλλον και όχι με το παρόν, σε τέτοιο βαθμό ώστε να μην βιώνεται το παρόν παρά σαν κάτι επικίνδυνο και ακατανόητο, με την τάση να αποφευχθεί.

Κερεντζής Λάμπρος

http://justcallmeartsy-fartsy.blogspot.gr/2013/06/jean-michel-basquiat.html

Σχόλια

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Η Τραγικότητα της Ελληνικής Οικογένειας

Μια Πόρσε στην Εθνική οδό, ή... Μια οικογενειακή κατασκευή του θανάτου

Ο “Μαμάκιας”: Μια δυσλειτουργία του πατρικού ρόλου.